Tüm alıştırma soruları

Coğrafya dersinde öğretmen, öğrencilerine şehirlerin fonksiyonel özellikleri ve etki alanları arasındaki ilişkiyi şu şekilde açıklamıştır:

"Bir şehrin küresel, bölgesel ya da yerel ölçekte bir etki alanına sahip olmasında nüfus miktarı tek başına belirleyici değildir. Şehrin sahip olduğu baskın fonksiyonlar, etki alanının sınırlarını çizer."

Buna göre, aşağıdaki öğrencilerden hangisinin verdiği örnek ve yaptığı açıklama öğretmenin belirttiği duruma uygun, doğru bir değerlendirmedir?

Aşağıda verilen Milli Edebiyat Dönemi eserlerini, karşılarında yer alan temel tematik odakları ve içerik özellikleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Hindistan ile Pakistan arasında bağımsızlık kazanıldığı günden bu yana devam eden Keşmir Sorunu, askeri ve siyasi gerilimlerin merkezinde yer alan küresel ölçekte bir bölgesel çatışma alanıdır. Bu bölgedeki çatışmaların temelinde sınır anlaşmazlıkları ve etnik/dini unsurlar öne çıksa da arka planda bölgenin fiziki coğrafya özellikleri ve doğal kaynak potansiyeli de kritik bir rol oynamaktadır. Buna göre, Keşmir Bölgesi'nin jeopolitik önemini artırarak iki ��lke arasında stratejik bir mücadele alanına dönüşmesinde aşağıdaki doğal kaynaklardan hangisinin kontrolü daha belirleyici bir etkiye sahiptir?

Servet-i Fünun şiiri, Türk edebiyatında Bat��lı şiir anlayışının tam anlamıyla yerleştiği; estetik, biçim ve tema yönünden önemli yeniliklerin yapıldığı bir dönemdir. Aşağıda verilen Servet-i Fünun dönemine ait şiirsel özellikler ile bu özellikleri temsil eden edebî eğilimleri ve akımları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Brezilya'nın Curitiba kentinde uygulanan 'Yeşil Değişim' (Green Exchange) projesinde, dar gelirli aileler topladıkları geri dönüştürülebilir atıkları belediyeye teslim ederek karşılığında taze sebze, meyve, otobüs bileti veya okul malzemesi almaktadır. Bu proje sayesinde kentteki katı atıkların geri dönüşüm oranı yükselmiş, çevre kirliliği azalmış ve dar gelirli ailelerin yaşam standartları iyileşmiştir.

Buna göre, Curitiba'daki çevresel planlama ve geri dönüşüm uygulaması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İbn Sînâ felsefesinde varlık, özü gereği ikiye ayrılır: Kendi başına var olması düşünülemeyen, varlığı da yokluğu da bir dış nedene bağlı olan varlıklar ile var olmak için kendisi dışında hiçbir sebebe ihtiyaç duymayan, varlığı kendinden olan varlık. Birincisi 'mümkün varlık' (mümkinü’l-vücûd) olarak adlandırılırken ikincisi 'zorunlu varlık' (vâcibü’l-vücûd) olarak tanımlanır. İbn Sînâ’ya göre dış dünyadaki tüm mümkün varlıklar, varlık sahas��na çıkabilmek için zorunlu bir var ediciye ihtiyaç duyarlar. Çünkü kendi başlarına var olamayan bu varlıklar, birbirlerinin nedeni olmaya kalkışırlarsa bu durum sonsuz bir nedenler zincirine (teselsül) yol açar ki bu da mantıksal olarak imkânsızdır. Bu parçada İbn Sînâ’nın Yaratıcı’nın varlığını kanıtlamak amacıyla başvurduğu aşağıdaki delillerden hangisi açıklanmaktadır?

Deniz, uzun yıllar sonra çocukluğunun geçtiği mahalleye geri döner. Sokakta yürürken fırından gelen taze ekmek kokusu, onda aniden ilkokul mezuniyet t��reninde arkadaşlarıyla yaşadığı sevinç dolu anları canlandırır; o gün törende giydiği kıyafetin rengini ve çalan şarkıyı hatırlar. Ardından fırından ekmek almak için durur ve çocukken edindiği motor becerilerle bisikletini hızlıca park edip ayaklığı üzerine dengede duracak şekilde bırakır.

Bu parçada betimlenen durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir klinik psikolog, düzenli meditasyon yapmanın bireylerin fizyolojik stres tepkileri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla bir araştırma tasarlar. Araştırmada benzer yaş, eğitim düzeyi ve günlük stres faktörlerine sahip kat��lımcılardan iki grup oluşturulur. Birinci gruba sekiz hafta boyunca her gün yarım saat uzman eşliğinde meditasyon yaptırılırken, ikinci gruba günlük rutinlerine devam etmeleri söylenir. Süreç sonunda tüm katıl��mcıların kandaki kortizol (stres hormonu) düzeyleri ölçülerek karşılaştırılır.

Buna göre, bu araştırmanın bağımsız ve bağımlı değişkenleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen psikoloji araştırma senaryolarını, sağ sütundaki bu çalışmalarda iş birliği yapılan 'psikolojinin alt dalı ve ilişkili disiplin' eşleşmeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir yazılım firmasında çalışan Melis, ofisteki klima motorunun çıkardığı sürekli ve rahatsız edici uğultudan kurtulmak için gürültü önleyici bir kulaklık satın almıştır. Kulaklığı her taktığında uğultunun kesildiğini fark eden Melis, işe her geldiğinde kulaklığını takmayı alışkanlık hâline getirmiştir (I. Durum). Aynı ofiste çalışan arkadaşı Burak ise mesai saatlerinde sürekli kişisel telefon aramaları yaptığı için yöneticisi tarafından uyarılmış ve o ayki performans priminden mahrum bırakılmıştır. Bu gelişmenin ardından Burak, mesai saatlerindeki kişisel aramalarını sonlandırmıştır (II. Durum).

