Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Soru 161Soru

Aşağıda günlük hayattan verilen örnek olayları, ilgili oldukları unutma nedenleri veya bellek geliştirme teknikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ahmet Bey'in, iş yerinde yeni sisteme geçilmesine ra��men veri girişi yaparken sürekli eski programdaki kısayol tuşlarını kullanması
Melis'in, yeni taşındığı evin adresini ezberledikten sonra eski evinin adresini soran arkadaşına adresi bir türlü doğru söyleyememesi
Can'ın, çocukken yaşadığı korku dolu köpek saldırısı anısını bilincinden uzaklaştırarak bu olaya dair detayları hatırlayamaması
Tarık'ın, biyoloji dersinde yağda eriyen vitaminleri daha kolay hatırlamak i��in baş harflerinden 'ADEK' kelimesini türetmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahmet Bey'in durumunun ileriye ket vurma, Melis'in durumunun geriye ket vurma, Can'ın durumunun bastırma ve Tarık'ın durumunun ise akronim tekniğiyle eşleştirilmesi gerekir.
Doğru eşleştirmede; eski program kısayollarının yeni programa engel olması 'ileriye ket vurma', yeni adresin eski adresi unutturması 'geriye ket vurma', köpeğin saldırması gibi travmatik anıların hatırlanmaması 'bastırma', ve yağda eriyen vitaminlerin baş harflerinden ADEK kelimesi üretilmesi 'akronim' kavramlarıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Örnek olaylardaki bellek durumlarını analiz edin.
Ahmet Bey eski alışkanlığını sürdürüyor (eski yeniyi engelliyor); Melis eski bilgisini unutuyor (yeni eskiyi engelliyor); Can travmatik anıyı hatırlamıyor; Tarık ise baş harflerden kelime türetiyor.
Her bir durumu psikolojideki unutma nedenleri ve bellek teknikleriyle ilişkilendirmek için durumları doğru çözümlemek gerekir.
2
Ket vurma türlerini birbirinden ayırt edin.
Ahmet Bey'in durumunda eski bilgi yeniyi engellediği için 'ileriye ket vurma'; Melis'in durumunda yeni bilgi eskiyi engellediği için 'geriye ket vurma' gerçekleşmiştir.
İleriye ket vurmada eski bilgi yeniye engel olurken, geriye ket vurmada yeni bilgi eski bilginin hatırlanmasını zorlaştırır.
3
Diğer unutma ve bellek geliştirme tekniklerini eşleştirin.
Can'ın rahatsız edici anıyı unutması 'bastırma'; Tarık'ın baş harflerden kelime oluşturması ise 'akronim' tekniğidir.
Bastırma acı veren anıların bilinçaltına itilmesidir; akronim ise ilk harflerle yapılan bir kodlama tekniğidir.

Anahtar Kavram

Unutma Nedenleri ve Belleği Geliştirme Teknikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 162Soru

20. yüzyıl felsefesinde öne çıkan çağdaş felsefe akımları, geleneksel felsefi sorunlara getirdikleri özgün yöntem ve yaklaşımlarla karakterize edilirler.

Aşağıda verilen 20. yüzyıl felsefe akımları ile bu akımların temel kabullerini ve yöntemlerini gösteren açıklamaları doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Fenomenoloji
Varoluşçuluk
Mantıkçı Pozitivizm

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fenomenoloji ile bilincin yöneldiği nesnelerin özünü kavrayabilmek için ön kabulleri paranteze almayı öneren açıklama; Varoluşçuluk ile insanın kendi özünü özgür eylemleriyle inşa ettiğini savunan açıklama; Mantıkçı Pozitivizm ile doğrulanabilirlik ilkesini merkeze alıp metafiziği dışlayan açıklama eşleşmelidir.
Fenomenoloji akımı Edmund Husserl'in paranteze alma yöntemi ve nesnelerin özüne yönelme fikriyle; Varoluşçuluk akımı insanın özgürlüğü ve varoluşunun özünden önce gelmesi fikriyle; Mantıkçı Pozitivizm akımı ise doğrulanabilirlik ilkesi ve metafizik önermelerin anlamsızlığı teziyle doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Fenomenoloji kavramı ve yöntemi analiz edilir.
Fenomenolojinin kurucusu Husserl'in 'paranteze alma' yöntemiyle nesnelerin özüne yöneldiği bilgisine ulaşılır. Bu doğrultuda Fenomenoloji ile paranteze alma yöntemini içeren üçüncü açıklama eşleştirilir.
Fenomenoloji akımının ayırt edici niteliği olan özü kavrama ve paranteze alma yöntemini doğru tanımlamak için.
2
Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm) kavramı ve insan anlayışı incelenir.
Varoluşçuluğun insanın özgürlüğü ve kendi özünü yaratma sorumluluğu üzerine kurulu olduğu, 'varoluşun özden önce geldiği' teziyle açıklanır. Bu doğrultuda Varoluşçuluk ile insanın özgürce özünü inşa etmesini içeren ikinci açıklama eşleştirilir.
Varoluşçuluk akımının temelini oluşturan özgürlük ve varoluş-öz ilişkisini doğru analiz etmek için.
3
Mantıkçı Pozitivizm kavramı ve bilim/felsefe anlayışı incelenir.
Mantıkçı pozitivizmin doğrulanabilirlik ilkesini savunarak olgusal olmayan ve deneyle denetlenemeyen metafiziksel önermeleri reddettiği ve dil analizini vurguladığı belirlenir. Bu doğrultuda Mantıkçı Pozitivizm ile doğrulanabilirlik ilkesini ve dil analizini içeren birinci açıklama eşleştirilir.
Mantıkçı Pozitivizm akımının dil analizi, olgusallık ve metafizik karşıtlığı gibi kurucu fikirlerini ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

20. Yüzyıl Felsefesinin Çağdaş Akımları ve Temel Görüşleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 163Soru

Aşağıda Türkiye'nin önemli ticaret merkezleri ve bu merkezlere ait bazı ticari fonksiyonel özellikler verilmiştir. Sol sütunda yer alan ticaret merkezlerini, sa�� sütunda yer alan uygun ticari özelliklerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İstanbul
Trabzon
Mersin
Gaziantep

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İstanbul - Hinterlandı en geniş limana sahip küresel ölçekli ticaret merkezi; Trabzon - Geçitlerle iç kesimlere bağlanan ve transit ticarette rol oynayan liman şehri; Mersin - Serbest bölgesi ve demir yolu bağlantısıyla öne çıkan Doğu Akdeniz liman şehri; Gaziantep - Orta Doğu ülkelerine ihracatta ve sınır ticaretinde öncü olan sanayi merkezi.
Doğru eşleştirme, Türkiye'deki şehirlerin coğrafi konumları, liman hinterland yapıları, serbest bölge varlıkları ve sanayi kollarına göre sahip oldukları ticari fonksiyonları doğru yansıtmaktadır. İstanbul en yüksek dış ticaret hacmine; Trabzon transit ticarete; Mersin Akdeniz'deki elverişli liman ve serbest bölge konumuna; Gaziantep ise sınır ticareti ve sanayi mamul ihracatına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Şehirlerin coğrafi konumlarını ve ekonomik fonksiyonlarını belirleyin.
İstanbul'un küresel ve ulusal ticaret merkezi, Trabzon'un Karadeniz'de bir liman, Mersin'in Akdeniz'de bir liman ve Gaziantep'in Güneydoğu'da sınır ticareti odaklı bir sanayi kenti olduğu tespit edilir.
Her şehrin kendine has ticari özellikleri coğrafi konumu ve ulaşım imkânları ile şekillenir.
2
Ulaşım, hinterland ve serbest bölge gibi kriterleri kullanarak doğru eşleştirmeleri yapın.
İstanbul en geniş hinterland ve ticaret hacmine sahip olan merkezle, Trabzon Karadeniz'deki İpek Yolu ve transit ticaret tanımıyla, Mersin Doğu Akdeniz'deki liman ve ilk serbest bölge tanımıyla, Gaziantep ise Güneydoğu Anadolu'daki sanayi ihracatı tanımıyla eşleşir.
Bu kriterler her şehrin ayırt edici ticaret kimliğini doğrular.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki ticaret merkezlerinin coğrafi konum, ulaşım ve hinterland ilişkilerine göre ticari fonksiyonlarının sınıflandırılması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 164Soru

