Examkin

Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Tüm türler8,734Çoktan seçmeli4,865Çoklu seçim1Doğru / Yanlış289Sayısal852Eşleştirme1,797Sıralama842Boşluk doldurma63Kısa cevap25
Soru 1341Soru →

Türkiye'de dağların uzanış doğrultusu ve yer şekillerinin engebeli yapısı, limanların iç kesimlerle olan ulaşım ağlarını ve ticari kapasitelerini doğrudan etkilemiştir. Aşağıda verilen Türkiye'deki limanları, coğrafi konumları ve hinterlant özelliklerine göre doğru coğrafi/ekonomik açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Samsun Limanı
Trabzon Limanı
İskenderun Limanı
Antalya Limanı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Samsun Limanı demiryolu bağlantısı ve geniş Karadeniz hinterlandı özelliğiyle; Trabzon Limanı demiryolu olmadan Zigana ve Kop geçitleriyle sağlanan transit ticaret özelliğiyle; İskenderun Limanı sanayi ve demiryolu bağlantısıyla; Antalya Limanı ise demiryolu bağlantısı olmayan turizm ve tarım işleviyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede her liman coğrafi özelliklerine ve ulaşım altyapısına tam olarak uymaktadır: Samsun geniş hinterlandı ve demiryoluyla, Trabzon demiryolu olmadan geçitlerle sağlanan transit ticaretiyle, İskenderun ağır sanayi ve demiryolu bağlantısıyla, Antalya ise demiryolu olmadan turizm ve tarım işleviyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karadeniz limanlarının fiziki coğrafya şartlarını incelemek.
Samsun'da Canik Dağları kıyının gerisinde olduğundan demiryolu bağlantısı vardır ve hinterlandı geniştir. Bu durum birinci limanı ilgili Karadeniz hinterland özelliğiyle eşleştirir.
Dağların kıyıya yakınlığı ve yükseltisinin ulaşım ağlarına olan etkisini belirlemek.
2
Doğu Karadeniz'deki Trabzon Limanı'nın ulaşım ve ticaret yapısını analiz etmek.
Trabzon Limanı'na demiryolu bağlantısı yoktur fakat dağlar geçitlerle aşılmaktadır. Bu da onu İran transit ticaret yoluna bağlar. Dolayısıyla ikinci liman transit ticaret limanı özelliğiyle eşleşir.
Geçitlerin transit ticaretteki rolünü ve demiryolu olmayan limanları ayırt etmek.
3
Akdeniz'in doğusunda yer alan İskenderun Limanı'nın fonksiyonunu belirlemek.
İskenderun Limanı demir-çelik fabrikası ve maden taşımacılığı nedeniyle sanayi karakterlidir ve demiryolu bağlantısına sahiptir. Bu durum üçüncü limanı sanayi limanı özelliğiyle eşleştirir.
Sanayi faaliyetlerinin liman gelişimine ve demiryolu entegrasyonuna etkisini saptamak.
4
Teke Yarımadası doğusundaki Antalya Limanı'nın ulaşım kısıtlarını incelemek.
Antalya Limanı'na dağlık yapıdan dolayı demiryolu ulaşamaz ve liman daha çok tarımsal ihracat ile yat turizmi için kullanılır. Bu durum dördüncü limanı bu güney limanı özelliğiyle eşleştirir.
Yer şekillerinin demiryolu yapım maliyetine ve ulaşım ağı dağılışına etkisini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Türkiye'de dağların uzanışı, yer şekilleri ve hinterland özelliklerinin limanların demiryolu bağlantısı ve ticaret fonksiyonları üzerindeki belirleyici etkisi.
Soru 1342Soru →

Küresel ve bölgesel ölçekteki örgütler; kuruluş amaçları, coğrafi etki alanları ve üye ülkelerin nitelikleri bakımından farklılık göstermektedir. Aşağıda verilen uluslararası örgütleri, Türkiye'nin üyelik durumu, örgütün etki alanı ve temel kurulu amacı kriterlerini dikkate alarak uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ)
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC)
Gelişen Sekiz Ülke (D-8)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

NATO ile Türkiye'nin 1952'de üye olduğu küresel askeri örgüt açıklaması; KE�� ile Türkiye'nin öncülüğünde kurulan bölgesel ekonomik örgüt açıklaması; OPEC ile Türkiye'nin üye olmadığı petrol örgütü açıklaması; D-8 ile Türkiye'nin kurucu olduğu küresel ekonomik iş birliği örgütü açıklaması eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmeler yapıldığında; NATO güvenlik ve ortak savunma amaçlı askeri küresel örgüte, KEİ ekonomik amaçlı bölgesel örgüte, OPEC petrol ihraç eden ve Türkiye'nin üye olmadığı ekonomik örgüte, D-8 ise gelişmekte olan ülkelerin küresel ekonomik iş birliği örgütüne karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
NATO'nun işlevini ve Türkiye'nin konumunu belirleme
NATO, Türkiye'nin 1952'de dahil olduğu küresel ölçekli bir askeri savunma örgütüdür.
NATO üye ülkelerin ortak savunmasını üstlenen askeri bir pakt olup, Türkiye sonradan üye olmuştur.
2
KEİ'nin coğrafi sınırlarını ve amacını analiz etme
KEİ, Karadeniz havzasındaki ülkeleri kapsayan bölgesel ve ekonomik bir örgüttür.
Örgütün temel kuruluş amacı bölge ülkeleri arasındaki ticareti geliştirmektir ve coğrafi olarak Karadeniz havzası ile sınırlıdır.
3
OPEC'in amacını ve Türkiye ile ilişkisini sorgulama
OPEC, petrol ihraç eden ülkelerin kurduğu, Türkiye'nin üye olmadığı küresel ekonomik bir örgüttür.
Türkiye petrol ihraç eden bir ülke değildir ve bu örgüte dahil değildir.
4
D-8'in yapısını ve Türkiye'nin konumunu değerlendirme
D-8, Türkiye'nin kurucu üyesi olduğu, üye ülkeleri farklı kıtalarda (Asya ve Afrika) bulunan küresel ölçekli ekonomik bir örgüttür.
Üye ülkelerin coğrafi olarak tek bir havzada toplanmaması örgütü küresel ölçekli yapmaktadır.

