Tüm alıştırma soruları

Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'da kurulan Danişmentliler, Saltuklular ve Mengücekliler gibi ilk dönem Türk beylikleri; fethettikleri bölgelere Türkçe isimler vermiş, buralarda cami, medrese, darüşşifa ve kervansaraylar inşa etmiş, aynı zamanda Bizans ve Gürcü saldırılarına karşı mücadele etmişlerdir.

Bu bilgilere dayanarak, Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu'da başlayan süreçle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

İlk Çağ medeniyetlerinde kanunların meşruiyet kaynakları, cezalandırma yöntemleri ve medeni hukuk alanındaki düzenlemeleri toplumsal yapılara göre farklılık göstermiştir.

Buna göre;
- Hükümdarın adalet yetkisini güneş tanrısı Şamaş'tan aldığını belirterek teokratik meşruiyeti vurgulayan ve cezalandırmada kısas (göze göz, dişe diş) ilkesini esas alan kanunlar,
- Ölüm ve işkence cezaları yerine genellikle tazminat (maddi bedel) ödeme usulünü benimseyen ve kadın haklarını koruyan ilk aile hukuku düzenlemelerine sahip kanunlar,

aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomi tarihinde uygulanan ekonomi politikaları ve bu politikaların mekânsal/sektörel yansımaları göz önüne alındığında, aşağıda verilen tarihsel dönemler ile bu dönemlerin en belirgin ekonomik gelişmelerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Klasik Türk şiirinde dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin kendilerine has yapısal, kökensel ve içeriksel özellikleri bulunmaktadır. Aşağıda verilen nazım şekillerini, karşılarındaki en belirleyici karakteristik özellikleriyle eşleştiriniz.

Konya Ovası Projesi (KOP) ile Doğu Anadolu Projesi (DAP) karşılaştırıldığında; KOP kapsamında Göksu Nehri'nin sularının Mavi Tünel ile Konya Havzası'na aktarılması dış havzadan su transferine örnek teşkil ederken, DAP kapsamında Fırat ve Dicle nehirlerinin sularının tamamının havza dışına aktarılarak iç bölgelerin sulanması projenin temel hedefini oluşturmaktadır. Bu ifade coğrafi gerçekler açısından doğru bir yargı mıdır?

Sanayileşme, kentleşme ve göç gibi makro toplumsal değişme dinamikleri, aile kurumunun hem yapısal hem de işlevsel bir dönüşüm geçirmesine neden olmuştur. Geleneksel geniş aile yapısında üretim, eğitim, sağlık, din ve yaşlıların bakımı gibi işlevler doğrudan aile bünyesinde gerçekleştirilirken; modern çekirdek ailede bu işlevlerin önemli bir kısmı uzmanlaşmış dış kurumlara (okullar, hastaneler, kreşler vb.) devredilmiştir. Bununla birlikte, modern çekirdek aile tamamen işlevsizleşmemiş; aksine üye sayısının azalması ve dışsal yükümlülüklerin hafiflemesiyle birlikte bireyin sevgi, şefkat, psikolojik doyum ve temel sosyalleşme ihtiyaçlarının karşılanması gibi çekirdek alanlarda daha da uzmanlaşmış bir yapıya bürünmüştür.

Bu parçada ele alınan dönüşüm dikkate alındığında, modern toplumlardaki çekirdek aile yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

John Locke'a göre, doğa durumunda insanlar barışçıl ve özgür olsalar da, haklarının ihlal edilmesi durumunda başvuracakları tarafsız bir yargıcın bulunmaması, toplumu bir güvensizlik sarmalına sürükleyebilir. Bu belirsizliği aşmak için insanlar, cezalandırma haklarını kendi rızalarıyla kamusal bir otoriteye devrederler. Ancak bu devir, egemenliğin koşulsuz ve sınırsız bir teslimiyeti değildir; aksine, bireysel hak ve özgürlüklerin korunması şartına bağlı bir 'emanet' ilişkisidir. Eğer siyasi otorite bu emanete ihanet eder ve mülkiyet ya da özgürlük haklarını gasbederse, meşruiyetini kaybeder. Bu durumda toplumun, sözleşmeyi ihlal eden iktidara karşı direnme ve yeni bir düzen kurma hakkı doğar.

Bu parçadaki görüşlerden hareketle John Locke’un siyaset anlayışına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Bir kütüphanede hararetli bir şekilde sınava hazırlanan Aylin, yan masada oturan kişinin yüksek sesle telefonla konuşmasından oldukça rahatsız olur. Aylin, bu gürültüden kurtulmak için gürültü engelleyici kulaklığını takar ve böylece sessiz bir ortamda çalışmaya devam eder (I. Durum). Ancak kulaklık takılıyken arkasından aniden yaklaşan kütüphane görevlisinin omzuna dokunmasıyla çok büyük bir irkilme ve korku yaşar. Bu olaydan sonra Aylin, kütüphanede ne zaman arkasından birinin yaklaştığını hissetse içi ürpermeye ve kalp atışları hızlanmaya başlar (II. Durum).