Aşağıdaki tabloda verilen toplumsal norm ve değer kavramlarını, bu kavramlara ait açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Toplumsal Değerler
Resmi Normlar
Örfler
Görgü Kuralları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Toplumsal Değerler ifadesi toplum üyelerinin çoğunluğu tarafından paylaşılan soyut ilkelere dair açıklamayla; Resmi Normlar ifadesi devlet eliyle düzenlenen yazılı kurallara dair açıklamayla; Örfler ifadesi toplumsal vicdanda kökleşmiş ve güçlü gayriresmi yaptırımı olan kurallara dair açıklamayla; Görgü Kuralları ifadesi ise gündelik yaşamdaki nezaket ve adab-ı muaşeret kurallarına dair açıklamayla eşleşmektedir.
Eşleştirme yapıldığında; toplumsal değerlerin genel ve soyut ilkeler olduğu, resmi normların yasal ve yazılı kurallar olduğu, örflerin derin gayriresmi yaptırımları olan gelenekler olduğu, görgü kurallarının ise gündelik nezaket kuralları olduğu görülmektedir. Bu açıklamalar kavramların sosyolojik tanımlarıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların tanımlarını ve özelliklerini analiz etmek.
Toplumsal değerlerin genel ve soyut ilkeler olduğu; resmi normların yazılı ve devlet yaptırımlı olduğu; örflerin kökleşmiş geleneksel ve güçlü gayriresmi kurallar olduğu; görgü kurallarının ise adab-ı muaşeretle ilgili olduğu belirlenir.
Her bir kavramın sosyolojik literatürdeki ayırıcı niteliklerini ortaya koymak doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Tanımlarla kavramları teker teker eşleştirmek.
Toplumsal Değerler ile soyut ilkeleri içeren açıklama, Resmi Normlar ile devlet organlarının yazılı kurallarını içeren açıklama, Örfler ile kuşaktan kuşağa aktarılan güçlü gayriresmi yaptırımlı açıklama ve Görgü Kuralları ile adab-ı muaşeret açıklaması eşleştirilir.
Kavramların ayırıcı özellikleri ile açıklamalardaki anahtar ifadelerin tutarlılığını sağlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Toplumsal değer, norm ve kontrol türlerinin birbirlerinden ayırt edilmesi.
Soru 165Soru

Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi, askeri ve sosyo-kültürel yapısını oluşturan aşağıdaki kurum ve kavramları, yanlarında verilen açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İkta Sistemi
Atabeylik
Nizamiye Medreseleri
Divan-ı İstifa

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İkta Sistemi - Devlete ait miri toprakların vergi gelirlerinin askeri ve sivil görevlilere hizmet karşılığı verilmesi; Atabeylik - Taşrada meliklerin eğitimi ve idari tecrübe kazanmasını sağlayan fakat merkezi güç zayıfladığında bağımsızlığa yol açan idari-siyasi düzen; Nizamiye Medreseleri - Şii-Batıni faaliyetlere karşı fikri mücadele yürütmek amacıyla kurulan yükseköğretim kurumları; Divan-ı İstifa - Devletin gelir-gider dengesini kontrol etmekle görevli mali organ.
Doğru eşleştirmede; İkta Sistemi askeri-idari toprak düzeniyle, Atabeylik melik eğitimi ve sonrasındaki parçalanma süreciyle, Nizamiye Medreseleri Batıniliğe karşı fikri mücadele ve eğitimle, Divan-ı İstifa ise devlet bütçesi ve mali işlerle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Toprak idaresi ve askeri gücün birleştiği sistem belirlenir.
İkta sisteminin askeri-idari bir toprak düzeni olduğu saptanarak ilgili açıklamayla eşleştirilir.
Toprak gelirlerinin doğrudan maaş yerine askeri/sivil hizmete aktarılması ikta sisteminin tanımıdır.
2
Şehzadelerin eğitimi ve taşradaki idari yapı incelenir.
Atabeylik kurumunun melik eğitimiyle ilişkisi kurulur ve feodal eğilimlerine dikkat edilerek eşleştirme yapılır.
Melik yetiştirme görevi atabeylere aittir ve merkezi otoritenin zayıflamasıyla bağımsız beyliklere dönüşmüşlerdir.
3
Eğitim ve fikri mücadele boyutu ele alınır.
Nizamiye Medreseleri'nin Batıni propagandalarla mücadele ve bürokrat yetiştirme rolü saptanır.
Büyük Selçuklu döneminde kurulan Nizamiye Medreseleri ideolojik savunma ve idari kadro yetiştirme amaçlıdır.
4
Merkez teşkilatındaki mali organ tespit edilir.
Divan-ı İstifa mali yönetim ve müstevfi ile ilişkilendirilerek eşleştirilir.
İstifa divanı mali bütçenin hazırlanması ve gelir-gider kontrolünden sorumludur.

Anahtar Kavram

Büyük Selçuklu Devleti'nin idari, askeri, eğitim ve mali kurumlarının işlevleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 166Soru

