Tüm alıştırma soruları

İstanbul'un fethinin ardından II. Mehmed (Fatih) döneminde hayata geçirilen aşağıdaki gelişmeleri, bu gelişmelerin taşımış olduğu temel stratejik amaçlarla eşleştiriniz.

Ankara Savaşı sonrasında Yıldırım Bayezid'in esir düşmesiyle Osmanlı Devleti, hükümdarsız geçen ve taht kavgalarının yaşandığ�� on bir yıllık Fetret Dönemi'ne girmiştir. Bu süreçte Anadolu'daki beyliklerin çoğu yeniden kurularak Osmanlı egemenliğinden çıkmış, ancak Rumeli topraklarında büyük çaplı bir toprak kaybı veya isyan dalgası yaşanmamıştır.

Rumeli'de merkezi otorite boşluğuna rağmen bu toprakların büyük ölçüde korunmasında aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?

İstanbul'un fethi için Osmanlı Devleti tarafından gerçekleştirilen askeri ve diplomatik hazırlıklar ile bu hazırlıkların stratejik amaçlarını eşleştiriniz.

İstanbul'un fethi sürecinde II. Mehmed tarafından döktürülen büyük şahi toplarının, kuşatma sırasında Bizans surlarını yıkmadaki başarısı askeri tarihte önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu topların kalın kale surlarını yıkabildiğinin görülmesi, Avrupa'da şatolarında kendilerini güvende hisseden feodal beylerin (derebeylerin) siyasi nüfuzunu sarsmış, kralların feodalite karşısında güçlenmesine zemin hazırlamıştır.

Bu bilgiye göre, İstanbul'un fethinde kullanılan askeri teknolojinin Avrupa üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

İstanbul'un fethine giden askeri-diplomatik süreçte ve fethin hemen ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Osmanlı Devleti’nin Doğu siyaseti çerçevesinde Yavuz Sultan Selim Dönemi’nde Mısır’a düzenlenen seferler sonucunda Memlük Devleti ortadan kaldırılmış; Suriye, Filistin, Hicaz ve Mısır Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Bu seferlerin ardından mukaddes emanetler İstanbul’a taşınmış ve halifelik makamı Osmanlı hanedanına geçmiştir.

Bu bilgilere dayanarak Yavuz Sultan Selim Dönemi gelişmeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

I. Selim (Yavuz) Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin Doğu siyaseti ve İslam dünyasında liderlik kurma mücadelesi çerçevesinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

I. Selim (Yavuz) Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin doğu sınırlarının güvenliğini sağlamak, Anadolu Türk siyasi birliğini kesin olarak kurmak ve İslam dünyasının liderliğini üstlenmek amacıyla gerçekleştirdiği askeri faaliyetleri, doğru tarihsel sonuçlarıyla eşleştiriniz.

DNA molekülünün kimyasal yapısında bulunan bağ çeşitleri ile bu bağların kurulduğu moleküler bölgeleri eşleştiriniz.

Eşit sayıda nükleotit içeren iki farklı doğrusal DNA molekülünden birincisinde (DNA I) guanin nükleotidi oranının $\%35$, ikincisinde (DNA II) ise $\%15$ olduğu saptanmıştır.

Buna göre, bu DNA molekülleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücrede protein sentezi sürecinde görev alan RNA çeşitleri (mRNA, tRNA ve rRNA) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. mRNA, sentezlenecek proteinin amino asit dizilişine kalıplık eden ve birincil yapısında nükleotitleri arasında hidrojen bağı bulundurmayan bir nükleik asittir.
II. rRNA, proteinlerle birleşerek ribozomun yapısını oluşturur ve bir hücredeki toplam RNA miktarının yaklaşık $\%80$'ini temsil eder.
III. tRNA, antikodon bölgesindeki baz dizilimi sayesinde mRNA kodonuna bağlanırken, baz eşleşmelerinin kararlılığını artırmak için Urasil ($U$) yerine Timin ($T$) nükleotidi kullanır.
IV. mRNA üzerindeki her bir kodon birden fazla amino asit çeşidini şifreleyebilirken, bir tRNA antikodonu sadece bir çeşit kodona bağlanabilir.

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir hücrede protein sentezi sırasında gözlenen polizom (poliribozom) yapısı ve santral dogma süreçleri ile ilgili;

I. Polizomda yer alan her bir ribozom, farklı bir mRNA molekülünü okuyarak farklı protein çeşitlerinin sentezini gerçekleştirir.
II. Bir $mRNA$'nın aynı anda birden fazla ribozom tarafından okunması, hücrenin aynı protein çeşidinden kısa sürede çok miktarda üretmesine olanak sağlar.
III. Hücrede protein sentezinin gerçekleşebilmesi için ilgili gen bölgesinin mutlaka replikasyonla eşlenmiş olması zorunludur.
IV. Polizomda sentezlenen tüm polipeptitlerin amino asit dizilimlerinin özdeş olması, bu proteinlerin sentezinde aynı genetik şifrenin kullanıldığını kanıtlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede, belirli bir proteinden kısa sürede çok sayıda üretilmesi (polizom faaliyeti) sürecinde meydana gelen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Kloroplast organelinde bulunan pigmentlerin ışığı soğurma spektrumlarını gösteren grafik ve kloroplastın yapısal özellikleri göz önüne alındığında; fotosentez pigmentleri ve kloroplastın işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Boşlukta (vakum ortamında) yayılmakta olan X-ışınları, yeşil renkli görünür ışık ve radyo dalgaları için;

I. Boşluktaki yayılma süratleri,
II. Frekansları,
III. Foton enerjileri

niceliklerinden hangileri her üç dalga türü için de birbirine eşittir?

Fecr-i Âti Edebiyatı, Türk edebiyatı tarihinde ilk kez bir beyanname yayımlayarak ortaya çıkan edebî topluluktur. Bu beyannamede topluluğun kuruluş amaçları, sanat görüşleri ve gerçekleştirilmesi planlanan faaliyetler ayrıntılı bir biçimde kamuoyuna duyurulmuştur. Ancak topluluğun sanatsal pratiği, özellikle de şiir anlayışı incelendiğinde, beyannamedeki bazı vaatler ve iddialar ile büyük tezatlar oluşturduğu görülür.

Buna göre, Fecr-i Âti şairlerinin şiir anlayışları ve sanatsal uygulamaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi beyannamede ortaya konan amaçlar veya iddialarla çelişen durumlardan biri olarak değerlendirilemez?

Aşağıda Tanzimat Dönemi Türk şiirine ait iki farklı örnek verilmiştir:

I. Metin
*Görüp ahkâm-ı asrı amele baka-yı hürriyet*
*Çekildik izzet ü ikbal ile bab-ı hükümetten*
*Usanmaz kendini insan bilenler halka hizmetten*
*Mürüvvet-mend olan mazluma el çekmez ianetten*

II. Metin
*Eyvah! Ne yer, ne yâr kaldı,*
*Gönlüm dolu âh u zâr kaldı.*
*Şimdi buradaydı, gitti elden,*
*Gitti ebede gelip ezelden.*

Bu iki metinden hareketle Tanzimat Dönemi Türk şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

"Biligsiz biligligke dushman turur
Biligsiz özin munda horluk kılur
Biliglig kerek bolsa dunya tiler
Bilig birle dunya hem ahret bulur"

(Cahiliyetli kişi, bilgiliye düşmandır; cahil bu dünyada kendi kendini rezil eder. Bilgili kişi eğer isterse dünyayı elde eder; bilgiyle hem bu dünyayı hem de ahireti bulur.)

İçerik ve dil özellikleri dikkate alındığında, bu dizelerin alındığı eserle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çin kaynaklarında ve Karabalgasun Yazıtı'nda yer alan bilgilere göre; Uygur Kağanı Bögü, Mani dinini resmi din ilan ettikten sonra başkent Ordubalık'ta tapınaklar inşa ettirmiş, halkın et yemesini ve savaşmasını yasaklayan Maniheist ilkeleri yaymaya çalışmıştır. Bu süreçte kağanlar, kendilerini 'Ay Tengri'de kut bulmuş' olarak nitelendiren unvanlar kullanmaya başlamışlardır. Bu din değişimi, Uygurların sosyal, sanatsal ve ekonomik yapısında devrim niteliğinde yeniliklere yol açmıştır.

Uygurlarda görülen bu din değişimi ve yerleşik yaşama geçiş süreci göz önüne alınd��ğında, devletin egemenlik anlayışı ve toplumsal yapısıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Cumhuriyet Dönemi'nde eğitim ve kültür alanında laikleşme, çağdaşlaşma ve ulusal kimlik inşasını sağlamak amacıyla çeşitli yasal düzenlemeler yapılmış ve kurumsal yapılar tesis edilmiştir. Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi eğitim-kültür inkılapları/kurumları ile bunların gerçekleştirilmesindeki temel yapısal veya entelektüel gerekçeleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.