Tüm alıştırma soruları

İki Savaş Arası Dönem'de (1919-1939) dünya barışını koruma çabaları ile totaliter ve militarist rejimlerin yayılmacı faaliyetleri bir arada yaşanmıştır.

Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Osmanlı Devleti, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı karşısında denge politikasını işleterek Rusya ile 1833 yılında Hünkar İskelesi Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşmanın "Osmanlı Devleti saldırıya uğrarsa Rusya asker ve donanma gönderecek, Rusya saldırıya uğrarsa Osmanlı Devleti Boğazları batılı devletlere kapatacak" maddesi İngiltere ve Fransa'nın tepkisini çekmiş ve Boğazlar Meselesi uluslararası bir boyut kazanmıştır. Bu gelişme ve sonuçları dikkate alındığında, XIX. yüzyıl diplomatik ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Konya Ovası Projesi (KOP) ile bölgedeki yeraltı su seviyesinin korunması ve tarımda su ihtiyacının karşılanması amacıyla Göksu Nehri'nin suları Mavi Tünel vasıtasıyla Konya Havzası'na aktarılırken; Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamında, bölgenin yüksek ve engebeli yer şekilleri ile sert karasal iklim şartları göz önünde bulundurularak öncelikle çayır ve mera alanlarının ıslahı ve hayvancılık faaliyetlerinin modernizasyonu hedeflendiği bilgisi doğru mudur?

Türkiye'de coğrafi şartların ve ekonomik faaliyetlerin çeşitliliğine bağlı olarak çok sayıda köy altı yerleşmesi kurulmuştur. Bu yerleşmeler süreklilik durumuna göre 'kalıcı' ve 'geçici' olarak ikiye ayrılmaktadır.

Aşağıdaki tabloda bazı köy altı yerleşmeleri, süreklilik durumları ve yaygın olarak görüldükleri coğrafi alanlar eşleştirilmiştir:

Buna göre, tablodaki eşleştirmelerin tamamının doğru olabilmesi için hangi numaralı yerleşmelerin süreklilik durumları birbiriyle yer değiştirmelidir?

Büyük Millet Meclisinin (BMM) açılmasından bir gün sonra, 24 Nisan 1920'de Mustafa Kemal Paşa tarafından meclise sunulan ve oy birliğiyle kabul edilen önergede yer alan; *'Geçici kaydıyla bir hükümet reisi tanımak veya padişah vekili (kaymakamı) atamak doğru değildir.'* maddesi meclisin çalışma esaslarını belirlemede büyük öneme sahiptir.

Bu kararla meclisin;
I. Kararlarında bağımsız hareket etmesini sağlama,
II. Milli iradenin ve meclisin sürekliliğini vurgulama,
III. Osmanlı saltanatının hukuki varlığını derhal sona erdirme

amaçlarından hangilerini gözettiği savunulabilir?

Aşağıda sol sütunda dünyadaki başlıca ticaret bölgeleri ve ekonomik bloklar, sağ sütunda ise bu bölgelerin/blokların temel özellikleri ve üye ülkeleri verilmiştir. Sol sütundaki ticaret bölgelerini sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

İlk felsefe tarihinde arkhe problemini ele alan ilk filozoflar genellikle doğadaki değişimi ve çeşitliliği su, hava, ateş gibi somut, duyusal ve maddi unsurlarla açıklamaya çalışmışlardır. Buna karşın Pythagoras ve takipçileri, evrendeki düzeni, müzikteki tınıların uyumunu ve gök cisimlerinin hareketlerindeki düzenliliğin ancak matematiksel oranlarla açıklanabileceğini savunmuşlardır. Onlara göre arkhe, duyusal dünyanın ötesinde yer alan, evrene düzen ve uyum veren soyut bir ilke olan 'sayı'dır.

Buna göre Pythagorasçıların arkhe yaklaşımını, kendilerinden önceki Miletli doğa filozoflarının yaklaşımından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Bir nehir yatağının kıvrımlarında, bir kuşun kanat yapısında veya gezegenlerin yörüngelerindeki hassas dengede tesadüfe yer olmadığı; her şeyin belirli bir düzen ve amaç çerçevesinde işlediği görülür. Din felsefesinde bu gözlemlerden yola çıkılarak, evrendeki nizamın kendi kendine var olamayacağı ve bilinçli bir tasarımcının ürünü olması gerektiği savunulur.

Buna göre, evrendeki düzen ve amaçtan hareketle Tanrı'nın varlığını temellendiren bu kanıt aşağıdakilerden hangisidir?

Ülkelerin sahip olduğu doğal kaynaklar ile ekonomik gelişmişlik seviyeleri arasındaki ilişki incelendiğinde farklı kalkınma modelleri göze çarpar. Kimi ülkeler zengin kaynaklarını sermaye ve teknoloji yetersizliği nedeniyle işleyemezken, kimileri kaynak bakımından fakir olmasına rağmen beşerî sermayesiyle küresel bir ekonomik güç hâline gelmiştir. Bazı ülkeler ise hem zengin kaynaklara hem de bunları işleyecek teknolojiye sahiptir.

Bir coğrafya öğretmeninin tahtaya yazdığı ülke profilleri şu şekildedir:
* K ülkesi: Dünyanın en önemli ham petrol üreticilerinden biri olmasına rağmen, sermaye birikimi yetersiz ve teknolojik altyapısı zayıf olduğu için çıkarılan petrolün büyük kısmını ham olarak ihraç etmekte, rafine edilmiş petrol ürünlerini ise ithal etmektedir.
* L ülkesi: Sanayi üretimi için gerekli olan demir, kömür, petrol gibi temel doğal kaynaklar bakımından dışa bağımlıdır. Buna karşın yüksek teknolojiye sahip sanayisi, nitelikli iş gücü ve Ar-Ge yatırımları sayesinde dünyanın en büyük ekonomilerinden biri konumundadır.
* M ülkesi: Zengin taş kömürü ve demir cevheri yataklarının yanı sıra geniş orman ve su kaynaklarına sahiptir. Sahip olduğu bu doğal kaynakları yüksek sermaye ve ileri teknolojiyle işleyerek mamul maddeye dönüştürmekte ve yüksek gelir elde etmektedir.

Buna göre, yukarıda yapısal özellikleri belirtilen K, L ve M ülkelerine örnek gösterilebilecek gerçek dünya ülkeleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

I. Doğa olayları belirli nedensellik yasalarına tabidir. Güneş her sabah doğudan doğar, yer çekimi nesneleri yere doğru çeker, su yüz derecede kaynar. Gözlemlediğimiz tüm bu doğa olaylarındaki düzenlilik, evrende değişmez bir nedensellik ilkesinin hâkim olduğunu gösterir.
II. Düşünen her varlık kendi varlığından şüphe edemez. Ben şüphe eden bir varlığım. O hâlde ben kendi varlığımdan şüphe edemem.
III. İnsan zihni, üzerine henüz hiçbir şey yazılmamış boş bir levha (tabula rasa) gibidir. Nasıl ki boş bir levha dışarıdan gelen etkiler ve çizimlerle dolarsa, insan zihni de doğumdan sonra deneyimler ve algılar yoluyla şekillenir ve bilgiyle donatılır.

Yukarıda numaralandırılmış akıl yürütme örnekleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de yer şekilleri, iklim özellikleri ve ekonomik faaliyetlerin çeşitliliğine bağlı olarak farklı kır yerleşme türleri ortaya çıkmıştır. Aşağıda verilen köy altı yerleşme türlerini, en belirgin coğrafi ve fonksiyonel özellikleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Kurak ve yarı kurak bölgelerde tarımsal sulama amacıyla su kaynaklarının yanlış yöntemlerle (vahşi sulama) kullanılması, toprakta geri dönülemez çevresel bozulmalara yol açar. Buna göre, aşırı sulama yapılan kurak bir tarım bölgesinde toprak çoraklaşması ve verim kaybı ile sonuçlanan çevresel bozulma aşamalarını kronolojik ve neden-sonuç ilişkisine göre sıralayınız.

Coğrafi çalışmalar kapsamında oluşturulan bölgeler; benzer özelliklere göre belirlenen 'şekilsel (homojen) bölgeler' ve merkezî bir odağa bağlı gelişen ekonomik, idari veya hizmet odaklı ilişkileri yansıtan 'işlevsel (fonksiyonel) bölgeler' olmak üzere ikiye ayrılır. Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleri de belirli planlama hedeflere ulaşmak amacıyla oluşturulmuş işlevsel bölgeler grubunda yer alır.

Buna göre, Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleri ve bölge sınıflandırmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Milli Mücadele Dönemi'nde TBMM'nin açılmasına karşı ç��kan ayaklanmalar ile bu ayaklanmaları önlemek amacıyla alınan tedbirleri gösteren aşağıdaki kavramlar ve açıklamalar eşleştirildiğinde doğru eşleştirme nasıl olmalıdır?

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılda karşılaştığı diplomatik krizler ve Şark Meselesi kapsamındaki gelişmelerle ilgili verilen aşağıdaki olayları, kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Karbon, doğada litosfer (taş küre), hidrosfer (su küre), atmosfer (hava küre) ve biyosfer (canlılar küresi) arasında sürekli bir döngü hâlindedir. Bu döngü sırasında bazı süreçler karbonun doğaya salınmasına (üretilmesine) neden olurken, bazı süreçler ise karbonun depolanmasını (tüketilmesini) sağlar.

Buna göre;
I. Kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtların sanayide yakılması,
II. Deniz canlılarının kabuk oluşumu sırasında kalsiyum karbonat ($CaCO_3$) kullanması,
III. Kireç taşlarının (kalker) kimyasal yollarla çözünerek ayrışması

süreçlerinden hangileri atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) miktarının artmasına (karbonun açığa çıkmasına) neden olan süreçler arasında yer alır?

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye fiilen savaşa girmemiş olmasına rağmen, sınırlarını korumak amacıyla genel seferberlik ilan ederek büyük bir nüfusu silah altında tutmuştur.

Bu durumun Türkiye'de;

I. Tarımsal iş gücü kaybı yaşanması ve tarım üretiminin gerilemesi,
II. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanamayarak askıya alınması,
III. Savunma harcamalarının artması nedeniyle bütçede açıklar oluşması

gelişmelerinden hangilerine doğrudan yol açtığı savunulabilir?

Francis Bacon'a göre geleneksel felsefe ve bilim anlayışı, yeni doğrular keşfetmek yerine mevcut ön kabulleri temellendirmeye çalışmıştır. Ona göre doğanın işleyişini kavramak ve insanlığın gelişimini sağlamak için yapılması gereken; otoritelere körü körüne inanmayı bırakıp doğayı doğrudan gözlemlemek, deneyler yapmak ve elde edilen tekil olgulardan hareketle genel yasalara ulaşmaktır. Buna göre, parçada Francis Bacon'ın önerdiği ve modern bilimin gelişiminde önemli rol oynayan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda verilen psikoloji bilimine ait kavramlar ile bu kavramların açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Beşerî faaliyetlerin küresel iklim değişimi ��zerindeki etkileri ve bu değişimin çevre üzerindeki sonuçları dikkate alındığında, aşağıda verilen olayların neden-sonuç ilişkisine göre ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralaması nasıl olmalıdır?