Buna göre Melis ve Burak'ın davranışlarındaki değişimi açıklayan edimsel koşullanma süreçleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Bir sosyolog, sanayileşmenin yoğun olduğu bir kentte, kırdan kente göç eden ailelerin kent kültürüne uyum sağlama süreçlerini (kültürleşme) ve bu süreçte karşılaştıkları zorlukları araştırmak istemektedir. Araştırmacı, göçün aile yapısı ve kültürel uyum üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla hipotezini şu şekilde kurmuştur: 'Bireylerin kentte yaşama süresi arttıkça, kent kültürünü benimseme (kültürleşme) düzeyleri de artar.' Sosyolog, bu amaçla göçle gelen ailelerin yoğunlaştığı tek bir mahalleyi sınırlandırarak derinlemesine, çok boyutlu ve ayrıntılı bir monografi çalışması yapmaya karar vermiştir.

Bu araştırmanın yöntemsel tasarımı ve değişkenleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinden biri olan Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), bölgenin sahip oldu��u doğal ve beşerî kaynakları en verimli şekilde değerlendirerek sürdürülebilir bir ekonomik kalkınma sağlamayı hedeflemektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi DOKAP'ın temel hedefleri arasında gösterilemez?

Gerçek sayılar kümesinde tanımlı bir $f$ fonksiyonunun grafiği $A(6, 8)$ noktasından geçmektedir. $g(x) = 3 \cdot f(2x)$ şeklinde tanımlanan $g$ fonksiyonunun grafiği üzerindeki noktalardan biri $(3, k)$ olduğuna göre, $k$ değeri kaçtır?

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda yer alan edebi sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Genç Kalemler dergisinde yayımlanan Yeni Lisan makalesi, Türkçeyi yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarmayı hedeflerken bir yandan da dili yapay bir çıkmaza sokabilecek aşırı tasfiyeci (öztürkçeci) yaklaşımlara karşı mesafeli durmuştur. Makalede, Türk milletinin yüzyıllardır kullandığı ve konuşma diline mal olmuş unsurların korunması gerektiği vurgulanmış; dilde doğallık ilkesi savunulmuştur.

Buna göre, Yeni Lisan makalesinde yer alan aşağıdaki esaslardan hangisi, dilde tasfiyecilik adı altında yapılacak yapaylaştırma ve başka Türk lehçelerinden kelime aktarma çabalarının önüne geçmek amacıyla belirlenmiştir?

Thomas Kuhn'a göre bilim, rasyonel ve doğrusal bir çizgide, sürekli biriken bir bilgi yığını olarak ilerlemez. Aksine bilim, bilimsel topluluğun ortaklaşa paylaştığı bir bakış açısı olan paradigmalar altında yürütülen tarihsel ve sosyal bir etkinliktir. Mevcut paradigma karşılaştığı olgusal sorunları çözemediğinde ortaya çıkan uyumsuzluklar (anomaliler) birikir, bilim dünyasında bir bunalım dönemine yol açar ve nihayetinde eski paradigmanın yerini yenisinin almasıyla bilimsel bir devrim gerçekleşir.

Buna göre Kuhn’un 'etkinlik olarak bilim' yaklaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bölgesel kalkınma projeleri, uygulandığı bölgenin coğrafi özellikleri, ekonomik yapısı ve çevresel sorunları dikkate alınarak hazırlanır. Türkiye'de yürütülen Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ile ilgili;

I. YHGP; Yeşilırmak havzasında erozyonun önlenmesi, sel ve taşkın kontrolünün sağlanması ile su kirliliğinin azaltılması gibi ekolojik dengenin korunmasına yönelik hedefler barındırır.
II. DOKAP; bölgedeki dağınık yerleşmelerin altyapısını iyileştirmeyi, ulaşım ağlarını (Yeşil Yol gibi) geliştirmeyi ve yayla turizmini canlandırmayı hedefler.
III. Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan YHGP, bölgedeki linyit ve taş kömürü yataklarına bağlı olarak demir-çelik sanayisini geliştirmeyi öncelikli amaç edinmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Husserl'in fenomenolojisi, nesnelerin kendinde varlığını değil, bilince yönelmiş olan nesnelerin 'özünü' incelemeyi hedefler. Bu özü yakalayabilmek için 'paranteze alma' (epoché) yöntemini kullanır. Bu yöntemde nesneye ilişkin duyusal veriler, bilimsel açıklamalar, tarihsel ön kabuller ve hatta nesnenin dış dünyada var olup olmadığına dair inançlar askıya alınır. Ancak bu askıya alma, nesnenin varlığını inkâr etmek değil; bilincin ona yönelerek kavradığı saf anlama ulaşmasını sağlamaktır.

Buna göre, Husserl'in fenomenolojik yöntemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıda verilen şehirler ile bu şehirlerin ön plana çıkan baskın fonksiyonel özelliklerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Fecr-i Âti edebiyatının kurucuları arasında yer alan sanatçı, şiirden ziyade tiyatro ve edebiyat tarihi alanındaki çalışmalarıyla öne çıkmıştır. Teknik açıdan zayıf olsa da sade bir dille kaleme aldığı oyunlar��nda aile içi çatışmalar ve kadın-erkek ilişkileri gibi temaları işlemiştir. *Çıkmaz Sokak*, *Kırık Muhafaza* ve *Kül ve Alaz* gibi tiyatro eserlerinin yanı sıra *Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye* adlı bir edebiyat tarihi çalışması da bulunmaktadır.

Bu parçada söz edilen Fecr-i Âti sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?