Tüm alıştırma soruları

Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin kafiye örgüleri kendilerine has özellikler gösterir. Örneğin gazel ve kaside gibi nazım şekillerinin ilk beyiti (matla) kendi arasında kafiyeliyken ($aa$), mesnevi nazım şeklinin tüm beyitleri kendi arasında kafiyeli ($aa, bb, cc...$) olarak düzenlenir.

Buna göre, aşağıdaki beyitlerden hangisi hem bir gazelin matla beyiti hem de bir mesnevinin herhangi bir beyiti olmaya uygundur?

"Meded meded bu cihânın yıkıldı bir yanı
Ecel celâlîleri aldı Mustafâ Hânı"

Taşlıcalı Yahya'ya ait bu beyit, konusu ve tematik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki divan edebiyatı nazım türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?

Aşağıda Bâkî'ye ait bir gazelin üç beyti karışık olarak verilmiştir. Bu beyitlerin, bir gazelin yapısal özellikleri ve kafiye örgüsü dikkate alınarak baştan sona doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Divan edebiyatının 17. ve 18. yüzyılları, klasik geleneğin güçlü bir şekilde devam ettirildiği ancak bireysel üslupların ve edebi akımların (Sebk-i Hindi, mahallileşme, hikemi tarz) belirginleştiği bir dönemdir.

Buna göre, aşağıda verilen şairler ve sanat anlayışlarına dair açıklamalardan hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Dede Korkut Hikâyeleri'nin el yazması nüshaları üzerine çalışan bir araştırmacı, eserin dünya kütüphanelerinde bulunan üç önemli el yazmasını incelemektedir. Buna göre, bu el yazması nüshaların adlarını belirtmek amacıyla aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri uygun isimlerle doldurunuz.

Şemsi Efendi, çekmecenin dibinde bulduğu eski pirinç anahtarı avucunda sıkarken gözlerini odanın köşesindeki loşluğa dikti. Zihni birden otuz yıl öncesine, o rüzgârlı ekim sabahına gidiverdi. Henüz yirmili yaşlarındaydı; dedesinden kalan o ahşap konağın ağır kapısı önünde, elinde tahta bir bavulla bekliyordu. Dışarıda dökülen yaprakların hışırtısı duyuluyor, soğuk rüzgâr yüzünü yalıyordu. O gün babasının ona kapıyı açarken söylediği son sözler dün gibi kulaklarındaydı: "Bu kapıdan giren, arkasında ne bıraktığını unutmamalı." Kapının rüzgârla sertçe kapanma sesiyle irkilip bugüne döndü; elindeki anahtarı masanın üzerine bırakırken parmaklarının titrediğini fark etti.

Bu parçada kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Ne gam pür-âteş-i hevle olsa da gavgâ-yı hürriyet
Kaçar mı merd olan bir cân için meydân-ı gayretten

Tanzimat Dönemi şiir anlayışı göz önüne alındığında, Namık Kemal'in 'Hürriyet Kasidesi'nden alınan bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış metin parçalarını, sağ sütundaki harflendirilmiş metin sınıflandırması özellikleri ve tür açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Bâkî'ye ait aşağıdaki beyitlerin, bir gazelin yapısal özellikleri (matla, makta, kafiye düzeni) göz önünde bulundurularak baştan sona doğru anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanışı nasıl olmalıdır?

Divan edebiyatının 17. ve 18. yüzy��llardaki gelişiminde şairlerin benimsedikleri edebî akımlar ile bu akımlar doğrultusunda ürettikleri özgün sanatsal çizgiler belirleyici olmuştur. Verilen şairler ile onların sanat anlayışlarını ve edebiyat tarihindeki yerlerini belirten ifadeleri eşleştirerek doğru çiftleri belirleyiniz.

Divan edebiyatında şairlerin şiirlerinde kullandıkları takma ada "mahlas", mahlasın yer aldığı ve genellikle şiirin son beyti olan beyte ise "makta" adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki beyitlerden hangisi bir gazelin makta beyti olmaya uygundur?

Aşağıda verilen roman parçalarını, metinlerde yararlanılan temel anlatım teknikleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Tûtî-i mucize-gûyem ne desem lâf değil
Çarh ile söyleşemem ayinesi sâf değil

Nef'î’ye ait bu beyit, içerik ve tematik özellikleri dikkate alındığ��nda aşağıdaki divan edebiyatı nazım türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile sağ sütunda verilen belirleyici özellikleri ve eserleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen Divan edebiyatı şairlerini, edebiyat tarihindeki belirgin nitelikleri ve eserleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Tanzimat Dönemi Türk şiirindeki sanat anlayışlarının gelişimini gösteren aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?

Halk hikâyeleri; Türk edebiyatında destan döneminin kapanmasından sonra ortaya çıkan, genellikle aşk ve kahramanlık konularını işleyen, sözlü gelenekte yaşayan anlatılardır.

Buna göre, halk hikâyeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

I. Hem beyit hem de dörtlüklerin bir arada kullanıldığı karma bir yapıya sahip olması
II. Aruz ölçüsünün yanı sıra bazı bölümlerinde hece ölçüsünün de tercih edilmiş olması
III. Bilginin faydası, cömertlik, kibir ve dilin korunması gibi ahlaki konuları didaktik bir üslupla işlemesi
IV. Karahanlı Türkçesiyle kaleme alınarak Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulmuş olması

Yukarıda verilen özelliklerden hangileri Atabetü'l-Hakayık ile ilişkilendirilemez?

Sabahtan uğradım dostun iline,
Çiçekler sokunmuş ince beline.
Kurban olayım ben onun geline,
Bizden selam olsun o tatlı yâre.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Roman ve hikâye gibi anlatmaya bağlı metinlerde olayların akışını yönlendirmek ve karakterlerin iç dünyalarını yansıtmak amacıyla çeşitli anlatım tekniklerinden yararlanılır. Buna göre, aşağıda sol sütunda verilen anlatım tekniklerini sağ sütundaki işlevsel tanımlarıyla eşleştiriniz.