Buna göre Aylin'in I ve II. durumlarda sergilediği davranışların ortaya çıkışını sağlayan öğrenme süreçleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Üniversite son sınıf öğrencisi olan Berk, aynı zamanda profesyonel bir basketbol takımında oyun kurucu olarak oynamaktadır. Berk'in basketbol antrenmanlarındaki disiplinli ve planlı çalışmaları, derslerindeki çalışma düzenine olumlu yansımış ve sınavlarında da yüksek başarı göstermesini sağlamıştır. Diğer taraftan, takımının şehir dışındaki deplasman maçlarının üniversitedeki vize sınav haftasıyla çakışması üzerine antrenörü ile öğretim üyelerinin beklentileri arasında sıkışmış ve ne yapacağını bilemez duruma gelmiştir.

Bu parçada Berk'in yaşadığı durumlar sırasıyla aşağıdaki sosyolojik kavramlardan hangileriyle açıklanabilir?

Yeni Lisan Hareketi, Türk edebiyatında dilde sadeleşmeyi savunurken tasfiyeci (yabancı kelimelerin tamamını dilden atma) bir yol izlememiş, halkın konuşma diline yerleşmiş kelimeleri 'Türkçeleşmiş' saymıştır. Hareketin temsilcileri, dildeki yapaylığı önlemek için yazı dili ile konuşma dilini birleştirmeyi ve belli kurallar çerçevesinde milli bir edebiyat dili kurmayı hedeflemişlerdir.

Buna göre, Yeni Lisan Hareketi'nin dil anlayışını benimseyen bir sanatçının aşağıdaki görüşlerden hangisini savunması beklenemez?

Aşağıda İlk ve Orta Çağlarda küresel ticarette önemli rol oynayan ticaret yolları ile bu yolların temel özellikleri verilmiştir. Ticaret yollarını bu özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen duyum ve algı süreçleriyle ilgili kavramları, sağ sütunda yer alan günlük yaşam örnekleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Gece geç saatte yalnız yürürken arkasından gelen ayak seslerini duyup endişelenen bir kişinin, yerdeki kuru bir yaprağın rüzgarda sürüklenirken çıkardığı sesi birinin kendisini takip etme sesi olarak algılaması ile şizofreni teşhisi konmuş bir hastanın, kimsenin bulunmadığı sessiz bir odada kendisine birilerinin hakaret ettiğini duyması psikolojideki algı yanılmaları bağlamında ele alınır.

Buna göre, bu iki durumun karşılaştırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Emeviler ve Endülüs İslam Devleti dönemlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Millî Edebiyat Dönemi'nde öğretici metin türlerinde eser vermiş bir yazarla ilgili şu bilgiler verilmiştir:

* Fecr-i Âti topluluğundan ayrılarak Millî Edebiyat akımına katılmıştır.
* Gazete yazıları, kronik ve fıkralarında mizahi, iğneleyici ve hiciv dolu bir üslup kullanmıştır.
* Dönemin siyasi ve sosyal gelişmelerini eleştirdiği yazılarını *Kirpinin Dedikleri* ve *Guguklu Saat* gibi kitaplarda toplamıştır.
* Türkçeyi büyük bir ustalıkla kullanarak Anadolu insanının yaşamını ve memleket gerçeklerini sade bir dille aktarmıştır.

Bu özelliklere sahip olan ve Millî Edebiyat Dönemi'nde öğretici metinleriyle de öne çıkan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralandırılmış dizeleri, sağ sütunda yer alan en belirgin edebî sanatlarla eşleştiriniz.

Hristiyan felsefesi, tarihsel süreç içinde Patristik ve Skolastik olmak üzere iki ana döneme ayrılır. Bu iki dönem; bilginin üretildiği kurumlar, akıl-inanç ilişkisini ele alma biçimleri ve felsefeye yükledikleri işlevler bakımından farklılık gösterir. Patristik dönemde felsefe, Kilise Babaları tarafından Hristiyanlığın dogmalarını savunmak ve dışsal saldırılara karşı apoloji (savunma) yapmak amacıyla dinin hizmetine sunulmuştur. Skolastik dönemde ise manastır ve üniversitelerin kurulmasıyla birlikte felsefe, inancın dogmalarını mantıksal ve kavramsal olarak temellendirme, sistematik hale getirme ve eğitim yoluyla açıklama aracına dönüşmüştür.

Buna göre, Hristiyan felsefesindeki bu iki dönemin karşılaştırılmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aşağıda verilen kişilik kuramları ile bu kuramların odaklandığı temel açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda bilgi felsefesindeki (epistemoloji) bazı temel akımlar, sağ sütunda ise bu akımların bilginin kaynağına yönelik açıklamaları verilmiştir. Akımlar ile açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl divan şairlerini, sağ sütundaki belirleyici edebi özellikleri ve eserleriyle eşleştiriniz.