Orta Çağ dünyasındaki farklı siyasi yapılar, güç paylaşımı ve meşruiyet kaynakları açısından kendilerine özgü özellikler barındırmışlardır. Aşağıda verilen siyasi yapıları, bu yapılara ait egemenlik kaynakları ve yönetim özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Doğu Roma İmparatorluğu
Sasani İmparatorluğu
Feodal Siyaset Tarzı
Moğol İmparatorluğu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğu Roma İmparatorluğu sezaropapist otokratik yapıyla; Sasani İmparatorluğu Ahura Mazda kaynaklı monarşiyle; Feodal siyaset tarzı parçalı süzeren-vassal yapısıyla; Moğol İmparatorluğu ise kurultay ve Cengiz Yasası'na dayanan yapıyla eşleşmektedir.
Orta Çağ siyasi yapıları incelendiğinde; Doğu Roma'da sezaropapizm (dini ve siyasi otoritenin tek elde birleşmesi), Sasanilerde Zerdüştlük ve Şehinşahlık unvanı, Feodalitede kral ile senyörler arasında bölünmüş egemenlik (süzeren-vassal), Moğol İmparatorluğu'nda ise kurultay ve töreye dayalı yapı esas alınarak eşleştirme tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu Roma İmparatorluğu'nun siyasi yapısını ve meşruiyet kaynağını belirleme
Doğu Roma'da imparator hem dünyevi hem de dini lider (sezaropapizm) olarak kabul edilir ve yönetim otokratiktir.
Bizans imparatorunun otoritesinin dini ve dünyevi birleşimi en belirgin kurumsal özelliğidir.
2
Sasani İmparatorluğu'nun meşruiyet ve yönetim yapısını analiz etme
Sasaniler, krallarını Ahura Mazda'nın yeryüzündeki temsilcisi gören teokratik bir monarşiyle yönetilir ve 'şehinşah' unvanını kullanır.
Zerdüştlük dininin yönetim üzerindeki meşruiyet etkisi Sasanilerin ayırt edici özelliğidir.
3
Feodal siyaset tarzının temel özelliklerini tanımlama
Feodalitede siyasi güç kral ile yerel lordlar arasında paylaşılarak bölünmüştür; süzeren-vassal ilişkisi mevcuttur.
Batı Avrupa'daki bu parçalanmış yapı, merkezi devletlerin zayıflığıyla doğrudan ilişkilidir.
4
Moğol İmparatorluğu'nun kurumsal yapısını inceleme
Moğol devlet yönetimi kurultay kararlarına, töreye ve Cengiz Yasası adı verilen yazılı hukuk kurallarına dayanmaktadır.
Göçebe devlet geleneğindeki kurultay ve Cengiz Han döneminde şekillenen yasa birleşimi bu eşleşmeyi doğrular.

Anahtar Kavram

Orta Çağ siyasi yapılarının egemenlik kaynakları ve yönetim biçimleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 167Soru

Milli Edebiyat Dönemi'nde tiyatronun kurumsallaşmasında Darülbedayi önemli bir basamaktır. Bu dönem tiyatrosunda yazarlar hem telif eserlerle hem de başarılı adaptasyonlarla sahne hayatının gelişimine katkıda bulunmuşlardır. Aşağıdaki sol sütunda yer alan tiyatro yazarlarını sağ sütunda verilen önemli eserleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Musahipzade Celal
İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci
Reşat Nuri Güntekin
Halit Fahri Ozansoy

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Musahipzade Celal - Köprülüler, İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci - Hisse-i Şayia, Reşat Nuri Güntekin - Taş Parçası, Halit Fahri Ozansoy - Baykuş şeklinde eşleşmelidir.
Yapılan doğru eşleştirmede; tarihi oyunlarıyla öne çıkan Musahipzade Celal Köprülüler ile, adapte komedileriyle tanınan İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci Hisse-i Şayia ile, ilk oyunuyla aile kurumunu işleyen Reşat Nuri Güntekin Taş Parçası ile, aruzla yazılmış ilk telif dramın sahibi Halit Fahri Ozansoy ise Baykuş ile bir araya gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Musahipzade Celal'in eserlerinin tespiti
Musahipzade Celal'in Osmanlı tarihine yöneldiği ilk eseri Köprülüler ile eşleştiği belirlenir.
Yazar, töre komedileri ve tarihi oyunlarıyla bilinir; Köprülüler yazarın sahneye konan ilk oyunudur.
2
İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci'nin komedi ve adaptasyon çizgisinin analizi
İbnürrefik Ahmet Nuri'nin en popüler uyarlamalarından biri olan Hisse-i Şayia ile eşleştiği görülür.
Yazar, özellikle Fransız komedilerinden yaptığı adaptasyonlarla tiyatro repertuarına katkı sağlamıştır.
3
Reşat Nuri Güntekin'in erken dönem tiyatro çalışmalarının incelenmesi
Reşat Nuri Güntekin'in Darülbedayi'de sahnelenen ilk oyunu olan Taş Parçası ile eşleştiği tespit edilir.
Sanatçı romancılığının yanında tiyatroya da büyük önem vermiş ve ilk oyunlarında aile dramlarına odaklanmıştır.
4
Halit Fahri Ozansoy'un manzum dram geleneğindeki yerinin incelenmesi
Halit Fahri Ozansoy'un Darülbedayi'de sahnelenen ilk telif oyun olan Baykuş ile eşleştiği belirlenir.
Baykuş, hececi bir şair olan yazarın aruz ölçüsüyle yazdığı ve tiyatroda büyük yankı uyandıran manzum dramıdır.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi tiyatro yazarlarının sanatsal yönelimleri ve Darülbedayi'de sahnelenen kurucu eserleri
Soru 168Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen kişilik kuramlarını, sağ sütunda yer alan ve bu kuramların temel varsayımlarını örnekleyen durum açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Psikoanalitik Kuram
Hümanistik (İnsancıl) Kuram
Sosyal Bilişsel Kuram
Ayırıcı Özellik (Treyt) Kuramı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Psikoanalitik Kuram çocukluk döneminde bilinçdışına itilen çatışmalarla; Hümanistik Kuram ideal ve gerçek benlik arasındaki uyumsuzlukla; Sosyal Bilişsel Kuram öz yeterlilik, model alma ve çevre etkileşimiyle; Ayırıcı Özellik Kuramı ise kalıcı ve kararlı yapısal yönelimlerle eşleşir.
Doğru eşleştirmede her kuram kendi temel varsayımı ve kavramıyla eşleşmiştir. Psikoanalitik Kuram bilinçdışı çatışmaları ve bastırmayı temel alır. Hümanistik Kuram ideal benlik ile gerçek benlik tutarsızlığını vurgular. Sosyal Bilişsel Kuram öz yeterlilik ve model almayı öne çıkarır. Ayırıcı Özellik Kuramı ise kişiliği kalıcı ve görece değişmez treytlerle tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Psikoanalitik Kuram'ın bilinçdışı süreçleri, savunma mekanizmalarını ve çocukluk yaşantılarını temel aldığı göz önünde bulundurularak sağ sütundaki uygun açıklama aranır.
Psikoanalitik Kuram ile çocukluk döneminde ebeveynle yaşanan ve bilinçdışına itilen çatışmaları ele alan açıklama eşleştirilir.
Psikoanalitik kuramın davranışların arkasındaki temel itici güç olarak bilinçdışını görmesidir.
2
Hümanistik Kuram'ın insan doğasını olumlu gören, kendini gerçekleştirme, gerçek benlik ve ideal benlik kavramlarını öne çıkaran yapısı değerlendirilir.
Hümanistik Kuram ile ideal benlik ve gerçek benlik arasındaki uyuşmazlıktan kaynaklanan uyumsuzlukları açıklayan ifade eşleştirilir.
Rogers'ın benlik kuramında kişilik uyumsuzluğunun temel nedeninin ideal ve gerçek benlik arasındaki tutarsızlık olmasıdır.
3
Sosyal Bilişsel Kuram'ın öğrenme süreçlerinde çevre, gözlem, model alma ve bireyin kendi kapasitesine olan inancını (öz yeterlilik) vurgulayan yapısı incelenir.
Sosyal Bilişsel Kuram ile model alma, öz yeterlilik ve çevreyle olan dinamik etkileşimi kişiliğin merkezine koyan açıklama eşleştirilir.
Bandura'nın kuramındaki karşılıklı belirleyicilik ve öz yeterlilik kavramlarının bu duruma doğrudan işaret etmesidir.
4
Ayırıcı Özellik (Treyt) Kuramı'nın bireyler arasındaki kalıcı, kararlı ve ayırt edici özelliklere odaklanan yapısı analiz edilir.
Ayırıcı Özellik Kuramı ile bireyin yaşamı boyunca sergilediği görece değişmez ve kalıcı kişisel yapılara (içe dönüklük, sorumluluk vb.) odaklanan açıklama eşleştirilir.
Allport, Eysenck ve Cattell gibi kuramcıların temsil ettiği bu yaklaşımın temel odağının kişiliğin yapısal ve kararlı treytleri (nitelikleri) olmasıdır.

Anahtar Kavram

Kişilik Kuramları
Soru 169Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen toplumsal durum örneklerini, sağ sütunda verilen ilgili norm türü ve yaptırım açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kırmızı ışıkta geçen bir sürücüye trafik polisi tarafından para cezası uygulanması.
Toplu taşıma aracında yüksek sesle müzik dinleyen bir bireyin çevresindekiler tarafından uyarılması ve ayıplanması.
Bayram ziyaretlerine katılmayan bir kişinin, akrabaları tarafından vefasızlıkla suçlanıp aile ortamlarından dışlanması.
Kendi inanç sistemi doğrultusunda kutsal kabul edilen bir günde çalışmayı tercih eden bir kişinin vicdani huzursuzluk yaşaması.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kırmızı ışıkta geçen sürücüye ceza verilmesi yasa ihlali ve resmi kontrolle; toplu taşımada yüksek sesle müzik dinleyen kişinin ayıplanması adet normu ihlaliyle; bayram ziyaretine gitmeyen kişinin akrabalarınca dışlanması örf normu ihlaliyle; kutsal günde çalışmaktan kaynaklanan vicdani rahatsızlık ise din kuralı ihlaliyle eşleşir.
Toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar (normlar) yazılı/yazısız olmalarına ve uygulanan yaptırımların (kontrol) türlerine göre sınıflara ayrılır. Eşleştirmede trafik cezası yazılı yasa ihlalini; toplu taşımadaki ayıplanma gündelik görgü kuralı olan adet ihlalini; akrabalarca dışlanma köklü ahlaki beklenti olan örf ihlalini; inanca bağlı vicdani rahatsızlık ise din kuralı ihlalini tam olarak temsil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kırmızı ışıkta geçme ve trafik polisi cezası durumunu analiz etmek.
Bu durum yazılı kurallara (kanunlara) dayanır ve devletin resmi görevlisi (polis) tarafından cezalandırılmıştır. Bu yüzden yasa ihlali ve resmi kontrol açıklaması ile eşleşmelidir.
Hukuki kurallar ve devlet gücünün kullanıldığı yaptırımların resmi niteliğini belirlemek.
2
Toplu taşımada yüksek sesle müzik dinleme ve ayıplanma durumunu analiz etmek.
Bu durum gündelik toplumsal görgü kurallarına (adet) aykırıdır ve yaptırımı resmi olmayan, çevredekilerin kınaması şeklindedir. Dolayısıyla adet normunun ihlali açıklaması ile eşleşmelidir.
Yazısız olan ve hafif toplumsal yaptırımlarla denetlenen gündelik kuralları tespit etmek.
3
Bayram ziyaretlerine katılmama ve akrabalarca dışlanma durumunu analiz etmek.
Geleneksel ve köklü ahlaki beklentiler örf normlarını oluşturur. Bayramlaşma gibi bağların koparılması ve buna yönelik dışlama yaptırımı örfün ihlal edildiğini gösterir. Bu yüzden örf normu ihlaliyle eşleşmelidir.
Toplumda güçlü bağları koruyan ve ihlalinde ciddi gayriresmi yaptırımları (dışlanma) barındıran norm türünü belirlemek.
4
Kutsal günde çalışma ve vicdani huzursuzluk durumunu analiz etmek.
İnanç temelli kutsallıklar din kuralları kapsamındadır ve bu kurallara uymamanın yaptırımı içsel/vicdani bir rahatsızlıktır. Bu yüzden din kuralı ihlaliyle eşleşmelidir.
Manevi inanç sistemine dayanan gayriresmi toplumsal normları saptamak.

Anahtar Kavram

Toplumsal Normlar (Yasa, Örf, Adet, Din) ve Toplumsal Kontrol/Yaptırım Türleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 170Soru

Orta Çağ Avrupa'sında feodal sistemin işleyişini ve sosyo-ekonomik hayatı şekillendiren temel kurumsal terimler ile bunların açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Angarya
Banalite
Homage (Sadakat Yemini)
Adli İmtiyaz

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Angarya terimi, serflerin hiçbir maddi karşılık almadan senyörün şahsi topraklarında gerçekleştirdiği zorunlu bedensel çalışma yükümlülüğü ile; Banalite terimi, köylülerin senyörün mülkiyetindeki değirmen, fırın gibi araçları kullanma zorunluluğuna bağlı tekel bedeli ile; Homage terimi, vassal ile suzeren arasında bağlılığı resmîleştiren sözleşme töreni ile; Adli İmtiyaz terimi ise senyörün kendi malikanesinde yaşayanlar üzerinde yargılama yapma ve ceza verme yetkisi ile eşleşmektedir.
Kavramların tarihsel karşılıkları doğrudur: Angarya köylünün ücretsiz iş yükümlülüğünü, banalite üretim tekel bedelini, homage vassal-suzeren arasındaki bağlılık törenini, adli imtiyaz ise senyörün bağımsız yargı yetkisini ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Senyörün topraklarında zorunlu ücretsiz çalışma yükümlülüğünü temsil eden kavramı bulmak.
Bu durum Orta Çağ feodal iktisadında 'Angarya' olarak adlandırılır. Bu nedenle Angarya, serflerin ücretsiz bedensel çalışma yükümlülüğü ile eşleşir.
Angarya doğrudan köylünün senyöre karşı olan fiziki emek borcudur.
2
Feodal malikanedeki ortak üretim araçlarının kullanım tekelini temsil eden kavramı tespit etmek.
Değirmen, fırın gibi araçların zorunlu kullanımı karşılığı ödenen vergi 'Banalite' kavramıdır. Bu nedenle Banalite, tekel bedeli ile eşleşir.
Feodal beyin malikanedeki teknolojik/üretim altyapısı üzerindeki tekeline banalite denir.
3
Feodal lord (suzeren) ile vassal arasındaki siyasi-hukuki bağları kuran törensel yemini tanımlamak.
Bu hukuki ve törensel sözleşme 'Homage' olarak adlandırılır. Dolayısıyla Homage, vassal ile suzeren arasındaki sadakat sözleşmesi ile eşleşir.
Homage, feodal hiyerarşideki sadakat ilişkisinin temel ritüelidir.
4
Feodal beyin kendi toprakları üzerindeki egemenlik ve yargılama gücünü niteleyen hakkı belirlemek.
Senyörün mahkeme kurma ve ceza verme gücü 'Adli İmtiyaz' kavramıdır. Bu nedenle Adli İmtiyaz, senyörün yargılama gücü ile eşleşir.
Merkezi otorite boşluğunda yargı yetkisinin yerelleşmesini temsil eder.

Anahtar Kavram

Feodalizm sisteminde sosyo-ekonomik, adli ve siyasi yapıyı belirleyen temel terimler ve işlevleri.
Soru 171Soru

Gestalt ekolünün öne sürdüğü algı örgütleme ilkeleri, çevremizdeki uyarıcıları karmaşık yığınlar yerine anlamlı bütünler halinde nasıl algıladığımızı açıklar. Buna göre, sol sütunda verilen algı örgütleme ilkelerini sağ sütundaki günlük yaşam senaryoları ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Şekil-Zemin İlişkisi
Yakınlık İlkesi
Benzerlik İlkesi
Tamamlama İlkesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şekil-Zemin İlişkisi -> Arkadaşın konuşmasına odaklanılıp müziğin arka planda kalması; Yakınlık İlkesi -> Yakın yürüyen yayaların kümelenmiş algılanması; Benzerlik İlkesi -> Aynı renk tişört giyen seyircilerin grup olarak algılanması; Tamamlama İlkesi -> Bazı harfleri silinmiş kelimenin bütün halinde okunması.
Gestalt algı örgütleme ilkeleri doğrultusunda; odaklanılan uyarıcının öne çıkması şekil-zemin ilişkisini, mekansal yakınlığa göre gruplandırma yakınlık ilkesini, görsel benzerliğe (renk) göre gruplandırma benzerlik ilkesini ve eksiklerin zihinde birleştirilmesi tamamlama ilkesini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Şekil-Zemin İlişkisinin günlük yaşam örneğini tespit etme
Gürültülü kafedeki odaklanma örneği (arkadaşın sesi şekil, müzik zemin) Şekil-Zemin İlişkisi ile eşleştirilir.
Algıda seçicilikle ilişkili olarak dikkat yöneltilen uyarıcı şekil, geri kalanlar ise zemin konumundadır.
2
Yakınlık İlkesinin günlük yaşam örneğini tespit etme
Yayaların birbirine yakınlıklarına göre gruplandırılması Yakınlık İlkesi ile eşleştirilir.
Mekansal yakınlık, zihnin bu öğeleri bir arada algılamasını tetikler.
3
Benzerlik İlkesinin günlük yaşam örneğini tespit etme
Seyircilerin giydikleri tişört renklerine göre gruplandırılması Benzerlik İlkesi ile eşleştirilir.
Renk benzerliği, zihnin bu öğeleri aynı grubun parçası olarak kodlamasına yol açar.
4
Tamamlama İlkesinin günlük yaşam örneğini tespit etme
Eksik harfli kelimenin bütün halinde algılanması Tamamlama İlkesi ile eşleştirilir.
Zihin, anlamlı bir bütüne ulaşmak için eksik bilgileri otomatik olarak tamamlar.

Anahtar Kavram

Gestalt Algı Örgütleme İlkeleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 172Soru

Emeviler ve Endülüs İslam Devleti dönemlerinde gerçekleşen siyasi, idari ve kültürel geli��melerle ilgili aşağıdaki kavramları, karşılarında verilen açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Abdülmelik Dönemi
Tavaif-i Mülük
Beni Ahmer Devleti
Muaviye Dönemi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Abdülmelik Dönemi - Arapçanın resmi dil yapılması ve ilk İslam parasının basılması, Tavaif-i Mülük - Kurtuba Halifeliği'nin yıkılmasından sonra kurulan küçük devletçikler, Beni Ahmer Devleti - İspanya'daki son İslam devleti ve Elhamra Sarayı, Muaviye Dönemi - Halifeliğin saltanata dönüştürülmesi.
Doğru eşleştirmede; Muaviye Dönemi halifeliğin saltanata dönüştürülmesiyle, Abdülmelik Dönemi ilk İslam parasının basılması ve Arapçanın resmi dil ilanıyla, Tavaif-i Mülük Kurtuba Halifeliği sonrası kurulan bağımsız küçük devletçiklerle, Beni Ahmer Devleti ise Elhamra Sarayı'nı inşa eden son Endülüs devleti olmasıyla ilişkilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Muaviye'nin halifelik makamı üzerindeki uygulamasını belirlemek.
Muaviye, oğlu Yezid'i veliaht göstererek halifeliği saltanata dönüştürmüştür; bu durum ilgili açıklama ile eşleşir.
Emevilerin yönetim yapısındaki en belirgin değişikliğin tespit edilmesi gerekir.
2
Abdülmelik Dönemi'ndeki kurumsallaşma adımlarını analiz etmek.
Bu dönemde Arapça resmi dil yapılmış ve ilk İslam parası basılmıştır; bu durum ulusal devlet kimliğiyle eşleşir.
Devletin Arap milliyetçiliği ve kurumsallaşma politikalarını anlamak için bu eşleşme yapılmalıdır.
3
Endülüs'ün yıkılış sürecinde ortaya çıkan siyasi yapıları incelemek.
Kurtuba Halifeliği'nin yıkılmasından sonra kurulan küçük prensliklerin Tavaif-i Mülük olduğu belirlenir.
Endülüs'teki siyasi bölünmüşlük dönemini tanımlayan doğru kavramı bulmak gerekir.
4
Endülüs coğrafyasındaki son Müslüman devleti ve mimari mirasını tespit etmek.
Gırnata'da hüküm süren ve Elhamra Sarayı'nı yapan devletin Beni Ahmer Devleti olduğu eşleştirilir.
Endülüs medeniyetinin son dönemindeki siyasi ve kültürel faaliyetleri doğru kavramla ilişkilendirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Emeviler ve Endülüs İslam Devleti'ndeki siyasi, idari ve kültürel gelişmeler ile kurumsal yapılar.
Soru 173Soru

Aşağıda verilen Haçlı Seferleri ile bu seferlerin Anadolu coğrafyası ve Türk-Bizans ilişkileri üzerindeki sonuçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Haçlı Seferi'nin Anadolu'daki askeri seyri ve Selçuklu savunması
II. Haçlı Seferi'nde Anadolu Selçuklu Devleti'nin mücadelesi
IV. Haçlı Seferi'nin amacından saparak Bizans başkentini hedef alması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. Haçlı Seferi'nin Anadolu'daki askeri seyri, Türkiye Selçuklu Devleti'nin başkentini Konya'ya taşıması ve Batı Anadolu kıyılarının Bizans kontrolüne geçmesi ile eşleşir. II. Haçlı Seferi'ndeki mücadele, Sultan I. Mesud'un Haçlıları Eskişehir yakınlarında mağlup etmesiyle eşleşir. IV. Haçlı Seferi'nin İstanbul'u hedef alması ise Bizans hanedan üyelerinin İznik ve Trabzon'da yeni devletler kurmasıyla eşleşir.
I. Haçlı Seferi, Selçukluların başkent İznik'i kaybedip Konya'ya çekilmesine ve Bizans'ın Batı Anadolu kıyılarını almasına yol açmıştır. II. Haçlı Seferi'nde Sultan I. Mesud, Haçlıları Eskişehir'de mağlup etmiştir. IV. Haçlı Seferi'nde ise İstanbul'un Latinler tarafından işgali üzerine İznik ve Trabzon'da Bizans ardılı devletler kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci Haçlı Seferi'nin sonuçlarını analiz etmek.
Bu sefer sonucunda Selçuklular savunmaya çekilmiş, başkent İznik'ten Konya'ya taşınmış ve Bizans kıyı bölgelerini geri kazanmıştır. Bu durum ilk sol öğe ile ilk sağ öğeyi eşleştirir.
Birinci Haçlı Seferi'nin Anadolu Türk tarihi üzerindeki en doğrudan siyasi ve coğrafi etkisini belirlemek için.
2
İkinci Haçlı Seferi'nin askeri gelişmelerini değerlendirmek.
Sultan I. Mesud liderliğindeki Selçuklu ordusu, Dorylaion'da Haçlı kuvvetlerine büyük kayıplar verdirmiştir. Bu durum ikinci sol öğe ile ikinci sağ öğeyi eşleştirir.
İkinci Haçlı Seferi'nin Selçuklu askeri başarısı ve Anadolu'daki Türk direnciyle olan ilişkisini saptamak için.
3
Dördüncü Haçlı Seferi'nin Bizans ve Anadolu üzerindeki etkilerini incelemek.
İstanbul'un işgali sonrası Bizans hanedan üyelerinin Anadolu'da İznik Rum İmparatorluğu ve Trabzon Rum İmparatorluğu'nu kurduğu bilinmektedir. Bu durum üçüncü sol öğe ile üçüncü sağ öğeyi eşleştirir.
Dördüncü Haçlı Seferi'nin Bizans'ın parçalanması ve Anadolu'da yeni siyasi otoritelerin ortaya çıkması üzerindeki etkisini kurmak için.

Anahtar Kavram

Haçlı Seferleri'nin Türkiye Selçuklu Devleti, Bizans İmparatorluğu ve Anadolu'nun siyasi coğrafyası üzerindeki etkileri.
Soru 174Soru

Kişilik psikolojisinde insan davranışının kökenlerini açıklamak amacıyla öne sürülen çeşitli kuramsal yaklaşımlar bulunmaktadır. Buna göre, aşağıda listelenen kişilik kuramları ile bu kuramların insan kişiliğini açıklarken temel aldığı temel argümanları eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Psikoanalitik Kuram
Hümanistik (İnsancıl) Kuram
Sosyal Bilişsel Kuram
Ayırıcı Özellik (Treyt) Kuramı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Psikoanalitik Kuram ile bilinçdışı süreçleri ve id/ego/süperego dinamiklerini açıklayan ifade; Hümanistik Kuram ile insanın olumlu potansiyelini ve kendini gerçekleştirme eğilimini ele alan ifade; Sosyal Bilişsel Kuram ile karşılıklı belirleyicilik ilkesini vurgulayan ifade; Ayırıcı Özellik Kuramı ile kararlı davranış kalıplarını ve treytleri temel alan ifade eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; bilinçdışı süreçler ile id, ego ve süperego dinamiklerini açıklayan ifade Psikoanalitik Kuram ile; insanın olumlu potansiyelini, öznel deneyimini ve kendini gerçekleştirme eğilimini vurgulayan ifade Hümanistik Kuram ile; birey, çevre ve davranışın karşılıklı etkileşimini (karşılıklı belirleyicilik) savunan ifade Sosyal Bilişsel Kuram ile; bireyleri ayıran kararlı davranış kalıplarını (treytler) temel alan ifade ise Ayırıcı Özellik Kuramı ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuramların ayırt edici anahtar kavramlarını belirleyin.
Psikoanalitik kuram için bilinçdışı ve id/ego/süperego; hümanistik kuram için öznel deneyim ve kendini gerçekleştirme; sosyal bilişsel kuram için karşılıklı belirleyicilik; ayırıcı özellik kuramı için ise kararlı davranış eğilimleri (treytler) belirleyici anahtar kavramlardır.
Her kuramın kendine has odak noktalarını bilmek doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Sağ sütundaki tanımları anahtar kavramlarla karşılaştırın.
Bilinçdışı süreçlerin geçtiği tanım psikoanalitik kurama; kendini gerçekleştirmenin geçtiği tanım hümanistik kurama; karşılıklı belirleyiciliğin geçtiği tanım sosyal bilişsel kurama; treytlerin geçtiği tanım ise ayırıcı özellik kuramına yönlendirir.
Tanımlardaki bilimsel terminolojinin hangi kuramsal çerçeveye ait olduğunu saptamak hata yapmayı engeller.
3
Kuramlar ile tanımları nihai olarak eşleştirin.
Belirlenen kavramsal eşleşmeler sonucunda doğru çiftler oluşturulur.
Sorunun çözümünü tamamlamak için eşleşen kuram ve tanımlar bir araya getirilir.

Anahtar Kavram

Kişilik Kuramları
Soru 175Soru

Yeni Lisan Hareketi'nin dilde sadeleşmeyi ve millîleşmeyi hedefleyen temel ilkeleri sağda, bu ilkelerin edebiyattaki somut uygulamalarını gösteren durumlar ise solda verilmiştir. Buna göre, soldaki durumlar ile sağdaki ilkeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tanzimat Dönemi'nde sıkça başvurulan 'hıdmet-i vatan' veya 'hürriyet-i efkâr' tarzındaki terkip yapılarının Millî Edebiyat yazarlarınca eserlerde tamamen sonlandırılması.
Toplumun geneli tarafından benimsenen ve günlük yaşamda yaygınlaşan 'millet', 'adalet' veya 'memur' gibi kelimelerin Arapça ya da Farsça kökenli olsalar dahi dilden tasfiye edilmemesi.
Yazarların, Anadolu'daki yerel ağız kelimelerini veya saray çevresinin yapay üslubunu değil, İstanbul aydınlarının ve halkının ortaklaşa konuştuğu Türkçeyi esas alması.
Yazı dilinde Arapça çoğul eki olan '-at' ile t��retilen 'tahrirat' yerine Türkçe çoğul ekiyle 'yazılar' veya 'tahrirler' şeklinde bir kullanımın benimsenmesi.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Soldaki durumlar ile sağdaki ilkelerin doğru eşleşmesi şu şekildedir: Tamlama yapılarının kaldırılması durumu Arapça/Farsça tamlama kurallarının terk edilmesi ilkesiyle; halk diline yerleşmiş sözcüklerin korunması durumu tasfiyecilikten kaçınma ilkesiyle; İstanbul konuşma dilinin esas alınması durumu ortak yazı dili ilkesiyle; yabancı sözcüklerin Türkçe eklerle çekimlenmesi durumu ise dil bilgisi kurallarının Türkçeleştirilmesi ilkesiyle eşleşir.
Doğru eşleştirme, sol tarafta verilen somut edebi ve dilsel kararların sağ tarafta ilan edilen Yeni Lisan Hareketi beyannamesindeki kuramsal ilkelerle doğrudan örtüşmesini göstermektedir. Arapça/Farsça tamlamaların atılması ilk maddeyle, Türkçeleşen kelimelerin korunması ikinci maddeyle, İstanbul ağzının esas alınması üçüncü maddeyle, yabancı kelimelerin Türkçe çekim ekleri alması ise dördüncü maddeyle ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Durumların analiz edilmesi.
Solda verilen durumların dildeki hangi uygulamalara (tamlamalar, kelime tasfiyesi, konuşma dili seçimi, çoğul ekleri) karşılık geldiği belirlenir.
Eşleştirilecek ilkelerin kapsamını netleştirmek için.
2
İlkelerin belirlenmesi.
Sağda verilen ilkelerin (terkiplerin atılması, tasfiyecilikten kaçınılması, İstanbul Türkçesi, Türkçe kurallarla çekimleme) tanımları anlaşılır.
Doğru eşleştirmeyi kurabilmek için.
3
Durumlar ile ilkelerin ilişkilendirilmesi.
Terkip kullanmama durumu tamlamaların terk edilmesiyle; yerleşik kelimelerin korunması tasfiyecilik karşıtlığıyla; İstanbul ağzının seçilmesi yazı dili ilkesiyle; tahrirat yerine yazılar/tahrirler denmesi ise Türkçe kurallarla çekimleme ilkesiyle eşleştirilir.
Yeni Lisan Hareketi'nin teorik esasları ile pratik uygulamalarını doğru bağdaştırmak için.

Anahtar Kavram

Yeni Lisan Hareketi İlkeleri ve Uygulamaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 176Soru

Aşağıda Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı'nda yer alan bazı gereksinim basamakları ve günlük yaşamdan senaryolar verilmiştir. Bu gereksinim basamaklarını, en uygun günlük yaşam senaryosuyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Fizyolojik İhtiyaçlar
Güvenlik İhtiyaçları
Ait Olma ve Sevgi İhtiyaçları
Kendini Gerçekleştirme

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fizyolojik İhtiyaçlar ile karnını doyurma/uyuma senaryosu; Güvenlik İhtiyaçları ile korunaklı konuta taşınma senaryosu; Ait Olma ve Sevgi İhtiyaçları ile hobi kulübüne katılıp arkadaş edinme senaryosu; Kendini Gerçekleştirme ile maddi kazanç gütmeden sadece potansiyelini sergilemek için yazma senaryosu eşleşmelidir.
Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre birey öncelikle alt basamaklardaki temel ihtiyaçları karşılar. Eşleştirmede fizyolojik ihtiyaçlar yeme ve uykuyla, güvenlik ihtiyaçları korunaklı bir eve taşınmayla, ait olma ihtiyaçları arkadaşlık ve grup üyeliğiyle, kendini gerçekleştirme ise maddi kazanç dışı potansiyelini sergilemeyle doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Fizyolojik İhtiyaçlar basamağının tespiti
Yaşamı sürdürmek için zorunlu olan açlık, susuzluk, uyku gibi biyolojik gereksinimler belirlenir ve karnını doyurma/uyuma senaryosu ile eşleştirilir.
Fizyolojik ihtiyaçlar hiyerarşinin en temel basamağıdır.
2
Güvenlik İhtiyaçları basamağının tespiti
Tehlikelerden korunma, emniyette hissetme ve istikrar arayışı belirlenir ve depreme dayanıklı eve taşınma senaryosu ile eşleştirilir.
Fiziksel ve psikolojik güvenlik ihtiyacı fizyolojik ihtiyaçlardan hemen sonra gelir.
3
Ait Olma ve Sevgi İhtiyaçları basamağının tespiti
Sosyal ilişkiler kurma, sevilme, bir gruba kabul edilme arzusu tespiti yapılır ve kulübe katılarak arkadaş edinme senaryosu ile eşleştirilir.
İnsan sosyal bir varlık olduğundan güvenlikten sonra aidiyet arar.
4
Kendini Gerçekleştirme basamağının tespiti
Bireyin kendi potansiyelini tam olarak ortaya çıkarma, yaratıcılık ve içsel gelişim arayışı belirlenir ve maddi beklentisi olmadan yazan yazar senaryosu ile eşleştirilir.
Hiyerarşinin en üst basamağında yer alan bu ihtiyaç kişisel gelişimle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 177Soru

Aşağıda verilen ruh sağlığı ve uyum süreçlerine ilişkin kavramları, bu kavramları örneklendiren durumlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yaklaşma-yaklaşma çatışması
Yaklaşma-kaçınma çatışması
Kaçınma-kaçınma çatışması
Engellenme

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yaklaşma-yaklaşma çatışması, araştırmacının iki önemli konferans arasında seçim yapması ile eşleşir. Yaklaşma-kaçınma çatışması, sporcunun antrenman yapmayı istemesi ancak sakatlık riski nedeniyle endişelenmesi ile eşleşir. Kaçınma-kaçınma çatışması, çalışanın sevilmeyen iş ile işsizlik riski arasında kalması ile eşleşir. Engellenme ise yazarın teknik arıza nedeniyle dosyalarına erişemeyip çalışmasının kesintiye uğraması ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede her ruh sağlığı kavramı kendi psikolojik tanımına uygun senaryo ile eşleştirilmiştir: İki çekici seçenek arasında kalma durumuna yaklaşma-yaklaşma; tek bir durumun hem çekici hem itici yanlarını barındırmasına yaklaşma-kaçınma; iki itici durum arasında kalma durumuna kaçınma-kaçınma; amaca yönelik eylemin kesintiye uğramasına ise engellenme denir.

Adım Adım Çözüm

1
Yaklaşma-yaklaşma çatışması kavramını tanımıyla eşleştirme.
Araştırmacının kariyeri için önemli iki konferans arasında kalması (üçüncü durum) bu kavramla eşleşir.
Çünkü yaklaşma-yaklaşma çatışması, bireyin aynı anda iki olumlu hedef arasında kalıp birini seçmek zorunda olmasıdır.
2
Yaklaşma-kaçınma çatışması kavramını tanımıyla eşleştirme.
Sporcunun yoğun antrenmana katılmak istemesi ancak sakatlık riskinden korkması (ikinci durum) bu kavramla eşleşir.
Çünkü yaklaşma-kaçınma çatışması, bireyin tek bir hedefe karşı hem olumlu hem de olumsuz duygular hissetmesidir.
3
Kaçınma-kaçınma çatışması kavramını tanımıyla eşleştirme.
Çalışanın sevilmeyen iş ile işsiz kalma riski arasında kalması (birinci durum) bu kavramla eşleşir.
Çünkü kaçınma-kaçınma çatışması, bireyin iki olumsuz durum arasında kalıp birini seçmek zorunda olmasıdır.
4
Engellenme kavramını tanımıyla eşleştirme.
Yazarın teknik arıza sebebiyle dosyalarına erişememesi (dördüncü durum) bu kavramla eşleşir.
Çünkü engellenme, bir amaca yönelmiş davranışın dışsal veya içsel engeller nedeniyle durdurulması veya kesintiye uğramasıdır.

Anahtar Kavram

Ruh Sağlığı, Çatışma Türleri ve Engellenme
Soru 178Soru

Millî Edebiyat Dönemi'nin bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın edebî yönelimlerini, estetik anlayışlarını ve eserlerini gösteren aşağıdaki özellikleri doğru kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Seyfi Baba ve Küfe gibi manzum hikâyelerle realizm akımını şiire taşıyarak sokak hayatını ve toplumsal dramları işlemek
Kendi Gök Kubbemiz ve Eski Şiirin Rüzgârıyla adlı eserlerinde Osmanlı tarihini, İstanbul sevgisini ve aşkı işlemek
Şiiri dinî-didaktik bir çizgide, cehaletle mücadele ve İslam birliği düşüncesini yaymak için bir araç olarak görmek
Şiirde kelimelerin melodik uyumunu (musiki) arayarak divan şiiri estetiğini modern bir formla sentezleyen 'öz şiir' anlayışını benimsemek

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Manzum hikâyelerle realizmi şiire taşıyan özellik Mehmet Âkif'in manzum hikâyeciliğiyle; Kendi Gök Kubbemiz ve Eski Şiirin Rüzgârıyla Yahya Kemal'in tematik yönelimi ve şiir kitaplarıyla; şiiri dinî-didaktik bir araç olarak görme Mehmet Âkif'in sanatsal misyonuyla; şiirde musiki ve öz şiir anlayışı ise Yahya Kemal'in şiir estetiğiyle eşleşmektedir.
Mehmet Âkif Ersoy realizm, toplumsal meseleler, manzum hikâyeler ve dinî-didaktik şiir anlayışıyla tanınır. Yahya Kemal Beyatlı ise tarih, İstanbul sevgisi, aşk temaları, şiirde musiki, titiz dil işçiliği ve öz şiir (saf şiir) anlayışıyla öne çıkar. Eşleştirmeler bu iki şairin temel sanatsal kimliklerini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Mehmet Âkif Ersoy'un realizm akımıyla sokak hayatını manzum hikâyelere aktardığı (Seyfi Baba, Küfe vb.) bilgisini kullanarak manzum hikâyecilik özelliğini Mehmet Âkif ile ilişkilendirmek.
Birinci özelliğin Mehmet Âkif Ersoy'un manzum hikâyeciliği ile eşleştiği belirlenir.
Seyfi Baba ve Küfe, şairin toplumsal gerçekçi çizgide yazdığı manzum hikâyeleridir.
2
Yahya Kemal Beyatlı'nın Kendi Gök Kubbemiz ve Eski Şiirin Rüzgârıyla gibi meşhur şiir kitaplarını ve tarih/İstanbul temalarını incelemek.
İkinci özelliğin Yahya Kemal Beyatlı'nın eserleri ve tematik yönelimi ile eşleştiği belirlenir.
Sözü edilen eserler doğrudan Yahya Kemal'e aittir.
3
Mehmet Âkif'in sanatı toplumsal, ahlaki ve dinî didaktizm çerçevesinde kurguladığını anımsamak.
Üçüncü özelliğin Mehmet Âkif Ersoy'un sanatsal misyonu ve toplumsal yaklaşımı ile eşleştiği belirlenir.
Şairin sanatını dinî ve ahlaki bir telkin aracı olarak görmesi onun temel misyonudur.
4
Yahya Kemal'in şiirde musiki, ahenk, aruz mükemmelliği ve öz şiir (saf şiir) savunuculuğunu değerlendirmek.
Dördüncü özelliğin Yahya Kemal'in şiir estetiği ve dil anlayışı ile eşleştiği belirlenir.
Yahya Kemal, kelimelerin musiki oluşturacak şekilde aruzla uyumunu arayan neo-klasik/öz şiir şairidir.

Anahtar Kavram

Dönemin Bağımsız Sanatçıları (Mehmet Âkif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 179Soru

Aşağıda verilen İslam kültür ve medeniyetine ait kurum ve kavramları, karşılarındaki işlevleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Beytülhikme
Divan-ı Berid
Divan-ı Mezalim
Beytülmal

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Beytülhikme bilimsel çeviri faaliyetlerinin yapıldığı merkezle, Divan-ı Berid haberleşme ve posta teşkilatıyla, Divan-ı Mezalim yüksek yargı organıyla, Beytülmal ise devlet hazinesiyle eşleşmelidir.
Verilen kurumlar işlevleriyle eşleştirildiğinde; Beytülhikme bilim merkeziyle, Divan-ı Berid posta teşkilatıyla, Divan-ı Mezalim yüksek mahkemeyle ve Beytülmal hazineyle doğrudan eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Beytülhikme kavramını incelemek ve işlevini belirlemek.
Beytülhikme, bilimsel tercüme ve akademi merkezi olduğundan ilk açıklamayla eşleşir.
Bilimsel kurumsallaşmanın hedefini kavramak için.
2
Divan-ı Berid teşkilatını incelemek ve işlevini belirlemek.
Divan-ı Berid, posta ve haberleşme teşkilatı olduğundan ikinci açıklamayla eşleşir.
İdari ve haberleşme alanındaki yapılanmayı kavramak için.
3
Divan-ı Mezalim mahkemesini incelemek ve işlevini belirlemek.
Divan-ı Mezalim, haksızlığa uğrayanların başvurduğu yüksek adli organ olduğundan üçüncü açıklamayla eşleşir.
Hukuki kurumsallaşmanın işleyişini kavramak için.
4
Beytülmal teşkilatını incelemek ve işlevini belirlemek.
Beytülmal, devlet hazinesi olduğundan dördüncü açıklamayla eşleşir.
Mali sistemin işleyişini anlamak için.

Anahtar Kavram

İslam Kültür ve Medeniyeti'nde idari, adli, mali ve kültürel kurumların işlevleri
Soru 180Soru

Türkiye Selçuklu Devleti'nde devlet işlerinin yürütüldüğü Büyük Divan'a (Divan-ı Saltanat) bağlı olarak çalışan alt divanların yöneticileri ile bu yöneticilerin yerine getirdiği temel görevler aşağıda kar��şık olarak verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki divan yöneticilerini sağ sütundaki görev tanımlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Pervaneci
Müstevfi
Müşrif
Emir-i Arz

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Pervaneci - Arazi kayıtlarının tutulması ve ikta dağıtımı; Müstevfi - Mali işler ve bütçe kayıtları; Müşrif - Mali ve idari teftiş; Emir-i Arz - Ordunun ihtiyaçları ve askeri yoklamalar
Pervaneci arazi işleri ve ikta tescilinden (üçüncü tanım), Müstevfi mali işlerden (dördüncü tanım), Müşrif teftiş işlerinden (birinci tanım), Emir-i Arz ise askeri işlerden (ikinci tanım) sorumludur. Yapılan eşleştirmeler Türkiye Selçuklu Devleti'nin merkez teşkilatı yapısındaki görev dağılımını tam olarak göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Pervaneci görevlisinin görev alanını tespit etmek
Pervaneci, toprak dağıtımı ve arazi kayıtlarını yürüten Divan-ı Pervane'nin başkanıdır. Bu durum üçüncü tanım ile eşleşir.
Selçuklularda arazi dağ��tımı ve tescili Pervaneci tarafından gerçekleştirilir.
2
Müstevfi görevlisinin görev alanını tespit etmek
Müstevfi, devletin bütçe ve mali işlerini yöneten Divan-ı İstifa'nın yöneticisidir. Bu durum dördüncü tanım ile eşleşir.
Müstevfi kelimesi mali işlerden sorumlu kişiyi temsil eder.
3
Müşrif görevlisinin görev alanını tespit etmek
Müşrif, askeri ve hukuki alanlar dışındaki mali ve idari kurumları denetleyen Divan-ı İşraf'ın başkanıdır. Bu durum birinci tanım ile eşleşir.
Müşrif, devlet dairelerinin denetimini (teftişini) üstlenir.
4
Emir-i Arz görevlisinin görev alanını tespit etmek
Emir-i Arz, askeri işleri yürüten ve ordunun ihtiyaçlarını karşılayan Divan-ı Arz'ın başkanıdır. Bu durum ikinci tanım ile eşleşir.
Divan-ı Arz, ordu işlerinden sorumlu divandır.

Anahtar Kavram

Türkiye Selçuklularında Divan-ı Saltanat bünyesindeki alt divanların başkanları ve görevleri
ÖncekiSayfa 9 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin