Kardiyovasküler ve Solunum Sistemi Patolojisi

$45$ yaşında kadın hasta, yaklaşık bir hafta önce geçirdiği influenza enfeksiyonunu takiben ani başlayan yüksek ateş, titreme, pürülan balgam ve sağ yan ağrısı şikayetleriyle acil servise başvurmuştur. Akciğer grafisinde sağ akciğer orta ve alt zonlarda multipl, ince duvarlı kavitasyonel alanlar (apseler) ve sağ plevral efüzyon izlenmiştir. Bronkoalveoler lavaj örneğinin mikroskobik incelemesinde üzüm salkımı şeklinde dizilim gösteren Gram pozitif koklar saptanmıştır. Bu klinik tablo ve etken mikroorganizma göz önüne alındığında, akciğer parankiminde gelişen temel patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında böbrek nakli sonrası yüksek doz immünsüpresif tedavi alan kadın hasta; son $2$ haftadır devam eden ateş, öksürük ve pürülan balgam çıkarma şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer bilgisayarlı tomografisinde ($BT$) her iki akciğer üst loblarda multipl, kalın duvarlı ve kavitasyon gösteren nodüler lezyonlar saptanıyor. Transbronşiyal akciğer biyopsisi örneğinin histopatolojik incelemesinde; yaygın likefaksiyon nekrozu ile karakterize apse odakları ve bu odaklar içerisinde dallanma gösteren ince, filamentöz yapılar izleniyor. Bu mikroorganizmaların $Gram$ boyası ile pozitif boyandığı, modifiye $Ziehl-Neelsen$ ($Ehrlich$) boyası ile ise zayıf asidorezistans gösterdiği ($pozitif$ reaksiyon) belirleniyor. Bu klinik ve morfolojik bulgular eşliğinde en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Yüzünde kelebek tarzı döküntü, artralji ve fotosensitivite öyküsü olan 32 yaşındaki kadın hasta, geçirdiği serebrovasküler olay sonrası eks oluyor. Otopside mitral kapak incelendiğinde; kapakçıkların hem atriyal hem de ventriküler yüzlerinde, korda tendinealara ve mural endokarda uzanım gösteren, 1-4 mm çaplarında, steril, granüler, pembe renkli vejetasyonlar saptanıyor. Bu hastadaki kapak lezyonunun patogenezi ve histopatolojik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?

$22$ yaşında erkek hasta, progresif nefes darlığı ve göğüs ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede vena kava süperior sendromu bulguları saptanıyor. Toraks BT incelemesinde ön mediastende $12$ cm çapında, nekroz ve kanama alanları içeren düzensiz sınırlı kitle izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum alfa-fetoprotein (AFP) düzeyi $2500$ ng/mL (Normal: $<10$ ng/mL) olarak saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında kadın hastada, sol atriyumda saptanan $5\text{ cm}$ boyutunda, pedinküllü kitle eksize ediliyor. Histopatolojik incelemede; miksoid stroma içerisinde stellat (yıldızsı) hücreler, "lepidik" büyüme paterni ve vasküler yapılar izleniyor. Ek olarak, tümörün bazı alanlarında müsin içeren, iyi şekillenmiş glandüler yapılar dikkati çekiyor. Bu tümörde izlenen glandüler yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında, $20$ yıl boyunca cam imalatı ve kum püskürtme endüstrisinde çalışan bir hasta, ilerleyici nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Solunum fonksiyon testlerinde ($SFT$) $FVC$ değerinde belirgin azalma ve $FEV1/FVC$ oranında artış saptanıyor. Akciğer grafisinde üst loblarda küçük, yuvarlak opasiteler ve hiler lenf nodlarında 'yumurta kabuğu' ($eggshell$) kalsifikasyonu izleniyor. Biyopsi materyalinde girdapsı ($whorled$) kollajen liflerinden oluşan ve çevresinde toz yüklü makrofajlar bulunan nodüller saptanıyor. Bu tabloyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yetmiş sekiz ($78$) yaşındaki bir hastada ileri derece kalsifik aort darlığı tespit edilmiştir. Bu olgudaki patolojik sürecin 'romatizmal (post-inflamatuar) aort darlığı' yerine 'senil kalsifik aort darlığı' olduğunu en güçlü şekilde destekleyen morfolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

55 yaşında erkek hasta, $25$ yıl boyunca yer altı kömür ve metal madenlerinde çalıştıktan sonra emekli olmuştur. Son $6$ aydır giderek artan nefes darlığı, halsizlik ve gece terlemesi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral akciğer üst zonlarda matite saptanıyor. Solunum fonksiyon testlerinde $FVC$ değerinde belirgin azalma saptanırken, $FEV_1/FVC$ oranının $\%85$ olduğu görülüyor. Akciğer grafisinde her iki üst lobda nodüler opasiteler ve hiler lenf nodlarında periferik kalsifikasyon (yumurta kabuğu görünümü) izleniyor. Yapılan balgam incelemesinde asidorezistan basiller ($ARB$) pozitif saptanan bu hastada, tüberküloz gelişimine zemin hazırlayan temel patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Eforla gelen nefes darlığı ve ayak bileği ödemi nedeniyle incelenen $62$ yaşındaki bir hastada yapılan kardiyolojik tetkikler sonucunda; ventrikül kompliyansında belirgin azalma, diyastolik dolum bozukluğu ve ventrikül boyutları normale yakınken ileri derecede genişlemiş atriumlar izlenmiştir. Endomiyokardiyal biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesinde miyositler arasında homojen, amorf, eozinofilik alanlar saptanmış; polarize ışık mikroskobunda bu alanlarda elma yeşili refle veren birikimler izlenmiştir.

Bu klinik ve patolojik tabloya yol açan en olası durum aşağıdakilerden hangisidir?

Kardiyomiyopatiler içerisinde en sık görülen tip olan; makroskobik olarak tüm kalp odacıklarında genişleme (dilatasyon) ve fonksiyonel olarak sistolik pompa yetmezliği (ejeksiyon fraksiyonunda azalma) ile karakterize olan patolojik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, ani gelişen sol kolda güçsüzlük ve konuşma bozukluğu şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan nörolojik değerlendirmede sağ orta serebral arter sulama alanında embolik kaynaklı iskemi saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde bilinen bir hastalık öyküsü bulunmuyor. Yapılan ekokardiyografide aort kapağının ventriküler yüzeyinde, kapak kapanma hattından bağımsız, $1$ cm çapında, saçaklı (villöz) görünümlü, hareketli bir kitle izleniyor. Kitlenin cerrahi eksizyonu sonrası yapılan histopatolojik incelemesinde; avasküler konnektif doku koru, bol elastik lifler ve hyalinize stroma ile karakterize, yüzeyi endotel ile döşeli papiller yapılar gözleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik muayenesinde perikardiyal frotman saptanan bir hastanın perikard incelemesinde; yoğun fibrin birikimiyle birlikte sarı-beyaz renkli, ufalanan (kazeöz) karakterde materyal saptanmıştır. Histopatolojik incelemede kazeifiye granülomların izlendiği bu tabloya en sık yol açan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Valvüler endokarditlerin morfolojik özellikleri ve eşlik ettiği sistemik süreçlerin patogenezi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yıllar önce geçirilmiş tüberküloz plörizisi veya kronik ampiyem öyküsü bulunan bir hastanın toraks radyografisinde plevral efüzyon saptanmamasına rağmen, etkilenen tarafta akciğer hacminde belirgin azalma, kostal aralıklarda daralma ve visseral plevrada yaygın kalınlaşma izlenmektedir. Bu hastadaki akciğer sönmesi (atelektazi) mekanizması ve klinik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Genç kadın hastalarda ($40$ yaş altı) daha sık görülen, aort arkı ve ana dallarında daralmaya bağlı olarak üst ekstremite nabızlarının zayıflamasıyla karakterize granülomatöz vaskülit aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında bir üniversite öğrencisi, son iki haftadır giderek artan halsizlik, eklem ağrıları, düşük dereceli ateş ve balgamın eşlik etmediği kuru öksürük şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede akciğer oskültasyonunda belirgin bir patoloji saptanmamasına rağmen, akciğer grafisinde bilateral, alt loblarda daha belirgin olan yama tarzında retikülonodüler gölgelenmeler izleniyor. Bu hastada gelişen akciğer patolojisinin en olası histopatolojik karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Rutin bir iş günü sırasında şiddetli retrosternal baskı hissiyle sarsılan $61$ yaşındaki erkek hasta, acil servise başvuruyor. Yapılan değerlendirmede akut $ST$ yükselmeli miyokard enfarktüsü ($STEMI$) tanısı konulan hastaya, semptomların başlamasından yaklaşık $90$ dakika sonra başarılı bir primer perkütan koroner girişim ($PKİ$) uygulanarak tam koroner açıklık sağlanıyor. Ancak hasta, işlemden kısa bir süre sonra gelişen ve tedaviye dirençli ventriküler fibrilasyon nedeniyle hayatını kaybediyor. Bu hastanın otopsisinde, reperfüzyon sağlanan miyokard bölgesinde gözlenmesi beklenen en karakteristik mikroskobik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz sekiz ($38$) yaşında erkek hasta, son üç aydır giderek artan nefes darlığı, halsizlik ve bacaklarda şişlik şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde bilinen bir kronik hastalık öyküsü bulunmamaktadır. Laboratuvar incelemesinde periferik kanda mutlak eozinofil sayısı $10.500/\mu L$ olarak saptanıyor. Ekokardiyografide ventrikül kavitelerinin daraldığı, diyastolik doluşun ileri derecede kısıtlandığı (restriktif patern) ve her iki ventrikül apeksinde mural trombüslerin varlığı izleniyor. Bu hastadaki kardiyak tutulum için en olası morfolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, ilerleyici efor dispnesi ve periferik ödem şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde periferik kanda belirgin eozinofili ($2.500/mm^3$) saptanıyor. Ekokardiyografide ventrikül boşluklarının normal genişlikte olduğu ancak diyastolik doluşun ileri derecede kısıtlandığı, ventrikül endokardında belirgin kalınlaşma ve mural trombüsler olduğu görülüyor. Bu hastadaki klinik tabloya yol açan en olası patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında bir hastada gelişen ağır sepsis sonrası ortaya çıkan akut respiratuar distres sendromu (ARDS) tablosunda, akciğer parankiminde yaygın alveoler hasar ve sürfaktan kaybı ile karakterize olan atelektazi tipi aşağıdakilerden hangisidir?