Tüm alıştırma soruları

Türkiye'de iç ticaret, dış ticaret, transit ticaret ve serbest bölgelerin ekonomik kalkınmadaki rolünü analiz eden bir araştırmacı raporunda şu ifadelere yer vermiştir:

I. Ülke sınırları içerisinde üretilen sanayi ve tarım ürünlerinin iç piyasadaki dağıtımı ile bölgeler arası mal akışı, Türkiye'nin jeopolitik konumundan kaynaklanan transit ticaret kapsamında yer alır.
II. İhracata yönelik üretim ve yatırımları teşvik etmek, ülkeye yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak amacıyla kurulan serbest ticaret bölgeleri, dış ticaret açığının azaltılmasında stratejik öneme sahiptir.
III. Türkiye'nin dış satım (ihracat) gelirlerinde en yüksek payı tarım sektörü alırken, dış alım (ithalat) giderlerinde en büyük payı enerji hammaddeleri ile sanayi ürünleri oluşturur.
IV. Türkiye'nin en büyük ticaret ve finans merkezi olan İstanbul'un etki alanının küresel ölçekte geniş olmasında, sadece nüfus miktarının fazla olması tek başına yeterli bir faktördür.

Buna göre, raporda yer alan bu ifadelerden hangileri doğrudur?

İslam felsefesinde Yaratıcı'nın varlığını ispatlamak amacıyla geliştirilen kanıtlardan biri de evrenin sonradan yaratılmış olduğu fikrine dayanır. Bu görüşe göre, sonradan meydana gelen (hadis) her varlığın kendisinden önce var olan ve onu var eden bir başlatıc��ya (muhdis) ihtiyacı vardır. Evren de sonradan meydana geldiğine göre, onu var eden sonsuz bir yaratıcı olmalıdır.

Parçada açıklaması verilen ve evrenin sonradan yaratılmış olma özelliğinden hareketle Yaratıcı'nın varlığını temellendiren bu kanıt aşağıdakilerden hangisidir?

Felsefi akıl yürütmede argümanların geçerliliği ve mantıksal yapısı, kullanılan yönteme göre değişiklik gösterir. Aşağıdaki sol sütunda verilen felsefi akıl yürütme ve argümantasyon kavramlarını, sağ sütunda yer alan felsefi metin ve örneklerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Milet Okulu'nun son temsilcisi olan Anaksimenes, hocası Anaksimandros'un "sınırsız olan" (apeiron) tasarımını fazla soyut bularak arkheyi daha somut ve dinamik bir yapıda belirlemek istemiştir. Ona göre arkhe olan "hava" (pneuma), ruhumuzun bizi ayakta tutması gibi, tüm evreni de kuşatıp ayakta tutar. Hava; gevşeyip seyrekleştiğinde ate��e, yoğunlaştığında ise sırasıyla rüzgara, buluta, suya, toprağa ve nihayetinde taşa dönüşür.

Bu parçadan hareketle Anaksimenes'in doğa felsefesiyle ilgili aşa��ıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin coğrafi dağılışı; iklim koşulları, toprak özellikleri, su kaynaklarına erişim ve sulama projeleri gibi fiziki ve beşerî faktörlerin etkileşimiyle şekillenmektedir.

Türkiye dilsiz haritası üzerinde işaretlenen beş farklı alan ve bu alanlardaki tarımsal özelliklerle ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi <u>doğru değildir</u>?

Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda, fosil yakıtların çevreye verdiği zararları azaltmak amacıyla temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim dünya genelinde hız kazanmıştır. Bu kaynaklardan biri olan rüzgar enerjisi, atmosferi kirletmeyen yapısıyla çevre dostu bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Ancak doğal kaynakların kullanım yöntemlerindeki planlama hataları, yenilenebilir enerji kaynaklarında bile çeşitli çevresel sorunlara zemin hazırlayabilmektedir.

Buna göre, bir bölgede kurulan rüzgar enerjisi santrallerinin (RES) yol açtığı aşağıdaki olumsuz çevresel etkilerden hangisi, santralin kurulduğu alanın coğrafi konumu ve ekolojik özellikleri ile doğrudan ilişkilidir?

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık, ulaşım kolaylığı, enerji kaynağına yakınlık, pazar payı ve iş gücü gibi coğrafi faktörler belirleyici olmaktadır. Bazı merkezlerde sanayinin gelişmesinde tek bir coğrafi faktör ön plana çıkarken, bazılarında ise birden fazla faktörün etkileşimi söz konusudur.

Aşağıdaki Türkiye haritasında üç farklı sanayi merkezinin coğrafi konumu gösterilmiştir:

[Harita]

Haritada numaralandırılarak gösterilen merkezlerde faaliyet gösteren temel sanayi kolu ve bu tesislerin kuruluş yerlerinin belirlenmesinde rol oynayan en ��nemli coğrafi faktör aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Uluslararası turizm faaliyetleri; ekonomik, sosyo-kültürel, ekolojik ve politik alanlarda küresel ölçekte çeşitli olumlu veya olumsuz etkilere yol açmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen uluslararası turizm senaryolarını, bu durumların doğrudan örneklediği küresel etki sınıflarıyla eşleştiriniz.

Küresel ticaret; ham madde üretim alanları, imalat (sanayi) üretim alanları ve tüketim (pazar) alanları arasındaki mal ve hizmet akış��nı sağlayan ticaret ağları üzerinden gerçekleşir. Bu süreçte bölgelerin coğrafi özellikleri ve gelişmişlik düzeyleri, dış ticarete konu olan ürün gruplarını doğrudan belirler.

Aşağıdaki tabloda, küresel ticarette aktif olan bazı ticaret rotaları ve bu rotalarda taşınan temel ürün grupları eşleştirilmiştir:

Buna göre, tablodaki eşleştirmelerden hangisi, bölgelerin doğal ve ekonomik özellikleri göz önüne alındığında küresel ticaret akışına uygun bir eşleştirme değildir?

Küresel iklim değişimi, Sanayi Devrimi'nden bu yana kömür, petrol ve doğalgaz gibi fosil yakıtların kullanımının artması, ormansızlaşma ve endüstriyel süreçler nedeniyle atmosferdeki sera gazı birikiminin hızla yükselmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Bu değişim, kutup bölgelerinden ekvatoral kuşağa kadar tüm coğrafi bölgelerde farklı ekolojik ve sosyoekonomik sorunlara yol açmaktadır. Bu küresel tehdide karşı uluslararası alanda çeşitli çevre politikaları ve sözleşmeler geliştirilmektedir.

Buna göre, küresel iklim değişimi, sera etkisi ve bu sürece karşı alınan önlemlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Felsefe, bireyin hazır bilgilerle yetinmeyip hayatın anlamını, değerlerini ve kabullerini sorgulamasını sağlayarak ona zihinsel bir bağımsızlık kazandırır. Diğer taraftan bu sorgulama kültürü, bireylerin farklı görüşlere açık olmasın��, dogmaları aşmasını ve bir arada yaşama becerilerini geliştirmesini kolaylaştırır. Böylece felsefi düşünüş, hem insanın kendi varoluşunu anlamlandırmasında hem de demokratik ve hoşgörülü bir toplum yapısının kurulmasında kritik bir rol üstlenir.

Bu parçadan hareketle felsefenin bireysel ve toplumsal işlevlerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıda verilen coğrafi kavramlar ile bölgesel kalkınma projelerini karşılarında yer alan doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Türkiye’de yürütülen bölgesel kalkınma projelerinden Konya Ovası Projesi (KOP) ile Doğu Anadolu Projesi (DAP), uygulandıkları alanların coğrafi koşulları ve sosyo-ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda farklı yapısal hedeflere sahiptir. Aşağıdaki haritada bu iki projenin kapsadığı alanlar ve KOP kapsamındaki önemli bir su aktarım güzergahı gösterilmiştir.

Bu projelerin uygulandığı alanların coğrafi özellikleri, amaçları ve sosyo-ekonomik etkileri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

Gerçek yaşamda karşılaştığımızda bizde tiksinti, korku veya acı uyandırabilecek bir durum ya da nesne—örneğin çürümekte olan bir meyve veya avını parçalayan vahşi bir hayvan—bir sanatçının fırçasından çıkan bir tabloda hayranlıkla izlediğimiz estetik bir yapıta dönüşebilir. Immanuel Kant bu durumu açıklarken doğa güzelliğinin 'güzel bir şey', sanat güzelliğinin ise 'bir şeyin güzel bir temsili' olduğunu belirtir.

Buna göre, doğadaki güzel ile sanattaki güzel arasındaki ayrıma ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

15-17. yüzyıl felsefesinin en önemli temsilcilerinden biri olan Descartes, felsefesinde kesin ve sarsılmaz bir temel bulmak amacıyla her şeyden şüphe ederek işe başlar. Ancak onun bu şüphesi, bilginin imkânsız olduğunu savunan Septiklerin (Şüpheciler) aksine bir son değil, doğruya ulaşmak için geçici bir araçtır.

Buna göre, Descartes’ın felsefesinde kullandığı şüphe yönteminin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Fosil yakıtların aşırı kullanımı ve sanayi faaliyetleri sonucu atmosfere salınan gazlar, doğal sistemler üzerinde küresel ve yerel ölçekte olumsuz değişimlere yol açmaktadır.

Bu faaliyetlerin yol açtığı çevresel sorunlar göz önüne olduğunda, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?

Türkiye'de petrol rafinerilerinin yer seçiminde hammaddeye yakınlık, pazar alanlarına ulaşım kolaylığı, liman imkânları ve güvenli iç bölgelerde bulunma gibi farklı coğrafi faktörler rol oynamıştır.

Buna göre, Türkiye haritasında numaralandırılarak gösterilen petrol rafinerilerinden hangisinin kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık temel gerekçe olmuştur?

Küresel iklim değişimine bağlı olarak yeryüzünde gerçekleşen bazı çevresel değişimler ile bu değişimlerin doğrudan yol açtığı zincirleme ekolojik ve klimatik sonuçları eşleştiriniz.

Karbon ve oksijen döngüsü içerisinde madde geçişine neden olan aşağıdaki doğal süreçleri, bu süreçlerin döngü üzerindeki temel fonksiyonları ve etkileriyle eşleştiriniz.

Ahlak felsefesinde irade özgürlüğü konusu tartışılırken bazı düşünürler, insanın karar ve eylemlerinin tamamen dış dünyadaki nedenler, toplumsal kurallar, genetik yapı ve psikolojik etkenler tarafından belirlendiğini savunur. Bu görüşe göre insan, tıpkı doğadaki diğer nesneler gibi çeşitli neden-sonuç ilişkilerine tabidir ve bu nedenle ahlaki eylemlerinde özgür değildir.

Bu parçada açıklanan ve insanın ahlaki eylemlerinde özgür olmadığını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?