Tüm alıştırma soruları

Bir sahil kasabasında geçimini geleneksel balıkçılıkla sağlayan yerel halkın, bölgenin turizm merkezi ilan edilip büyük otellerin ve limanların inşa edilmesiyle birlikte turizm sektöründe çalışmaya başladığı gözlemlenmiştir. Bu mekânsal ve ekonomik dönüş��mle birlikte, kasabadaki geleneksel imece usulü yardımlaşma ilişkileri zayıflamış ve yerini profesyonel hizmet sözleşmeleri ile hukuki normlara bırakmıştır.

Bu durum toplumsal yapı kavramı ve unsurları açısından analiz edildiğinde, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Bir okul rehber öğretmeni, akademik başarısızlık yaşayan iki öğrencinin kişilik dinamiklerini şu şekilde analiz etmektedir:

* Kaan: Kendisinin akademik olarak başarılı olabileceğine dair inancı son derece zayıftır. Yaşadığı başarısızlıkları tamamen şans, öğretmenlerin tutumu gibi kendi denetimi dışındaki dışsal etkenlere yüklemekte ve çaba gösterse bile sonucu değiştiremeyeceğini düşünmektedir.
* Mert: Çevresinden ve ailesinden yalnızca yüksek notlar aldığında takdir ve sevgi görebileceğine inanmaktadır. Bu durum, kendisinin gerçek yetenek ve ilgileri ile ailesinin beklentilerini karşılamak adına oluşturduğu ideal benliği arasında derin bir uyuşmazlığa yol açmakta ve onda sürekli bir kaygı yaratmaktadır.

Rehber öğretmenin Kaan ve Mert'in durumlarına yönelik bu açıklamaları, sırasıyla aşağıdaki kişilik kuramlarından hangisinin temel kavramlarıyla en iyi şekilde açıklanabilir?

Milli Edebiyat Dönemi’nde hikâyeciliğin yönü İstanbul dışına, Anadolu’ya çevrilmiştir. Memleket gerçeklerini gözlemci bir gerçekçilikle ele alan yazar, Anadolu’nun çeşitli kasaba ve köylerindeki yaşamı, oradaki memurları ve yerel halkı sade bir dille hikâyelerine taşımıştır. Bu doğrultuda kaleme alınan bir eserde yer alan 'Şeftali Bahçeleri' adlı hikâyede, idealist bir memur olarak Anadolu’daki bir kasabaya atanan Agâh Bey’in, zamanla çevrenin rehavetine kapılarak ilkelerinden vazgeçişi ve tembelliğe teslim oluşu anlatılır.

Bu parçada sözü edilen yazar ve eseri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Türkiye'de yürütülen hayvancılık, ormancılık ve su ürünleri faaliyetlerinin coğrafi dağılışı ile doğal çevre özellikleri arasında yakın bir ilişki vardır.

Buna göre, Türkiye'deki ekonomik faaliyetler ile bu faaliyetlerin yoğunlaştığı alanların doğal çevre özellikleri ilişkisi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıda, bir bireyin ortamdaki bir kokuyu algılaması sürecinde gerçekleşen aşamalar karışık olarak verilmiştir. Bu aşamaları, uyarıcının alıcı hücreleri etkilemesinden başlayarak zihinsel düzeyde anlamlandırılmasına kadar geçen fizyolojik ve psikolojik sırayı dikkate alarak kronolojik olarak sıralayınız.

Kuzey Amerika ile Güney ve Orta Amerika, coğrafi olarak aynı kıta kütlesi (Amerika Kıtası) üzerinde yer almalarına rağmen, beşeri coğrafya çalışmalarında sırasıyla "Anglo-Amerika" ve "Latin Amerika" olmak üzere iki farklı kültür bölgesine ayrılmaktadır.

Bu iki coğrafi alanın farklı kültür bölgeleri altında sınıflandırılmasında rol oynayan en temel beşeri etken aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen araştırma ve uygulama faaliyetlerini, sağ sütunda verilen ilgili psikoloji alt dalı veya ilişkili bilim disiplini ile eşleştiriniz.

Aşağıda iki farklı şiirden alınan bentler verilmiştir:

I. Şiir
*Artık demir almak günü gelmişse zamandan,*
*Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan.*
*Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol;*
*Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol.*

II. Şiir
*— Bana bak, basma sakın!*
*— Ne var?*
*— Toprak kayıyor.*
*— Gitme, Seyfi Baba yorgundur.*
*— Yol uzun, vakit geçiyor.*
*Feneri tut hele amca... Önümüz çamurlu biraz.*

Bu iki şiir parçası ve yazarlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çevre sorunları, yayılma alanları ve insan ya��amına etkileri bakımından yerel, bölgesel ve küresel boyutta incelenmektedir. Buna göre, sol tarafta verilen çevre sorunları ile sağ tarafta verilen açıklamaları etki ölçeklerini ve ortaya çıkış nedenlerini dikkate alarak eşleştiriniz.

