Tüm alıştırma soruları

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin kendilerine has gerekçeleri ve öncelikli hedefleri bulunmaktadır. Aşağıda verilen bölgesel kalk��nma projelerini, kurulmalarına zemin hazırlayan temel gerekçeler ve hedeflerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Bilgi işleme modeline göre, dış dünyadan alınan bir uyarının zihnimizde işlenerek kalıcı hale getirilmesi ve ihtiyaç duyulduğunda tekrar hatırlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki aşamaları, bilginin ilk girişinden itibaren sırasıyla nasıl dizmeliyiz?

Şehirlerin fonksiyonel özellikleri ile etki alanlarının sınırları (küresel, bölgesel, yerel) arasında doğrudan bir ilişki vardır.

Buna göre;

I. Fonksiyonel çeşitliliği az olan ve tarım faaliyetlerinin ön planda olduğu şehirlerin küresel etki alanı sınırlı olup genellikle yerel ölçekte kalır.
II. Bir şehrin nüfusunun fazla olması, o şehrin küresel çapta finans, borsa veya idari etkiye sahip olması için tek başına yeterli bir kriterdir.
III. Mekke ve Vatikan gibi dini fonksiyona sahip şehirlerin etki alanı, nüfus miktardan bağımsız olarak küresel bir yayılım gösterir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Fecr-i Âti topluluğu, Türk edebiyatında kısa ömürlü bir oluşum olmasına rağmen bünyesinden önemli şair ve yazarlar çıkarmıştır. Aşağıda sol sütunda bu topluluğa mensup sanatçılar, sağ sütunda ise bu sanatçılara ait eserler ve bu eserlerin belirleyici özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki sanatçıları sağ sütundaki doğru eserlerle eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen günlük yaşam durumlarını, sağ sütundaki ilgili toplumsal statü ve rol kavramlarıyla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Kösedağ Savaşı (1243) sonrasında Anadolu'da başlayan İlhanlı (Moğol) baskısı, Türkiye Selçuklu Devleti'nin merkezî otoritesini büyük ölçüde sarsmıştır. Bu süreçte Selçuklu idari yapısında ve veraset sisteminde ciddi değişimler meydana gelmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti'nin siyasi bağımsızlığının ve egemenlik haklarının İlhanlılar tarafından gasp edildiğinin en doğrudan göstergesidir?

Tarih öncesi dönemlerde Orta Asya coğrafyasında insan topluluklarının yaşam tarzlarını ve teknolojik gelişimlerini yansıtan çeşitli kültür havzaları oluşmuştur. Aşağıda verilen bu kültür merkezlerini, gelişim gösterdikleri dönemlerin başlangıç tarihlerini esas alarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Aşağıda Reşat Nuri Güntekin'in Milli Edebiyat Dönemi roman anlayışını yansıtan *Çalıkuşu* adlı eserindeki olaylar karışık olarak verilmiştir. Bu olayları romandaki kronolojik gelişim sırasına göre sıralayınız.

Kosta Rika, 1990'lı yıllardan itibaren hızlı ormans��zlaşmayı önlemek ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak amacıyla 'Çevresel Hizmetlerin Ödenmesi' (PSA) programını başlatmıştır. Bu program kapsamında, arazilerindeki ormanları koruyan veya yeniden ağaçland��rma yapan yerel toprak sahiplerine; karbon tutma, su havzası koruma ve biyoçeşitlilik gibi ekosistem hizmetleri karşılığında devlet tarafından mali destek verilmektedir. Bu planlama sayesinde ülke, orman varlığını %20'lerden tekrar %50'nin üzerine çıkarmayı başarmıştır.

Bu çevresel planlama projesi ve sonuçları dikkate alındığında, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri aç��sından aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bir baraj inşaatında çalışan m��hendis Hakan, baraj kapaklarının güvenliğini denetlerken kritik bir hata tespit eder. Bu hatayı bildirmesi durumunda projenin duracağını ve kendisinin de işten çıkarılabileceğini bildiği hâlde, kendi ahlaki ilkeleri doğrultusunda durumu yetkililere rapor eder. Hakan'ın bu eylemini yorumlayan çalışma arkadaşlarından İlker: "Hakan başka türlü davranamazdı; çünkü onun dürüst karakteri, aldığı aile eğitimi ve mesleki ahlak bilinci bu kararı vermesini zorunlu kılmıştır." der. Diğer arkadaşı Semih ise: "Hakan ne yaparsa yapsın, bu olay onun alnına yazılmıştı; dolayısıyla bu raporu vermesi kaçınılmaz bir kaderdi." görüşünü savunur.

Buna göre İlker ve Semih'in açıklamaları, ahlak felsefesinde irade özgürlüğüyle ilgili sırasıyla hangi yaklaşımlara karşılık gelmektedir?

Bir bölgede demir yolu ağının genişletilmesi ve sanayi tesislerinin kurulması, o güne kadar tarımla uğraşan yerel halkın fabrika işçiliğine yönelmesine, komşuluk ilişkilerinin yerini daha resmi iş ilişkilerinin almasına ve geniş aile yapısının çözülerek çekirdek aile modeline dönüşmesine zemin hazırlamıştır.

