Tüm alıştırma soruları

İnsan vücudunda doku hücrelerinde oluşan karbondioksitin ($CO_2$) akciğerlere taşınması sürecinde gerçekleşen;

I. $CO_2 + H_2O \xrightarrow{\text{Karbonik anhidraz}} H_2CO_3$
II. $H^+ + Hb \rightarrow HbH$
III. $HCO_3^-$ iyonlarının alyuvar hücresinden plazmaya çıkması
IV. $H_2CO_3 \xrightarrow{\text{Karbonik anhidraz}} CO_2 + H_2O$

olaylarından hangileri doku kılcallarından geçmekte olan kanda gerçekleşir?

İnsan solunum sisteminde görev alan aşağıdaki yapı veya molekülleri, karşılarında verilen temel özellik ya da işlevleriyle eşleştiriniz.

İnsan vücudunda solunum gazlarının taşınması, kanın kimyasal dengesinin korunması ve dokuların oksijen ihtiyacının karşılanması açısından kritik bir öneme sahiptir. Yoğun egzersiz yapmakta olan sağlıklı bir bireyin vücudunda gerçekleşen değişimler göz önüne alındığında;

I. Dokularda artan $CO_2$ miktarının kanın $pH$ değerini düşürmesi sonucu hemoglobinin oksijeni bırakma eğiliminin artması (Bohr etkisi),
II. Alyuvarlarda bulunan karbonik anhidraz enziminin, akciğer kılcallarında karbonik asidi ($H_2CO_3$) su ve karbondioksite dönüştürmesi,
III. Dokulardan kana geçen karbondioksitin yaklaşık $\%90$ gibi büyük bir kısmının alyuvar içerisinde hemoglobin molekülüne bağlanarak karbaminohemoglobin ($HbCO_2$) şeklinde taşınması

ifadelerinden hangileri doğrudur?

İnsan solunum sistemini oluşturan yapılar ile bu yapıların temel işlevsel ve yapısal özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

İnsan sindirim sisteminin hormonal ve enzimatik düzenlenmesinde görev alan bazı moleküller ile bu moleküllerin temel fizyolojik etkileri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki molekülleri sağ sütundaki uygun işlevlerle eşleştiriniz.

Sağlıklı bir insanda, mideden gelen asidik kimusun onikiparmak bağırsağına geçmesiyle başlayan sindirim süreçlerinin hormonal ve enzimatik kontrolüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Protein içerikli besinlerle beslenen sağlıklı bir insanda, bu besinlerin kimyasal sindirim sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, meydana geliş sırasına göre düzenleyiniz.

İnsan vücudunda kılcal damarlar ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi Starling Hipotezi ile açıklanmaktadır. Bu hipoteze göre kılcal damarların atardamar ve toplardamar uçlarındaki kan basıncı ile protein ozmotik basıncı arasındaki fark, süzülme ve geri emilim dengesini belirler.

Buna göre, sağlıklı bir bireyde;

I. Kılcal damarlardaki kan basıncının normalden yüksek olması,
II. Karaciğer yetmezliğine bağlı olarak kan plazmasındaki albümin ve globülin miktarının azalması,
III. Dokulardaki lenf kılcallarının tıkanması,
IV. Kanın protein ozmotik basıncının artması

durumlarından hangileri doku sıvısı miktarının normalin üzerine çıkmasına (ödem) neden olur?

İnsan vücudundaki dolaşım ve lenf sistemlerinde görev yapan damarların yapısal ve fonksiyonel özellikleri birbirinden farklılık gösterir. Aşağıda verilen damar çeşitlerini, bu damarlara ait karakteristik özelliklerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Sağlıklı bir bireyin kılcal damarlarında gerçekleşen madde alışverişini açıklayan Starling Hipotezi'ne göre, kan basıncı ile kanın protein ozmotik basıncı arasındaki fark süzülme ve geri emilim hızını belirler.

İnsan vücudunda karaciğer fonksiyonlarının aksaması sonucu kan plazmasındaki protein (albümin) sentezinin azaldığı ve buna bağlı olarak kanın protein ozmotik basıncının $25\text{ mmHg}$'den $18\text{ mmHg}$'ye düştüğü gözlenmiştir. Diğer faktörlerin sabit kaldığı varsayıldığında, bu bireyde gerçekleşen değişimlerle ilgili;

I. Kılcal damar boyunca süzülmenin gerçekleştiği damar kesitinin uzunluğu artar.
II. Kılcal damarın toplardamar ucunda doku sıvısından kana geri dönen sıvı miktarı azalır.
III. Dokularda biriken fazla sıvının uzaklaştırılması için lenf kılcallarına birim zamanda geçen sıvı miktarı azalır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

İnsan vücudunun alt bölgelerinden (bacaklar gibi) toplanan lenf sıvısının, kan dolaşımına katılarak kalbe ulaşma sürecinde geçtiği bazı yapılar aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, lenf sıvısının geçiş sırasına göre baştan sona doğru sıralayınız.

Aşağıda insan dolaşım ve lenf sistemine ait bazı damar ve yapılar ile bu yapıların fizyolojik özellikleri verilmiştir. Bu yapıları, karşılarında verilen en uygun özelliklerle eşleştiriniz.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) süreci ile ilgili;

I. RNA polimeraz enzimi, ilgili gen bölgesindeki DNA çift sarmalını açarak kalıp iplik üzerindeki bazlara uygun ribonükleotitlerin yerleşmesini ve aralarında fosfodiester bağlarının kurulmasını sağlar.
II. mRNA sentezi, DNA'nın kalıp ipliği üzerinden $3' \rightarrow 5'$ yönünde ilerlenerek gerçekleştirilir; bu durum yeni RNA zincirinin $5' \rightarrow 3'$ yönünde uzamasını sağlar.
III. Transkripsiyonun başlayabilmesi için hücrenin mutlaka S evresinde bulunması ve DNA'sını eşlemiş (replikasyon) olması zorunludur.
IV. Sentezlenen mRNA molekülünün nükleotit dizilimi, DNA'nın kalıp olmayan (kodlayıcı) ipliğindeki dizilimle (Timin yerine Urasil gelmesi hariç) aynıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

İnsan vücudunda kılcal damarlar ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi, kan basıncı ile kanın ozmotik basıncı arasındaki farka dayanan Starling Hipotezi ile açıklanır. Normal bir bireyde bu dengenin bozulması sonucu doku sıvısı miktarının normalin üzerine çıkmasına ödem denir.

Buna göre;

I. Karaciğer yetmezliğine bağlı olarak kan plazmasındaki albumin ve globülin miktarının azalması,
II. Kılcal damarın atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru gidildikçe kan basıncının düşmemesi,
III. Dokulardaki fazla sıvıyı toplayan lenf kılcallarının çeşitli nedenlerle tıkanması,
IV. Doku sıvısındaki mineral ve çözünmüş madde derişiminin azalması

durumlarından hangileri ödem oluşumuna neden olabilir?

Sağlıklı bir insanda, ince bağırsaktan emilen yağ asitleri ve gliserolün birleşmesiyle oluşan şilomikronların kan dolaşımına katılarak kalbe ulaşma sürecindeki yapıları, geçiş sırasına göre baştan sona doğru nasıl sıralarsınız?

Sağlıklı bir insanda kılcal damarlar ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi, kan basıncı ($KB$) ile protein ozmotik basıncı ($POB$) arasındaki dengeye dayanan Starling Hipotezi ile açıklanır. Bu dengenin bozulması sonucu doku sıvısı miktarının normalin üzerine çıkmasına ödem adı verilir.

Buna göre bir bireyde;
I. Kılcal damarın atardamar ucundaki kan basıncının ($KB$) normalden yüksek seyretmesi,
II. Karaciğer yetmezliğine bağlı olarak plazma proteinlerinin sentezlenememesi sonucu $POB$'nin düşmesi,
III. Lenf kılcallarının tıkanması nedeniyle doku sıvısındaki fazla protein ve suyun dolaşıma geri dönememesi,
IV. Kılcal damar endotel hücrelerinin, süzülme (filtrasyon) hızını artırmak amacıyla aktif taşıma ile doku sıvısına madde pompalaması

durumlarından hangileri ödem oluşumuna yol açan faktörlerdendir?

İnsan vücudunda kan ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişini açıklayan Starling hipotezi ve dolaşım sistemi mekanizmalarıyla ilgili aşağıda verilen kavramları, bu kavramlara ait doğru fizyolojik açıklamalarla eşleştiriniz.

İnsan vücudunda kan ile doku hücreleri arasındaki madde alışverişi Starling Hipotezi ile açıklanır. Sağlıklı bir bireyde kan plazma proteinleri (albümin, globülin vb.) tarafından oluşturulan ozmotik basınç, kılcal damar boyunca yaklaşık $25$ mmHg değerinde sabit kalırken; kan basıncı atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru $40$ mmHg'den $15$ mmHg'ye düşer.

Karaciğer yetmezliğine bağlı olarak plazma proteinlerinin sentezinin azaldığı bir bireyde, Starling Hipotezi esas alındığında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

İnce bağırsak villuslarından emilen ve şilomikrona dönüştürülen bir yağ asidinin, kan dolaşımına katılarak kalbe ulaşıncaya kadar izlediği yol aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, yağ asidinin izlediği yolu dikkate alarak emilimden kalbe giriş anına kadar olacak şekilde sıralayınız.