Tüm alıştırma soruları
324 soru
Soru 21Soru →
Numaralanmış söz öbeklerini anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Barajların su seviyesinin düşmesi tarımsal üretimin olumsuz etkilenmesine yol açmaktadır.
Doğru sıralama olan 'barajların su seviyesinin düşmesi tarımsal üretimin olumsuz etkilenmesine yol açmaktadır' cümlesi, dil bilgisi kurallarına ve mantık akışına tam olarak uygundur. Özne grubunu oluşturan 'barajların su seviyesinin düşmesi' ifadesi, yüklem olan 'yol açmaktadır' eylemine ve bu eylemden etkilenen 'tarımsal üretimin olumsuz etkilenmesine' dolaylı tümlecine tam bir anlam bütünlüğü içinde bağlanmaktadır.
Adım Adım Çözüm
1
Yüklemi belirleme
'yol açmaktadır' ifadesi cümlenin yüklemidir ve kurallı cümle yapısı gereği sonda yer almalıdır.
Türkçede kurallı cümlelerde yüklem sonda bulunur.
2
Özne grubunu oluşturma
'barajların su seviyesinin' ve 'düşmesi' ifadeleri birleşerek 'barajların su seviyesinin düşmesi' özne grubunu oluşturur.
Tamlayan eki (-in) ile iyelik ekinin (-si) uyumu bu iki öbeğin birleşmesini gerektirir.
3
Tümleç ve yüklem bağlantısını kurma
'tarımsal üretimin' ve 'olumsuz etkilenmesine' ifadeleri birleşerek 'tarımsal üretimin olumsuz etkilenmesine' öbeğini oluşturur ve yükleme bağlanır.
Yönelme durumu eki (-ne), 'yol açmaktadır' yükleminin gerektirdiği dolaylı tümleci oluşturur.
Anahtar Kavram
İsim tamlamaları ve fiilimsi gruplarıyla anlamlı ve kurallı cümle oluşturma
Soru 22Soru →
Aşağıdaki cümleleri, kağıdın tarihsel gelişimini kronolojik olarak anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama: Antik Mısır'da papirüs kullanımı, Çin'deki ilk gerçek kağıt üretimi, üretim teknolojisinin İpek Yolu ile Avrupa'ya taşınması ve günümüzdeki endüstriyel üretim şeklinde olmalıdır.
Tarihsel gelişim süreci en eski dönemden günümüze doğru kronolojik bir sıra izler. Antik Mısır ile başlayan süreç, Çin'deki üretim, bunun dünyaya yayılması ve en son günümüzdeki endüstriyel üretimle tamamlanır.
Adım Adım Çözüm
1
Metinlerdeki zaman belirten ifadeleri ve bağlantı ögelerini inceleyiniz.
İlk aşamanın Antik Mısır'daki papirüs kullanımı olduğu belirlenir.
Kronolojik akışın başlangıç noktasını tespit etmek sıralamanın ilk adımıdır.
2
Gelişmeleri birbirine bağlayan köprü ifadeleri takip ediniz.
Çin'deki üretimin Mısır'daki yöntemden sonra geldiği ve ardından bu teknolojinin dünyaya yayıldığı görülür.
Mantıksal ve kronolojik süreklilik bu bağlantılar üzerinden kurulur.
3
Sonuç cümlesini belirleyiniz.
Günümüzdeki endüstriyel üretimi özetleyen ifadenin en sonda yer alması gerektiği anlaşılır.
Tarihsel sürecin günümüzdeki durumla sonlandırılması gerekir.
Anahtar Kavram
Paragrafta kronolojik ve mantıksal sıralama kurma
Soru 23Soru →
Bir makaleden alınan aşağıdaki cümleler karışık olarak verilmiştir. Bu cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanması için doğru sıralama nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Cümlelerin doğru sıralaması: Bilimsel bilginin doğrusal birikiminden bahseden cümle ile başlanmalı, Kuhn'un paradigma itirazıyla devam edilmeli, paradigma kavramının tanımı yapılmalı, devrimsel dönüşümlerin sonuçları aktarılmalı ve yeni paradigmanın dünyayı yeniden şekillendirdiği belirtilerek tamamlanmalıdır. Sıralama sent_1, sent_2, sent_3, sent_4, sent_5 şeklinde olmalıdır.
Doğru sıralamada cümleler arasındaki geçişler anahtar kavramlar ve bağlayıcı ifadelerle (ancak, bu kavrama göre, söz konusu devrimsel dönüşümler, nitekim) kusursuz bir anlamsal zincir oluşturur.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesini belirleme
Geleneksel birikimsel ilerleme anlayışını tanıtan cümle (sent_1) ilk cümle olmalıdır.
Kendinden önce başka bir yargıya gönderme yapmayan, bağımsız ve konuyu başlatan tek cümle budur.
2
Gelişme cümlelerini bağlama
Thomas Kuhn'un paradigma değişimlerini tanıtan cümle (sent_2) ikinci cümle olmalıdır.
'Ancak' bağlacı ve 'bu birikimsel ilerleme' ifadesiyle doğrudan ilk cümledeki iddiaya karşı çıkmaktadır.
3
Kavramsal zinciri takip etme
Paradigmanın devrimsel yapısını açıklayan cümle (sent_3) üçüncü sırada yer almalıdır.
'Bu kavrama göre' ifadesi ikinci cümledeki 'paradigma değişimleri' kavramına atıfta bulunarak zinciri devam ettirir.
4
Devrimsel dönüşümün sonuçlarını bağlama
Eski kuramların yetersizliğini belirten cümle (sent_4) dördüncü sırada olmalıdır.
'Söz konusu devrimsel dönüşümler' ifadesi üçüncü cümlenin sonundaki 'devrimsel dönüşümlerle yol alır' yargısına doğrudan bağlanır.
5
Sonuç cümlesine ulaşma
Yeni paradigmanın dünyayı şekillendirdiğini belirten cümle (sent_5) son cümle olmalıdır.
'Nitekim' bağlacıyla önceki cümlelerin mantıksal sonucunu özetler ve konuyu bağlar.
Anahtar Kavram
Paragrafta anlam akışını takip etme ve anahtar sözcükler vasıtasıyla cümleler arası anlamsal bağlar kurma.
Soru 24Soru →
Aşağıda karışık olarak verilen cümleleri anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Cümlelerin doğru sıralaması: Platon'un mimesis görüşünün ortaya konduğu cümle ilk sırada yer almalıdır. Ardından Platon'un bu görüşünü gerekçelendiren 'Ona göre' ifadesiyle başlayan cümle gelmelidir. Üçüncü sırada Aristoteles'in bu görüşe karşı çıktığını belirten cümle yer almalı, dördüncü sırada onun 'Poetika' eserindeki sanat tanımı sunulmalı ve son sırada 'Bu do��rultuda' ifadesiyle başlayan tamamlayıcı yargı bulunmalıdır.
