Tüm alıştırma soruları

Balkan Savaşları sürecinde Osmanlı Devleti'nin hem iç siyasetinde hem de dış siyasetinde köklü değişimler yaşanmıştır. Aşağıda bu süreçte gerçekleşen bazı kritik gelişmeler verilmiştir:

I. Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan etmesi
II. Bâb-ı Âli Baskını ile hükümetin ele geçirilmesi
III. Londra Antlaşması'nın imzalanması
IV. II. Balkan Savaşı'nın patlak vermesi
V. Edirne'nin Osmanlı ordusu tarafından geri alınması

Bu gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

II. Mahmud Dönemi’nde, klasik Osmanlı idari ve askerî sisteminin temelini oluşturan tımar sistemi işlevini yitirdiği gerekçesiyle kaldırılmış; tımar gelirleri doğrudan merkezî hazineye aktarılırken, taşra güvenliği için "Redif" birlikleri kurulmuş ve eyalet yöneticilerine merkezden maaş bağlanmıştır.

Buna göre, tımar sisteminin kaldırılması ve yerine yapılan yeni düzenlemelerle doğrudan ulaşılmak istenen amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda verilen olayları, küresel iklim değişimi sürecindeki kutup altı bölgelerde gerçekleşen bir pozitif geri besleme (feedback) mekanizmasının sebep-sonuç ilişkisine göre ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Küresel iklim değişimi sürecinde doğal sistemlerde meydana gelen geri besleme (feedback) mekanizmaları aşağıdaki şemada gösterilmiştir.

Buna göre, şemada numaralandırılarak gösterilen geri besleme döngülerinden hangileri, küresel sıcaklık artışını yavaşlatıcı veya sınırlayıcı yönde etki yapan bir negatif geri besleme (olumsuz geribildirim) mekanizmasıdır?

Ankara Savaşı ile başlayan sarsıntıların, Osmanlı Devleti'nin toprak düzeninde, iç siyasetinde ve toplumsal yapısında meydana getirdiği değişimleri göz önünde bulundurarak, aşağıda verilen tarihi gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Milli Mücadele Dönemi'nde Misak-ı Milli'nin kabul edilmesi ve İstanbul'un resmen işgali sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Aşağ��da, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında modernist ve postmodernist çizgide eser veren yazarların bazı yapıtlarının yapısal ve tematik özellikleri verilmiştir. Bu kurgusal özellikleri, ilgili oldukları eser ve yazar çiftiyle eşleştiriniz.

Türkiye’nin Soğuk Savaş D��nemi'nde kurduğu ya da dahil olduğu bölgesel ittifaklar, hem bloklar arası güç dengelerinden hem de üye devletlerin iç yapılarındaki değişimlerden etkilenmiştir.

Bu bağlamda Türkiye'nin dış politika hamleleri ve katıldığı bölgesel paktlarla ilgili;

I. Balkan Paktı'nın (1953) askeri etkinliğini kaybetmesinde, Stalin'in ölümünün ardından SSCB ile Yugoslavya arasındaki ilişkilerin yumuşaması ve Belgrad yönetiminin bloksuzlaşma politikasına yönelmesi etkili olmuştur.
II. Bağdat Paktı’nın kurumsal yapısının değişmesinde ve merkezinin Ankara’ya taşınmasında, pakta kurucu üye olarak katılan Irak’ta yaşanan rejim değişikliği etkili olmuştur.
III. Hem Balkan Paktı hem de Bağdat Paktı, Türkiye'nin NATO'ya kabul edilmesini kolaylaştırmak amacıyla üyelik öncesinde diplomatik birer koz olarak kurulmuştur.

gelişmelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıdaki tabloda, üç farklı ülkenin kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasılası (GSYİH), doğal nüfus artış hızı ve uyguladığı temel nüfus politikası hedefi verilmiştir:

Tablodaki veriler dikkate alındığında;

I. Gelişmekte olan ülkelerin tamamında nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar uygulanmaktadır.
II. X ülkesinde doğal nüfus artış hızının negatif değerde olması, bu ülkenin gelecekte ciddi bir iş gücü açığı ve yaşlanma sorunu yaşamasına yol açabileceği için nüfusu artırma politikası benimsenmiştir.
III. Y ülkesinde uygulanmakta olan nüfus politikası, demografik yatırımların payını azaltarak ekonomik kalkınma hızını artırmayı hedeflemektedir.

değerlendirmelerden hangileri doğrudur?

Türkiye'de bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla hayata geçirilen kalkınma projeleri, kendilerine özgü coğrafi gerekçelere ve hedeflere sahiptir. Aşağıda verilen bölgesel kalkınma projelerini, bu projeler kapsamında yürütülen temel faaliyet veya altyapı yatırımları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

İlk ve Orta Çağlarda Avrasya bozkırlarında ve Avrupa coğrafyasında faaliyet gösteren Türk devlet ve toplulukları, dünya tarihi üzerinde derin siyasi, askerî, dinî ve kültürel izler bırakmışlardır.

Buna göre, aşağıda verilen Türk devlet/topluluk eşleştirmelerinden hangisi, bu toplulukların tarihteki özgün etkileri veya yapısal özellikleri açısından yanlış bir bilgi içermektedir?

I. Dünya Savaşı başlarında Osmanlı Devleti'nin Alman kurmay heyetiyle ortaklaşa planladığı ve doğrudan taarruz gücüyle başlattığı Kafkas ile Kanal cephelerinin askeri, stratejik ve siyasi hedefleri bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu taarruz cephelerinin açılmasında doğrudan rol oynayan gerekçelerden biri olarak gösterilemez?

Türk adının tarihsel kökeni, etimolojik yapısı ve farklı kültürlerdeki anlam karşılıkları üzerine yapılan araştırmalarda çeşitli kaynaklar ve bilim insanları farklı tanımlamalar öne sürmüştür.

Buna göre, sol sütundaki kaynak ve araştırmacı yaklaşımlarını, sağ sütundaki bunlara karşılık gelen en uygun kavramsal açıklamalarla eşleştiriniz.

Osmanlı Devleti'nin XIX. ve XX. yüzyıllarda izlediği denge stratejisi ve Şark Meselesi kapsamında gerçekleşen aşağıdaki diplomatik gelişmeler ile bu gelişmelerin temel uluslararası siyasi sonuçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

İlk Çağ medeniyetleri üzerine araştırma yapan bir tarihçi, Mısır ve Doğu Akdeniz medeniyetlerinin siyasi, hukuki ve kültürel yapılarını incelerken şu tespitlerde bulunmuştur:

I. Mısır’da yazılı hukukun Mezopotamya’daki gibi erken dönemde kanunnameler hâlinde düzenlenmemesinde, firavunların tanrı-kral kimliğiyle mutlak iradelerinin doğrudan hukuk kabul edilmesi belirleyicidir.

II. Fenikelilerin Akdeniz havzasında geniş bir ticaret ağı kurmalarına rağmen kalıcı bir imparatorluk oluşturamamalarında, kolonilerini yurt edinmek yerine yalnızca ham madde ve ticaret merkezi olarak kullanmaları etkilidir.

III. İbranilerin tek tanrılı din inancını benimsemelerine rağmen bu inancın Ön Asya’da geniş kitlelere yayılamamasında, museviliği millî bir kimlik unsuru olarak görüp kendi soyları dışındakilere kapalı tutmaları rol oynamıştır.

Bu tarihçinin tespitlerinden hangileri doğrudur?

Anadolu’da XII. ve XIII. yüzyıllarda inşa edilen Türkiye Selçuklu mimari eserlerinde görülen;

I. Konya Karatay Medresesi gibi yapılarda İç Anadolu'nun sert kış şartlarına yönelik kapalı avlulu plan uygulanırken, Erzurum Çifte Minareli Medrese gibi eserlerde açık avlulu planın sürdürülmesi,
II. Kervansaray ve darüşşifaların vakıf sistemi aracılığıyla toplumun tüm kesimlerine ücretsiz hizmet veren sosyal kurumlara dönüştürülmesi,
III. Sivas Gök Medrese ve Erzurum Yakutiye Medresesi'nin taç kapılarında Orta Asya kökenli ��ift başlı kartal ve hayat ağacı motiflerinin, Anadolu'nun yerel taş işçiliği üslubuyla harmanlanarak kullanılması

özelliklerinden hangileri, Selçuklu sanatının hem coğrafi çevreye uyum sağladı��ının hem de kültürel bir sentezin ürünü olduğunun kanıtı olarak gösterilebilir?

İlk Çağ medeniyetlerinde hukuk kurallarının gelişimini, kaynaklarını ve içeriklerini inceleyen bir tarihçi, farklı toplumlara ait kanunların temel niteliklerini belirlemiştir.

Buna göre, sol sütunda verilen İlk Çağ hukuk sistemleri ile sağ sütunda verilen ayırt edici özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Çanakkale Cephesi'nde meydana gelen aşağıdaki gelişmeleri, başlangıç tarihlerini esas alarak kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Otuz Yıl Savaşları'nı sonlandıran 1648 Westphalia Barışı, Kutsal Roma Germen İmparatorluğu sınırları içerisindeki prensliklerin kendi dinlerini seçebilmesini ve imparatordan bağımsız olarak antlaşmalar imzalayabilmesini hükme bağlamıştır. Ayrıca, Papalık makamının antlaşma hükümleri üzerindeki veto yetkisi tamamen geçersiz sayılmış, böylece uluslararası siyasette kilisenin belirleyici gücü sınırlandırılmıştır.

Buna göre, Westphalia Barışı ile temelleri atılan modern uluslararası düzende aşağıdakilerden hangisinin geçerli bir ilke olduğu savunulamaz?

Bir dağlık bölgede meydana gelen $7.2$ büyüklüğündeki deprem, yamaç dengesini bozarak büyük bir heyelana neden olmuş ve kayan kütleler nehir yatağını tıkayarak bir heyelan set gölü oluşturmuştur. Yetkililer, setin arkasında biriken suyun oluşturduğu risk nedeniyle erken uyarı sistemleri kurmuş ve nehir yatağının mansap kısmındaki yerleşim yerlerinin geçici olarak tahliye edilmesini sağlamıştır. İki hafta sonra başlayan şiddetli sağanak yağışlar sonucu set gölü taşmış ve mansapta büyük bir taşkın meydana gelmiştir.

Buna göre, bu süreçte yaşanan afetler ve uygulanan afet yönetimi faaliyetleriyle ilgili;

I. Depremin yamaç dengesini bozarak heyelana neden olması, jeolojik kökenli bir afetin klimatolojik kökenli başka bir afeti doğrudan tetiklemesine örnektir.
II. Set gölünün patlama ihtimaline karşı erken uyarı sistemlerinin kurulması ve nehir yatağındaki nüfusun güvenli alanlara nakledilmesi, bütünleşik afet yönetiminin "hazırlık" aşamasında yer alan faaliyetlerdir.
III. Heyelan setinin yıkılmasıyla ortaya çıkan taşkın; hem jeolojik-jeomorfolojik kökenli tetikleyicilerin hem de klimatolojik kökenli bir faktörün ortak etkisiyle meydana gelmiş hidrolojik bir afettir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?