İlk Çağ medeniyetlerinde coğrafi şartlar, dini inanışlar ve sınırların genişlemesi gibi faktörler siyasi gücün örgütlenme biçimlerini doğrudan etkilemiştir.

Buna göre, İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi güç ve yönetim özellikleri ile ilgili;

I. Mısır medeniyetinde firavunların kendilerini doğrudan tanrı olarak kabul ettirmesiyle mutlak teokratik bir gücün ortaya çıkması,
II. Mezopotamya’nın açık düzlüklerden oluşması ve nehirlerin düzensiz taşmasının bölgede kalıcı, tek merkezli ve istila edilemeyen büyük bir imparatorluğun erken dönemde kurulmasını kolayla��tırması,
III. Perslerin genişleyen sınırları kontrol altında tutabilmek amacıyla satraplık denilen eyalet sistemini oluşturması ve valileri denetlemek için 'kralın gözleri' adı verilen m��fettişler görevlendirmesi

yargılarından hangileri doğrudur?

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda yer alan en belirgin edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

John Stuart Mill'in utilitarist (faydacı) ahlak kuramına göre, bir eylemin ahlaki açıdan doğru ve değerli sayılabilmesi için eyleyen bireyin yalnızca kendi kişisel yararını ve hazzını maksimize etmeyi amaçlaması gerekir.

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP), Batı Karadeniz Bölümü'nde kömür ve demir-çelik sanayisine dayalı mevcut ekonomik yapının getirdiği sorunları çözmeyi ve bölgeyi çok yönlü kalkındırmayı amaçlamaktadır.

Aşağıda verilen bölgedeki yapısal sorun ve ihtiyaçlar ile bu sorunları çözmek amacıyla proje kapsamında belirlenen hedef ve çözüm yollarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Bir metropolde belediye yönetimi, evsel atıkların geri dönüştürülmesini zorunlu kılan ve uymayanlara para cezası öngören bir yönetmelik (resmi norm) yürürlüğe koymuştur. Ancak ilk aylarda halkın bu kurallara uymadı��ı ve çevre kirliliğinin devam ettiği saptanmıştır. Sürecin devamında sivil toplum kuruluşları, 'gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakma sorumluluğu ve doğaya saygı' (toplumsal değerler) fikrini öne çıkaran kampanyalar düzenlemiş; kurallara uymayan haneler komşularınca ayıplanırken (gayriresmi negatif kontrol), uyanlar ise topluluk önünde takdir edilmiştir (gayriresmi pozitif kontrol). Bir süre sonra, cezai yaptırımlar fiilen uygulanmasa bile geri dönüşümün yaygınlaştığı ve yerleşik bir davranış haline geldiği gözlenmiştir.

Bu parçadan hareketle toplumsal değerler, normlar ve toplumsal kontrol ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Aşağıda sol sütunda verilen günlük yaşam durumlarını, sağ sütunda verilen edimsel koşullanma kavramlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

İlk Çağ'da yaşanan aşağıdaki göç hareketlerini ve bunların sonucunda ortaya çıkan siyasi veya askeri gelişmeleri kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Francis Bacon, bilimsel araştırmalar yapanları üç gruba ayırır: Deneyciler karıncalara benzer; sadece toplarlar ve biriktirirler. Dogmatikler (rasyonalistler) ise kendi içlerinden ağlar ören örümceklere benzerler. Orta yol ise arının yoludur; arı hem bahçedeki çiçeklerden malzeme toplar hem de bu malzemeyi kendi yeteneğiyle işleyerek bal haline getirir. Gerçek felsefe de ne yalnızca zihinsel güçlere güvenmeli ne de doğadan ve deneylerden elde edilen malzemeyi olduğu gibi belleğe aktarmalıdır; aksine bu malzemeyi zihinde işleyip dönüştürmelidir.

Bacon'ın bu analojisinden hareketle, 15-17. yüzyıl felsefesinde gelişen bilimsel yöntem anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Toplumsal yapıyı oluşturan maddi ve manevi unsurlar ile bunlara dair somut örneklerin doğru bir şekilde eşleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda yer alan toplumsal yapı unsurlarını sağ sütunda verilen uygun örneklerle eşleştiriniz.

Aşağıdaki Türkiye'de yürütülen hayvancılık ve su ürünleri faaliyetlerini, bu faaliyetlerin coğrafi dağılış özelliklerini ve gelişim şartlarını gösteren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de farklı coğrafi özelliklere sahip alanlarda planlanan bazı yatırım projeleri ve bu projelerin hayata geçirilmesi sürecinde Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporlarında öncelikle incelenmesi gereken olası arazi kullanım hataları ve çevresel riskler bulunmaktadır. Aşağıdaki projeleri, ÇED raporlarında öncelikli olarak değerlendirilmesi gereken çevresel risklerle eşleştiriniz.