Genel Patoloji

$22$ yaşında, günde yaklaşık $6$ saat ağır antrenman yapan profesyonel bir yüzücüye yapılan rutin kontrolde, ekokardiyografi ile sol ventrikül duvar kalınlığının arttığı saptanmıştır. Bu sporcuda gözlenen fizyolojik hipertrofi süreci, kronik basınç yükü (hipertansiyon) sonucu gelişen patolojik hipertrofiden moleküler düzeyde temel bir farklılık gösterir.

Bu sporcunun kardiyomiyositlerinde, hipertansif bir hastadakinden farklı olarak, aşağıdaki sinyal iletim yollarından hangisinin daha baskın olarak aktive olması beklenir?

Doğumda ve yenidoğan döneminde tamamen sağlıklı olan 7 aylık bir kız bebek, desteksiz oturamama, başını tutamama ve çevreye ilginin azalması şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede derin tendon reflekslerinde azalma, hipotoni ve belirgin hepatosplenomegali saptanıyor. Oftalmolojik bakıda her iki makulada 'kiraz kırmızısı leke' (cherry-red spot) izleniyor. Kemik iliği aspirasyonunda sitoplazması lipid vakuolleriyle dolu, genişlemiş 'köpümsü' histiyositler görülüyor.

Bu hastalığın patogenezinde, etkilenen hücrelerin lizozomlarında biriken birincil madde aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, ani başlayan şiddetli epigastrik ağrı, bulantı ve kusma şikayetleri ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenede batında yaygın hassasiyet ve defans saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum amilaz ve lipaz düzeyleri normalin $5$ katı üzerinde bulunuyor. Hastanın operasyonunda peritonda ve omentumda "tebeşir beyazı" (chalky white) renkte, granüler görünümlü odaklar izleniyor. Bu morfolojik görünümün oluşumunda rol oynayan temel patolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir G3P2 gebe, aktif doğum eyleminin son evresinde aniden gelişen şiddetli nefes darlığı, siyanoz ve hipotansiyonu takiben jeneralize tonik-klonik nöbet geçiriyor. Acil müdahalelere rağmen kaybedilen hastanın damar yolu giriş yerlerinden ve vajinadan durdurulamayan sızıntı şeklinde kanamaları olduğu not ediliyor. Bu hastanın otopsisinde, pulmoner mikrosirkülasyonda aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması tanıyı kesinleştirir?

Cerrahi bir operasyon sonrası iyileşme sürecinde olan bir hastada, insizyon bölgesindeki dikişler $1$. haftanın sonunda alınmıştır. Bu aşamada yara bölgesinin gerilme direncinin (tensile strength) orijinal dokunun yaklaşık $\%10$'u düzeyinde olduğu saptanmıştır. Yaralanmadan $3$ ay sonra ise bu direncin $\%70-80$ seviyesine kadar yükseldiği gözlenmektedir.

İyileşme sürecinin ilerleyen dönemlerinde gözlenen bu belirgin direnç artışının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Doku onarımı sürecinde, yaralanmayı takip eden haftalarda granülasyon dokusunun yerini skar dokusuna bıraktığı ve dokunun mekanik direncinin arttığı yeniden yapılanma (remodeling) fazı izlenir. Bu fazda ekstraselüler matriks ($ECM$) sentezi ile yıkımı arasındaki dengeyi yöneten moleküler mekanizmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

45 yaşında erkek hasta, boyun bölgesinde saptanan kitle ve eşlik eden ishal şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın yapılan incelemelerinde plazma kalsitonin düzeyinin belirgin olarak arttığı ve özgeçmişinde hipertansiyon ile sürrenal kitle nedeniyle operasyon öyküsü olduğu saptanıyor. Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisinde; kalsitonin pozitifliği gösteren neoplastik hücreler arasında eozinofilik, amorf materyal birikimi izleniyor. Bu materyalin Kongorot ile boyandığı ve polarize ışıkta elma yeşili çift kırınım (birefringence) verdiği doğrulanıyor. Bu hastadaki stromal amiloid birikimlerinden sorumlu olan prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ aylık bir erkek bebekte hipokalsemik tetani, trunkus arteriozus ve tekrarlayan fungal enfeksiyonlar saptanmıştır. Bu hastanın lenf nodu biyopsisinde aşağıdaki bölgelerden hangisinin hiposellüler olması beklenir?

$8$ yaşında bir erkek çocuk; yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve gövdesinde hızla yayılan mor lekeler (peteşi ve purpura) şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $65/35 \text{ mmHg}$, nabız $140/\text{dakika}$ ölçülüyor ve ense sertliği saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde lökositoz, trombositopeni ve uzamış pıhtılaşma zamanları saptanıyor. Hasta müdahalelere rağmen kaybediliyor. Otopsi incelemesinde her iki sürrenal bezin tamamen hemorajik ve nekrotik olduğu izleniyor. Bu klinik tablo (Waterhouse-Friderichsen sendromu) ve altında yatan hemodinamik süreçlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$30$ yaşında bir erkek hasta, derin bir deniz dalışının ardından hızla yüzeye çıktıktan yaklaşık $1$ saat sonra başlayan şiddetli diz ve omuz ağrısı, nefes darlığı ve göğüs ağrısı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede kaslarda fokal iskemik alanlar saptanan bu hastada gelişen klinik tabloya (Caisson hastalığı) neden olan temel patofizyolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında erkek hasta, sağ tarafında ani gelişen güçsüzlük ve konuşma bozukluğu şikayetiyle acil servise getiriliyor. Yapılan nörolojik muayene ve radyolojik görüntülemeler sonucunda sol serebral hemisferde geniş bir iskemik enfarktüs alanı tespit ediliyor. Bu hastada etkilenen beyin dokusunda gelişmesi beklenen nekroz tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Akut inflamasyon yanıtı sırasında lökositlerin vasküler yataktan dokuya göçü belirli bir kronolojik sıra izler. Hasarı takip eden ilk $6-24$ saatlik süreçte nötrofillerin dokuda baskın hücre tipi olarak gözlenmesinin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre biyolojisi laboratuvarında yapılan bir deneyde, büyüme faktörlerinden yoksun bırakılan hücrelerde kaspaz aktivasyonu üzerinden programlı hücre ölümü (apoptoz) gözleniyor. Bu süreçte mitokondriden sitoplazmaya sızan sitokrom c'nin, belirli bir adaptör protein ile birleşerek tekerlek benzeri bir yapı olan "apoptozom" kompleksini oluşturduğu ve bu kompleksin kaspaz-9'u aktif hale getirdiği belirleniyor. Bahsedilen bu süreçte sitokrom c ile etkileşime girerek apoptozomun iskeletini oluşturan adaptör protein aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında kadın hasta, ileri evre meme karsinomu ve yaygın kemik metastazları nedeniyle takip edilmektedir. Laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi $13.2$ mg/dL (Normal: $8.5-10.5$ mg/dL) olarak saptanmıştır. Hastanın mide mukozası, böbrek tübülleri ve akciğer alveol septalarından alınan biyopsi örneklerinde, normal doku mimarisi içinde bazofilik amorf mineral çökmeleri izlenmiştir.

Buna göre, bu hastada izlenen patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Doku onarımı üzerine yapılan deneysel bir çalışmada, deri insizyonu oluşturulan farelere iyileşme sürecinin başlangıcında 'Molekül X'i inhibe eden monoklonal antikorlar uygulanmıştır. İyileşmenin 7. gününde alınan biyopsi örneklerinde, kontrol grubuna kıyasla fibroblast proliferasyonunun ve kollajen birikiminin belirgin şekilde azaldığı, ancak dokudaki akut inflamatuar yanıtın baskılanamadığı ve yoğun nötrofil infiltrasyonunun devam ettiği saptanmıştır. Bulgulara göre, antikorla inhibe edilen bu molekül aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hastada, travma sonrası oluşan derin bir deri kesisinin iyileşme süreci izlenmektedir. Yaralanmadan sonraki $10-14.$ günlerde, yara yerindeki granülasyon dokusunun yerini skar (nedbe) dokusuna bırakması sürecinde; matriks metalloproteinazların ($MMP$) aktivitesini baskılayan ve kollajen sentezini artırarak ekstrasellüler matriks birikimini sağlayan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle $12$ yıldır hemodiyaliz programında olan $56$ yaşında bir kadın hastada, her iki el bileğinde ağrı, uyuşma ve omuz eklemlerinde hareket kısıtlılığı gelişmiştir. Yapılan sinoviyal biyopside Kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize ışıkta elma yeşili çift kırınım veren amorf madde birikimi saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan amiloid tipi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$35$ yaşında erkek hasta, bacaklarda uyuşma, ilerleyici kas güçsüzlüğü ve ortostatik hipotansiyon şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın aile öyküsünde benzer nörolojik şikayetleri olan ve erken yaşta kardiyak sorunlar nedeniyle kaybedilen bireylerin olduğu öğreniliyor. Yapılan sural sinir biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; interstisyel alanda eozinofilik, amorf materyal birikimi saptanıyor. Bu birikim Kongo kırmızısı boyası ile boyanıp polarize ışıkta incelendiğinde elma yeşili refle veriyor. Bu hastada saptanan herediter sistemik amiloidoz tablosunda, birikime neden olan mutasyona uğramış prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında erkek hasta, halsizlik ve göz aklarında sararma şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum aminotransferaz düzeyleri belirgin yüksek saptanıyor. Karaciğer biyopsisinde, hepatositler arasında büzülmüş, sitoplazması ileri derecede eozinofilik boyanan, nükleusu parçalanmış ve etrafında belirgin bir inflamatuar hücre infiltrasyonu izlenmeyen yuvarlak yapılar (Councilman cisimcikleri) saptanıyor. Bu morfolojik değişikliğin temelinde yatan hücre ölümü mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ günlük bir erkek bebek, göbek bağının henüz düşmemesi ve göbek çevresinde kızarıklık şikayetiyle getirilmiştir. Fizik muayenede omfalit (göbek iltihabı) ile uyumlu klinik görünüm olmasına rağmen, enfeksiyon odağında püy (irin) oluşumu izlenmemektedir. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı $52.000/mm^3$ (nötrofil hakimiyeti) olarak saptanmıştır. Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?