Tüm alıştırma soruları

8734 soru

Soru 8281Soru

Türkiye'de kurulan serbest bölgelerin coğrafi konumları, hinterland genişlikleri ve dış ticaret faaliyetlerinde yöneldikleri öncelikli pazarlar coğrafi konumlarına bağlı olarak farklılık göstermektedir.

Buna göre, aşağıda verilen serbest bölgeleri, kurulmalarındaki temel coğrafi ve ticari hedefleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İstanbul ve Kocaeli Serbest Bölgeleri
Mersin ve Antalya Serbest Bölgeleri
Trabzon ve Samsun Serbest Bölgeleri
Mardin ve Gaziantep Serbest Bölgeleri

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İstanbul ve Kocaeli Serbest Bölgeleri Avrupa ve küresel pazarlara yönelik sanayi ihracatı hedefiyle; Mersin ve Antalya Serbest Bölgeleri Akdeniz havzası ve Kuzey Afrika pazarlarıyla deniz entegrasyonu fonksiyonuyla; Trabzon ve Samsun Serbest Bölgeleri Karadeniz kıyıdaş ülkeleri ve Kafkasya ile transit ticaret rolüyle; Mardin ve Gaziantep Serbest Bölgeleri ise sınır komşusu Orta Doğu ülkeleriyle sınır ticaretini geliştirme işleviyle eşleşir.
Türkiye'de serbest bölgelerin kurulacağı yerler seçilirken dış pazarlara yakınlık ve ulaşım kolaylığı esas alınmıştır. Marmara'daki İstanbul ve Kocaeli serbest bölgeleri sanayi odaklı çalışarak Avrupa ve küresel pazarları hedefler. Akdeniz kıyısındaki Mersin ve Antalya serbest bölgeleri deniz ticaretiyle Akdeniz havzasına açılır. Trabzon ve Samsun serbest bölgeleri Karadeniz kıyıdaşları ve Kafkasya'ya yönelik transit ticarete odaklanırken, Mardin ve Gaziantep serbest bölgeleri doğrudan Orta Doğu sınır ticaretini geliştirmeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Serbest bölgelerin yer aldığı coğrafi konumları ve bu konumların sağladığı ulaşım avantajlarını belirlemek.
Marmara Bölgesi sanayi ve Avrupa yollarına yakın; Akdeniz kıyıları deniz ticaretiyle güney pazarlarına açık; Karadeniz limanları kuzey ve doğu komşulara yönelik; Güneydoğu sınır kentleri ise kara sınırlarıyla Orta Doğu'ya açılan kapılardır.
Serbest bölgelerin kurulma hedefleri, kuruldukları yerin coğrafi konumu ve ulaşım olanaklarıyla doğrudan ilişkilidir.
2
Serbest bölgelerin üretim yapıları ile ihracat yöneldikleri bölgesel pazarları eşleştirmek.
İstanbul-Kocaeli yüksek sanayi/teknoloji ihracatıyla; Mersin-Antalya Akdeniz havzası deniz lojistiğiyle; Trabzon-Samsun Karadeniz/Kafkasya ilişkileriyle; Mardin-Gaziantep ise Orta Doğu sınır ticaretiyle eşleşir.
Her serbest bölgenin ticari uzmanlaşma alanı, hitap ettiği pazarın coğrafi konumuna göre şekillenir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki serbest bölgelerin coğrafi dağılışı, bölgesel uzmanlaşması ve dış ticaret pazarlarıyla ilişkisi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8282Soru

Türkiye’de 1923-1965 yılları arasında nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik pronatalist politikalar uygulanırken, 1965 yılından itibaren Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ile nüfus artış hızını düşürmeyi ve nüfusun niteliğini iyileştirmeyi amaçlayan politikalara geçiş yapılmıştır.

Bu politika değişikliğine yol açan temel gerekçeler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savaşlar nedeniyle kaybedilen genç nüfusun yerine konulması ve tarım ile savunma alanındaki iş gücü açığının kapatılmak istenmesi

Cevap

Savaşlar nedeniyle kaybedilen genç nüfusun yerine konulması ve tarım ile savunma alanındaki iş gücü açığının kapatılmak istenmesi gerekçesi, Cumhuriyet'in ilk yıllarında uygulanan nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikaların bir nedenidir; 1965 yılındaki nüfus planlaması politikalarına geçiş gerekçesi olamaz.
Savaşlar nedeniyle kaybedilen genç nüfusun yerine konulması ve tarım ile savunma alanındaki iş gücü açığının kapatılmak istenmesi gerekçesi, Cumhuriyet'in ilk yıllarında (1923-1965) uygulanan nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikaların bir nedenidir. 1965 yılındaki nüfus artış hızını düşürmeye yönelik politikalara geçişin gerekçesi olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin nüfus politikası dönemlerinin amaçlarını analiz etme.
1923-1965 dönemi nüfusu artırma odaklıyken, 1965 sonrası dönem nüfus artış hızını düşürme ve planlama odaklıdır.
Soruda 1965 yılındaki politika değişikliğinin (artırmadan düşürmeye geçişin) gerekçesi olmayan seçenek sorulmaktadır.
2
1965 yılındaki politika değişiminin (nüfus planlamasına geçişin) nedenlerini değerlendirme.
Kalkınma hızının nüfus artışının gerisinde kalması, işsizlik, plansız kentleşme, demografik yatırımların artması ve refah düzeyinin yükseltilmesi isteği 1965 politika değişikliğinin gerekçelerindendir.
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi dönemin gerekçesi olduğunu belirlemek gerekir.
3
Savaş kayıpları ve iş gücü açığı gerekçesini tarihsel bağlama oturtma.
Savaş kayıplarının telafisi ve iş gücü ihtiyacı Cumhuriyet'in ilk yıllarında (1923-1965) uygulanan artırıcı politikaların temel nedenidir.
Bu durum 1965 sonrasının azaltıcı politikalarına gerekçe olamayacağı için doğru cevap olarak belirlenir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türkiye Nüfus Politikaları ve Gerekçeleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8283Soru