Bu parçada anlatılan durum, toplumsal yapının unsurları arasındaki ilişki açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Mantıkçı pozitivizm, felsefeyi bilimlerin dilini analiz eden ve metafiziksel önermeleri anlamsız kılmayı hedefleyen mantıksal bir etkinlik olarak tanımlar. Rudolf Carnap gibi düşünürler, olgusal olarak doğrulanamayan her türlü iddiayı 'sözde önerme' olarak nitelendirip eler. Buna karşın varoluşçu filozoflar, insanın kaygı, hiçlik ve ölüm karşısındaki öznel deneyimlerinin mantıksal kalıplara sığdırılamayacağını ve felsefenin asıl görevinin bu somut insanlık durumunu sorgulamak olduğunu savunurlar.

Bu parçadan hareketle, mantıkçı pozitivizm ile varoluşçuluk arasındaki temel felsefi ayrışma aşağıdakilerden hangisidir?

Ufukta bir dakika belirdi ince hilal,
Gül yüzünü görmek için göğe uzandı dal.

Bu dizelerde yer alan edebî sanatlarla ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?

Aşağıda sol sütunda verilen Servet-i Fünun Dönemi şiirleri ile sağ sütunda verilen bu şiirlerin içeriksel ve tematik özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Orta Çağ felsefesinde bilginin doğruluğu, kutsal metinlerin ve dogmatik otoritelerin onayına bağlıyken; Descartes felsefesinde her şeyden, hatta kendi bedeninden ve dış dünyadan bile şüphe eden özne, şüphe etme eyleminin kendisinde kesin bir dayanak bulur. Düşünen bir varlık olarak kendi varlığından şüphe edemeyeceğini fark eden özne, hakikatin ölçütünü dışsal otoritelerde değil, kendi zihninde kurar.

Buna göre Descartes'ın kartezyen felsefesi, bilginin kaynağı ve ölçütü açısından Orta Çağ felsefesinden aşağıdaki yönlerin hangisiyle ayrılmaktadır?

İnsan davranışlarının ve zihinsel süreçlerinin biyolojik temellerini inceleyen psikobiyoloji; beynin farklı bölge ve loblarının üstlendiği özgül işlevler üzerinde durur. Aşağıdaki sol sütunda verilen beyin yapılarını, sağ sütunda verilen bu yapıların doğrudan sorumlu olduğu fizyolojik ve davranışsal işlevlerle eşleştiriniz.

I. Taş kömürü madenciliğinde verimliliği artırmak amacıyla işletmelerin modernize edilmesi ve yeniden yapılandırılması
II. "Yeşil Yol Projesi" ile bölgedeki yaylaların ulaşım altyapısının geliştirilerek alternatif turizm faaliyetlerinin canlandırılması
III. Bölge ekonomisinin sadece kömür ve demir-çelik sanayisine dayanmasından kaynaklanan riskleri azaltmak için tarım, turizm ve hizmetler gibi ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi
IV. Filyos Vadisi Projesi ile bölgede büyük bir liman ve sanayi bölgesi oluşturularak uluslararası lojistik imkânların geliştirilmesi

Yukarıdakilerden hangileri Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi'nin (ZBKP) hedefleri arasında yer alır?

Aşağıda verilen şehirler ile bu şehirlerin küresel ya da bölgesel ölçekteki etki alanlarını belirleyen baskın fonksiyonel özelliklerini eşleştiriniz.

Tiyatro oyuncusu Selin, üç sezon boyunca başrolünü oynadığı Türkçe "Hamlet" oyunundaki tüm repliklerini eksiksiz ezberlemiştir. Bu yıl ise oyunun İngilizce versiyonunda rol almış ve aylarca İngilizce replikleri ezberlemek için çalışmıştır. Selin'in bu süreçte yaşadığı iki durum şu şekildedir:

I. İngilizce oyunun galasında, sahne sırası kendisine geldiğinde zihnine sürekli eski Türkçe replikler gelmiş ve İngilizce replikleri hatırlamakta zorlanmıştır.
II. Birkaç hafta sonra katıldığı bir radyo programında kendisinden oyunun Türkçe versiyonundan bir bölüm okuması istendiğinde, yeni öğrendiği İngilizce repliklerin araya girmesi nedeniyle eski Türkçe replikleri hatırlamakta güçlük çekmiştir.

Buna göre Selin'in yaşadığı I ve II numaralı durumlar, sırasıyla aşağıdaki unutma nedenlerinden hangilerine örnektir?

Evinde salon bitkileri yetiştiren Selim, bitkilerinin yapraklarının sararıp dökülmesini önlemek için toprağın nem oranını düzenli olarak kontrol etmekte ve kuruma belirtisi gördüğünde sulama yapmaktadır. Kuruma ve sararma gibi istenmeyen durumların sulama eylemiyle ortadan kalktığını gören Selim’in sulama yapma sıklığı zamanla artmıştır. Selim'in küçük oğlu Alp ise saksıdaki çiçekleri kopardığı için babasından sert bir uyarı almış ve bu olaydan sonra çiçekleri koparma davranışını yinelememiştir.

Buna göre, Selim'in sulama yapma sıklığının artması ve Alp'in çiçekleri koparma davranışını sonlandırması edimsel koşullanmanın sırasıyla hangi kavramlarıyla açıklanabilir?