Anahtar Kavram

Küresel ve Bölgesel Ölçekteki Örgütler
Soru 1343Soru →

Felsefe tarihinde varlığın ne olduğu ve tözünün hangi ilkeye dayandığı sorusu filozoflar tarafından farklı şekillerde açıklanmıştır. Aşağ��daki filozofları, savundukları temel varlık (ontoloji) görüşleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Herakleitos
Descartes
Thomas Hobbes
Platon

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Herakleitos ile sürekli akış ve oluş süreci; Descartes ile düşünme ve yer kaplama niteliğindeki iki ayrı tözün birliği; Thomas Hobbes ile cisimsel parçacıkların mekanik hareketi; Platon ile akılla kavranabilen değişmez idealar dünyası eşleşir.
Doğru eşleştirmede: Herakleitos sürekli akış ve oluş süreciyle; Descartes düşünme ve yer kaplama niteliğine sahip iki ayrı tözle (düalizm); Thomas Hobbes mekanik hareket halindeki cisimsel/maddi gerçeklikle; Platon ise akılla kavranabilen değişmez idealar dünyasıyla ilişkilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Herakleitos'un ontolojik yaklaşımını analiz edin.
Herakleitos'un varlığın temelini sürekli bir değişim ve 'oluş' süreci olarak gördüğü belirlenir. Bu durum, varlığın durağan olmadığını savunan ifadeyle eşleşir.
Herakleitos, 'Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz' sözüyle değişimi ve oluşu felsefesinin merkezine koymuştur.
2
Descartes'ın töz anlayışını değerlendirin.
Descartes'ın varlığı ruh ve beden (madde) olarak iki ayrı töze ayıran düalist (ikici) görüşe sahip olduğu saptanır. Bu, düşünme ve yer kaplama niteliğindeki iki töz ifadesiyle eşleşir.
Descartes, zihinsel olan ile maddesel olanı birbirine indirgenemez iki ayrı töz (res cogitans ve res extensa) olarak tanımlar.
3
Thomas Hobbes'un varlık görüşünü inceleyin.
Hobbes'un mekanist materyalizm doğrultusunda varlığı cisimsel hareketlerle açıkladığı belirlenir. Bu, maddi parçacıkların mekanik hareketi ifadesiyle eşleşir.
Hobbes'a göre ruh da dahil olmak üzere her şey maddedir ve hareket yasalarına tabidir.
4
Platon'un idealar kuramını eşleştirin.
Platon'un gerçek varlığı değişmez soyut idealar olarak gördüğü saptanır. Bu, duyusal dünyanın ötesindeki idealar dünyası ifadesiyle eşleşir.
Platon, duyular dünyasındaki varlıkları gelip geçici gölgeler olarak görürken, gerçek varlığı akılla bilinen idealarla özdeşleştirir.

Anahtar Kavram

Filozofların varlık (ontoloji) hakkındaki temel görüşlerinin ve töz anlayışlarının ayırt edilmesi.
Soru 1344Soru →

Ekonomi kurumu, toplumsal hayatın devamlılığı için mal ve hizmetlerin üretilmesi, dağıtılması ve tüketilmesini organize eden temel bir kurumdur. Aşağıdaki ekonomik süreçleri karşılarında verilen doğru tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Üretim
Bölüşüm
Tüketim

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Üretim süreci mal ve hizmetlerin meydana getirilmesiyle; bölüşüm süreci gelirin üretime katılanlar arasında paylaştırılmasıyla; tüketim süreci ise bu mal ve hizmetlerin doğrudan kullanılmasıyla eşleşmektedir.
Üretim mal ve hizmetlerin meydana getirilmesiyle, bölüşüm bu süreçten elde edilen gelirin paylaştırılmasıyla, tüketim ise bu ürünlerin gereksinimler için kullanılmasıyla doğrudan eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak 'Üretim' kavramının tanımını belirleyiniz.
'Üretim' kavramı, mal ve hizmetlerin meydana getirilmesi sürecini içeren tanım ile eşleşir.
Toplumda ihtiyaç duyulan mal ve hizmetlerin oluşturulması üretim aşamasıdır.
2
İkinci olarak 'Bölüşüm' kavramının tanımını belirleyiniz.
'Bölüşüm' kavramı, gelirin üretime katılan unsurlar arasında paylaştırılmasını içeren tanım ile eşleşir.
Ekonomik değerlerin pay edilmesi bölüşüm aşamasıdır.
3
Son olarak 'Tüketim' kavramının tanımını belirleyiniz.
'Tüketim' kavramı, mal ve hizmetlerin gereksinimleri karşılamak amacıyla doğrudan kullanılmasını içeren tanım ile eşleşir.
Elde edilen ürünlerin nihai amaçla kullanılması tüketim aşamasıdır.

Anahtar Kavram

Ekonomik süreçlerin (üretim, bölüşüm, tüketim) temel tanımları ve toplumsal hayattaki işlevleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1345Soru →

Aşağıdaki mezhepleri kurucuları ve temel özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hanefilik
Şafiilik
Malikilik
Maturidilik

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hanefilik akıl ve rey vurgusuyla Ebû Hanîfe'ye, Şafiilik fıkıh usulünü sistemleştirmesiyle İmam Şâfiî'ye, Malikilik Medine halkının örfüne dayanmasıyla İmam Malik'e ve Maturidilik ise itikadi yapısıyla Ebû Mansur el-Mâtürîdî'ye karşılık gelerek eşleşmektedir.
Ameli-fıkhi mezheplerden Hanefilik, Malikilik ve Şafiilik sırasıyla kurucuları Ebû Hanîfe, İmam Malik ve İmam Şâfiî ile doğru özellikleri temel alınarak eşleştirilmiştir. Maturidilik ise ameli-fıkhi değil, inanç esaslarını konu edinen itikadi bir mezheptir.

Adım Adım Çözüm

1
Hanefilik, Şafiilik ve Malikilik mezheplerinin ameli-fıkhi mezhepler olduğunu tespit etmek.
Bu mezheplerin kurucularını ve temel metodolojilerini hatırlamak.
Soruda verilen ameli-fıkhi yorumların özellikleriyle doğru eşleştirilebilmesi için kurucuların ve temel usullerin bilinmesi gerekir.
2
Maturidilik mezhebinin niteliğini belirlemek.
Maturidiliğin ameli-fıkhi değil, itikadi bir mezhep olduğunu ve Ebû Mansur el-Mâtürîdî tarafından kurulduğunu belirlemek.
Seçenekler arasında yer alan itikadi mezhebi ameli mezheplerden ayırt etmek.
3
Eşleştirmeyi tamamlamak.
Hanefilik -> Ebû Hanîfe (akıl ve rey), Şafiilik -> İmam Şâfiî (er-Risale), Malikilik -> İmam Malik (Medine örfü), Maturidilik -> Ebû Mansur el-Mâtürîdî (itikat) eşleştirmesini yapmak.
Tüm mezhepleri doğru kurucu ve tanımlarıyla birleştirmek.