Aşağıda verilen akıl yürütme örneklerini, karşılarında yer alan klasik mantıktaki kıyas çeşitleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Her dürüst insan erdemlidir, çünkü dürüstlük ahlaki bir değerdir. Ahmet de dürüst bir insandır. O hâlde Ahmet erdemlidir.
Kitap okuyan insan bilgi edinir. Bilgi edinen insan olayları doğru analiz eder. Olayları doğru analiz eden insan isabetli kararlar verir. O hâlde kitap okuyan insan isabetli kararlar verir.
Çalışkandır, çünkü her gün düzenli olarak kütüphaneye gidiyor.
Eğer projeyi zamanında teslim edersen çok yorulacaksın; eğer teslim etmezsen düşük not alacaksın. Projeyi ya zamanında teslim edeceksin ya da etmeyeceksin. O hâlde ya çok yorulacaksın ya da düşük not alacaksın.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Her dürüst insan erdemlidir diye başlayan kanıtlı argüman Epikerem; kitap okuma odaklı zincirleme argüman Sorit; kütüphaneye gitmeye dayalı eksik öncüllü argüman Entimem; proje teslimi konulu iki uçlu argüman ise Dilemna ile eşleşir.
Verilen akıl yürütme biçimleri klasik mantıktaki kıyas kurallarına göre incelendiğinde; kanıt barındıran birinci çıkarım epikeremle, ara sonuçları elenmiş zincirleme yapıdaki ikinci çıkarım soritle, eksik öncüllü üçüncü çıkarım entimemle ve iki zorlu seçenek sunan dördüncü çıkarım dilemnayla tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadedeki 'çünkü dürüstlük ahlaki bir değerdir' gerekçesini saptamak.
Öncüllerinin yanında kanıt barındıran kıyas yapısı belirlenir.
Bu yapısal özellik bizi doğrudan kanıtlı kıyas olan epikereme götürür.
2
İkinci ifadedeki ardışık ilişkileri ve atlanan ara sonuçları analiz etmek.
Önermelerin birbirini zincirleme takip ettiği ama ara çıkarımların yazılmadığı görülür.
Bu yapı klasik mantıkta sorit kıyas çeşidini tanımlar.
3
Üçüncü ifadedeki eksik önermeyi belirlemek.
Zihinde gizli tutulan bir büyük öncülün varlığı saptanır.
Tek bir öncülle yapılan bu eksik çıkarım entimem olarak adlandırılır.
4
Dördüncü ifadedeki koşullu seçenekleri ve çıkmazı incelemek.
İki ucu da istenmeyen bir sonuca çıkan ikili önerme yapısı görülür.
Bu tip akıl yürütmeler mantıkta dilemna (ikilem) sınıfına girer.

Anahtar Kavram

Klasik mantıkta kıyas çeşitleri ve yapısal özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8284Soru

Genç Kalemler dergisindeki çalışmalarıyla tanınan ve Yeni Lisan hareketini savunan yazarlardan biridir. Millî Edebiyat dönemindeki dil ve edebiyat görüşlerini Cenap Şahabettin ile girdiği tartışmalar üzerinden şekillendirmiş ve bu yazışmalarını *Millî Edebiyat Meseleleri ve Cenap Bey'le Münakaşalarım* adlı eserinde toplamıştır.

Bu parçada söz edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ali Canip Yöntem

Cevap

Ali Canip Yöntem
Parçada söz edilen yazar Ali Canip Yöntem'dir. Kendisi Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp ile birlikte Genç Kalemler dergisinde Yeni Lisan hareketinin öncülüğünü yapmıştır. Cenap Şahabettin ile girdiği dil ve edebiyat tartışmalarını 'Millî Edebiyat Meseleleri ve Cenap Bey'le Münakaşalarım' adlı öğretici ve eleştirel nitelikteki eserinde bir araya getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen ipuçlarını inceleyin.
Genç Kalemler dergisi yazarlarından olması, Yeni Lisan savunucusu olması ve 'Millî Edebiyat Meseleleri ve Cenap Bey'le Münakaşalarım' adlı eserin yazarı olması belirtilmiştir.
Yazarın kimliğini tespit etmek için eserin adı ve yayın organı en belirleyici unsurlardır.
2
Eser ve yazar eşleştirmesini yapın.
'Millî Edebiyat Meseleleri ve Cenap Bey'le Münakaşalarım' adlı eser Ali Canip Yöntem'e aittir.
Bu eser, Millî Edebiyat Dönemi öğretici metinleri (eleştiri/tartışma) arasında yer alır.

Anahtar Kavram

Millî Edebiyat Dönemi öğretici metin yazarları ve eserleri
Tahmini Süre:45s
Soru 8285Soru

Aşağıda sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatına ait bazı eserler, sağ sütunda ise bu eserlerin yazarlarına ait belirleyici biyografik ve edebî özellikler verilmiştir. Sol sütundaki eserleri sağ sütundaki doğru sanatçı açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Beng ü Bade
Şah u Geda
Kerem Kasidesi
Harname

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Beng ü Bade - Fuzûlî; Şah u Geda - Taşlıcalı Yahya; Kerem Kasidesi - Ahmet Paşa; Harname - Şeyhî eşleştirmesi doğrudur.
Eserlerin yazarlarıyla doğru bir şekilde eşleştirilmesi şairlerin dönemlerini ve biyografik özelliklerini bilmeyi gerektirir. Beng ü Bade Fuzûlî'ye, Şah u Geda Taşlıcalı Yahya'ya, Kerem Kasidesi Ahmet Paşa'ya, Harname ise Şeyhî'ye aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki Beng ü Bade eserinin yazarı belirlenir.
Beng ü Bade, afyon ile şarabı karşılaştıran alegorik bir mesnevidir ve yazarı 16. yüzyıl şairi Fuzûlî'dir. Bu da sağ sütundaki üçüncü açıklamayla eşleşir.
Eser-şair ve yüzyıl ilişkisini kurmak.
2
Sol sütundaki Şah u Geda eserinin yazarı belirlenir.
Şah u Geda, hamse sahibi olan 16. yüzyıl şairi Taşlıcalı Yahya'ya aittir. Bu da sağ sütundaki dördüncü açıklamayla eşleşir.
Mesnevi türündeki ünlü eserin yazarını tespit etmek.
3
Sol sütundaki Kerem Kasidesi'nin yazarı belirlenir.
Kerem Kasidesi, Fatih Sultan Mehmet'in gazabından kurtulmak için zindanda yazılan ünlü bir kasidedir ve yazarı 15. yüzyıl şairi Ahmet Paşa'dır. Bu da sağ sütundaki birinci açıklamayla eşleşir.
Kaside türündeki eserin arka plan bilgisiyle şairini bulmak.
4
Sol sütundaki Harname'nin yazarı belirlenir.
Harname, hekimlik yapan ve uğradığı saldırı üzerine meşhur hicvi yazan 15. yüzyıl şairi Şeyhî'ye aittir. Bu da sağ sütundaki ikinci açıklamayla eşleşir.
Alegorik hiciv türündeki başyapıtı yazarıyla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri, Eserleri ve Edebi Özellikleri
Soru 8286Soru

Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi alanda gerçekleştirilen aşağıdaki inkılaplar ile bu inkılapların doğrudan hedeflediği siyasi veya demokratik kazanımları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Saltanatın kaldırılması
Cumhuriyet'in ilanı
Halifeliğin kaldırılması
Kadınlara siyasi hakların verilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Saltanatın kaldırılması kişisel egemenlik engelini sonlandırmış, Cumhuriyetin ilanı rejim ve başkanlık sorunlarını çözmüş, Halifeliğin kaldırılması laiklik önündeki engelleri ve çift başlılığı gidermiş, kadınlara siyasi hakların verilmesi ise millî iradenin temsil alanını genişletmiştir.
Cumhuriyet Dönemi'ndeki siyasi inkılaplar, egemenliğin millete devredilmesi ve laik bir demokratik düzen kurulması hedefleriyle birbirini tamamlayan adımlardır. Saltanatın kaldırılmasıyla kişisel egemenlik sonlanmış, Cumhuriyetin ilanıyla rejim tartışmaları ve hükümet bunalımı aşılmış, Halifeliğin kaldırılmasıyla laik devlet yapısındaki çift başlılık sonlanmış, kadınlara siyasi hakların verilmesiyle de demokratik katılım tabana yayılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Saltanatın kaldırılmasının temel amacını analiz etme
Saltanatın kaldırılması, yönetimdeki tek kişiye dayalı kişisel egemenliği sonlandırarak ulusal egemenliğin yolunu açmıştır.
Ulusal egemenliğin gerçekleştirilmesi için monarşik egemenlik unsurlarının kaldırılması gerekir.
2
Cumhuriyetin ilanının doğrudan sonuçlarını belirleme
Cumhuriyetin ilanı, devletin rejim tartışmalarına son vermiş ve devlet başkanlığı sorununu çözmüştür.
Yeni devletin adının ve yönetim biçiminin anayasaya girmesiyle devlet başkanlığı ve hükümet kurma modeli netlik kazanmıştır.
3
Halifeliğin kaldırılmasının getirdiği kurumsal değişimi inceleme
Halifeliğin kaldırılması, yönetimdeki kurumsal çift başlılığı (TBMM Hükümeti ve Hilafet) gidererek laik devlet düzeninin kurulmasını hızlandırmıştır.
Devlet başkanı olarak Cumhurbaşkanı varken dinsel yetkileri bulunan halifenin varlığı laikleşme ve egemenlik bütünlüğüyle çelişmektedir.
4
Kadınlara siyasi hakların tanınmasının etkilerini değerlendirme
Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi, toplumun tüm kesimlerinin yönetime katılmasını sağlayarak millî iradeyi güçlendirmiştir.
Nüfusun yarısını oluşturan kadınların temsil hakkı kazanması, demokrasinin tam anlamıyla yerleşmesi için zorunludur.

Anahtar Kavram

Siyasi İnkılapların Amaç ve Sonuçları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8287Soru

Sosyolojik araştırmalarda veri toplama ve analiz aşamalarında kullanılan yöntemlerin kendilerine has sınırlılıkları, çalışma alanları ve kuramsal temelleri bulunmaktadır. Aşağıda sol sütunda yer alan sosyolojik araştırma yöntem ve tekniklerini, sağ sütunda verilen uygun açıklama ve örnek senaryolarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Monografi
Sosyometri
Katılımlı Gözlem
Olay İncelemesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Monografi ile Frédéric Le Play'in madenci aileleri çalışması, Sosyometri ile Jacob L. Moreno'nun grup içi çekim/itim analizleri, Katılımlı Gözlem ile araştırmacının marjinal bir gençlik alt kültürüne dahil olması ve Olay İncelemesi ile kentsel dönüşüm protestosu gibi tekil bir toplumsal durumun derinlemesine analiz edilmesi eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Monografi, Le Play'in madenci aileleri ve dar alan analizlerini içeren açıklamayla; Sosyometri, Moreno'nun geliştirdiği küçük gruplardaki bireyler arası çekim-itim ilişkilerini belirleme yöntemiyle; Katılımlı Gözlem, araştırmacının marjinal gruba bizzat dahil olup içeriden gözlem yapmasıyla; Olay İncelemesi ise tekil ve güncel bir toplumsal olayı (grev, kentsel dönüşüm eylemi vb.) derinlemesine ele alan açıklamayla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Monografi tanımını ve kurucusunu belirleme
Monografi kavramı, dar kapsamlı bir toplumsal birimin (aile, fabrika gibi) derinlemesine incelenmesini ifade eder. Le Play'in işçi aileleri üzerine yaptığı araştırmalar bu yöntemin ilk örneğidir. Bu nedenle Monografi, madenci aileleri üzerindeki çalışmayı içeren açıklama ile eşleşir.
Yöntemin ayırt edici teorik arka planını ve ilk temsilcilerini tanımak.
2
Sosyometri tekniğinin amacını ve kurucusunu tespit etme
Sosyometri, Jacob L. Moreno tarafından geliştirilmiştir ve küçük gruplarda bireyler arası duygusal bağları, klikleşmeleri ve grup yapısını sosyogram yardımıyla belirlemeyi hedefler. Dolayısıyla Sosyometri, grup içi çekim ve itim ilişkilerini ölçen açıklama ile eşleşir.
Grup dinamiklerini ölçen nicel-nitel yöntemin temel işlevini ayırt etmek.
3
Katılımlı Gözlem yönteminin niteliğini değerlendirme
Katılımlı gözlemde araştırmacı, incelediği grubun bir üyesi gibi davranarak grubun doğal ortamına katılır ve içeriden veri elde eder. Bu doğrultuda, marjinal bir gençlik grubuna dahil olarak yapılan araştırma katılımlı gözleme karşılık gelir.
Veri toplayıcının araştırma evreniyle kurduğu fiziksel ve sosyal etkileşim biçimini kavramak.
4
Olay İncelemesi yönteminin kapsamını belirleme
Olay incelemesi, sınırları belirlenmiş tekil bir toplumsal olayın (örneğin kentsel dönüşüm protestosu veya belirli bir grev) tüm yönleriyle ve derinlemesine betimlenmesini amaçlar. Bu durum, son açıklamada tasvir edilen tekil toplumsal durum analiziyle örtüşür.
Spesifik ve tekil toplumsal süreçlerin incelenmesinde kullanılan metodolojik yaklaşımı analiz etmek.

Anahtar Kavram

Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikleri
Soru 8288Soru

Türkiye'de sürdürülebilir arazi kullanımı ve planlamasına dair aşağıda verilen kavram ve durumları en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Sınıf Tarım Arazileri
VIII. Sınıf Araziler
Yanlış Arazi Kullanımı
5403 Sayılı Kanun