Doğru sıralamada Platon'un sanat hakkındaki genel görüşü verilmiş, ardından 'Ona göre' ifadesiyle bu görüşün açıklaması yapılmıştır. Daha sonra 'Aristoteles ise' ifadesiyle karşıt bir bakış açısı sunulmuş, bu bakış açısının kaynağı olan 'Poetika' eseri açıklanmış ve son olarak 'Bu doğrultuda' ifadesiyle Aristoteles'in teorisinin pratik sonucu (katarsis) bağlanarak akış tamamlanmıştır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesinin tespiti
Platon'un sanatı taklit olarak gördüğünü ifade eden cümle, kendinden önce bir cümleye gönderme yapmadığı için giriş cümlesi olarak seçilir.
Paragrafın giriş cümleleri bağıms��z yargılar içermeli, bağlayıcı ögelerle başlamamalıdır.
2
İkinci cümlenin belirlenmesi
'Ona göre' zamiriyle başlayan ve Platon'un taklit tezini açıklayan cümle ikinci sıraya yerleştirilir.
'Ona göre' ifadesi ilk cümledeki Platon'a anlamsal ve dil bilgisel olarak doğrudan bağlanır.
3
Üçüncü cümlenin belirlenmesi
Aristoteles'in Platon'a karşı çıktığını belirten cümle üçüncü sıraya getirilir.
'Aristoteles ise' ifadesi ve 'hocasının bu olumsuz sanat algısı' göndermesi, ilk iki cümlede sunulan teze bir antitez geliştirilmesini sağlar.
4
Dördüncü cümlenin belirlenmesi
Aristoteles'in Poetika'daki sanat tanımını aktaran cümle dördüncü sıraya yerleştirilir.
Üçüncü cümlede Aristoteles'in getirdiği 'yapıcı boyutun' ne olduğu bu cümlede eseri üzerinden açıklanmaktadır.
5
Son cümlenin belirlenmesi
'Bu doğrultuda' çıkarımıyla başlayan ve katarsis kavramıyla biten cümle son sıraya getirilir.
Bu cümle, Aristoteles'in bir önceki cümlede yer alan sanat tanımını tamamlayarak mimesis teorisinin işlevsel sonucunu açıklar.
Anahtar Kavram
Paragraf oluşturma sorularında cümleler arası anlamsal bütünlük, zamirler, işaret sıfatları ve karşılaştırma bağlaçları gibi dilsel göstergeler takip edilerek doğru akış belirlenir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 25Soru →
Yukarıda karışık olarak verilen cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturabilmesi için doğru sıralama nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Anlamlı ve kurallı paragraf sıralaması; yazma eyleminin bir fikir kıvılcımıyla başladığı belirtilen giriş cümlesinin ardından, bu kıvılcımın geliştiğini söyleyen cümlenin gelmesi, daha sonra taslağın metne dönüştüğünü anlatan cümlenin gelmesi ve en son sürecin tamamlandığını ifade eden cümlenin gelmesiyle oluşan sıralamadır.
Anlamlı bir paragraf oluşturulurken ilk olarak bağımsız bir yargı içeren giriş cümlesi belirlenir. Daha sonra bu cümledeki anahtar kelimelere gönderme yapan cümleler mantık sırasına göre dizilir. Son olarak süreci sonlandıran ifadeyle paragraf tamamlanır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesini belirleyin.
İlk cümle bağımsız bir yargı bildiren ve konuyu başlatan cümle olarak seçilmiştir.
Paragrafın giriş cümlesi kendinden önce bir anlatıma işaret eden bağlayıcı ögeler içermemelidir.
2
Bağlayıcı ifadeleri takip edin.
İkinci cümlede yer alan işaret sıfatı, bir önceki cümledeki 'kıvılcım' kavramına bağlanmıştır.
Cümleler arasındaki anlam bütünlüğü, ortak kelime ve kavramların takibiyle sağlanır.
3
Sürecin akışını tamamlayın.
Gelişme ve sonuç cümleleri zaman sırasına göre ('ardından' ve 'son aşamada') dizilmiştir.
Anlatım kronolojik veya mantıksal bir sıra takip ederek sonuca ulaşmalıdır.
Anahtar Kavram
Paragraf oluşturma ve anlam akışı
Soru 26Soru →
Numaralanmış bu cümlelerin mantık akışına göre anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturabilmesi için yapılması gereken sıralamayı belirleyiniz.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Cümlelerin anlam bütünlü��ü oluşturacak şekilde doğru sıralaması: Jeremy Bentham'ın hapishane modelini tanıtan cümle ile başlanmalı, mimari amacını açıklayan ikinci cümleyle devam edilmeli, ardından Foucault'nun bu modeli sosyolojik metafora taşıdığı üçüncü cümle gelmeli, bu metaforu kurumsal örneklerle açan dördüncü cümle eklenmeli ve nihayet iktidarın gözetleme gücüyle bireyi inşa ettiğini belirten sonuç cümlesiyle tamamlanmalıdır.
Cümlelerin doğru sıralaması, konunun tarihsel ve düşünsel gelişimini takip edecek şekilde Bentham'ın somut hapishane tasarımından başlayıp Foucault'nun bu tasarımı modern iktidarın gözetim mekanizmalarını açıklamak için kullandığı sosyolojik metafora ve en nihayetinde bu gözetimin toplumsal sonucuna doğru akmalıdır. Metin, bağımsız bir giriş cümlesiyle başlayıp sırasıyla işaret sıfatları ('bu mimari düzenleme'), karşılaştırma ve geçiş ifadeleri ('ise bu modeli'), pekiştirme/açıklama bağlaçları ('nitekim') ve sonuç bildiren özetleyicilerle ('böylece') birbirine kusursuz biçimde bağlanmaktadır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesini belirlemek amacıyla bağımsız yargı bildiren ve kendinden önceye atıfta bulunmayan ifadeyi arama.
Jeremy Bentham'ın 18. yüzyıldaki tasarımını tanıtan cümlenin giriş cümlesi olduğu tespit edilir.
Diğer cümlelerin tamamı 'bu mimari düzenleme', 'bu modeli', 'nitekim', 'böylece' gibi kendinden önceki yargılara bağlanan köprü ifadeler içermektedir.
2
Giriş cümlesinin ardından gelen ve bu cümledeki 'hapishane modeli' ifadesini açıklayan devam cümlesini bulma.
'Bu mimari düzenlemede temel amaç...' şeklinde başlayan cümlenin ikinci sırada yer alması gerektiği belirlenir.
'Bu mimari düzenleme' işaret grubu doğrudan ilk cümledeki hapishane modeline gönderme yapmaktadır.
3
Bentham'ın fiziksel model tanımından sonra bu modelin soyut/sosyolojik yorumuna geçiş sağlayan bağlantı cümlesini arama.
'Michel Foucault ise bu modeli...' ifadesiyle başlayan cümlenin üçüncü sıraya geleceği saptanır.
Foucault'nun 'ise' bağlacını kullanarak Bentham'ın fiziksel modelini modern iktidar metaforuna dönüştürmesi bu iki düşünceyi mantıksal olarak bağlar.
4
Foucault'nun modern toplum metaforunu detaylandıran ve somutlaştıran örneklendirme cümlesini konumlandırma.
'Nitekim Foucault'ya göre modern dönemde okul, hastane...' diye devam eden cümlenin dördüncü sıraya yerleştirilmesi sağlanır.
'Nitekim' açıklama bağlacı, bir önceki cümledeki 'modern toplumun kılcal damarlarına sızma' iddiasını kurumlar üzerinden doğrular.
5
Tüm bu denetim ve uysal beden üretme sürecinin sonucunu özetleyen yargıyı tespit etme.
'Böylece iktidar, şiddete başvurmak yerine...' şeklinde kurulan cümlenin son sırada yer alması gerektiği belirlenir.
'Böylece' sonuç bağlacı, kurumlar üzerinden yürütülen denetim sürecinin iktidar tarafından nasıl bir toplumsal inşa ile neticelendiğini özetler.
Anahtar Kavram
Paragraf Sıralama ve Mantıksal Akış
Soru 27Soru →
Aşağıdaki cümleleri anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama: Geleneksel romandaki doğrusal zaman tasavvuru ile başlayan, modern romancıların bu algıyı yetersiz bulmasıyla devam eden, bu yetersizliğin doğurduğu çok boyutlu kurgu yapısını ve kullanılan anlatım tekniklerini açıklayan ve nihayetinde modern anlatının zamanı bükme işlevini özetleyen sıralamadır.
Doğru sıralama belirlenirken cümleler arasındaki dil bilgisel bağlar ve anlamsal geçişler esas alınmıştır. İlk olarak genel bir yargı bildiren cümleyle başlanmış, ardından karşıtlık ve gerekçelendirme bildiren ifadeler (ancak, bu yetersizlik, böylece, sonuç olarak) izlenerek mantıksal sıra oluşturulmuştur.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesini belirlemek.
Geleneksel romanda zamanı doğrusal bir nehre benzeten ve kendinden önceye atıfta bulunmayan cümle birinci sıraya getirilir.
Bir paragrafın giriş cümlesi bağımsız olmalı, geçiş ve bağlantı ifadeleri barındırmamalıdır.
2
Giriş cümlesine anlamca bağlanan ikinci cümleyi bulmak.
Giriş cümlesindeki yargıya karşıtlık sunan 'Ancak' ile başlayan ve zaman algısının yetersiz bulunduğunu belirten cümle ikinci sıraya getirilir.
Geleneksel roman ile modern roman arasındaki zaman algısı farkı bu cümleyle kurulur.
3
İkinci cümledeki referans ifadesini takip etmek.
'Bu yetersizlik hissi' ifadesiyle başlayan ve yeni bir kurgu yapısını tanımlayan cümle üçüncü sıraya yerleştirilir.
Önceki cümledeki 'yetersiz bulmuşlardır' ifadesine yapılan doğrudan atıf bu cümlenin yerini belirler.
4
Üçüncü cümlede anlatılan yapının yöntemini açıklayan cümleyi bulmak.
'Böylece' ile başlayan ve bilinç akışı gibi tekniklerle zamanın öznel bir deneyime dönüştüğünü açıklayan cümle dördüncü sıraya yerleştirilir.
Çok boyutlu kurgusal yapının anlatı teknikleri üzerinden nasıl somutlaştığı bu cümleyle verilir.
5
Paragrafı sonlandıran sonuç cümlesini belirlemek.
'Sonuç olarak' ifadesiyle başlayan ve modern anlatının genel etkisini özetleyen cümle discouraged/beşinci (son) sıraya yerleştirilir.
Tüm paragrafta tartışılan düşünce bu cümleyle bir sonuca bağlanıp özetlenir.
Anahtar Kavram
Paragraf oluşturma ve anlam akışını takip etme
Soru 28Soru →
Aşağıda karışık olarak verilen paragrafların anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturabilmesi için doğru sıralama nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Paragrafların doğru sıralanışı: Konunun kültürel yönünü tanıtan giriş paragrafı ilk sırada yer almalıdır. Ardından 'Kültürel aktarımın yanı sıra' ifadesiyle bu düşünceye bağlanan fiziksel ve zihinsel faydalar ikinci sıraya gelmelidir. Sonrasında 'Aynı zamanda' ifadesiyle sosyal boyutun eklendiği üçüncü paragraf gelmeli ve son olarak 'Kısacası' özetleyici bağlacıyla biten sonuç paragrafı yer almalıdır.
Giriş paragrafında konunun kültürel boyutu tanıtılmış, sonraki paragraflar sırasıyla geçiş ifadeleri ('kültürel aktarımın yanı sıra' ve 'aynı zamanda') kullanılarak fiziksel, zihinsel ve sosyal faydalara değinmiş, en sonunda ise 'kısacası' ifadesiyle metin sonuca ulaştırılmıştır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş paragrafının belirlenmesi
Giriş paragrafı tespit edildi.
Genel bir yargıyla başlayan ve kendinden önce başka bir konuya atıfta bulunmayan paragraf ilk sırada olmalıdır.
2
Bağlantı ögelerinden yararlanarak gelişme paragraflarının sıralanması
Gelişme paragraflarının sıralaması yapıldı.
'Kültürel aktarımın yanı sıra...' ifadesi kültürel mirastan bahseden ilk paragraftan sonra gelmelidir. 'Aynı zamanda...' ifadesi ise fiziksel gelişimden sonra sosyal boyuta geçişi sağlar.
3
Sonuç paragrafının yerleştirilmesi
Sonuç paragrafı sona yerleştirildi.
'Kısacası' ifadesi özetleyici bir bağlaçtır ve metni nihai bir sonuca ulaştırır.
Anahtar Kavram
Çoklu paragraf yapılarında mantıksal akış ve bağlantı ögeleri
Soru 29Soru →
Numaralanmış cümlelerin mantıksal akışa göre anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturabilmesi için doğru sıralama nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama sırasıyla; nöroestetik disiplininin tanımını yapan cümle, bu disiplindeki güncel araştırmaları açıklayan cümle, araştırmalardaki aktifleşen bölgelerin işlevini sunan cümle, bu bölgelerin kurduğu duygusal bağa kültürel bir boyut ekleyen cümle ve son olarak tüm süreci özetleyen sonuç cümlesi şeklinde kurulmalıdır.
Anlamlı bir paragraf oluşturulurken genel tanım cümlesinden başlanarak dilsel köprüler (disiplin -> bu disiplin, aktifleşen mekanizmalar -> aktifleşen bu bölgeler, duygusal bağ -> bu bağın şiddeti) ve son olarak 'dolayısıyla' çıkarım ifadesi takip edilmiştir.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesinin belirlenmesi
Disiplinin genel tanımını yapan 'Nöroestetik, sanat eserlerinin...' ifadesi ilk sıraya yerleştirilir.
Bu cümle kendinden önceye atıfta bulunmayan bağımsız bir yargı barındırır.
2
Gelişme basamağının ilk halkasının bulunması
'Bu disiplin çerçevesinde...' ifadesiyle başlayan cümle ikinci sıraya getirilir.
'Bu disiplin' işaret grubu, giriş cümlesindeki 'disiplin' kavramına doğrudan bağlanır.
3
Dilsel bağlantıların takip edilmesi
'Aktifleşen bu bölgeler...' ifadesiyle başlayan cümle üçüncü sıraya yerleştirilir.
İkinci cümlede yer alan 'ödül merkezinin yanı sıra karar alma mekanizmalarının aktifleştiği' bilgisi bu cümlenin öznesini oluşturur.
4
Fikir akışının genişletilmesi
'Ancak bu bağın...' cümlesi dördüncü sıraya getirilir.
Üçüncü cümlenin sonundaki 'duygusal bir bağ kurmasını sağlar' ifadesi bu cümlede 'bu bağın' şeklinde sürdürülmüştür.
5
Sonuç cümlesinin tespiti
'Dolayısıyla sanatsal deneyim...' ile başlayan cümle en sona yerleştirilir.
Metindeki argümanları 'Dolayısıyla' bağlacıyla toparlayarak biyolojik ve kültürel bileşenleri özetleyen bir bitiş sunar.
Anahtar Kavram
Paragrafta anlam akışını sağlayan bağlantı ögeleri ve mantıksal tutarlılık
Soru 30Soru →
Metinlerarasılık kuramının yazar, okur ve anlam kavramlar��na getirdiği yeni bakış açısını açıklayan aşağıdaki cümleleri anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama şu şekildedir: İlk olarak metinlerarasılık kuramının temel tezini kuran cümle gelir; ardından bu kuramsal çerçevenin romantik yaratıcı özne anlayışını dışlayıp odağı dilsel ağa taşıdığını belirten cümle takip eder; yazarın bir deha olmaktan çıkıp kolaj ustasına dönüştüğünü açıklayan cümle üçüncü sırada yer alır; yazarın otoritesinin sarsılmasıyla metnin özerkleşmesini ve okurun aktifleşmesini anlatan cümle dördüncü sırada gelir; son olarak anlamın sabit bir öz olmaktan çıkıp okur ile metin arasındaki dinamik karşılaşmada üretilen akışkan bir sürece dönüştüğünü özetleyen sonuç cümlesiyle paragraf tamamlanır.
Doğru sıralama, genelden özele giden ve kavramsal ilişkileri mantıksal zincirlerle birbirine bağlayan bir yapı sunar. Metinlerarasılık tanımıyla başlayan giriş cümlesini, bu kuramın yazar merkezli estetiğe getirdiği eleştiri izler; yazarın yeni konumunun tanımlanmasının ardından metnin özerkleşmesiyle okurun aktifleşmesi vurgulanır ve nihayetinde anlamın yeni tanımıyla paragraf mantıklı bir sonuca ulaştırılır.
Adım Adım Çözüm
1
Paragrafın giriş cümlesi olmaya en uygun ifadeyi belirleme.
Postmodern edebiyat kuramlarının temel dayanaklarından biri olan metinlerarasılık kavramını tanımlayan ve kendisinden önceye gönderme yapmayan ifade ilk cümle olarak seçilir.
Bir paragrafın ilk cümlesi bağımsız olmalı, kendisinden önce başka bir cümlenin varlığına işaret eden bağlayıcı ögeler içermebelidir.
2
İlk cümledeki kavrama doğrudan atıfta bulunan ve kuramın yazar ve niyet kavramlarıyla ilişkisini kuran cümleyi bulma.
'Söz konusu kuramsal çerçeve' ifadesiyle başlayan ve odağın yazarın niyetinden dilsel ağa kaydığını belirten cümle ikinci sıraya getirilir.
İlk cümledeki metinlerarasılık tanımının ardından, bu kuramın getirdiği teorik çerçevenin yazar ve dil ilişkisi bakımından neyi dışladığını ve neye odaklandığını açıklamak düşüncenin akışına uygundur.
3
İkinci cümlede yazarın öznelliğinin dışlanması üzerine yapılan vurguyu detaylandıran açıklamayı tespit etme.
'Nitekim bu anlayışta yazar...' şeklinde başlayan ve yazarın mutlak dehadan kolaj ustasına dönüşümünü somutlaştıran cümle üçüncü sıraya yerleştirilir.
'Nitekim' bağlacı, bir önceki yargıyı desteklemek ve açıklamak için kullanılır; yazarın deha olmaktan çıkıp kolaj ustasına dönüşmesi, romantik özne anlayışının dışlanmasının doğrudan bir açılımıdır.
4
Yazardan sonra metnin durumuna ve okurun rolüne geçiş yapan cümleyi belirleme.
'Anlatının yazarın mutlak otoritesinden arınarak bu şekilde özerkleşmesi...' ifadesiyle başlayan ve odağı okura kaydıran cümle dördüncü sıraya getirilir.
Metnin yazarın otoritesinden bağımsızlaşması (özerkleşmesi) bir önceki cümlenin sonucudur ve bu durum okurun edilgenlikten aktif özneye geçişini hazırlar.
5
Okurun aktif rolünün anlam kavramı üzerindeki son etkisini açıklayan ve paragrafı sonuca bağlayan cümleyi bulma.
'Böylece anlam...' ifadesiyle başlayan ve anlamın durağan bir öz olmaktan çıkıp süreç haline geldiğini bildiren cümle son cümle olarak belirlenir.
'Böylece' bağlacı ve anlamın okurun aktif rolüyle yeniden üretilmesi tespiti, tüm paragrafın düşünsel gelişimini tamamlayan mantıklı bir sonuç niteliğindedir.
Anahtar Kavram
Metin sıralama ve paragrafta anlam akışı
Soru 31Soru →
Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde eğitim, sağlık ve kültür alanlarında kurumsal yapının oluşmasını sağlayan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak en erkenden en geç olana doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru kronolojik sıralama: İlk medresenin açılması (Orhan Gazi dönemi), Bursa Darüşşifası'nın açılması (Yıldırım Bayezid dönemi) ve Edirne Darülhadisi'nin açılması (II. Murad dönemi) şeklindedir.
Osmanlı Devleti'nde kurumsallaşma adımları padişahların tahtta kalma sıralamasına göre şekillenmiştir. Orhan Gazi döneminde İznik Medresesi, Yıldırım Bayezid döneminde Bursa Darüşşifası ve II. Murad döneminde Edirne Darülhadisi kurulduğundan kronolojik gelişim bu yöndedir.
Adım Adım Çözüm
1
İlk eğitim kurumunun ve padişahının belirlenmesi
İznik Medresesi, Orhan Gazi döneminde (1331) kurulmuştur ve sıralamadaki en erken gelişmedir.
Orhan Gazi (1326-1362) listedeki padişahlar arasında en erken dönemde hüküm sürmüş olan hükümdardır.
2
Kronolojik olarak ikinci sırada yer alan sağlık ve eğitim kurumunun belirlenmesi
Bursa Darüşşifası, Yıldırım Bayezid döneminde (1399) açılmıştır.
Yıldırım Bayezid (1389-1402) Orhan Gazi'den sonra tahta çıkmıştır.
3
Sıralamadaki en son kültürel kurumun belirlenmesi
Edirne Darülhadisi, II. Murad döneminde (1435) açılmıştır.
II. Murad (1421-1451) bu gruptaki padişahlar arasında en son dönemde tahta çıkandır.
Anahtar Kavram
Osmanlı Kuruluş Dönemi padişahlarının tahta çıkış sırasına göre ilmi ve kültürel kurumsallaşmanın gelişimi
Soru 32Soru →
Aşağıdaki numaralanmış cümleleri anlamlı ve kurallı bir paragraf oluşturacak şekilde sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama: Kütüphaneler ile başlayan cümle birinci, kitapların işlevini belirten cümle ikinci, dijital çağdaki değişimi anlatan cümle üçüncü ve okurların internet sitelerine yöneldiğini belirten cümle sonuncu olmalıdır.
Anlamlı bir paragraf oluşturulurken genelden özele, tanımdan açıklamaya doğru bir yol izlenir. Kütüphanelerin tanımıyla başlanıp, ardından 'bu kurumlarda' ifadesiyle kütüphanelere atıfta bulunulmuş, sonrasında 'ancak' bağlacıyla dijital çağın getirdiği değişim sunulmuş ve 'artık' ifadesiyle günümüzdeki durum açıklanarak sıralama tamamlanmıştır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesini belirleme
Kütüphanelerin tanımını yapan cümle ilk sıraya yerleştirilir.
Paragrafın ilk cümlesi kendinden önce başka bir cümleye gönderme yapan bağlayıcı unsurlar (bu, ancak, artık vb.) içermemelidir.
2
İkinci cümleyi bağlama
Kitapların işlevini anlatan cümle ikinci sıraya getirilir.
Bu cümledeki 'Bu kurumlarda' ifadesi, ilk cümledeki kütüphanelere işaret etmektedir.
3
Üçüncü cümleyi bağlama
Dijital çağ ile erişimin değiştiğini belirten cümle üçüncü sıraya getirilir.
Cümledeki 'bu bilgiye' ifadesi bir önceki cümledeki 'bilgi birikimi' kavramına bağlanır ve 'ancak' kelimesiyle yeni bir durum başlatılır.
4
Sonuç cümlesini belirleme
Okurların internete yönelmesini anlatan cümle son sıraya getirilir.
'Artık' ifadesiyle başlayan bu cümle, dijital çağın getirdiği değişimin günümüzdeki sonucunu açıklayarak akışı tamamlar.
Anahtar Kavram
Paragraf oluşturma ve anlam akışını sağlayan anahtar kelimeleri takip etme
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru →
Numaralanmış cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanması için doğru dizilim aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanışı şu şekildedir: Dilbilimsel görelilik kuramının tanımıyla başlanmalı (III), bu kuramın temel varsayımı açıklanmalı (I), bu varsayıma yönelik somut bir örnek sunulmalı (V), ardından bilişsel bilimlerden gelen karşıt argüman dahil edilmeli (II) ve son olarak tüm bu fikirler bir sentezde birleştirilmelidir (IV).
Cümleler anlam ve yapı yönünden incelendiğinde, III. cümle genel bir yargı taşıdığı için giriş cümlesidir. I. cümledeki 'Bu kurama göre' ifadesi III. cümleye bağlanır. V. cümledeki 'Örneğin' ifadesi I. cümledeki savı somutlaştırır. II. cümledeki 'Bununla birlikte' ifadesi bir önceki duruma karşıtlık bildirerek akışı devam ettirir. IV. cümle ise 'Sonuç olarak' ifadesiyle tüm metni sonuca bağlar.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesinin belirlenmesi
Giriş cümlesi olarak 'Dilbilimsel görelilik kuramı...' ile başlayan III. cümle belirlenir.
Bu cümle kendinden önceye gönderme yapan hiçbir bağlantı ögesi içermez ve bağımsız bir tanım cümlesidir.
2
Giriş cümlesini takip eden cümlenin bulunması
İkinci cümle olarak 'Bu kurama göre...' ifadesiyle başlayan I. cümle seçilir.
'Bu kurama göre' ifadesi, doğrudan bir önceki cümledeki 'dilbilimsel görelilik kuramı' ifadesine atıfta bulunarak konuyu genişletir.
3
Örneklendirme cümlesinin yerleştirilmesi
Üçüncü cümle olarak 'Örneğin...' diye başlayan V. cümle yerleştirilir.
Bu cümle, ikinci cümledeki 'farklı dilleri konuşan insanların dünyayı farklı deneyimlemesi' durumuna somut bir yön tayini örneği sunar.
4
Karşıt tezin dahil edilmesi
Dördüncü cümle olarak 'Bununla birlikte...' ile başlayan II. cümle getirilir.
'Bununla birlikte' ifadesi, kuramın iddia ettiği dilsel belirlenimciliğe yönelik bilişsel bilimlerden gelen karşı argümanı sunarak metni derinleştirir.
5
Sonuç cümlesinin eklenmesi
Son cümle olarak 'Sonuç olarak...' ile başlayan IV. cümle seçilir.
'Sonuç olarak' ifadesiyle paragraftaki iki farklı görüş sentezlenerek metin sonlandırılır.
Anahtar Kavram
Paragrafta anlam akışını sağlama ve düşüncenin mantıksal sıralaması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 34Soru →
Aşağıda karışık olarak verilen cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralanmış doğru dizilimini belirleyiniz.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama 'Harita, yeryüzünün nesnel...' ile başlayan, sırasıyla 'Aslında haritacılık...', 'Çünkü çizgi...', 'Bu durum, boşluk...' ve 'Dolayısıyla kartograf...' şeklinde devam eden sıralamadır.
Anlamlı bir bütün oluşturabilmek için öncelikle kendinden önce bir cümleye ihtiyaç duymayan 'Harita, yeryüzünün nesnel...' ifadesi giriş cümlesi seçilir. Ardından haritacılık tarihindeki sınır çizimlerine değinen cümle getirilir. Sınır çizme eylemi 'Çünkü çizgi...' ifadesiyle gerekçelendirilir. Bu durumun ideolojik boyutu 'Bu durum...' cümlesiyle açıklanır. Son olarak 'Dolayısıyla...' bağlacıyla haritacının konumu belirlenerek paragraf tamamlanır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesinin belirlenmesi.
Giriş cümlesi 'Harita, yeryüzünün nesnel bir kopyası olmaktan ziyade, iktidarın mekânı kendi arzusu doğrultusunda yeniden kurgulama aracıdır.' olmalıdır.
Bu cümle kendinden önce bir yargı gerektirmeyen, konuyu doğrudan açan bağımsız bir ifadedir.
2
Giriş cümlesini açan ikinci cümlenin tespiti.
İkinci cümle 'Aslında haritacılık tarihi boyunca sınırların çizilmesi...' olmalıdır.
Haritanın iktidar aracı olmasını tarihsel süreçte sınır çizme ve egemenlik alanı kurma bağlamıyla ilişkilendirir.
3
Sınır kavramına getirilen açıklamanın bulunması.
Üçüncü cümle 'Çünkü çizgi, sadece iki bölgeyi...' olmalıdır.
'Çünkü çizgi' ifadesiyle bir önceki cümlede yer alan 'sınırların çizilmesi' eyleminin içeriğini ve mantığını gerekçelendirir.
4
Sonuç doğuran durumun tespiti.
Dördüncü cümle 'Bu durum, boşluk olarak görülen alanların...' olmalıdır.
'Bu durum' zamiri bir önceki cümlede sunulan çizginin sınırlandırma ve belirleme niteliğine atıfta bulunarak bunun ideolojik sonucunu sunar.
5
Sonuç cümlesinin belirlenmesi.
Beşinci cümle 'Dolayısıyla kartograf, tarafsız bir bilim insanı...' olmalıdır.
'Dolayısıyla' bağlacı paragraftaki tüm fikir zincirini mantıksal bir yargıyla noktalar.
Anahtar Kavram
Cümleler arası mantıksal, kronolojik ve dil bilgisel bağlantıların (gönderme sözcükleri, gerekçe ve sonuç bağlaçları) analizi.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 35Soru →
Yukarıda karışık olarak verilen cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturabilmesi için doğru sıralama nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
I - II - III - IV - V sıralaması ile anlamlı ve kurallı bir paragraf oluşturulur.
Doğru sıralamada cümleler birbirine anlamsal ve yapısal köprülerle bağlanmıştır. İlk cümledeki tanım, ikinci cümledeki süreç ifadesiyle sürdürülmüş; bu süreç üçüncü cümlede 'simülakr' sonucuna bağlanmış; dördüncü cümlede bu durumun 'hipergerçeklik' evrenini doğurduğu belirtilmiş ve son cümlede ise 'Sonuçta' ifadesiyle bu yeni evrendeki durum netleştirilerek paragraf sonlandırılmıştır.
Adım Adım Çözüm
1
Paragrafın ilk cümlesi olabilecek, kendinden önceki bir yarg��ya bağımlı olmayan bağımsız giriş cümlesini bulmak.
I. cümlenin giriş cümlesi olduğu saptanır.
I. cümle, Baudrillard'ın simülasyon tanımını yaparak konuyu genel bir çerçevede başlatır ve hiçbir bağlayıcı referans sözcük içermez.
2
Giriş cümlesindeki kavramların ve anahtar kelimelerin izini sürerek ikinci cümleyi tespit etmek.
II. cümlenin ikinci sırada yer alması gerektiği saptanır.
II. cümledeki 'Bu üretim sürecinde' ifadesi, I. cümledeki 'yeniden üretilmesidir' söz öbeğine doğrudan bağlanır.
3
İkinci cümleden sonra mantıksal akışı sürdüren ve aşamalı değişimi gösteren ifadeyi bulmak.
III. cümlenin üçüncü sırada yer alması gerektiği saptanır.
III. cümledeki 'Bu aşamalı dönüşümün' ifadesi, II. cümledeki 'aşamalı olarak... bırakır' belirlemesini devam ettirerek kavramı 'simülakr' tanımına ulaştırır.
4
Simülakr kavramının yol açtığı durumu açıklayan sonraki bağlantıyı kurmak.
IV. cümlenin dördüncü sırada yer alması gerektiği saptanır.
IV. cümledeki 'simülakrların hâkimiyet kurması' ifadesi, III. cümlenin sonundaki 'simülakr' kavramına doğrudan bağlanır ve yeni bir kavram olan 'hipergerçeklik' evrenini açar.
5
Paragrafı sonlandıracak yargı ilişkisini kurmak.
V. cümlenin son sırada yer alması gerektiği saptanır.
V. cümledeki 'Sonuçta' bağlacı ve 'bu yeni evrende' ifadesi, IV. cümledeki 'hipergerçeklik evrenini' işaret ederek paragrafın mantıksal akışını tamamlar.
Anahtar Kavram
Paragrafta Anlam ve Cümlelerin Mantıksal Sıralanması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 36Soru →
Yukarıda karışık olarak verilen cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanması için doğru dizilim nasıl olmalıd��r?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama II - I - IV - V - III şeklinde olmalıdır.
Doğru sıralamada, kahve çekirdeğinin üretiminden fincana gelene kadarki aşamaları kronolojik ve mantıksal bir sıra takip etmektedir. Süreç, toplanmayla (II) başlar, kurutma (I), kavrulma (IV), öğütülme (V) ve son olarak demleme (III) ile tamamlanır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesini belirleme
II numaralı cümlenin ilk cümle olduğu saptanır.
Sürecin başlangıcını ('başlar' ifadesiyle) belirten ve kendinden önce bir cümleye atıfta bulunmayan tek cümle II numaralı cümledir.
2
İkinci cümleyi bulma
I numaralı cümlenin ikinci sırada yer alması gerektiği belirlenir.
I numaralı cümledeki 'Toplanan bu kırmızı meyveler' ifadesi, II numaralı cümledeki meyve toplama eylemine doğrudan bağlıdır.
3
Üçüncü cümleyi bulma
IV numaralı cümlenin üçüncü sırada yer alması gerektiği belirlenir.
IV numaralı cümledeki 'Tamamen kuruyan yeşil çekirdekler' ifadesi, I numaralı cümlede çekirdeklerin güneşte kurumaya bırakılması işlemine dayanır.
4
Dördüncü cümleyi bulma
V numaralı cümlenin dördüncü sırada yer alması gerektiği belirlenir.
V numaralı cümledeki 'Kavurma işleminden sonra' ifadesi, IV numaralı cümledeki kavurma işlemini takip eder.
5
Son cümleyi belirleme
III numaralı cümlenin son sırada yer alması gerektiği belirlenir.
III numaralı cümle 'Son olarak' ifadesiyle başlar ve öğütülen çekirdeklerin demlenmesini anlatarak süreci tamamlar.
Anahtar Kavram
Paragrafta Anlam ve Mantıksal Akış
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru →
Yukarıda karışık olarak verilen cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanmasını sağlayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde doğru sıralanışı şu şekildedir: Edebiyat araştırmalarında uzun süre göz ardı edilen çevre unsuru, yirminci yüzyılın son çeyreğinde ekolojik krizlerin görünürlük kazanmasıyla kuramsal bir zemin bulmuştur. Bu zeminden hareketle filizlenen ekoeleştiri, insanı doğanın efendisi değil, onunla eş değer bir parçası olarak konumlandıran yeni bir okuma pratiği sunar. Bu pratik çerçevesinde metinler ele alınırken yazarın doğayı salt bir arka plan veya dekor olarak mı yoksa başlı başına etkin bir özne olarak mı kurguladığı sorgulanır. Böylece edebî eserin içsel dünyasında doğaya atfedilen rolün izi sürülerek insan merkezci bakış açısının eleştirisi yapılır. Sonuç olarak ekoeleştirel yaklaşım, okuru sadece estetik bir hazza değil, aynı zamanda çevreye karşı ahlaki bir sorumluluk geliştirmeye de davet eder.
Doğru sıralamada, ekoeleştiri kuramının edebiyat dünyasında tarihsel olarak ortaya çıkış zemini verildikten sonra bu zeminin doğurduğu kuram tanımlanmıştır. Ardından bu kuramın getirdiği okuma pratiği ve metin analiz yöntemi açıklanmış, bu yöntemin sonucunda ulaşılan eleştirel duruş ortaya konmuştur. En nihayetinde kuramın okur üzerindeki ahlaki ve çevreye yönelik etkisi vurgulanarak paragraf sonlandırılmıştır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesinin tespit edilmesi
Edebiyat araştırmalarında çevre unsurunun kuramsal bir zemin bulmasından bahseden ifade (ikinci cümle) giriş cümlesi olarak belirlenir.
Kendinden öncesine atıfta bulunan herhangi bir bağlaç veya işaret sıfatı barındırmayan, konuyu bağımsız olarak başlatan tek cümledir.
2
İkinci cümlenin tespit edilmesi
Giriş cümlesindeki 'kuramsal bir zemin' ifadesini 'Bu zeminden hareketle' şeklinde devralan ifade (dördüncü cümle) ikinci sıraya getirilir.
Metin içindeki düşünsel ve yapısal süreklilik 'zemin' kavramı üzerinden devam ettirilmiştir.
3
Üçüncü cümlenin tespit edilmesi
İkinci cümlede ortaya konan 'okuma pratiği' kavramını 'Bu pratik çerçevesinde' ifadesiyle açımlayan cümle (birinci cümle) üçüncü sıraya getirilir.
Sunulan okuma pratiğinin metin çözümlemesinde nasıl uygulanacağına dair yöntem bilgisi verilmektedir.
4
Dördüncü cümlenin tespit edilmesi
Üçüncü cümledeki yazarın doğayı kurgulama biçimine dair sorgulamanın sonucunu 'Böylece' ifadesiyle açıklayan cümle (beşinci cümle) dördüncü sıraya yerleştirilir.
Sorgulama eyleminin doğurduğu insan merkezci bakış açısının eleştirilmesi durumu sebep-sonuç ilişkisiyle bağlanmıştır.
5
Son cümlenin tespit edilmesi
Paragrafı 'Sonuç olarak' ifadesiyle genel bir yargıya bağlayan cümle (üçüncü cümle) son sıraya getirilir.
Ekoeleştirel yaklaşımın okurdaki ahlaki sorumluluk bilincini geliştirmeye yönelik nihai hedefini özetleyerek paragrafı tamamlar.
Anahtar Kavram
Paragrafta anlam akışını sağlayan dilsel ve düşünsel bağlantı ögeleri ile kuramsal bütünlük oluşturma.
Soru 38Soru →
Anlamlı ve kurallı bir paragraf oluşturabilmek için aşağıdaki cümleleri hangi sırayla dizmelisiniz?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Dilbilimin kurucusu Saussure'ün dil ve gösterge tanımından başlayıp göstergenin unsurlarına, bu unsurların örneklendirilmesine, aralarındaki ilişkinin nedensizliğine ve son olarak da bu nedensizliğin kanıtına uzanan mantıksal sıra: Dilbilimin kurucusu kabul edilen cümle, Bu sistemde gösterge cümlesi, Örneğin ağaç sözcüğü cümlesi, Ancak bu iki unsur cümlesi, Nitekim aynı kavramın cümlesi şeklindedir.
Doğru sıralamada dilbilimsel bir tanım genelden özele doğru mantıklı bir silsileyle aktarılmıştır. İlk olarak dilin göstergeler sistemi olduğu belirtilmiş; ikinci cümlede bu göstergenin yapısı gösteren/gösterilen olarak ayrılmış; üçüncü cümlede buna somut bir örnek getirilmiş; dördüncü cümlede bu iki kavramın arasındaki nedensizlik ilişkisi kurulmuş ve son cümlede ise nedensizliğin kanıtı verilmiştir.
Adım Adım Çözüm
1
Paragrafın giriş cümlesi olmaya aday, bağımsız ve genel bir yargı içeren cümleyi belirlemek.
Ferdinand de Saussure'ün dil tanımını yapan cümlenin giriş cümlesi olduğu tespit edilir.
Giriş cümlesi kendinden önce başka bir cümleye gönderme yapan ifadeler (bu sistemde, örneğin, ancak, nitekim) içermemelidir.
2
Giriş cümlesindeki anahtar kavramlardan (göstergeler sistemi) yola çıkarak bir sonraki cümleyi bağlama ögeleriyle bulmak.
'Bu sistemde...' ifadesiyle başlayan ve göstergenin parçalarını tanımlayan cümlenin ikinci sırada yer alması gerektiği anlaşılır.
Dilsel bütünlük açısından bir kavramın tanımından hemen sonra onun alt unsurlarının açıklanması gerekir.
3
Teorik tanımı somutlaştıran örneği tespit etmek.
'Örneğin...' diye başlayan ağaç göstergesi örneğinin üçüncü sıraya geleceği saptanır.
Bir önceki cümlede sunulan gösteren ve gösterilen kavramları en iyi biçimde bir örnek üzerinden somutlaştırılabilir.
4
Örnek üzerinden gösterilen kavramlar arası ilişkinin doğasına yönelik geçiş cümlesini bulmak.
'Ancak bu iki unsur...' diye başlayan ve ilişkinin nedensiz olduğunu söyleyen cümle dördüncü sıraya yerleştirilir.
'Bu iki unsur' ifadesi doğrudan bir önceki örnekteki gösteren ve gösterilene atıfta bulunur ve onların ilişkisini sorgular.
5
Nedensizlik ilkesini doğrulayan kanıtı/sonucu içeren son cümleyi belirlemek.
'Nitekim...' ifadesiyle başlayan ve farklı dillerdeki ses farklılıklarını anlatan cümle son sıraya konur.
Sunulan teorik tezin (nedensizlik) en açık ve somut kanıtı verilerek düşünce sonuca bağlanır.
Anahtar Kavram
Paragraf oluşturma ve düşüncenin akışına göre cümleleri sıralama.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 39Soru →
Yukarıda karışık olarak verilen cümleleri, anlamlı ve kurallı bir paragraf oluşturacak şekilde sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Paragrafın anlamlı ve kurallı sıralaması: Kamusal alanın tanımının yapıldığı cümle ile başlanmalı, ardından bu alanın 18. yüzyıldaki tarihsel gelişimini ve mekânlarını belirten cümle gelmeli, daha sonra bu tartışma ortamının devlet dışı işlevini açıklayan cümle eklenmeli, modern dönemdeki ticarileşme ve dönüşümü aktaran cümle ile devam edilmeli ve nihayet demokratik işlevin kaybını özetleyen sonuç cümlesi ile tamamlanmalıdır.
Doğru sıralama, bağımsız tanım cümlesinin ilk sıraya getirilmesi, ardından kavramsal göndermeyle tarihsel mekânların sunulması, bu mekânların işlevinin açıklanması, 'ancak' bağlacıyla modern dönemdeki olumsuz dönüşümün başlatılması ve nihayetinde 'sonuç olarak' ifadesiyle demokratik kaybın özetlenmesi şeklinde olmalıdır.
Adım Adım Çözüm
1
Giriş cümlesini belirlemek amacıyla cümlelerin başlangıç ifadeleri ve anlam bağımsızlıkları incelenir.
Herhangi bir gönderme ifadesi içermeyen ve konuyu tanımlayarak başlatan 'Habermas'a göre kamusal alan...' cümlesinin birinci sırada olması gerektiği belirlenir.
Paragraflar kendinden önce bir açıklamaya gönderme yapmayan, bağımsız ve genel yargı bildiren cümlelerle başlar.
2
Giriş cümlesindeki kavramı takip eden ve anlamı tarihsel boyutta geliştiren cümle aranır.
'Kamusal alan' kavramına 'Bu alan' ifadesiyle gönderme yapan ve 18. yüzyıldaki mecraları tanıtan cümlenin ikinci sırada yer alması gerektiği saptanır.
'Bu alan' ifadesi, birinci cümledeki tanım ile doğrudan bir kavramsal köprü kurarak konunun sınırlarını genişletir.
3
Bahsedilen mekânların ve ortamın işlevini sürdüren cümle tespit edilir.
Kahvehaneler, salonlar ve edebi dergileri 'bu serbest tartışma ortamı' şeklinde niteleyen ve işlevini açıklayan cümlenin üçüncü sırada geleceği bulunur.
Önceki cümlede somutlaştırılan mekânlar, bu cümlede işlevselleştirilerek anlam bağı kuvvetlendirilir.
4
Düşünce akışını yönlendiren geçiş bağlaçları incelenerek akışın nasıl değiştiği belirlenir.
Tarihsel kazanımdan modern dönemdeki olumsuz değişime geçişi sağlayan 'Ancak modern dönemde...' cümlesinin dördüncü sırada olması gerektiği görülür.
'Ancak' bağlacı, kamusal alanın tarihsel faydaları ile modern süreçteki yozlaşması arasındaki zıtlığı ve yön değişimini kurar.
5
Paragrafı özetleyen ve mantıksal bir sonuca bağlayan nihai cümle yerleştirilir.
'Sonuç olarak' ifadesiyle başlayan ve demokratik işlev kaybını netleştiren cümlenin son sırada yer alması gerektiği kararlaştırılır.
'Sonuç olarak' bağlacı, bir önceki cümlede başlayan olumsuz dönüşümün yarattığı nihai etkiyi özetleyerek akışı tamamlar.
Anahtar Kavram
Paragrafta anlam akışı ve düşünsel bütünlüğü sağlayan bağlantı ögelerini belirleme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 40Soru →
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturabilmesi için doğru şekilde sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Cümlelerin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimdeki doğru sıralaması sırasıyla; Jacques Derrida'nın yapısökümcü okuma yöntemini tanıtan cümle, bu yöntemin hedefini açıklayan cümle, çözümleme s��recindeki karşıt kavramları ele alan cümle, sürecin sonucunu belirten cümle ve son olarak yapısökümün nihai amacını özetleyen cümledir.
Cümlelerin doğru sıralaması yapısökümcü yöntemin tanımıyla başlayan, ardından yöntemsel aşamaları ve son olarak bu yöntemin nihai amacını özetleyen bir akış izlemektedir. Jacques Derrida'nın yönteminin tanımlandığı cümle giriş cümlesidir. Bunu yöntemin hedefini açıklayan ve 'Bu yöntem' ile başlayan cümle izler. Ardından bu yöntemin karşıtlıklarla ilişkisini 'bu karşıt kavramlar' ifadesiyle sürdüren cümle gelir. Karşıtlıkların çözülmesinin sonucunu bildiren 'Böylece' ifadesiyle başlayan cümle dördüncü sırada, tüm paragrafı özetleyen 'Sonuç olarak' ifadesine sahip cümle ise son sırada yer alır.
Adım Adım Çözüm
1
Kendinden önce başka bir yargıya veya kavrama gönderme yapmayan bağımsız giriş cümlesini bulmak.
Tanım niteliği taşıyan ve konuyu (Derrida'nın yapısökümcü okuma yöntemi) genel bir çerçeveyle sunan üçüncü cümle giriş cümlesi olarak belirlenir.
Bir paragrafın ilk cümlesi, kendinden önce bir düşüncenin devamı olduğunu gösteren bağlayıcı unsurlar (bu, böylece, sonuç olarak vb.) içermemelidir.
2
Giriş cümlesindeki anahtar kavramları takip eden ve açıklamayı sürdüren cümleyi tespit etmek.
'Bu yöntem' ifadesiyle başlayarak Derrida'nın yöntemini açıklamaya devam eden beşinci cümle, ikinci sıraya yerleştirilir.
'Bu yöntem' zamiri doğrudan üçüncü cümledeki 'yapısökümcü okuma yöntemi' kavramına gönderme yapmaktadır.
3
Beşinci cümledeki yeni kavramları takip ederek anlam zincirini devam ettiren cümleyi bulmak.
'Metindeki bu karşıt kavramlardan' diyerek ikili karşıtlıkları açıklayan ikinci cümle, üçüncü sıraya yerleştirilir.
'Bu karşıt kavramlar' tamlaması, bir önceki cümledeki 'ikili karşıtlıkların' kavram grubuna doğrudan bağlanmaktadır.
4
Karşıtlıkların çözülmesi sonucunda ulaşılan durumu bildiren cümleyi belirlemek.
Karşıtlıkların çözümlenmesinin doğrudan sonucunu açıklayan ve 'Böylece' ifadesiyle başlayan dördüncü cümle, dördüncü sıraya getirilir.
'Böylece' bağlacı, bir önceki cümlede anlatılan 'ikincil konuma itilen tarafın aslında birincili mümkün kılması' eyleminin metne olan etkisini açıklar.
5
Paragrafı özetleyen ve sonuca bağlayan nihai cümleyi yerleştirmek.
'Sonuç olarak yapısöküm...' ifadesiyle tüm süreci özetleyen ve yapısökümün amacını netleştiren birinci cümle son sıraya konur.
'Sonuç olarak' ifadesi paragrafın bittiğini ve ana fikrin sentezlendiğini gösteren tipik bir bitiş göstergesidir.
Anahtar Kavram
Paragrafta Anlam Akışı ve Cümle Sıralama
Tahmini Süre:2m 0s