Anahtar Kavram

Ameli ve fıkhi yorumlar ile itikadi yorumların ayrımı ve özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1346Soru →

İslam fıkhının gelişim sürecinde oluşan mezhepler, hüküm elde etme yöntemlerinde (usul) farklı prensipler benimsemişlerdir. Sol sütundaki fıkhi ekolleri, sağ sütundaki kendilerine özgü metodolojik yaklaşımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hanefilik
Malikilik
Şafiilik
Caferilik

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hanefilik mezhebi dini hükümlere ulaşmada akıl yürütme (re'y), kıyas ve istihsana geniş yer veren Irak merkezli ekol ile; Malikilik mezhebi Medine halkının uygulamalarını (amel-i ehl-i Medine) sünnetin yaşayan örneği kabul eden ekol ile; Şafiilik mezhebi hüküm istinbatında sünnet ve hadise büyük ağırlık veren ve kurucusunun el-Risale eseriyle bilinen ekol ile; Caferilik mezhebi ise Ehl-i Beyt imamlarının otoritesini ve masumiyetini esas alan ekol ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Hanefilik, akıl yürütme (re'y), kıyas ve istihsanı öne çıkaran Irak merkezli fıkhi ekol özelliğiyle; Malikilik, Medine halkının uygulamalarını (amel-i ehl-i Medine) delil kabul eden Hicaz merkezli fıkhi ekol özelliğiyle; Şafiilik, İmam Şafii'nin el-Risale eseriyle fıkıh usulünü ilk kez yazılı hale getirip hadislere ağırlık vermesiyle; Caferilik ise Ehl-i Beyt imamlarının masumiyetini ve otoritesini kabul ederek sünneti bu çerçevede yorumlamasıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Hanefilik mezhebinin metodolojik altyapısını incelemek.
Hanefilik, Irak ekolünün (ehl-i re'y) temsilcisi olarak akıl yürütmeye, kıyasa ve istihsana büyük önem verir.
Hanefiliğin akıl yürütme ve istihsana geniş yer veren, Irak merkezli gelişen fıkhi ekol açıklamasıyla eşleştiğini doğrulamak için.
2
Malikilik mezhebinin delil anlayışını analiz etmek.
İmam Malik, Medine'de yaşadığı için Hz. Peygamber'in sünnetinin en canlı aktarımının Medine halkının uygulamaları (amel-i ehl-i Medine) olduğunu savunur.
Malikiliğin, Medine halkının uygulamalarını şer'i bir delil kabul eden açıklamayla eşleştiğini belirlemek için.
3
Şafiilik mezhebinin temel eserini ve metodolojisini sorgulamak.
İmam Şafii, fıkıh usulünü kurallaştıran el-Risale adlı eserin yazarıdır ve sünnet ile hadisin dindeki bağlayıcı rolünü sistemleştirmiştir.
Şafiiliğin, el-Risale eseriyle ve sünnet/hadis vurgusuyla tanımlanan açıklamayla eşleştiğini tespit etmek için.
4
Caferilik mezhebinin bilgi ve otorite kaynağını belirlemek.
Caferilik, imamet teorisi çerçevesinde Ehl-i Beyt imamlarının masumiyetini kabul eder ve onların aktarımlarını sünnetin parçası sayar.
Caferiliğin, Ehl-i Beyt imamlarının masumiyetini ve otoritesini kabul eden açıklamayla eşleştiğini göstermek için.

Anahtar Kavram

İslam Düşüncesinde Ameli ve Fıkhi Yorumlar ve Metodolojileri
Soru 1347Soru →

Aşağıda verilen ekonomi ve toplumsal hayatla ilgili sosyolojik kavramları, bu kavramların toplumsal yapı üzerindeki temel açıklamaları veya sonuçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Post-endüstriyel Toplum
Tüketim Toplumu
Küreselleşme
Üretim İlişkileri

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Post-endüstriyel Toplum kavramı hizmet ve bilgi sektörünün öne çıkmasıyla; Tüketim Toplumu kavramı sosyal statünün satın alınan mal ve hizmetlerle tanımlanmasıyla; Küreselleşme kavramı sermaye ve iş gücünün ulusal sınırları aşmasıyla; Üretim İlişkileri kavramı ise üretim araçlarının sahipliğiyle eşleşmektedir.
Post-endüstriyel toplumda üretim yapısı maddi mallardan bilgi ve hizmete kaymıştır; tüketim toplumunda sosyal kimlikler tüketim alışkanlıklarıyla inşa edilir; küreselleşmede ekonomik faaliyetler uluslararası düzeye taşınır; üretim ilişkilerinde ise temel belirleyici üretim araçlarının sahipliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki her bir kavramın sosyolojik tanımını ve toplumsal hayattaki temel yansımasını analiz edin.
Post-endüstriyel toplum, tüketim toplumu, küreselleşme ve üretim ilişkileri kavramlarının sosyolojik karşılıkları belirlendi.
Kavramların kuramsal sınırlarını doğru çizmek, eşleştirmenin ilk ve en önemli aşamasıdır.
2
Sağ sütunda yer alan açıklamaların anahtar kelimelerini belirleyerek sol sütundaki kavramlarla eşleştirin.
Bilgi ve hizmet sektörünün öne çıkması post-endüstriyel toplumla; tüketim yoluyla kimlik edinme tüketim toplumuyla; ulusal sınırların aşılması küreselleşmeyle; mülkiyet ve sınıfsal bağlar ise üretim ilişkileriyle eşleşti.
Kavramlar ve açıklamalar arasındaki mantıksal uyumu doğrulamak için anahtar ifadelerin anlamsal örtüşmesi kontrol edilir.

Anahtar Kavram

Ekonomi kurumunun yapısı, tarihsel süreçteki dönüşümü ve toplumsal hayatla olan etkileşimleri.
Soru 1348Soru →

İslam medeniyetinde tevhid inancının ve estetik anlayışın yansıması olarak gelişen geleneksel sanat dalları ile bu sanatların tanımlarını içeren ifadelerin doğru eşleştirmesini yapınız.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hat
Tezhip
Ebru
Minyatür

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hat sanatı dinî metinlerin estetik kurallara göre güzel yazılması ile; tezhip sanatı el yazması eserlerin kenarlarının altın tozu ve boyalarla süslenmesi ile; ebru sanatı yoğunlaştırılmış su üzerindeki boyaların kâğıda aktarılması ile; minyatür sanatı ise derinlik olmadan yapılan küçük resim sanatı ile eşleşmektedir.
Hat sanatı güzel yazı yazma (üçüncü tanım), tezhip altınlama ve bezeme (dördüncü tanım), ebru yoğun su üstünde boya çalışması (ikinci tanım), minyatür ise perspektifsiz kitap resmi (birinci tanım) olarak eşleşir. Bu eşleştirme geleneksel İslam sanatlarının temel özelliklerini doğru yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hat sanatının tanımı belirlenir.
Yazıyı estetik kurallara göre güzel yazma işi olan Hat, üçüncü tanım ile eşleşir.
Hat, İslam medeniyetinde kaligrafi (güzel yazı) sanatını ifade eder.
2
Tezhip sanatının tanımı belirlenir.
Altın tozu ve boyalarla el yazmalarını süsleme işi olan Tezhip, dördüncü tanım ile eşleşir.
Tezhip, kelime anlamıyla altınlamadır ve kitap bezeme sanatıdır.
3
Ebru sanatının tanımı belirlenir.
Yoğun su üzerine boya serpip kâğıda aktarma işi olan Ebru, ikinci tanım ile eşleşir.
Ebru, kitreli su üzerinde yapılan geleneksel bir kâğıt süsleme sanatıdır.
4
Minyatür sanatının tanımı belirlenir.
Perspektif olmadan kitaplara yapılan küçük resimler olan Minyatür, birinci tanım ile eşleşir.
Minyatür, el yazması eserlerde konuyu tasvir etmek için yapılan derinliksiz resimlerdir.

Anahtar Kavram

İslam medeniyetindeki geleneksel sanat dallarının (hat, tezhip, ebru, minyatür) temel tanımları ve ayırıcı özellikleri.
Soru 1349Soru →

Aşağıda verilen ekonomik kavramları, toplumsal hayattaki yapısal karşılıkları ve sosyolojik açıklamaları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Taylorizm
Fordizm
Post-endüstriyel ekonomi
Gösterge tüketimi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Taylorizm kavramı iş süreçlerinin zaman ve hareket etütleriyle en küçük parçalara bölünmesiyle; Fordizm kavramı montaj hattı ve kitle üretim-tüketim ilişkisiyle; Post-endüstriyel ekonomi bilgi ve hizmet sektörünün öne çıkmasıyla; Gösterge tüketimi ise nesnelerin sembolik değerleri ve statü için tüketilmesiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler, her ekonomik modelin veya tüketim eğiliminin kendine özgü sosyolojik özelliklerine dayanmaktadır. Taylorizm zaman ve hareket etüdüne dayanırken, Fordizm bunu kitle üretimiyle birleştirir. Post-endüstriyel dönem bilgi temelli üretime odaklanırken, gösterge tüketimi ise prestij amaçlı tüketime yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen sosyolojik kavramları (Taylorizm, Fordizm, Post-endüstriyel ekonomi ve Gösterge tüketimi) ve tanımları inceleyerek anahtar kelimeleri tespit edin.
Taylorizm için 'zaman-hareket etütleri' ve 'standartlaştırma', Fordizm için 'montaj hattı' ve 'kitle üretimi-tüketimi', Post-endüstriyel ekonomi için 'bilgi/hizmet sektörü' ve Gösterge tüketimi için 'prestij/sembolik anlam' kavramları öne çıkar.
Kavramların ayırt edici özelliklerini belirlemek eşleştirmenin ilk basamağıdır.
2
Tespit edilen anahtar kelimeler doğrultusunda kavramlar ile tanımları birebir eşleştirin.
Taylorizm en küçük parçalara bölünen iş süreçlerini açıklayan tanım ile; Fordizm montaj hattını açıklayan tanım ile; Post-endüstriyel ekonomi zihinsel emeğin öne çıkmasını açıklayan tanım ile; Gösterge tüketimi ise prestij için tüketim açıklayan tanım ile eşleşir.
Ekonomik kavramların toplumsal hayattaki kurumsal ve davranışsal karşılıklarını bulmak için.

Anahtar Kavram

Ekonomi Kurumu ve Toplumsal Hayat ilişkisi bağlamında üretim ve tüketim modellerinin sosyolojik analizi
Soru 1350Soru →

Aşağıda toplumsal ahlak ve kul hakkı kapsamında değerlendirilen bazı kavramlar ile bu kavramların ihlal edildiği günlük hayat senaryoları verilmiştir. Bu kavramları ilgili oldukları senaryolarla do��ru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Rüşvet
Tağşiş (Hileli Üretim)
Kamu Hakkı İhlali
Yalan Şahitlik

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Rüşvet kavramı belediye görevlisine maddi imkân sağlanmasıyla, tağşiş kavramı zeytinyağına başka yağ karıştırılıp satılmasıyla, kamu hakkı ihlali kavramı resmî aracın şahsi işlerde kullanılmasıyla, yalan şahitlik ise mahkemede gerçek dışı beyanda bulunulmasıyla eşleşmektedir.
Verilen senaryolarda rüşvet, tağşiş, kamu hakkı ihlali ve yalan şahitlik eylemleri ahlaki ve hukuki tanımlarıyla tam olarak örtüşmektedir. Rüşvet belediye görevlisine ödenen para, tağşiş zeytinyağı hilesi, kamu hakkı ihlali resmî aracın şahsi kullanımı, yalan şahitlik ise mahkemedeki yalan beyandır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryolardaki eylemlerin niteliklerini analiz etmek.
Her senaryodaki eylemin toplumsal ahlak ve kul hakkı açısından hangi kavramın ihlaline yol açtığı belirlenir.
Kavramlar ile uygulamadaki karşılıkları arasında doğrudan bağ kurabilmek için.
2
Kavramların tanımlarıyla senaryoları eşleştirmek.
Rüşvet belediye görevlisine ödeme yapılmasıyla, tağşiş zeytinyağı hilesiyle, kamu hakkı resmî aracın özel işlerde kullanılmasıyla, yalan şahitlik ise mahkemedeki doğru olmayan beyanla eşleşir.
İlgili ahlaki ve hukuki kavramların terimsel tanımlarını doğru senaryoya uygulamak için.

Anahtar Kavram

Toplumsal ahlak ilkeleri ve kul hakkı ihlallerinin günlük hayattaki yansımaları
Soru 1351Soru →

İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan yorum biçimleri, ele aldıkları konulara göre ameli-fıkhi ve itikadi-siyasi ekoller olmak üzere farklılaşmıştır. Aşağıda verilen İslam alimlerini, temsil ettikleri alanlar ve metodolojik özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ebû Hanîfe
İmam Şâfiî
Ebû Mansur el-Mâtürîdî
Ebu'l-Hasan el-Eş'arî

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ebû Hanîfe ile aklı ve kıyası öne çıkaran ameli-fıkhi tanım; İmam Şâfiî ile fıkıh usulünü er-Risâle eserinde sistemleştiren ameli-fıkhi tanım; Ebû Mansur el-Mâtürîdî ile doğrudan ameli-fıkhi mezhep kurmayıp itikadi Maturidiliği kuran tanım; Ebu'l-Hasan el-Eş'arî ile Mutezile'den ayrılarak Eş'arilik itikadını sistemleştiren tanım eşleşmektedir.
Ebû Hanîfe ve İmam Şâfiî ameli-fıkhi yorumların kurucuları iken, Ebû Mansur el-Mâtürîdî ve Ebu'l-Hasan el-Eş'arî itikadi ekollerin kurucularıdır. Bu ayrım doğrultusunda eşleştirme yapıldığında her alim kendi alanı ve yöntemiyle doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Alimlerin ameli-fıkhi ve itikadi-siyasi olarak sınıflandırılması.
Ebû Hanîfe ve İmam Şâfiî ameli-fıkhi mezhep kurucusu iken, Ebû Mansur el-Mâtürîdî ve Ebu'l-Hasan el-Eş'arî itikadi-siyasi kelâm mezhebi kurucusudur.
Bu temel ayrım, alimlerin hangi tanıma ait olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Ameli-fıkhi alimlerin kendi metodolojileriyle eşleştirilmesi.
Ebû Hanîfe akıl, kıyas ve istihsana önem vermesiyle; İmam Şâfiî ise rey ve hadis ekollerini uzlaştırıp er-Risâle adlı eseriyle fıkıh usulünü sistemleştirmesiyle eşleşir.
Ameli-fıkhi alimlerin kendilerine has metotları ve eserleri üzerinden ayrım yapılması gerekir.
3
İtikadi alimlerin kendi aralarında ayırt edilmesi.
Ebû Mansur el-Mâtürîdî doğrudan fıkhi ekol kurmayıp Maturidilik itikadını sistemleştiren; Ebu'l-Hasan el-Eş'arî ise Mutezile'den ayrılarak Eş'arilik itikadını sistemleştiren olarak eşleşir.
Maturidilik ve Eş'arilik arasındaki kurucu ve tarihsel farklar eşleşmeyi tamamlar.

Anahtar Kavram

Ameli-Fıkhi Mezhepler ile İtikadi-Siyasi Mezheplerin Kurucuları ve Yöntemleri Arasındaki Farklar
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1352Soru →

İslam ahlakında, bireyin hem diğer bireylere hem de tüm topluma karşı olan sorumlulukları kul hakkı kapsamında değerlendirilir. Bu hakların ihlal edilmesi, toplumsal huzuru ve adaleti zedeleyen ciddi ahlaki sapmalara yol açar.

Buna göre, sol sütunda verilen toplumsal ahlak ve kul hakkı ihlaliyle ilgili kavramları, sağ sütundaki en uygun tanımları ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İltimas
Kamu Hakkı
Rüşvet
Suizan

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İltimas kavramı üçüncü açıklamayla (ehliyet ve liyakat ilkelerini göz ardı ederek yakınları kayırmak), Kamu Hakkı dördüncü açıklamayla (toplumun ortak kaynaklarını usulsüz yollarla kişisel çıkarlar için kullanmak), Rüşvet ikinci açıklamayla (yetki sahibine gayrimeşru menfaat sağlamak) ve Suizan ise birinci açıklamayla (kesin bilgi olmadan olumsuz yargıya varmak) eşleşir.
Eşleştirmede; İltimas adam kayırma ve liyakatsizliği ifade eden üçüncü açıklamayla; Kamu Hakkı orman, su ve devlet malı gibi tüm toplumun hakkını kapsayan dördüncü açıklamayla; Rüşvet yetkili kişiye menfaat sağlama durumunu anlatan ikinci açıklamayla; Suizan ise kesin kanıt olmadan kötü düşünmeyi ifade eden birinci açıklamayla tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci kavram olan 'İltimas' teriminin anlamına odaklanılır.
İltimas terimi, hak dağıtımında liyakat yerine yakınların kayrılmasını ifade ettiği için sağ sütundaki üçüncü açıklamayla eşleşir.
Ahlaki ihlallerin terimsel tanımlarını ayırt etmek.
2
Sol sütundaki ikinci kavram olan 'Kamu Hakkı' teriminin anlamına odaklanılır.
Kamu Hakkı terimi, topluma ait ortak kaynakların gasbedilmesini anlatan dördüncü açıklamayla eşleşir.
Toplumsal ahlaka zarar veren kamu hakkı ihlallerini kavramak.
3
Sol sütundaki üçüncü kavram olan 'Rüşvet' teriminin anlamına odaklanılır.
Rüşvet terimi, yetki sahibine görevini kötüye kullanması için menfaat sağlanmasını açıklayan ikinci açıklamayla eşleşir.
Adaletsiz kazanç ve görev suistimaline dayalı ahlaki ihlalleri belirlemek.
4
Sol sütundaki dördüncü kavram olan 'Suizan' teriminin anlamına odaklanılır.
Suizan terimi, delil olmaksızın olumsuz düşünce ve yargıya varmayı tanımlayan birinci açıklamayla eşleşir.
Toplumsal güveni sarsan bireysel ahlak zaaflarını teşhis etmek.

Anahtar Kavram

İslam ahlakında toplumsal ilişkileri düzenleyen kul hakkı ve bu hakkın ihlaline sebep olan temel ahlaki sapmalar (iltimas, rüşvet, kamu hakkı ihlali, suizan).
Soru 1353Soru →

Hz. Muhammed'in peygamberlik yönüne dair bazı görevler sol sütunda, bu görevlerin tanımları ise sağ sütunda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki peygamberlik görevleri ile sağ sütundaki açıklamalar doğru şekilde nasıl eşleştirilmelidir?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tebliğ
Tebyin
Teşri
Temsil

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tebliğ kavramı vahiyleri ulaştırmayı ifade eden açıklamayla, tebyin kavramı ayetleri açıklamayı ifade eden açıklamayla, teşri kavramı dinî hüküm koymayı ifade eden açıklamayla, temsil kavramı ise yaşayarak örnek olmayı ifade eden açıklamayla eşleşir.
Doğru eşleştirmede tebliğ vahyi ulaştırma, tebyin açıklama yapma, teşri hüküm koyma, temsil ise yaşayarak örnek olma tanımlarıyla eşleşir. Bu tanımlar kavramların İslami literatürdeki temel karşılıklarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tebliğ kavramının tanımını arama
Tebliğ, vahiyleri eksiltmeden ve artırmadan insanlara ulaştırma açıklamasıyla eşleşir.
Tebliğ kelimesi ulaştırmak anlamına gelir.
2
Tebyin kavramının tanımını arama
Tebyin, kapalı veya anlaşılması güç olan ayetleri açıklığa kavuşturma açıklamasıyla eşleşir.
Tebyin kelimesi beyan etmek ve açıklığa kavuşturmak anlamına gelir.
3
Teşri kavramının tanımını arama
Teşri, Kur'an'da açıkça hükmü bulunmayan konularda dinî hükümler koyma açıklamasıyla eşleşir.
Teşri kelimesi şeriat kelimesiyle aynı kökten gelip yasama ve hüküm koymayı ifade eder.
4
Temsil kavramının tanımını arama
Temsil, esasları kendi hayatında yaşayarak insanlara örnek olma açıklamasıyla eşleşir.
Temsil kelimesi dinî yaşantıyı somutlaştırarak en güzel şekilde model olmayı ifade eder.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in peygamberlik görevleri (tebliğ, tebyin, teşri, temsil)
Soru 1354Soru →

Din, sosyolojik açıdan hem bireysel hem de toplumsal düzeyde çeşitli işlevler üstlenen temel bir toplumsal kurumdur. Aşağıda dinin toplumsal işlevleri ve bu işlevlerin tanımlayıcı özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan işlevleri sağ sütunda verilen doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bütünleştirici İşlev
Düzenleyici ve Kontrol Edici İşlev
Anlam Kazandırıcı İşlev

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bütünleştirici İşlev ortak ibadetlerle bağların güçlenmesiyle, Düzenleyici ve Kontrol Edici İşlev toplumsal normların yaptırımlarla pekiştirilmesiyle, Anlam Kazandırıcı İşlev ise varoluşsal krizlere ve ölüm gibi durumlara manevi yanıtlar sunulmasıyla eşleşir.
Eşleştirme sürecinde; toplumsal bütünleşmeyi sağlayan ortak tören ve dayanışma vurgusu bütünleştirici işlevle, normların ve toplumsal kuralların dinsel otoriteyle korunması düzenleyici işlevle, ölüm ve varoluşsal krizlere yönelik cevaplar ise dinin anlam kazandırıcı işleviyle doğru şekilde bağdaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütünleştirici işlev kavramını analiz etmek
Bütünleştirici işlevin, bireyler arasındaki dayanışmayı, birliği ve ortak bağları güçlendirdiğini belirlemek. Bu tanımın, ortak ibadetler ve törenler aracılığıyla toplumsal aidiyetin güçlendirilmesini içeren ifadeyle eşleştiğini görmek.
Bütünleşme kavramı sosyolojide toplumsal birliktelik ve grup dayanışması ile doğrudan ilişkilidir.
2
Düzenleyici ve kontrol edici işlev kavramını analiz etmek
Bu işlevin, toplumsal normlara uyumu sağlamak amacıyla dinsel kuralların yaptırım gücünü kullanması ve düzeni koruması ile örtüştüğünü tespit etmek. Bu doğrultuda, kuralların aşkın bir otoriteyle sınırlandırılmasını anlatan ifadeyle eşleştiğini bulmak.
Toplumsal kontrol, bireylerin davranışlarının toplumsal kurallarla uyumlu hale getirilmesi sürecidir.
3
Anlam kazandırıcı işlev kavramını analiz etmek
Bu işlevin, ölüm ve acı gibi bireysel kriz dönemlerinde hayatın amacını açıklayan manevi sığınak sağlama niteliğini taşıdığını belirlemek ve varoluşsal sorulara yanıt sunan ifadeyle eşleştiğini saptamak.
Anlam kazandırma, bireyin hayatı ve evreni anlamlandırma, ölüm gibi kaçınılmaz gerçekleri açıklama ihtiyacıyla ilgilidir.

Anahtar Kavram

Dinin sosyolojik işlevleri (bütünleştirici, düzenleyici, anlam kazandırıcı)
Soru 1355Soru →

İslam epistemolojisinde bilginin elde edilmesinde temel kabul edilen kaynaklar ile bu kaynakların işlevlerine dair örnek durumlar bulunmaktadır. Aşağıda verilen İslam'da bilgi kaynaklarını, bu kaynakların tanımları ve işlevsel karşılıklarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Akl-ı selim
Havass-ı selime
Haber-i sadık

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Akl-ı selim ile kozmolojik düzenden yaratıcıya ulaşma tanımı; havass-ı selime ile duyu organlarıyla elde edilen somut veriler; haber-i sadık ile mütevatir haber ve vahiy bilgileri eşleşmelidir.
İslam epistemolojisinde akıl yürütme yoluyla aşkın gerçekliklere ulaşılması akl-ı selim ile; sağlıklı duyu organlarıyla fiziksel çevre verilerinin toplanması havass-ı selime ile; vahiy ve güvenilir topluluk haberleri ise haber-i sadık ile ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Akl-ı selim tanımının belirlenmesi
Akl-ı selim terimi, kozmolojik düzen ve tasarımlardan hareketle mantıksal çıkarımlar yaparak yaratıcının varlığına ulaşmayı açıklayan ifadeyle eşleşir.
İslam bilgi felsefesinde selim akıl, doğru düşünme ve akıl yürütme yetisini temsil eder.
2
Havass-ı selime tanımının belirlenmesi
Havass-ı selime terimi, duyu organlarının sağlıklı çalışmasıyla elde edilen somut fiziksel verileri (örneğin suyun kaynaması) açıklayan ifadeyle eşleşir.
Havass-ı selime, kelime anlamı olarak da sağlıklı beş duyu organı demektir.
3
Haber-i sadık tanımının belirlenmesi
Haber-i sadık terimi, vahiy ve mütevatir haberleri içeren kesin haber tanımıyla eşleşir.
Haber-i sadık, peygamberlerin getirdiği vahiyler ile yalan üzere birleşmesi imkansız toplulukların aktardığı haberleri kapsar.

Anahtar Kavram

İslam'da Bilgi Kaynakları
Soru 1356Soru →

İslam medeniyetinde şehirlerin gelişim sürecinde dini, sosyal ve ekonomik ihtiyaçları karşılayan birçok özgün mimari yapı inşa edilmiştir. Sol sütunda verilen mimari yapıları, sağ sütunda yer alan temel işlevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Arasta
Bedesten
Külliye
Darüşşifa

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Arasta kavramı tonozlu sokak çarşısıyla, Bedesten kıymetli malların satıldığı kapalı çarşıyla, Külliye cami merkezli yapılar topluluğuyla, Darüşşifa ise sağlık ve tıp eğitimi kurumuyla eşleşmelidir.
Eşleştirme, İslam medeniyetinin mimari eserlerinin temel işlevlerini yansıtmaktadır. Arasta çarşı sokaklarını, bedesten değerli eşyaların satıldığı kapalı çarşıyı, külliye çok işlevli yapı kompleksini ve darüşşifa hastaneyi temsil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların sözlük ve terim anlamlarını gözden geçirmek
Arasta, bedesten, külliye ve darüşşifa kavramlarının her birinin şehir hayatındaki işlevleri tanımlanır.
Yapıların mimari ve sosyal işlevlerini doğru ayırt edebilmek için tanımların net bilinmesi gerekir.
2
Tanımları verilen mimari yapılarla tek tek eşleştirmek
Değerli malların satıldığı yer bedestendir; esnaf sokakları arastadır; cami merkezli kompleks külliyedir; sağlık kurumu ise darüşşifadır.
Eşleştirme yapılarak her terimin karşılığı doğru olarak saptanır.

Anahtar Kavram

İslam medeniyetinde mimari yapıların toplumsal ve ekonomik işlevleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1357Soru →

Aşağıda klasik mantıktaki beş tümel kavramı ile bu kavramlara ait örnekler verilmiştir. Bu kavramları doğru örnekleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Cins
Tür
Ayrım
Özgülük
İlinti

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cins kavramı insana göre daha genel olan hayvan veya canlı kavramı ile; tür kavramı hayvan kavramının altında yer alan insan kavramı ile; ayrım kavramı insanı diğer canlılardan ayıran akıllı olma özelliği ile; özgülük kavramı sadece insana ait olan konuşma özelliği ile; ilinti kavramı ise insanın yanı sıra diğer canlılarda da bulunan uyuma özelliği ile eşleşir.
Mantıksal olarak beş tümel kavramları (cins, tür, ayrım, özgülük, ilinti) kendilerine ait klasik örneklerle doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Cins hayvan kavramıyla, tür insan kavramıyla, ayrım akıllı olma özelliğiyle, özgülük konuşma özelliğiyle, ilinti ise uyuma özelliğiyle örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cins kavramının tanımı ve örneği belirlenir.
Cins, kaplamı daha fazla olan genel kavramdır. Hayvan veya canlı, insan kavramına göre daha genel olduğu için cinstir.
Cins tanımının doğru uygulanması.
2
Tür kavramının tanımı ve örneği belirlenir.
Tür, kaplamı daha az olan özel kavramdır. Hayvan kavramının altında yer alan insan bir türdür.
Tür kavramının tespit edilmesi.
3
Ayrım kavramının tanımı ve örneği belirlenir.
Ayrım, türü cinsten ayıran temel özelliktir. İnsanı hayvan cinsinden ayıran akıllı olma özelliği ayrımdır.
Ayrım kavramının tespit edilmesi.
4
Özgülük kavramının tanımı ve örneği belirlenir.
Özgülük, yalnızca bir türe ait olan özelliktir. Konuşma sadece insana ait olduğundan özgülüktür.
Özgülük kavramının tespit edilmesi.
5
İlinti kavramının tanımı ve örneği belirlenir.
İlinti, birden fazla türün ortaklaşa paylaştığı özelliktir. Uyuma diğer canlılarda da bulunduğu için ilintidir.
İlinti kavramının tespit edilmesi.

Anahtar Kavram

Beş Tümel
Soru 1358Soru →

Ekonomi kurumu ile toplumsal yaşam arasındaki dinamik ilişkileri açıklayan aşağıda verilen sosyolojik kavramları, toplumsal yapıdaki karşılıkları ve tanımlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Merkantilizm
Sanayi Sonrası Toplum
Enformel Ekonomi
Küreselleşme

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Merkantilizm zenginliği değerli maden birikiminde gören anlayışla; Sanayi Sonrası Toplum hizmet sektörü ve bilgi teknolojilerinin öne çıktığı yapıyla; Enformel Ekonomi kayıt dışı yürütülen faaliyetlerle; Küreselleşme ise üretim ve tüketim kalıplarının ulusal sınırları aşmasıyla eşleşmektedir.
Kavramlar sosyolojik tanımları ile eşleştirildiğinde; Merkantilizm zenginliği değerli maden birikiminde gören tarihsel iktisat anlayışına, Sanayi Sonrası Toplum hizmet sektörü ve bilgi teknolojilerinin öne çıktığı yapıya, Enformel Ekonomi devlet denetimi dışındaki kayıt dışı faaliyetlere, Küreselleşme ise üretim ve tüketim kalıplarının ulusal sınırları aşarak tüm dünyaya yayılmasına karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Merkantilizm kavramının tarihsel ve teorik çerçevesini belirleyin.
Merkantilizm, zenginliğin altın/gümüş miktarı ile ölçüldüğü ve devlet korumacılığının savunulduğu tanımla eşleşir.
Merkantilizm, modern ekonomi öncesinde ticaretin devlet kontrolünde olmasını ve değerli maden stoklarının artırılmasını amaçlayan klasik görüştür.
2
Sanayi sonrası toplum yapısının temel dinamiğini tespit edin.
Bu yapı, bilgi üretiminin ve hizmetler sektörünün ön planda olduğu tanımla eşleşir.
Post-endüstriyel dönüşümle birlikte fiziksel güce dayalı sanayi üretimi gerilemiş, bilgi ve teknoloji üretimi toplumsal yapıyı şekillendirmiştir.
3
Enformel ekonominin yapısal sınırlarını analiz edin.
Enformel ekonomi, yasal düzenlemelerin, vergilendirmenin ve sosyal güvenlik şemsiyesinin dışında kalan kayıt dışı alanla eşleşir.
Devletin denetim aygıtlarının ulaşamadığı veya göz yumduğu kayıt dışı sektörler sosyolojide enformel olarak adlandırılır.
4
Küreselleşme kavramının ekonomik sınırlarını değerlendirin.
Küreselleşme, finansal sermayenin ve üretim süreçlerinin ulusal sınırları aşarak küresel düzeyde bağımlılık kurmasıyla eşleşir.
Küreselleşme süreci, ulusal sınırların geçirgenleşerek dünya çapında ekonomik ve kültürel bir entegrasyon yaşanmasını ifade eder.

Anahtar Kavram

Ekonomi ve Toplum İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1359Soru →

Güncel hayatta bilim, teknoloji ve toplumsal ilişkilerde yaşanan hızlı değişimler, beraberinde yeni ahlaki sorgulamaları ve sorun alanlarını getirmiştir. İslam ahlakı da bu yeni durumlara yönelik temel ilkeler çerçevesinde çözümler sunmaktadır.

Aşağıda verilen güncel ahlaki sorun alanları ile bu alanların kapsamını belirten tanımları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Biyoetik
Bilişim Ahlakı
Çevre Ahlakı
İş Ahlakı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Biyoetik terimi tıp ve biyoloji alanındaki ahlaki meselelerle; bilişim ahlakı dijital mecralardaki mahremiyet ve doğruluk konularıyla; çevre ahlakı doğanın korunması sorumluluğuyla; iş ahlakı ise çalışma hayatındaki dürüstlük ve kul hakkı ilkeleriyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede; biyoetik kavramı tıp ve genetik teknolojilerindeki ahlaki boyutlarla; bilişim ahlakı internet ve dijital veri güvenliğiyle; çevre ahlakı doğanın korunmasıyla; iş ahlakı ise çalışma hayatındaki hak ve sorumluluklarla ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki ilk terim olan 'Biyoetik' kavramının tanımını aramak.
Tıp ve biyoloji alanındaki gelişmelerin ahlaki boyutlarını (organ nakli, ötenazi, gen teknolojileri) inceleyen tanım tespit edilmiştir.
Biyoetik kelimesi biyoloji ve tıp etiği alanlarını birleştiren güncel bir ahlaki disiplindir.
2
Sol sütundaki ikinci terim olan 'Bilişim Ahlakı' kavramının tanımını aramak.
Dijital mecralar, internet kullanımı, mahremiyet ve siber zorbalık gibi konuları kapsayan tanım tespit edilmiştir.
Bilişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan yeni iletişim ahlakı alanını ifade eder.
3
Sol sütundaki üçüncü terim olan 'Çevre Ahlakı' kavramının tanımını aramak.
Doğal kaynakların korunması, ekolojik denge ve gelecek nesillere temiz bir dünya bırakma sorumluluğunu içeren tanım tespit edilmiştir.
İnsanın doğayla olan ilişkisini ahlaki bir sorumluluk zeminine oturtan yaklaşımdır.
4
Sol sütundaki son terim olan 'İş Ahlakı' kavramının tanımını aramak.
Çalışma hayatındaki dürüstlük, adil kazanç ve kul hakkı gibi ekonomik ve mesleki ilkeleri barındıran tanım tespit edilmiştir.
İş hayatında bireylerin ve kurumların uyması gereken ahlaki kuralları ve hakları düzenler.

Anahtar Kavram

Güncel Ahlaki Sorunlar
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1360Soru →

Aşağıda verilen sembolik mantık kavramları ile bu kavramların doğruluk tablosundaki denetleme özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Geçerli Önerme
Tutarlı Ama Geçersiz Önerme
Tutarsız Önerme
Eşdeğer Önermeler

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Geçerli önerme doğruluk tablosunun tüm satırlarında 'Doğru' (D) değeri alan önermedir; tutarlı ama geçersiz önerme en az bir satırda 'Doğru' (D) ve en az bir satırda 'Yanlış' (Y) değeri alan önermedir; tutarsız önerme tüm satırlarında 'Yanlış' (Y) değeri alan önermedir; eşdeğer önermeler ise doğruluk tablosunda aynı satırlarda birebir aynı doğruluk değerlerini alan önermelerdir.
Doğruluk tablosu ile denetlemede; geçerli önerme tüm satırları 'Doğru' (D) olan, tutarsız önerme tüm satırları 'Yanlış' (Y) olan, tutarlı ama geçersiz önerme en az bir 'Doğru' (D) ve en az bir 'Yanlış' (Y) satırına sahip olan, eşdeğer önermeler ise her satırda aynı doğruluk değerini paylaşan önermelerdir. Eşleştirme bu temel kurallara göre yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Geçerlilik tanımını doğruluk tablosu kuralları üzerinden belirleme.
Geçerli önermenin doğruluk tablosundaki tüm sat��rlarda 'Doğru' (D) değeri alması gerektiği tespit edilir. Bu durum 'Geçerli Önerme' terimini tüm satırlarda 'Doğru' (D) alan tanımla eşleştirir.
Bir önermenin geçerliliği, doğrulayıcı yorumlarının tüm yorumlama satırlarını kapsamasıyla ölçülür.
2
Tutarlılık ve geçersizlik durumunu birlikte değerlendirme.
En az bir doğrulayıcı yoruma (D) sahip olan ancak tüm yorumlarında doğru olmayan (yani en az bir Y alan) önermenin 'Tutarlı Ama Geçersiz Önerme' olduğu belirlenir ve ilgili tanımla eşleştirilir.
Tutarlılık için en az bir 'D' yeterliyken, geçerli olmaması için en az bir 'Y' bulunmalıdır.
3
Tutarsızlık tanımını doğruluk tablosu kuralları üzerinden belirleme.
Hiçbir satırda doğru değeri alamayan, yani tüm satırları 'Yanlış' (Y) olan önermenin 'Tutarsız Önerme' olduğu tespit edilir ve uygun tanımla eşleştirilir.
Tutarsızlık, bir önermenin hiçbir yorumlama durumunda doğru değerini alamaması durumudur.
4
Eşdeğerlik kavramını doğruluk tablosu değerleri üzerinden belirleme.
İki önermenin eşdeğer olması için her satırda aynı doğruluk değerini (D-D veya Y-Y) alması gerektiği saptanır ve 'Eşdeğer Önermeler' bu tanımla eşleştirilir.
Eşdeğerlik, önermelerin doğruluk değerlerinin tüm satırlarda birebir örtüşmesi durumudur.

Anahtar Kavram

Sembolik mantıkta doğruluk tablosu ile tutarlılık, geçerlilik ve eşdeğerlik denetleme kuralları
ÖncekiSayfa 68 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin