Tüm alıştırma soruları

Jeotermal enerji; kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlara kıyasla çevre dostu ve yenilenebilir bir doğal kaynak olarak kabul edilmektedir. Ancak jeotermal kaynakların işletilmesi sürecinde çevre koruma önlemlerine uyulmaması, yerel ve bölgesel düzeyde ciddi çevre sorunlarına yol açabilir. Bu sorunların en önemlilerinden biri, elektrik üretimi amacıyla derin sondajlarla yeryüzüne çıkarılan ve yüksek oranda çözünmüş mineral (bor, tuz vb.) ile gaz içeren sıcak akışkanın, enerji elde edildikten sonra tekrar yer altına (rezervuara) gönderilmemesidir (reenjeksiyon yapılmaması).

Buna göre, jeotermal akışkanın reenjeksiyon yapılmadan doğrudan çevreye bırakılmasının yol açtığı çevresel sorunlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Büyük Millet Meclisi (BMM), açılışının hemen ardından Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde patlak veren isyanları önlemek, bozulan asayişi yeniden tesis etmek ve meclisin otoritesini korumak amacıyla hem hukuki hem de askeri tedbirlere başvurmuştur. Bu doğrultuda BMM'nin aldığı önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Doğa felsefesinde ilk neden (arkhe) arayışı, evrenin temel kurucu öğesini belirleme çabasını ifade eder. Bu süreçte bir filozof, ilk nedenin doğadaki somut, nitelikleri belirli ve sınırlı bir madde (örneğin su veya ateş) olamayacağını savunmuştur. Ona göre, eğer arkhe belirli özelliklere sahip somut bir madde olsaydı, bu madde kendi karşıtı olan diğer unsurları zamanla yok eder ve evrendeki düzeni sonlandırırdı. Bu yüzden her şeyin kökeninde yer alan ilk ilke; niteliksel olarak belirlenemez, niceliksel olarak ise sınırsız ve sonsuz olmalıdır.

Bu parçada açıklaması verilen ilk neden (arkhe) görüşü ve bu görüşü savunan filozof aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Aşağıda besin zinciri ve enerji akışı sürecine ait bazı ekolojik kavram ve ilkeler ile bunlara ait açıklamalar verilmiştir. Bu kavram ve ilkeleri doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Aşağıda Türkiye'nin farklı kıyılarında yer alan bazı önemli limanları verilmiştir. Bu limanları, art bölge (hinterland) genişlikleri ve yıllık ticaret hacimleri bakımından en gelişmiş olandan en az gelişmiş olana doğru sıralayınız.

Küresel iklim değişiminin önemli bir halkası olan "albedo (yansıtma) geri besleme mekanizması"nın gerçekleşme aşamalarını neden-sonuç ili��kisine göre ilk aşamadan son aşamaya doğru sıralayınız.

Bir kentin etki alanının sınırları, nüfus büyüklüğünden ziyade o kentte yürütülen fonksiyonel faaliyetlerin niteliği ve çeşitliliği ile doğrudan ilişkilidir. Bazı şehirlerin etki alanı küresel boyuttayken bazılarınınki bölgesel veya yerel düzeyde kalmaktadır.

Buna göre;
I. Almanya'nın Essen kentindeki sanayi faaliyetlerinin küresel düzeyde ekonomik etkiye sahip olması,
II. İngiltere'nin Oxford kentindeki eğitim faaliyetlerinin sadece yerel ölçekte bir etki alanı oluşturması,
III. Mısır'ın Kahire kentinin idari ve kültürel fonksiyonları nedeniyle bölgesel ölçekte geniş bir etki alanına sahip olması

durumlarından hangileri şehirlerin fonksiyonel özellikleri ile etki alanlarının genişliği arasındaki ilişkiye doğru birer örnektir?

Reichenbach ve Carnap gibi düşünürler, bilimi anlamak için bilim insanlarının kişisel veya sosyal süreçlerinden ziyade, ortaya koydukları doğrulanmış teorileri ve bu teorilerin mantıksal yapısını incelemek gerektiğini savunurlar. Onlara göre bilim, tamamlanmış ve mantıksal olarak çözümlenebilecek dilsel bir yapıdır. Bu parçada açıklanan bilim felsefesi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşen dünyada ticaretin yönü, hacmi ve hızı büyük ölçüde bölgesel ekonomik bloklar ve küresel ticaret bölgeleri tarafından belirlenmektedir. Aşağıda verilen küresel ticaret bölgelerini ve anlaşmalarını, karşılarında yer alan doğru tanımlayıcı özellikleriyle eşleştiriniz.

Bir Akdeniz ülkesi olan K ülkesinde, kıyı turizminin hızla gelişmesiyle birlikte çok uluslu otel zincirleri kıyı şeridini kapatmış, gıda ve enerji gibi temel tüketim ihtiyaçlarını büyük oranda yerel piyasadan karşılamak yerine kendi merkez ülkelerinden ithal etmeye başlamıştır. Bu süreçte turistik tesislerin yakınında yaşayan yerel genç nüfus, turistlerin tüketim ve yaşam tarzlarına özenerek geleneksel kıyafet ve mutfak kültüründen uzaklaşmıştır. Ayrıca, komşu bir ülke ile yaşanan sınır anlaşmazlığı nedeniyle bu ülkeden K ülkesine gelen turist sayısında ani ve büyük bir düşüş yaşanmıştır.

Bu coğrafi senaryoya göre, uluslararası turizmin K ülkesi üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Felsefi bir sistemin kendi içinde tutarlı olması, o sistemi oluşturan tüm önermelerin dış dünyadaki olgusal gerçekliklerle birebir örtüşmesini ve deneysel olarak kanıtlanabilir olmasını gerektirir.

Aşağıda sol sütunda verilen İslam felsefesi kavramlarını, sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Milli Mücadele Dönemi'nde Büyük Millet Meclisi'nin açılışı ve sonrasında isyanlara karşı alınan önlemlere ilişkin aşağıda verilen gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Felsefede soru sormak, verili kabul edilenlerin, gündelik alışkanlıkların ve olgusal sınırların ötesine geçme çabasıdır. Bilimsel bir soru, örneğin 'Zihinsel süreçler nöronal düzeyde nasıl gerçekleşir?' sorusu, dışsal bir olguyu gözlem ve deneyle açıklamayı hedefler ve bu yönüyle nesnesine yöneliktir. Felsefe ise bu sorunun arkasındaki 'Zihin nedir?' ya da 'Bilinç nedir?' gibi kavramsal özleri arayan sorularla yetinmeyip, daha ileri giderek 'Zihnin kendi sınırlarını bilmesi mümkün müdür?' sorusunu ortaya atar. Filozof, zihnin dış dünyadaki bir nesneyi bilme eylemini sorgularken, aynı zamanda 'bilen' öznenin kendisini ve bilme eyleminin koşullarını da soruşturur. Bu sorgulama, zihnin kendi ürettiği kavramlar ve sorular üzerine yeniden düşünmesiyle gerçekleşir.

Bu parçadan hareketle felsefi soruların doğasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıda verilen doğal kaynak kullanım yöntemleri ile bu yöntemlerin yol açtığı çevresel etkileri doğru şekilde eşleştiriniz.

İlk felsefe tarihinde arkhe problemi, yalnızca 'Evrenin ana maddesi nedir?' sorusuyla sınırlı kalmamı��; aynı zamanda 'Bu ana madde, evrendeki çokluğu ve değişimi nasıl meydana getirmektedir?' sorusunu da beraberinde getirmiştir. Thales ve Anaksimenes gibi filozoflar tek bir arkhe ve bu arkhenin kendi içsel dönüşümüyle evreni açıklamaya çalışırken, daha sonraki süreçte bazı filozoflar hem arkhe sayısını artırmış hem de değişimi açıklamak için maddeye dışarıdan etki eden hareket ettirici kuvvetler tasarlamışlardır.

Bu parçada belirtilen, değişimi açıklamak amacıyla maddi ögelerin yanı sıra 'sevgi' ve 'nefret' gibi birle��tirici ve ayırıcı dışsal kuvvetleri felsefe sistemine dahil eden doğa filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Bölge sınırlarının belirlenmesinde kullanılan kriterler şekilsel ve işlevsel olmak üzere ikiye ayrılır. Türkiye'de hayata geçirilen bölgesel kalkınma projeleri (GAP, DAP, KOP, DOKAP vb.) yönetim, planlama ve hizmet sunumu gibi dinamik unsurları içerdiğinden işlevsel plan bölgeleri içerisinde değerlendirilir. Ancak bu projelerin uygulandığı alanların belirlenmesinde ve hedeflerinin oluşturulmasında şekilsel bölge özellikleri de doğrudan rol oynar.

Buna göre, bölgesel kalkınma projeleri ve bölge sınıflandırması ilişkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda verilen diplomatik gelişmeleri, bu gelişmelerin Osmanlı dış politikası ve uluslararası ilişkilerdeki yansımalarını gösteren açıklamalarla eşleştiriniz.

Aşağıda ahlak felsefesindeki irade özgürlüğü probleminin çözüm��ne yönelik verilen kavramlar ile bu kavramların açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Beşer�� faaliyetlerin doğal sistemlere olan müdahalesi, günümüzde küresel ve yerel ölçekte çeşitli çevre sorunlarının ve kirlilik türlerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak adına gerçekleştirdiği uygulamalar, doğanın kendi dengesi içinde yenileyebileceğinden daha hızlı bir şekilde çevre tahribatına yol açabilmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen beşerî faaliyet ve bu faaliyetin doğrudan neden olduğu çevre sorunu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?