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. Sınıf Tarım Arazileri ile eğimi düz ve en elverişli toprakların eşleştirilmesi; VIII. Sınıf Araziler ile tarım ve ormancılığa tamamen elverişsiz alanların eşleştirilmesi; Yanlış Arazi Kullanımı ile verimli düzlüklerde sanayi kurulmasının eşleştirilmesi; 5403 Sayılı Kanun ile arazilerin amaç dışı kullanımını engellemeye yönelik mevzuatın eşleştirilmesi doğru eşleştirmeyi oluşturur.
I. Sınıf araziler en verimli arazileri, VIII. Sınıf araziler tarıma en elverişsiz alanları, ovalarda sanayileşme yanlış arazi kullanımını ve 5403 sayılı Kanun ise toprak koruma mevzuatını ifade ettiği için bu eşleştirmeler doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Arazilerin yetenek sınıfları özelliklerini analiz ediniz.
I. Sınıf arazilerin en yüksek verimli ve derin toprakları temsil ettiğini, VIII. Sınıf arazilerin ise tarımsal üretime tamamen elverişsiz ve korunması gereken alanlar olduğunu belirleyiniz.
Arazi yetenek sınıflandırmasında I'den VIII'e gidildikçe arazinin tarımsal uygunluğu azalır ve kullanım kısıtlamaları artar.
2
Türkiye'deki yanlış arazi kullanımı örneklerini inceleyiniz.
Tarımsal üretim potansiyeli çok yüksek olan alüvyal ovalarda sanayileşme ve yerleşme faaliyetlerinin yürütülmesinin yanlış arazi kullanımına örnek olduğunu saptayınız.
Verimli tarım topraklarının sanayileşmeye açılması sürdürülebilir arazi planlamasına aykırıdır.
3
Konuyla ilgili yasal düzenlemeleri tespit ediniz.
Arazi kullanımı ve planlamasını yasal güvence altına alarak koruyan düzenlemenin 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu olduğunu belirleyiniz.
Bu kanun tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını engellemeyi ve toprağı korumayı amaçlar.

Anahtar Kavram

Arazi Yetenek Sınıfları, Yanlış Arazi Kullanımı ve 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Soru 8289Soru

Türkiye'de jeolojik yapının çeşitliliğine bağlı olarak maden çeşitliliği oldukça fazladır. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Yukarı Fırat Bölümü, maden türü ve çeşitliliği bakımından ülkemizde ilk sırada yer alır. Buna karşılık, Türkiye genelinde tespit edilen her maden yatağı işletmeye açılmamakta, bazı yataklar rezerv ya da tenör yetersizliği nedeniyle işletilmeden bekletilmektedir.

Bu bilgiler doğrultusunda, Türkiye'deki maden kaynaklarının işletilmesi ve coğrafi dağılışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğu Anadolu'da maden çeşitliliğinin fazla olmasına rağmen bazı yatakların işletilmemesi, bu yataklardaki rezerv ve tenör oranının ekonomik olarak kâr getirecek düzeyde olmamasından kaynaklanır.

Cevap

Doğu Anadolu'da maden çeşitliliğinin fazla olmasına rağmen bazı yatakların işletilmemesi, bu yataklardaki rezerv ve tenör oranının ekonomik olarak kâr getirecek düzeyde olmamasından kaynaklanır.
Doğu Anadolu Bölgesi maden çeşitliliği açısından Türkiye'de ilk sırada yer almasına rağmen, bazı yataklardaki rezerv miktarının yetersiz olması veya tenör oranının (cevher içindeki saf metal oranı) düşük olması nedeniyle maden ocaklarının kurulması ekonomik açıdan verimli değildir. Dolayısıyla bu yataklar işletilmeden bekletilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen paragrafı ve madencilik faaliyetlerinin işletilme şartlarını analiz etmek.
Madenlerin işletilmeye açılmasında sadece tür çeşitliliğinin değil; rezerv büyüklüğü, tenör oranı ve ulaşım imkanları gibi faktörlerin bir arada değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Doğu Anadolu'da maden çeşitliliği fazla olmasına rağmen işletilmeyen yatakların bulunma nedenini açıklamak için.
2
Maden çeşitliliği ve rezerv kavramları arasındaki farkı göz önünde bulundurarak seçenekleri incelemek.
Doğu Anadolu'da maden çeşitliliği yüksek olmasına rağmen rezervi az ya da metal oranı (tenörü) düşük olan madenlerin işletilmesinin ekonomik olarak kârlı olmayacağı saptanmıştır.
Maden rezervi ile çeşitliliği arasındaki temel ayrımı test eden doğru seçeneği belirlemek için.

Anahtar Kavram

Türkiye'de madenlerin işletilmeye açılması için gerekli olan coğrafi ve ekonomik şartlar ile rezerv-tenör kavramlarının önemi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8290Soru

Milli Mücadele Dönemi'nde Doğu ve Güney cephelerinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması: Fransızların Adana ve çevresini işgali (Kasım 1918), Maraş halk direnişi sonucu Fransızların çekilmesi (Şubat 1920), Ermenistan ile Gümrü Antlaşması'nın imzalanması (Aralık 1920) ve Fransa ile Ankara Antlaşması'nın imzalanması (Ekim 1921) şeklindedir.
Olayların doğru kronolojik sıralaması: Fransızların Adana'yı işgal etmesi (Kasım 1918), Fransızların Maraş'ı tahliye etmesi (Şubat 1920), Gümrü Antlaşması'nın imzalanması (Aralık 1920) ve Ankara Antlaşması'nın imzalanması (Ekim 1921) şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
İşgal sürecinin başlangıcını tespit etmek.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından (Kasım 1918) Fransızların Ermenilerle iş birliği yaparak Adana'yı işgali ilk sıradadır.
Milli Mücadele'nin cepheler aşamasından önce, Mondros sonrası başlayan ilk işgaller kronolojinin başlangıcını oluşturur.
2
Güney Cephesi'ndeki ilk bölgesel başarıyı belirlemek.
Kuvayıyımilliye direnişiyle Fransızların Maraş'tan çekilmesi (Şubat 1920) ikinci sıradadır.
Bu gelişme, TBMM'nin açılmasından ve düzenli ordunun kurulmasından önce gerçekleşen yerel bir halk başarısıdır.
3
Doğu Cephesi'nin diplomatik sonucunu yerleştirmek.
Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920) üçüncü sıradadır.
Düzenli ordunun Doğu Cephesi'ndeki başarısının ardından imzalanan bu antlaşma, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferidir.
4
Güney Cephesi'nin resmen kapanmasını sağlayan antlaşmayı yerleştirmek.
Sakarya Zaferi'nden sonra imzalanan Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921) son sıradadır.
Batı Cephesi'ndeki Sakarya zaferinin diplomatik bir sonucu olan bu antlaşma, kronolojideki en son gelişmedir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Doğu ve Güney cephelerindeki askeri mücadeleler ve bu mücadeleleri sonlandıran diplomatik antlaşmaların kronolojik sırası.
Soru 8291Soru

"Bizce yazı yazmaktan maksat, halkın anlayacağı dille yazıp faydalı bilgiler yaymaktır. Edebiyatı sadece elit bir zümrenin zevk aldığı, süslü kelimelerden ibaret bir sanat oyunu olarak görmek milletin uyanışını geciktirmekten başka işe yaramaz. Gazeteler ve makaleler, toplumu eğitecek en tesirli mekteplerdir. Bu sebeple dilin Türkçe kurallarına göre sadeleşmesi, cümlelerin secilerden arındırılarak fikrin doğrudan aktarılması elzemdir."

Bu parçada dile getirilen görüşler ve Tanzimat Dönemi öğretici metinleri ile gazeteciliği göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazıda savunulan sadeleşme ve halka yönelme fikri, Tanzimat II. Döneminde Recaizade Mahmut Ekrem’in *Talim-i Edebiyat* adlı ders kitabında kurallaştırılarak bu dönem gazetelerinde en olgun örnekleriyle uygulamaya konulmuştur.

Cevap

Yazıda savunulan sadeleşme ve halka yönelme fikrinin, Tanzimat II. Döneminde Recaizade Mahmut Ekrem’in *Talim-i Edebiyat* adlı ders kitabında kurallaştırılarak bu dönem gazetelerinde en olgun örnekleriyle uygulamaya konulduğunu belirten yargı söylenemez.
Tanzimat II. Döneminde, I. Dönemdeki toplumsal ve sadeleşmeci çizgiden uzaklaşılmış; sanatçılar bireysel konulara yönelirken daha süslü ve ağır bir dil benimsemişlerdir. Recaizade Mahmut Ekrem'in *Talim-i Edebiyat* adlı eseri ise sadeleşmeyi hayata geçiren veya kurallaştıran bir kılavuz değil, Batı edebiyatı etkisindeki yeni kuramsal ve estetik ilkeleri açıklayan ders kitabıdır. Dolayısıyla, bu dönem gazetelerinde sadeleşme ve halka yönelmenin en olgun düzeyde uygulandığı yargısı tamamen yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel dü��üncenin tespit edilmesi
Parçada, edebiyatın ve gazeteciliğin halkın eğitimi için bir araç olduğu, süslü dilden kaçınılması ve Türkçenin kendi kuralları çerçevesinde sadeleştirilmesi gerektiği savunulmaktadır.
Sorunun doğru çözülebilmesi için metnin savunduğu edebi kuramın ve dönemsel eğilimin (Tanzimat I. Dönem halkçı ve sadeleşmeci yönelimi) doğru analiz edilmesi gerekir.
2
Seçeneklerin edebi bilgilerle karşılaştırılması
Tanzimat I. Döneminin genel ilkeleri (toplum için sanat), Şinasi'nin *Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi*'ndeki dil görüşleri, Namık Kemal'in *Lisan-ı Osmanî...* makalesindeki eleştirileri ve Muallim Naci'nin gelenekçi *Demdeme* çizgisi ile parçadaki görüşlerin uyuştuğu doğrulanır.
Öncülde verilen metin ile Tanzimat I. Döneminin temel öğretici metinleri ve edebi tartışmaları arasındaki bağları kurmak gerekir.
3
Tanzimat II. Dönem özelliklerinin ve belirtilen eserin incelenmesi
Tanzimat II. Döneminde gazeteciliğin işlevini yitirdiği, edebi dilin sadeleşmek yerine daha da ağırlaştığı ve Recaizade Mahmut Ekrem'in *Talim-i Edebiyat* eserinin halkçı bir sadeleşme kılavuzu değil estetik kuram kitabı olduğu belirlenir. Bu doğrultuda ilgili seçenekteki yargının yanlış olduğu tespit edilir.
Tanzimat'ın iki dönemi arasındaki zihniyet ve uygulama farklarını netleştirerek yanlış yargıyı saptamak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. ve II. Dönem öğretici metinlerinin, dil anlayışlarının ve gazetecilik faaliyetlerinin farklılıkları ile bu dönemlerin önde gelen eserlerinin nitelikleri.
Soru 8292Soru

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirinde tek bir şiir anlayışından söz etmek mümkün değildir. Aynı dönemde yaşayıp eser veren şairler, farklı estetik ve ideolojik yönelimlerle şiirler kaleme almışlardır. Örneğin, bir yanda şiiri fikirlerini yaymada bir araç olarak gören didaktik-manzum bir anlayış varken diğer yanda şiirde estetik mükemmelliği ve 'saf şiir' idealini savunanlar, bir başka tarafta ise toplumun günlük yaşamını ve sosyal sorunları manzum hikâyelerle gerçekçi bir biçimde yansıtanlar bulunmaktadır.

Bu parçada söz edilen üç farklı şiir eğilimini sırasıyla en belirgin şekilde temsil eden şairler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ziya Gökalp - Yahya Kemal Beyatlı - Mehmet Âkif Ersoy

Cevap

Ziya Gökalp, Yahya Kemal Beyatlı ve Mehmet Âkif Ersoy sıralaması doğrudur.
Doğru şair sıralaması; şiiri fikirleri yaymada didaktik bir araç olarak kullanan Ziya Gökalp, estetik kaygıyı ve saf şiiri savunan Yahya Kemal Beyatlı, halkın yaşantısını ve toplumsal yaraları manzum hikâyelerle yansıtan Mehmet Âkif Ersoy şeklindedir. Bu durum parçadaki açıklamayla tam olarak sırasıyla örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen birinci şiir eğilimini (didaktik-manzum anlayış) analiz etmek.
Milli Edebiyat Dönemi'nde şiiri fikirleri yaymak için didaktik bir araç olarak kullanan şair Ziya Gökalp'tir.
Ziya Gökalp, Türkçülük düşüncesini halka aşılamak amacıyla estetikten ziyade didaktik yönü ağır basan manzumeler yazmıştır.
2
Parçada verilen ikinci şiir eğilimini (estetik mükemmellik ve saf şiir) analiz etmek.
Bu dönemde saf şiir idealini en belirgin şekilde temsil eden şair Yahya Kemal Beyatlı'dır.
Yahya Kemal, biçim mükemmelliği ve ahenk unsurları üzerinden saf şiirin temellerini bu dönemde atan bağımsız bir sanatçıdır.
3
Parçada verilen üçüncü şiir eğilimini (toplumsal sorunları gerçekçi manzum hikâyelerle yansıtma) analiz etmek.
Bu eğilimin en önemli temsilcisinin Mehmet Âkif Ersoy olduğu belirlenir.
Mehmet Âkif Ersoy, 'Safahat' adlı eserindeki manzum hikâyelerle halkın yaşayışını ve sosyal dertlerini gerçekçi bir dille yansıtmıştır.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi Şiir Anlayışları
Soru 8293Soru

Servet-i Fünun Dönemi tiyatrosu, eleştirisi ve öğretici metinleri hakkında hazırlanan bir çalışmada şu belirlemelere yer verilmiştir:

I. Dönemin siyasi ortamı (İstibdat) nedeniyle sahneleme imkânı kısıtlanan tiyatroda, sahne tekniği zayıf ve ev içi konuları işleyen eserler öne çıkmıştır. Halit Ziya Uşaklıgil'in *Kâbus* ve Cenap Şahabettin'in *Körebe* adlı oyunları bu yönelimin örneklerindendir.

II. Dönemin eleştiri anlayışı batılı bir çizgiye taşınmış; Hüseyin Cahit Yalçın *Kavgalarım* eseriyle polemikçi bir tavır sergilerken, Ahmet Şuayip *Hayat ve Kitaplar* adlı çalışmasıyla daha nesnel ve bilimsel bir edebi tenkit modeli sunmuştur.

III. Cenap Şahabettin, öğretici metin alanında gezi yazısı türünün başarılı örneklerini vermiş; *Hac Yolunda* ve *Tiryaki Sözleri* adlı yapıtlarıyla dönemin ağır ve süslü nesir dilinin dışına çıkarak son derece yalın, halk diline yakın bir üslup benimsemiştir.

Yukarıda numaralanmış belirlemelerden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II
Dönemin siyasi koşulları nedeniyle Servet-i Fünun tiyatrosu ev içi konulara yönelmiş ve sahne tekniği zayıf eserler verilmiştir. Halit Ziya'nın *Kâbus* ve Cenap Şahabettin'in *Körebe* oyunları buna örnektir. Eleştiri alanında ise Hüseyin Cahit Yalçın polemikçi kimliğiyle *Kavgalarım* adlı eseri, Ahmet Şuayip ise nesnel eleştiri tarzındaki *Hayat ve Kitaplar* eserini kaleme almıştır. Bu nedenle birinci ve ikinci öncüller doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
I. öncülün doğruluğunu kontrol etme
Dönemin siyasi baskıları (İstibdat) nedeniyle tiyatro binaları kapatılmış veya sıkı denetlenmiştir. Bu yüzden yazarlar büyük oranda sahnelenmek için değil, okunmak için ve küçük salonlarda oynanabilecek ev içi, ailevi konulu dramlar yazmışlardır. Halit Ziya Uşaklıgil'in *Kâbus* ve Cenap Şahabettin'in *Körebe* eserleri bu dönemin tiyatro örneklerindendir. Dolayısıyla I. öncül doğrudur.
Dönemin tiyatro anlayışı ve eser-yazar eşle��tirmesinin doğru olup olmadığını belirlemek.
2
II. öncülün doğruluğunu kontrol etme
Hüseyin Cahit Yalçın, Servet-i Fünun'a yöneltilen hücumları karşılamak adına yazdığı eleştirileri *Kavgalarım* adlı eserde toplamıştır. Ahmet Şuayip ise topluluğun diğer üyelerinden farklı olarak sadece eleştiriye (tenkit) yoğunlaşmış, *Hayat ve Kitaplar* adlı eseriyle batılı, nesnel ve bilimsel eleştiri anlayışını uygulamıştır. Dolayısıyla II. öncül de doğrudur.
Dönemdeki eleştiri türündeki eserlerin ve yazarlarının rollerinin doğruluğunu saptamak.
3
III. öncülün doğruluğunu kontrol etme
Cenap Şahabettin gezi yazısı türünde *Hac Yolunda* ve *Avrupa Mektupları* gibi eserler vermiş olsa da, *Tiryaki Sözleri* gezi yazısı değil, vecizelerden (özdeyişler) oluşan bir eserdir. Ayrıca Cenap Şahabettin nesirde sade ve yalın bir dil değil, tam tersine oldukça ağır, yabancı tamlamalarla yüklü ve süslü bir üslup kullanmıştır. Dolayısıyla III. öncül yanlıştır.
Öğretici metinlerin tür ve dil özelliklerinin doğru analiz edilip edilmediğini kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Dönemi tiyatro, eleştiri ve öğretici metinlerin genel özellikleri, sanatçıları ve başlıca eserleri.
Soru 8294Soru

Aşağıda sol sütunda verilen âşık edebiyatı dörtlüklerini; hece ölçüsü, üslup ve konu özelliklerini dikkate alarak sağ sütunda verilen en uygun nazım biçimi ve türü eşleşmesiyle birleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Âlâ gözlüm ben bu yerden gidersem,
Uğramasın yolun yaban ellere.
Aşkının odunu bağrıma sersem,
Düşürme adımı dilden dillere.
Rüşvet ile yazar kâtip,
Doğru söze vermez rağbet.
Halkı soymaya münasip,
Bulmuş kendine bir devlet.
Bre ağalar bre beyler,
Kılıç kınından çıkmalı.
Yiğit olan atın nallar,
Düşman üstüne akmalı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci dörtlük 11'li hece ölçüsü ve lirik aşk temasıyla koşma (güzelleme) ile; ikinci dörtlük 8'li hece ölçüsü ve eleştirel üslubuyla semai (taşlama) ile; üçüncü dörtlük ise 8'li hece ölçüsü, yiğitçe söylemi ve 'bre' ünlemiyle varsağı (koçaklama) ile eşleşmektedir.
Dörtlüklerin hece sayıları ve temaları incelendiğinde; birinci dörtlük 11'li hece ölçüsüne sahip lirik bir koşma (güzelleme), ikinci dörtlük 8'li hece ölçüsüne sahip satirik bir semai (taşlama), üçüncü dörtlük ise 'bre' ünlemiyle kurulan 8'li hece ölçüsüne sahip yiğitçe bir varsağıdır (koçaklama).

Adım Adım Çözüm

1
Dörtlüklerin hece ölçülerini belirleme
Birinci dörtlük 11'li; ikinci ve üçüncü dörtlükler ise 8'li hece ölçüsüyle söylenmiştir.
Âşık edebiyatında hece ölçüsü nazım biçimlerini (koşma, semai, varsağı) ayırt etmede birincil yapısal ölçüttür.
2
Dörtlüklerin üslup, sesleniş ve kelime kadrosunu inceleme
Üçüncü dörtlükte 'bre' ünlemi göze çarpmakta ve yiğitçe bir üslup bulunmaktadır.
Varsağı nazım biçiminin en belirleyici üslup özelliği 'bre, hey, behey' gibi ünlemlerle kurulan yiğitçe edadır.
3
Dörtlüklerin konularına göre nazım türlerini belirleme
Birinci dörtlük lirik aşkı (güzelleme), ikinci dörtlük toplumsal eleştiriyi (taşlama), üçüncü dörtlük ise kahramanlığı (koçaklama) işlemektedir.
Konu özellikleri âşık edebiyatında şiirlerin nazım türlerini belirleyen temel unsurdur.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri ayırt etme kriterleri (hece ölçüsü, konu, üslup)
Soru 8295Soru

Fecr-i Âti topluluğunun oluşum süreci, edebiyat anlayışı ve Türk edebiyatındaki tarihsel rolüne dair aşağıda verilen ifadeler ile bu ifadelerin edebiyat tarihindeki kavramsal karşılıkların�� doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Topluluğun Türk edebiyatında ilk kez ortak amaçlarını, sanat ilkelerini ve yayın organlarını içeren bir belgeyi imzalayarak kamuoyuna sunması
Edebi eserlerin herhangi bir toplumsal fayda ya da ahlaki misyondan arındırılarak yalnızca bireyin duygu dünyasına ve estetik kutsiyetine adanması
Şiirlerde nesnel gerçeklik yerine doğanın kişide bıraktığı izlenimlerin, musikiyle harmanlanmış kapalı ve melankolik bir üslupla aktarılması
Servet-i Fünun'u yeterince Batıcı olmamakla eleştirmelerine rağmen edebi uygulamalarında onların dil, aruz ve tema sınırlarını aşamamaları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk ortak belgenin yayımlanması beyanname geleneğinin başlatılmasıyla; sanatın kişisel kutsiyeti şahsilik ve estetik özerklik ilkesiyle; izlenimci ve musiki odaklı doğa anlatımı sembolist/empresyonist şiir estetiğiyle; seleflerini aşamama durumu ise teori-pratik tutarsızlığıyla eşleşmektedir.
Ortak bir belgenin yayımlanması beyanname geleneğinin başlatılmasıyla; sanata kişisel bir kutsiyet atfedilmesi şahsilik ve estetik özerklik ilkesiyle; izlenimci ve musiki odaklı anlatım sembolist/empresyonist şiir estetiğiyle; Servet-i Fünun'u aşamama durumu ise teori-pratik çelişkisiyle örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Edebi oluşumun ortaya çıkış y��ntemini belirlemek
Topluluğun Türk edebiyatındaki ilk beyannameyi yayımlayarak kurulduğu gerçeği tespit edilir ve bu durum manifesto geleneğinin başlatılmasıyla eşleştirilir.
Fecr-i Âti'nin edebiyat tarihindeki en önemli kurumsal ayırt edici özelliğini doğrulamak.
2
Estetik felsefeyi ve şiir ilkelerini çözümlemek
Sanatın toplumsal amaç taşımadan bireysel ve kutsal sayılması düşüncesi 'şahsilik ve estetik özerklik' ile eşleştirilir. Şiirdeki musiki ve melankolik doğa izlenimleri ise sembolizm/empresyonizm akımlarıyla ilişkilendirilir.
Şiir anlayışının temel felsefi ve sanatsal dayanaklarını ortaya koymak.
3
İddialar ile edebi üretimler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek
Servet-i Fünun'u eleştirip onlardan kopamadıkları yönündeki tespit, teori ile uygulama arasındaki tutarsızlık kavramıyla eşleştirilir.
Topluluğun edebi etkinliklerindeki iç çelişkiyi ve Servet-i Fünun'dan kopamayış nedenini belirlemek.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti Edebiyatı'nın Oluşumu ve Şiir Anlayışı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8296Soru

Tıp öğrenimini yarıda bırakmış, materyalist görüşlerin kıskacında şüphe ve inançsızlık buhranları yaşayan Ferit'in, teyzesinin konağından ayrılarak yerleştiği pansiyonda İtalyan asıllı bir kadının mistik günlüğüyle karşılaşması ve bu sayede yaşadığı manevi dönüşümü konu edinen; rüya, halüsinasyon ve bilinçaltı tahlilleriyle bireyin iç dünyasını esas alan Cumhuriyet Dönemi romanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Matmazel Noraliya'nın Koltuğu

Cevap

Matmazel Noraliya'nın Koltuğu
Parçada sözü edilen tıp eğitimini yarıda bırakmış Ferit karakterinin materyalist düşüncelerden mistisizme yönelerek manevi huzur bulması, psikolojik derinlik, rüya ve halüsinasyon ögeleri eşliğinde Peyami Safa'nın Matmazel Noraliya'nın Koltuğu adlı romanında işlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen ipuçlarını analiz etme
Eserde tıp öğrenimini yarıda bırakan 'Ferit' adlı başkahramanın bunalımları, yerleştiği pansiyon ve mistik yönelimleri vurgulanmıştır.
Soruda tanıtılan eserin ayırt edici özelliklerini belirlemek için olay örgüsü ve karakter tahlil edilir.
2
Edebi yönelim ve yazar eşleştirmesi yapma
Bireyin iç dünyasını psikolojik derinlikle, rüya ve halüsinasyon gibi tekniklerle işleyen yazarın Peyami Safa olduğu tespit edilir.
Ferit karakteri ve şüphecilikten mistisizme geçiş teması Peyami Safa'nın karakteristik yazım tarzını yansıtır.
3
Seçeneklerdeki romanları karşılaştırma
Tanıtılan tüm özelliklerin Peyami Safa'nın Matmazel Noraliya'nın Koltuğu adlı eserine ait olduğu belirlenir.
Diğer seçeneklerdeki eserlerin başkahramanları ve temaları (örneğin Huzur'da Mümtaz, Tutunamayanlar'da Selim) parçadaki bilgilerle uyuşmamaktadır.

Anahtar Kavram

Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Romanlar
Soru 8297Soru

Türkiye'nin jeopolitik ve coğrafi konumu, doğu ile batı, kuzey ile güney arasında mal ve hizmet akışını kolaylaştırarak farklı ticaret türlerinin gelişmesinde belirleyici olmuştur. Bu durum, Türkiye'nin hem iç pazarlarında hem de uluslararası arenada ticari bir kavşak noktası olmasını sağlamıştır.

Buna göre, aşağıda belirtilen ticari faaliyetlerden hangisi doğrudan "transit ticaret" kapsamında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Irak'tan karayolu ile gelen ham petrolün, Habur Sınır Kapısı'ndan girip İskenderun Limanı üzerinden İspanya'ya gönderilmesi

Cevap

Irak'tan karayolu ile gelen ham petrolün, Habur Sınır Kapısı'ndan girip İskenderun Limanı üzerinden İspanya'ya gönderilmesi
Transit ticaret, bir dış ülkeden başka bir dış ülkeye gönderilen malların Türkiye topraklarından geçirilerek taşınmasıdır. Irak'tan gelip İskenderun üzerinden İspanya'ya giden ham petrolün taşınması işlemi doğrudan bu tanıma uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Transit ticaret kavramının tanımını ve kapsamını hatırlayınız.
Transit ticaret, bir ülkeden başka bir ülkeye gönderilen malların, bu ülkeler dışındaki üçüncü bir ülke topraklarından geçerek taşınmasıdır. Ürünün geçiş ülkesinin iç pazarına girmemesi ve orada tüketilmemesi esastır.
Soruda istenen ticaret türünün ayırt edici özelliğini belirlemek.
2
Seçeneklerde verilen ticari faaliyetlerin çıkış, geçiş ve varış noktalarını analiz ediniz.
Irak'tan yola çıkan ham petrolün, Türkiye topraklarını (Habur ve İskenderun) yalnızca bir geçiş güzergahı olarak kullanarak İspanya'ya ulaşması, Türkiye için transit ticaret oluşturur. Diğer seçenekler ise iç ticaret, ithalat veya ihracat faaliyetleridir.
Doğru seçeneği belirlemek ve çeldiricileri elemek.

Anahtar Kavram

Transit Ticaret
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8298Soru

Türkiye'de farklı turizm etkinliklerinin coğrafi dağılışı üzerinde jeolojik yapı, yer şekilleri ve iklim özellikleri gibi doğal faktörler doğrudan etkilidir. Bir turizm şirketi Türkiye'de üç farklı tematik tur rotası belirlemiştir:

* I. Rota: Fay hatlarına bağlı olarak şekillenen sıcak su kaynaklarını ve kaplıca tesislerini kapsayan sağlık turizmi rotası.
* II. Rota: Karstik aşınım ve birikim şekilleri ile antik dönem yerleşmelerinin iç içe geçtiği doğa-kültür rotası.
* III. Rota: Yaz döneminde serin iklim şartları, zengin orman varlığı ve alpin çayırları ile ön plana çıkan yayla turizmi rotası.

Buna göre, coğrafi özellikleri göz önüne alındığında bu rotaların sırasıyla aşağıdaki illerin hangilerinden geçmesi en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Afyonkarahisar - Denizli - Rize

Cevap

Afyonkarahisar - Denizli - Rize
Sağlık turizmine yönelik fay hatları ve sıcak su kaynaklarının (kaplıca) Afyonkarahisar'da, karstik yer şekilleri (Pamukkale travertenleri) ve antik kentlerin (Hierapolis) Denizli'de, orman ve alpin çayırlar ile yaz serinliğine bağlı yayla turizminin ise Doğu Karadeniz'deki Rize'de bulunması coğrafi açıdan en uygun eşleştirmedir.

Adım Adım Çözüm

1
I. Rota'da belirtilen sağlık turizmi ve kaplıca alanlarının gelişim koşullarını incelemek.
Kaplıcalar ve sıcak su kaynakları jeolojik olarak aktif fay hatlarına bağlıdır. Bu özellik Afyonkarahisar ve Yalova gibi illerde belirgindir, Şanlıurfa veya Edirne'de yaygın değildir.
Sağlık turizminin jeolojik yapı ile ilişkisini kurarak ilk rotayı belirlemek.
2
II. Rota'da belirtilen karstik yer şekilleri ve antik yerleşmelerin yayılışını analiz etmek.
Pamukkale travertenleri (karstik birikim) ve Hierapolis antik kenti Denizli ilinde bir arada bulunur. Trabzon veya Rize bu jeomorfolojik özelliklere sahip değildir.
İkinci rotanın karstik yapı ve kültürel miras birlikteliğine uygunluğunu denetlemek.
3
III. Rota'da belirtilen yayla turizmi koşullarını iklim ve bitki örtüsüyle ilişkilendirmek.
Alpin çayırlar, gür ormanlar ve serin yaz iklimi Doğu Karadeniz bölümünde (Rize, Trabzon) yaygındır. Konya veya Şanlıurfa gibi kurak alanlar bu kriteri karşılamaz.
Üçüncü rotanın iklimsel ve vejetatif sınırlarını tespit ederek doğru eşleştirmeyi tamamlamak.

Anahtar Kavram

Türkiye'de turizm potansiyeli ve varlıklarının jeolojik yapı, yer şekilleri ve iklim özellikleri gibi doğal faktörlerle olan coğrafi ilişkisi.
Soru 8299Soru

Aşağıda verilen ülkeleri, günümüzde uyguladıkları nüfus politikalarının temel gerekçeleri ve ama��larıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Japonya
Nijerya
Meksika

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Japonya ile nüfus artış hızını yükseltmeyi amaçlayan politikalar; Nijerya ile nüfus artış hızını düşürmeyi amaçlayan politikalar; Meksika ile nüfusun niteliksel yapısını iyileştirmeyi amaçlayan politikalar eşleşmektedir.
Japonya, yaşlanan nüfusu ve düşük doğum oranları nedeniyle nüfus artış hızını artırmaya çalışır. Nijerya, yüksek nüfus artış hızının kalkınmayı yavaşlatması sebebiyle bu hızı azaltmayı hedefler. Meksika ise nüfusun niceliksel artışından ziyade eğitim, sağlık gibi niteliksel yönlerini geliştirmeye odaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Ülkelerin demografik özelliklerini ve gelişmişlik düzeylerini analiz edin.
Japonya gelişmiş ve yaşlı nüfusu fazla olan bir ülkedir; Nijerya yüksek doğum oranlarına sahip gelişmekte olan bir ülkedir; Meksika ise gelişmekte olan ve nüfus niteliğini artırmaya odaklanan bir ülkedir.
Ülkelerin uyguladığı nüfus politikaları doğrudan onların gelişmişlik seviyeleri ve mevcut demografik yapıları ile ilişkilidir.
2
Her ülkeyi uyguladığı nüfus politikasının amacı ile eşleştirin.
Japonya nüfus artış hızını yükseltmeyi amaçlayan politikalarla, Nijerya nüfus artış hızını düşürmeyi hedefleyen politikalarla, Meksika ise nüfusun niteliğini iyileştirmeyi amaçlayan politikalarla eşleşir.
Japonya'da iş gücü açığı ve yaşlı nüfus artışı, Nijerya'da ise hızlı nüfus artışının kalkınmayı engellemesi temel gerekçelerdir.

Anahtar Kavram

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre uyguladıkları nüfus politikaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8300Soru

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, Milli Edebiyat Dönemi öğretici metinlerinin temsilcisi ve eseri dikkate alınarak doğru ifadelerle doldurunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Milli Edebiyat Dönemi'nde Türkçülük akımını sistemleştiren ve sosyolojik bir temele oturtan yazar , bu görüşlerini ayrıntılı biçimde adlı öğretici nitelikteki eserinde bir araya getirmiştir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk boşluğa Ziya Gökalp, ikinci boşluğa ise Türkçülüğün Esasları getirilmelidir.
Milli Edebiyat Dönemi'nde Türkçülük akımını sosyolojik temellerle sistemleştiren ve kuramsallaştıran yazar Ziya Gökalp'tir. Yazarın bu fikirlerini sistemli bir program halinde sunduğu en önemli öğretici ve fikri eseri ise Türkçülüğün Esasları'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki yazar ipucunu değerlendirme
Türkçülük akımını sosyolojik ve bilimsel bir sisteme oturtan ismin Ziya Gökalp olduğu belirlenir.
Milli Edebiyat Dönemi'nde Türkçülük fikrini kuramsal olarak açıklayan ve sosyolojiden yararlanarak sistemleştiren öncü yazar Ziya Gökalp'tir.
2
Yazarın fikirlerini topladığı temel öğretici eseri belirleme
Ziya Gökalp'in bu düşüncelerini programlaştırdığı başucu eserinin Türkçülüğün Esasları olduğu saptanır.
Yazar, Türkçülüğü halka doğru gitmek ve Batı medeniyetinden faydalanmak gibi ilkelerle sistemli şekilde bu eserinde açıklamıştır.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi öğretici metinleri kapsamında Ziya Gökalp'in fikirleri ve Türkçülüğün Esasları eseri
ÖncekiSayfa 415 / 437Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin