Tüm alıştırma soruları

Aşağıda verilen materyalist filozofları, varlığın doğasına ve yapısına dair savundukları temel görüşlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Demokritos, bölünemez parçacıklar ve boşluk teorisiyle; Thomas Hobbes, ruhu da kapsayan cisimsel töz ve mekanik hareket yasalarıyla; Karl Marx ise maddenin iç çelişkileri ve değişimi temel alan diyalektik süreç açıklamasıyla eşleşmektedir.

Demokritos'un atomculuğu, Hobbes'un mekanik mekanizmacılığı ve Marx'ın diyalektik materyalizmi kendi özgün ontolojik tanımlarıyla doğrudan eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Demokritos'un ontolojik görüşünü temsil eden kavramları inceleyin.

Demokritos bölünemez parçacıklar olan atomları ve boşluktaki mekanik hareketleri savunur. Bu görüş ilk tanımdaki ifadelerle örtüşür.

İlk Çağ doğa felsefesindeki atomcu materyalizm modelinin belirlenmesi gerekir.

2

Thomas Hobbes'un madde ve ruha yaklaşımını değerlendirin.

Hobbes her şeyin cisimsel olduğunu ve zihinsel olayların da mekanik hareketle açıklandığını savunur. Bu görüş ikinci tanımdaki ifadelerle eşleşir.

Yeni Çağ'daki mekanik materyalist yaklaşımın ayırt edici özelliklerinin belirlenmesi gerekir.

3

Karl Marx'ın madde ve değişim anlayışını inceleyin.

Marx, maddenin diyalektik bir süreçte çelişkilerle değiştiğini savunur. Bu görüş üçüncü tanımdaki ifadelerle eşleşir.

Modern dönemdeki diyalektik materyalist yaklaşımın ayırt edici özelliklerinin belirlenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Varlığın Niteliği: Madde Olarak Varlık (Materyalizm)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 542Soru →

İslam ahlakının şekillenmesinde rol oynayan temel kaynakların (Kur'an, Sünnet ve selim akıl) yansımalarını gösteren aşağıdaki ayet ve hadis mealleri ile bu kaynakların ahlaki alandaki işlevlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Nahl Suresi 90. ayet, ahlaki kuralları ve sınırları bildiren vahiy boyutuyla (Kur'an-ı Kerim); güzel ahlakı tamamlamayı amaçlayan hadis, sünnetin pratik örnekliğiyle; evrenin yaratılışı üzerine derin düşünmeyi ifade eden Âl-i İmrân Suresi 191. ayet ise tefekkür ve selim aklın işleviyle eşleşmelidir.

Doğru eşleştirmede, adaleti ve iyiliği emreden ayet Kur'an-ı Kerim'in vahiy yönüyle; peygamberin ahlakı tamamlamasını ifade eden hadis sünnetin pratik örnekliğiyle; yaratılış üzerine derin düşünmeyi tavsiye eden ayet ise selim aklın tefekkür işleviyle eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk sıradaki ayetin içeriğini değerlendirin.

Nahl Suresi 90. ayet, adalet ve iyilik gibi genel ahlak ilkelerini emredip fenalıkları yasaklamaktadır. Bu durum Kur'an'ın ahlaki ilkelerin çerçevesini çizen vahiy yönünü temsil eder.

Vahiy, ahlaki iyi ve kötünün temel sınırlarını belirleyen en temel kaynaktır.

2

İkinci sıradaki hadisin ahlak inşasındaki rolünü inceleyin.

Ahlakı tamamlamak üzere gönderildiğini belirten hadis, Hz. Peygamber'in sünneti aracılığıyla insanlığa ahlakın canlı bir örneğini sunduğunu gösterir.

Sünnet, Kur'an ahlakının pratik hayattaki somutlaşmış halidir.

3

Üçüncü sıradaki ayette geçen tefekkür kavramını analiz edin.

Yaratılış üzerinde derin derin düşünmek (tefekkür), insanın aklını doğru kullanmasıyla ilgilidir ve selim aklın işlevini ortaya koyar.

Selim akıl, insanın evrendeki düzeni tefekkür ederek ahlaki sorumluluk bilincine ulaşmasını sağlar.

Anahtar Kavram

İslam Ahlakının Kaynakları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 543Soru →

Ahzâb Suresi 21. ayetinde, "Andolsun, Allah’ın Resûlünde sizin için; Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı umanlar ve Allah’ı çokça zikredenler için güzel bir örnek (üsve-i hasene) vardır." buyrulmaktadır. Bu ayet doğrultusunda Hz. Peygamber’in hayatı Müslümanlar için her alanda model teşkil etmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatından örnek olayları, sağ sütunda verilen bu olayların temsil ettiği üsve-i hasene alanlarıyla doğru şekilde eşle��tiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hendek Savaşı'ndaki fedakarlık zor zamanlarda liderlik ve mücadele alanıyla; Medine Sözleşmesi sosyal ve siyasal alanla; ev işlerine yardım edip aileye şefkat göstermesi ise bireysel ve ailevi alanla eşleşir.

Hz. Peygamber'in Hendek Savaşı'ndaki mücadelesi zor zamanlardaki liderlik alanıyla, Medine'deki anayasal girişimleri sosyal-siyasal alanla, ev içi faaliyetleri ise bireysel-ailevi alanla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Hz. Muhammed'in Hendek Savaşı'nda gösterdiği davranışların hangi ahlaki/örneklik alanına girdiğini belirleme.

Savaş şartlarındaki bu duruş, zor zamanlarda liderlik ve kararlılıkla ilgilidir.

Savaş ve savunma gibi toplumsal kriz anlarındaki duruş, zor şartlarda gösterilen liderliğin bir yansımasıdır.

2

Medine Sözleşmesi'nin toplumsal ve yönetimsel boyutunu değerlendirme.

Farklı gruplarla yapılan sözleşme, sosyal ve siyasal alanı yansıtır.

Toplum düzeni, adalet ve farklı inanç gruplarının haklarının korunması siyasal ve hukuki bir boyuttur.

3

Hz. Peygamber'in ev içerisindeki tutumlarını analiz etme.

Ev işleri ve aile ilişkileri, bireysel ve ailevi alanla eşleşir.

Eşlere yardım etmek ve aile içi şefkat, doğrudan bireysel tevazu ve aile ahlakı kapsamındadır.

Anahtar Kavram

Üsve-i Hasene Kavramı ve Ahzâb Suresi 21. Ayet

Soru 544Soru →

Aşağıda Konfüçyüsç��lük ve Taoizm inançlarına ait bazı temel kavramlar ve bunlara dair açıklamalar verilmiştir. Bu kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Wu Wei, Taoizm'deki eylemsizlik ilkesiyle; Junzi, Konfüçyüsçülük'teki ideal insan modeliyle; Li, Konfüçyüsçülük'teki ahlak ve ritüel kurallarıyla; Yin-Yang ise Taoizm'deki evrensel zıtlıkların dengesiyle eşleşir.

Sol tarafta verilen kavramlar ait oldukları Uzak Doğu dinlerine (Konfüçyüsçülük ve Taoizm) ve doğru anlamlarına göre eşleştirilmiştir. Wu Wei (eylemsizlik) ve Yin-Yang (zıtların dengesi) Taoizm'e; Junzi (ideal erdemli insan) ve Li (toplumsal ve ritüel kurallar) ise Konfüçyüsçülük öğretisine aittir.

Adım Adım Çözüm

1

Wu Wei kavramını incelemek ve ait olduğu öğretideki anlamıyla eşleştirmek.

Wu Wei, Taoizm'de 'eylemsizlik' veya 'doğal akışa müdahale etmeme' ilkesini tanımladığı için Taoist eylemsizlik ifadesiyle eşleşir.

Kavramın kuramsal tanımını belirlemek.

2

Junzi kavramını incelemek ve ahlaki felsefedeki karşılığını bulmak.

Junzi, Konfüçyüsçülük'te samimiyet ve erdem sahibi ideal insan modelini temsil ettiğinden, Konfüçyüsçülük'ün olgun insan tanımıyla eşleşir.

İdeal insan modelinin hangi öğretiye ait olduğunu tespit etmek.

3

Li kavramının toplumsal ve dini işlevini değerlendirmek.

Li, Konfüçyüsçülük'te toplumsal düzeni sağlayan ritüel, saygı ve nezaket kurallarını içerdiğinden, toplumsal düzeni ve ritüelleri düzenleyen kurallar bütünüyle eşleşir.

Ahlaki ve toplumsal düzen kurallarının karşılığını belirlemek.

4

Yin-Yang kavramının kozmolojik yapısını analiz etmek.

Yin-Yang, Taoizm'de karşıt güçlerin birbirini tamamlayarak evrende oluşturduğu dengeyi temsil ettiğinden zıt kutupların dengesi ilkesiyle eşleşir.

Evrensel dualite ilkesini doğru eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Konfüçyüsçülük ve Taoizm kavramlarının anlamları ve temel öğretileri

Soru 545Soru →

Sol sütundaki ayet meallerini, sağ sütunda verilen Sırat-ı Müstakim kavramının boyutlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İsrâ Suresi 29. ayetindeki ölçülü olma tavsiyesi 'itidal' ilkesiyle; En'âm Suresi 162. ayetindeki kulluk vurgusu 'tevhid ve ihlas' boyutuyla; Fussilet Suresi 30. ayetindeki dosdoğru olma vurgusu ise 'inanç-eylem bütünlüğü' boyutuyla eşleşir.

Doğru eşleştirmeler, Sırat-ı Müstakim'in Kur'an'da ele alınan üç temel boyutuna dayanmaktadır: İsrâ Suresindeki harcama dengesi 'itidal' boyutunu, En'âm Suresindeki adanmışlık 'tevhid ve ihlas' boyutunu, Fussilet Suresindeki inandıktan sonra dosdoğru olma çağrısı ise 'inanç-eylem bütünlüğü' boyutunu ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1

Ayet meallerinin ana mesajlarını analiz ederek hangi ahlaki, inançsal veya ameli davranışlara işaret ettiklerini belirleyin.

İsrâ Suresi 29. ayetin cömertlik ile cimrilik arasındaki dengeye; En'âm Suresi 162. ayetin ibadetin sadece Allah için yapılmas��na; Fussilet Suresi 30. ayetin ise iman ettikten sonra dürüstçe yaşamaya vurgu yaptığı tespit edilir.

Her ayetin Sırat-ı Müstakim'in hangi boyutuyla ilgili olduğunu belirleyebilmek için metnin tefsirsel bağlamını kavramak gerekir.

2

Sağ sütundaki kavram tanımlarını din kültürü terminolojisine göre sınıflandırın.

Aşırılıklardan kaçınmak 'itidal' (denge); sadece Allah'ın rızasını gözetmek 'tevhid/ihlas'; imanı amelle bütünleştirmek ise 'salih amel/istikamet' ile eşleştirilir.

Dini kavramların teorik tanımlarının doğru yapılması, ayetlerin bu kavramlarla tutarlı şekilde ilişkilendirilmesini sağlar.

3

Tespit edilen ayet mesajlarını ilgili kavramsal boyutlarla mantıksal olarak eşleştirin.

İsrâ 29 dengeli olmakla (itidal); En'âm 162 tevhid ve ihlasla; Fussilet 30 ise inanç-eylem bütünlüğüyle doğru şekilde eşleştirilmiş olur.

Tüm eşleştirmelerin tamamlanmasıyla Sırat-ı Müstakim'in inanç, ibadet ve ahlak boyutları eksiksiz şekilde ortaya konur.

Anahtar Kavram

Sırat-ı Müstakim kavramının tevhid (inanç), ihlas (ibadet) ve itidal (ahlak) eksenindeki çok boyutlu yapısı.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 546Soru →

Din felsefesinde Tanrı'nın varlığını rasyonel temellere dayandırmak amacıyla tarih boyunca filozoflar çeşitli kanıtlar geliştirmişlerdir. Bu kan��tlar, çıkış noktaları ve yürütülen akıl yürütmeler açısından birbirinden ayrılmaktadır. Aşağıda sol sütunda yer alan kanıt türlerini, sağ sütundaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ontolojik kanıtın Tanrı kavramının zihinsel analizine dayanan açıklamayla, kozmolojik kanıtın ilk neden ve nedensellik zinciri açıklamasıyla, teleolojik kanıtın evrendeki tasarım ve hassas ayarlarla, ahlak kanıtının ise nesnel ahlak yasasının varlığıyla eşleştirilmesi gerekmektedir.

Verilen kanıtlar ve açıklamaları doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Ontolojik kanıt deney öncesi akıl yürütmeyle mükemmellik fikrinden çıkarım yaparken; kozmolojik kanıt evrendeki nedensellik ilişkisinden ilk nedene ulaşır. Teleolojik kanıt evrendeki düzen ve tasarıma odaklanırken, ahlak kanıtı ahlakın rasyonel kaynağı olarak aşkın bir güce işaret eder.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütundaki kanıtların hangi felsefi hareket noktalarına sahip olduğunu belirleyin.

Ontolojik kanıt zihindeki mükemmel varlık fikrini, kozmolojik kanıt ilk nedeni, teleolojik kanıt düzen ve amacı, ahlak kanıtı ise vicdan ve ödev ahlakını temel alır.

Her kanıtın çıkış noktasını saptamak doğru eşleştirme için ilk adımdır.

2

Sağ sütundaki açıklamalarla sol sütundaki kanıt isimlerini eşleştirin.

Ontolojik kanıt birinci açıklamayla, kozmolojik kanıt ikinci açıklamayla, teleolojik kanıt üçüncü açıklamayla ve ahlak kanıtı dördüncü açıklamayla eşleşir.

Tanımlardaki temel felsefi argümanlar doğrudan ilgili kanıt türünü açıklamaktadır.

Anahtar Kavram

Tanrı'nın Varlığını Kabul Eden Görüşler

Soru 547Soru →

İslam'da salih amel, iman ve iyi niyet doğrultusunda yapılan her türlü güzel, faydalı ve hayırlı davranışı kapsar. Bu kavramın bireysel kulluktan toplumsal hayata ve tüm insanlığın yararına uzanan farklı boyutları bulunmaktadır. Buna göre, sol sütunda verilen salih amel örnekleri ile sağ sütunda verilen salih amelin boyutlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki bireysel ibadetler, kulluk boyutuyla; çevreye yönelik ahlaki davranışlar, toplumsal boyutla; bilimsel çalışmalar ise insanlığın ortak yararı boyutuyla eşleşmelidir.

İbadetler bireysel kulluk boyutuyla, toplumsal çevreye katkı sunan küçük ahlaki davranışlar toplumsal ahlak boyutuyla, tüm dünyaya yarar sağlayan bilimsel çalışmalar ise insanlığın ortak yararı boyutuyla doğru bir şekilde ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Namaz ve oruç gibi ibadetlerin kulun Allah'a olan kişisel kulluk borcu olduğunu ve doğrudan Yaratıcı ile olan bağı temsil ettiğini belirlemek.

Bu ibadetler, salih amelin doğrudan kulluk ve ibadet boyutuyla eşleşir.

Kişinin kendisini ilgilendiren ritüeller bireysel ibadet alanı kapsamındadır.

2

Yoldaki engelleri temizleme gibi davranışların toplumsal çevreye duyarlılığı ve ahlaki sorumluluğu yansıttığını analiz etmek.

Bu ahlaki eylemler, salih amelin yakın çevreye ve topluma yönelik boyutuyla eşleşir.

Çevreye faydalı olmak doğrudan ahlak ve toplumsal sorumlulukla ilgilidir.

3

Tüm insanlığı etkileyen hastalıklara yönelik yapılan bilimsel aşı çalışmalarının küresel çaptaki faydalarını değerlendirmek.

Bu ilmi çalışmalar, salih amelin tüm insanlığın ortak faydasını gözeten boyutuyla eşleşir.

Bilimsel üretimler insanlığın genel refahına ve yaşam kalitesine hizmet eder.

Anahtar Kavram

Salih amel kavramı, hem bireyin Allah'a karşı yerine getirdiği ibadetleri hem de topluma ve tüm insanlığa fayda sağlayan ahlaki ve bilimsel çalışmaları içine alan geniş bir kapsama sahiptir.

Soru 548Soru →

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) peygamberlik yönünü yansıtan bazı tarihî ve dinî durumlar ile bu durumların doğrudan ilgili olduğu peygamberlik görevleri aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan uygulamaları sağ sütundaki en uygun peygamberlik görevi ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kur'an'da genel olarak emredilen namaz ibadetinin Hz. Peygamber tarafından detaylandırılması 'tebyin' göreviyle; açık hüküm bulunmayan konularda helal/haram sınırları çizilmesi 'teşri' göreviyle; ahlakının Kur'an olarak nitelendirilerek örnek gösterilmesi 'temsil' göreviyle; vahiyleri eksiksiz ulaştırma kararlılığı ise 'tebliğ' göreviyle eşleşmektedir.

Namazın rekatlarının açıklanması mevcut bir ibadeti detaylandırdığı için tebyin; doğrudan helal/haram sınırları çizilmesi yeni kural koyduğu için teşri; Kur'an ahlakının hayata yansıtılması en güzel örnek olma bakımından temsil; ve vahiylerin değiştirilmeden ulaştırılması tebliğ göreviyle tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Namazın nasıl kılınacağını açıklayan ifadenin peygamberlik göreviyle ilişkisini kurma.

Namazın kılınışının açıklanması mücmel (kapalı) hükmün detaylandırılmasıdır, bu da 'tebyin' (açıklama) görevidir.

Tebyin, Kur'an'ın kapalı ayetlerini beyan etme görevidir.

2

Kur'an'da doğrudan geçmeyen yiyeceklerin haram kılınmasının hangi görev olduğunu belirleme.

Dinde yeni bir hüküm ve kural koyma eylemidir, bu da 'teşri' (hüküm koyma) görevidir.

Teşri, yasa koyma veya hüküm belirleme anlamına gelir.

3

Hz. Aişe'nin ahlak konusundaki nitelemesinin hangi kavramla eşleştiğini saptama.

Kur'an ahlakının hayat tarzı olarak yaşanıp örnek olunması 'temsil' görevidir.

Temsil, yaşantısıyla en güzel örnek (üsve-i hasene) olmak demektir.

4

Vahiyleri engellere rağmen aynen duyurma çabasını adlandırma.

İlahi mesajı insanlara ulaştırma faaliyeti 'tebliğ' görevidir.

Tebliğ, kelime anlamı olarak ulaştırmak demektir ve peygamberliğin temel vazifesidir.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in peygamberlik yönüne ait görevler (Tebliğ, Tebyin, Teşri, Temsil)

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 549Soru →

Fizikteki büyüklükler temel ve türetilmiş olmak üzere sınıflandırılır. Bu büyüklüklerin ifade edilmesinde Uluslararası Birim Sistemi (SI) birimleri kullanılır.

Buna göre, sol sütunda verilen fiziksel büyüklükler ile sağ sütunda verilen SI birimi karşılıklarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki Isı Joule ile, Sıcaklık Kelvin ile, Elektrik akımı Amper ile ve Madde miktarı ise Mol ile eşleşmelidir.

Isı, transfer edilen enerji olduğundan türetilmiş bir büyüklüktür ve SI birimi Joule'dür. Sıcaklık, temel bir büyüklüktür ve SI birimi Kelvin'dir. Elektrik akımı temel bir büyüklüktür ve SI birimi Amper'dir. Madde miktarı da temel bir büyüklüktür ve SI birimi Mol'dür. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Isı kavramının fiziksel niteliğini ve SI birimini belirleme

Isı, transfer edilen bir enerji türü olup türetilmiş bir büyüklüktür. SI birim sisteminde enerjinin (ve dolayısıyla ısının) birimi Joule'dür.

Isı ile sıcaklık kavramları sıklıkla karıştırılır; ısının enerji olduğu bilinmeli ve kalori yerine SI birimi olan Joule ile eşleştirilmelidir.

2

Sıcaklık kavramının fiziksel niteliğini ve SI birimini belirleme

Sıcaklık, bir sistemdeki taneciklerin ortalama kinetik enerjisinin bir göstergesi olup temel bir büyüklüktür. SI birim sistemindeki birimi Kelvin'dir.

Günlük yaşamda Celsius (°C) birimi yaygın kullanılsa da bilimsel standart olan SI sisteminde Kelvin (K) birimi geçerlidir.

3

Elektrik akımı kavramının fiziksel niteliğini ve SI birimini belirleme

Elektrik akımı, bir iletkenin kesitinden birim zamanda geçen yük miktarıdır ve temel bir büyüklüktür. SI birim sistemindeki birimi Amper'dir.

Temel büyüklükleri hatırlamak için kullanılan 'KISA MUZ' akrostişindeki 'A' harfi akım şiddetini temsil eder ve birimi Amper'dir.

4

Madde miktarı kavramının fiziksel niteliğini ve SI birimini belirleme

Madde miktarı, tanecik sayısını ifade eden temel bir büyüklüktür ve SI birim sistemindeki birimi Mol'dür.

'KISA MUZ' akrostişindeki 'M' harfi madde miktarını temsil eder ve birimi Mol'dür.

Anahtar Kavram

Fiziksel büyüklüklerin sınıflandırılması ve bu büyüklüklerin Uluslararası Birim Sistemi (SI) standartlarına uygun birimlerle ifade edilmesi.

Soru 550Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen ekonomik şekilsel bölge türlerini, sağ sütundaki coğrafi özellikler ve Türkiye'deki örnekleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tarımsal Faaliyet Bölgesi -> Konya Ovası ve Çukurova içeren tanım; Maden Çıkarım Bölgesi -> Zonguldak ve Batman içeren tanım; Sanayi Faaliyet Bölgesi -> Çatalca-Kocaeli içeren tanım; Serbest Ticaret Bölgesi -> Gümrük ve vergi muafiyeti içeren tanım.

Ekonomik şekilsel bölgeler, ekonomik faaliyetlerin özelliklerine göre homojen karakter gösteren alanlardır. Tarımsal faaliyet bölgeleri tarım alanlarıyla (Konya, Çukurova), maden bölgeleri yeraltı kaynaklarıyla (Zonguldak, Batman), sanayi bölgeleri üretim ve beşerî yatırımlarla (Çatalca-Kocaeli), serbest ticaret bölgeleri ise yasal vergi/ticaret kolaylıklarıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Tarımsal faaliyet bölgeleri kavramını analiz etmek.

Bu bölgelerin tarım ürünlerinin ekim alanları ve üretim tarzıyla ilişkili olduğu ve Türkiye'de Konya ile Çukurova'nın bu kapsama girdiği görülür.

Birinci kavramı doğru açıklamayla eşleştirmek için.

2

Maden çıkarım bölgelerinin coğrafi dağılış mantığını incelemek.

Maden rezervlerinin bulunduğu alanların (Zonguldak'ta kömür, Batman'da petrol) bu bölge türünü oluşturduğu anlaşılır.

İkinci kavramın yeraltı kaynaklarıyla olan ilişkisini kurmak için.

3

Sanayi bölgelerinin sınırlarının esnekliğini ve Türkiye'deki yerini değerlendirmek.

Ulaşım ve sanayileşmenin en yoğun olduğu Çatalca-Kocaeli çevresinin sanayi bölgesi olduğu ve beşerî yatırımlarla sınırlarının hızla değişebildiği belirlenir.

Üçüncü kavramın beşerî yapı ve değişim hızıyla ilişkisini anlamak için.

4

Serbest ticaret bölgelerinin fonksiyonunu belirlemek.

Dış ticareti geliştirmek adına gümrük ve vergi muafiyeti sağlanan yasal-ekonomik bölgeler olduğu tespit edilir.

Dördüncü ve son kavramı geriye kalan eşleşmeyle doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Ekonomik Şekilsel Bölgelerin özellikleri, sınırlarının belirlenme kriterleri ve değişim hızları.

Soru 551Soru →

İslam düşüncesinde imanın mahiyeti ve bilgiyle ilişkisi üzerinde önemle durulmuştur. Dinin özünü kavrayarak inanmak ile sadece çevresel faktörlerin etkisiyle inanmak arasında hem bilgi değeri hem de psikolojik sağlamlık açısından derin farklar bulunur. Bu bağlamda, kelamcılar imanın oluşum sürecini ve bilgiyle olan bağını çeşitli sınıflamalara tabi tutmuşlardır.

Buna göre, aşağıda verilen durum ve açıklamaları karşılarındaki doğru kavram veya dini hükümlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci durum Taklidî İman ile, ikinci durum Tahkikî İman ile, üçüncü durum ise taklidî imanın geçerli kabul edilmekle birlikte kişinin günahkâr sayılması hükmü ile eşleşir.

Doğru eşleştirmede birinci durum (sorgusuz kabul) Taklidî İman ile; ikinci durum (akli delil ve araştırma) Tahkikî İman ile; üçüncü durum (taklitçinin dini hükmü) ise taklidî imanın sahih kabul edilmesi fakat sorgulamayı terk ettiği için kişinin günahkâr olması hükmü ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk durumun inanç biçimini belirlemek

Birinci durumun taklidî iman olduğu saptanır.

Çünkü taklidî iman, kişinin ailesinden ve çevresinden gördüğü inanç esaslarını delillere dayandırmadan kabul etmesidir.

2

İkinci durumun inanç biçimini belirlemek

İkinci durumun tahkikî iman olduğu saptanır.

Çünkü tahkikî iman, bilgiye, araştırmaya ve delillere dayanan, şüphelerden uzak olan sarsılmaz inançtır.

3

Üçüncü durumun dini hükmünü belirlemek

Üçüncü durumun taklidî imanın fıkhi geçerlilik hükmü ile eşleştiği saptanır.

Çünkü İslam âlimleri taklidî imanın geçerli olduğunu kabul etse de aklını kullanma imkânı varken araştırmayan kimsenin sorumluluk altında olduğunu belirtmişlerdir.

Anahtar Kavram

Taklidi ve Tahkiki İman Ayrımı

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 552Soru →

İslam düşüncesinde ortaya çıkan itikadî ve siyasî yorumların doğru anlaşılması için bu ekollerin temel özelliklerinin bilinmesi gerekir. Aşağıda verilen itikadî ekoller ile bu ekollerin temel özelliklerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Maturidilik mezhebinin akla ve insan iradesine önem veren Ehl-i Sünnet mezhebi tanımıyla; Eş'arilik mezhebinin nakli ve ilahi iradeyi merkeze alan Ehl-i Sünnet mezhebi tanımıyla; İmamiyye mezhebinin ise on iki imam inancını savunan Şia mezhebi tanımıyla eşleşmesi gerekir.

Maturidilik mezhebi akıl ve insan iradesine önem veren Ehl-i Sünnet mezhebidir. Eş'arilik ise ilahi irade ve nakli merkeze alan Ehl-i Sünnet mezhebidir. İmamiyye ise imameti inanç esası sayıp on iki imamı kabul eden Şia mezhebidir. Bu tanımlar sırasıyla ilgili mezheplerle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Verilen mezheplerin (Maturidilik, Eş'arilik, İmamiyye) hangi ana itikadi/siyasi ekollere (Ehl-i Sünnet veya Şia) ait olduğunu belirlemek.

Maturidilik ve Eş'arilik Ehl-i Sünnet'in; İmamiyye ise Şia'nın kollarındandır.

Mezheplerin hangi genel çatı altında yer aldığını bilmek, onların temel iddialarını doğru kavramlarla ilişkilendirmeyi sağlar.

2

Ehl-i Sünnet mezhepleri olan Maturidilik ve Eş'arilik arasındaki akıl ve insan iradesi konusundaki temel yöntemsel farkı tespit etmek.

Maturidilik insan iradesi ve akla daha geniş yer ayırırken, Eş'arilik ilahi irade ve nakli daha çok ön plana çıkarır.

Her iki Ehl-i Sünnet mezhebini ayırt edici özelliklerine göre doğru tanımlarla eşleştirmek.

3

Şia'nın en yaygın kolu olan İmamiyye'nin en temel görüşü olan imamet ilkesini belirlemek.

İmamiyye, imametin nas ve tayinle belirlendiğini ve Hz. Ali ile soyundan gelen on iki imama ait olduğunu savunur.

Şia'nın ayırt edici niteliği olan imamet teorisi üzerinden İmamiyye'yi doğru tanımla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Ehl-i Sünnet (Maturidiyye, Eş'ariyye) ve Şia (İmamiyye) itikadi mezheplerinin temel görüş ve özellikleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 553Soru →

Haritacılıkta yeryüzü şekillerini düzleme aktarmak amacıyla kullanılan yöntemler ile bu yöntemlerin temel özellikleri arasındaki eşleştirmeyi yapınız.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Renklendirme Yöntemi - Yükselti basamaklarının belirli renklerle gösterildiği yöntem; Gölgelendirme Yöntemi - Işık-gölge esasına dayanan yöntem; Kabartma Yöntemi - Üç boyutlu maket yöntemi; Tarama Yöntemi - Eğime göre çizgi kalınlık ve sıklığının değiştiği yöntem.

Renklendirme yöntemi yükselti basamaklarını gösterir; Gölgelendirme yöntemi ışık ve gölge dağılımına dayanır; Kabartma yöntemi üç boyutlu maket tasarımıdır; Tarama yöntemi ise eğime göre değişen çizgi sıklığı ve kalınlığı kullanır.

Adım Adım Çözüm

1

Renklendirme Yöntemi ile ilgili tanımı belirleme.

Renklendirme yönteminin fiziki haritalarda yükselti basamaklarını göstermek amacıyla renklerin kullanıldığı bilgisiyle eşleştiği görülür.

Yöntemin temel çalışma prensibini tespit etmek.

2

Gölgelendirme Yöntemi ile ilgili tanımı belirleme.

Işığın belli bir açıdan gelerek bir yamacı aydınlık, diğer yamacı gölgede bırakması esasına dayanan tanım ile eşleşir.

Gölgelendirme tekniğinin görsel özelliğini ayırt etmek.

3

Kabartma Yöntemi ile ilgili tanımı belirleme.

Yer şekillerinin gerçeğe en yakın şekilde üç boyutlu gösterildiği yöntem olarak eşleştirilir.

Yöntemin boyut ve kullanım pratikliğini anlamak.

4

Tarama Yöntemi ile ilgili tanımı belirleme.

Eğime göre çizgilerin kalınlık, uzunluk ve sıklık özelliklerinin değiştiği tanım ile eşleşir.

Tarama yönteminin eğim-çizgi ilişkisi kuralını uygulamak.

Anahtar Kavram

Yeryüzü Şekillerini Gösterme Yöntemleri ve Özellikleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 554Soru →

İslam ahlak ve inanç sisteminde salih amel; imanla bütünleşen, ihlasla yapılan ve hem bireysel hem de toplumsal alanda fayda üreten her türlü güzel davranışı kapsar.

Buna göre, sol sütunda verilen salih amel örnekleri ile sağ sütunda verilen salih amelin boyut ve niteliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Nefis terbiyesi ve ahlaki zaaflardan arınma ifadesi salih amelin bireysel boyutuyla; toplumsal dayanışma ve kamu yararı ifadesi toplumsal boyutuyla; sadece Allah rızasını gözetme ve riyadan kaçınma ifadesi ihlas boyutuyla; amellerin kabulü için inancın ön şart olması ifadesi ise iman ile olan bütünlüğüyle eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; bireyin ahlaki zaaflardan arınması salih amelin bireysel ahlakı olgunlaştırma boyutuyla, vakıf ve yardımlaşma faaliyetleri toplumsal dayanışma boyutuyla, gösterişten uzak durup sadece Allah rızasını istemek ihlas esasıyla, eylemlerin değer bulması için tevhid inancına dayanması ise iman ile salih amelin ayrılmaz bütünlüğü boyutuyla hatasız biçimde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Adım 1: Sol sütundaki birinci ifadedeki 'ahlaki zaaflardan arınmak' ve 'ruh dünyasında adalet' hedeflerini incelemek.

Sonuç: Bu ifadenin bireysel ahlakın olgunlaşması ve nefsin terbiyesi ile ilgili olduğu belirlenir.

Neden: Bireyin doğrudan kendi kişiliğine ve ruhsal gelişimine yönelik eylemleri salih amelin bireysel ahlaki boyutuyla örtüşür.

2

Adım 2: İkinci ifadedeki 'toplumsal dayanışma', 'vakıf faaliyetleri' ve 'kamu yararı' kavramlarını analiz etmek.

Sonuç: Bu eylemlerin salih amelin toplumsal yönüyle eşleştiği tespit edilir.

Neden: Sosyal hayata dokunan ve diğer insanların refahını gözeten hayırlı işler salih amelin toplumsal dayanışma boyutuna girer.

3

Adım 3: Üçüncü ifadedeki 'gösteriş barındırmamak' ve 'sadece Allah rızası için gerçekleştirmek' şartlarını değerlendirmek.

Sonuç: Bu ifadenin salih ameldeki ihlas esasıyla ilişkili olduğu anlaşılır.

Neden: İslam'da eylemlerin sadece Allah rızasıyla yapılması ihlas kavramının tanımıdır.

4

Adım 4: Dördüncü ifadedeki 'uhrevi düzeyde değer bulabilmesi için eylemlerin tevhid inancına dayanması' gerekliliğini değerlendirmek.

Sonuç: Bu şartın iman ile salih amel arasındaki ilişkiyle doğrudan bağlantılı olduğu sonucuna varılır.

Neden: İslam inancına göre iman olmadan yapılan güzel işler ahlaki değer taşısa da ahirette kurtuluş vesilesi olan salih amel niteliği kazanamaz.

Anahtar Kavram

Salih Amel Boyutları ve Şartları

Soru 555Soru →

İslam ahlakında insan ruhunun yetileri olan akıl, öfke ve arzu kuvvelerinin dengeli kullanılmasıyla çeşitli ahlaki erdemler ortaya çıkmaktadır. Bu erdemler ile onların tanımları arasında doğrudan bir ilişki vardır.

Aşağıdaki sol sütunda verilen ahlaki erdemleri, sağ sütundaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hikmet erdemi akıl gücünün dengelenerek doğrunun yanlıştan ayrılmas��yla; şecaat erdemi öfke gücünün kontrol edilerek cesaret gösterilmesiyle; iffet erdemi bedensel arzu ve şehvetin sınırlandırılmasıyla; adalet erdemi ise tüm bu güçlerin uyumuyla hak sahibine hakkının verilmesiyle eşleşir.

Doğru eşleştirmede; akıl gücünün itidali olan hikmet doğru/yanlış ayrımıyla, öfke gücünün itidali olan şecaat vatan/namus uğruna cesaretle, arzu gücünün itidali olan iffet bedensel isteklerin kontrolüyle ve tüm bunların uyumu olan adalet ise hak sahibine hakkını vermekle ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Hikmet kavramının akıl gücü ve hakikati bulma ile olan bağını tespit etmek.

Hikmet erdeminin, akıl gücünün itidali sonucu doğru ile yanlışı ayırt etme yetisiyle eşleştiği saptanmıştır.

Sol sütundaki ilk terim olan hikmetin doğru karşılığını bulmak.

2

Şecaat kavramının öfke kontrolü ve cesaret ile olan ilişkisini incelemek.

Şecaatin, mukaddes değerleri koruma adına öfke gücünün dengelenmesi ve cesaret gösterilmesiyle eşleştiği saptanmıştır.

İkinci kavramın doğru ahlaki karşılığını tespit etmek.

3

İffet kavramının arzu ve yeme-içme kontrolü ile bağını kurmak.

İffetin, bedensel arzu ve şehvetin akıl/din rehberliğinde dengelenmesiyle eşleştiği saptanmıştır.

Üçüncü kavramın doğru karşılığını belirlemek.

4

Adalet kavramının ruhsal yetilerin tamamının uyumu ve hakkı teslim etme ile ilişkisini belirlemek.

Adaletin, tüm güçlerin dengesiyle her şeyi yerli yerine koyma ve hak sahibine hakkını verme durumuyla eşleştiği saptanmıştır.

Son kavramın doğru tanımını teyit etmek.

Anahtar Kavram

İslam ahlak felsefesinde dört temel erdem (hikmet, şecaat, iffet, adalet) ve ruhun kuvveleriyle olan ilişkisi

Soru 556Soru →

Ahzâb Suresi 21. ayetinde yer alan '��sve-i hasene' (en güzel örnek) kavramı, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) inananlar için hayatın her alanında kapsamlı bir model olduğunu ifade eder. Onun bu örnekliği yalnızca ibadetlerle sınırlı kalmayıp bireysel, toplumsal ve yönetsel tüm ahlaki boyutları içine alır.

Buna göre, sol sütunda verilen Hz. Peygamber’in hayatından örnek uygulamalar ile sağ sütundaki bu uygulamaların temsil ettiği üsve-i hasene boyutlarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hudeybiye Antlaşması sonrasındaki kurban kesme eylemi 'Söz ve Davranış Bütünlüğü (Fiilî Temsil)' ile; Hendek Savaşı'ndaki savunma istişaresi 'Şûra' ile; Hacerülesved krizinin çözümü 'Toplumsal Uzlaşı ve Hakemlik' ile; Medine Sözleşmesi ise 'Hak ve Hukukta Adalet' ile eşleşmektedir.

Doğru eşleştirme sırasıyla; Hudeybiye Antlaşması sonrasındaki kurban kesme eyleminin 'Söz ve Davranış Bütünlüğü (Fiilî Temsil)' ile; Hendek Savaşı savunma planının 'Şûra' ile; Hacerülesved krizinin barışçıl çözümünün 'Toplumsal Uzlaşı ve Hakemlik' ile; Medine Sözleşmesi'nin ise 'Hak ve Hukukta Adalet' ile eşleştirilmesidir. Bu eşleşmeler Hz. Peygamber'in üsve-i hasene niteliğinin hayattaki yansımalarını tam olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütundaki birinci olay olan Hudeybiye Antlaşması sonrasındaki kurban kesme davranışı incelenir.

Bu olay, bir liderin sadece sözle değil, davranışıyla da örnek olmasını (fiilî sünnet/temsil) ifade eder. Dolayısıyla birinci olay Söz ve Davranış Bütünlüğü (Fiilî Temsil) kavramıyla eşleşir.

Üsve-i hasene, söz ile davranışın uyumlu olması ve liderin bizzat eylemleriyle örnek teşkil etmesi anlamına gelir.

2

Sol sütundaki ikinci olay olan Hendek Savaşı öncesindeki savunma planlaması incelenir.

Hz. Peygamber'in Selmân-ı Fârisî'nin fikrini uygulayarak ortak kararla hendek kazdırması Şûra (danışma) ilkesinin yansımasıdır. İkinci olay Şûra ile eşleşir.

Karar alma aşamasında ehlinden görüş almak ve fikirlere değer vermek dinin emrettiği danışma ahlakının gereğidir.

3

Sol sütundaki üçüncü olay olan Hacerülesved krizinin çözümü incelenir.

Kabilelerin rızasını kazanarak uzlaşıyla sorunun çözülmesi Hakemlik ve Toplumsal Uzlaşı ile eşleşir. Üçüncü olay bu kavramla eşleşir.

Hz. Peygamber, henüz peygamberlik öncesinden itibaren güvenirliğiyle toplumda barış ve hakemlik görevi üstlenmiştir.

4

Sol sütundaki dördüncü olay olan Medine Sözleşmesi incelenir.

Farklı inançtaki tüm kesimlerin haklarını anayasal çerçevede adaletle belirlemesi Hak ve Hukukta Adalet kavramıyla eşleşir.

Toplumda huzur ve barış ortamı ancak hakların güvenceye alınması ve adil yasalarla sağlanabilir.

Anahtar Kavram

Üsve-i Hasene Kavramı ve Ahzâb Suresi 21. Ayet

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 557Soru →

Aşağıda verilen rasyonalist (akılcı) filozofları, bilgi felsefesindeki (epistemoloji) temel iddiaları ve bilgiye ulaşma yaklaşımları ile doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Platon ideaların hatırlanmasıyla, Farabi bilginin kaynağını etkin akıl ile ilişkilendirmesiyle, Descartes metodik şüphe ile düşünen özneye ulaşılmasıyla, Aristoteles ise duyu verilerini işleyen akıl kuramıyla eşleşmektedir.

Rasyonalist filozofların bilginin kaynağında aklı gördükleri hususu ortaktır; ancak bilgiye ulaşma biçimlerinde Platon ideaların hatırlanmasını (anamnesis), Aristoteles duyu verilerinin akıl (nous) tarafından işlenmesini, Farabi insan zihninin faal akıl ile temas kurmasını, Descartes ise metodik şüpheyle düşünen özneye (cogito) ulaşılmasını savunmaktadır. Eşleşme bu ilkelere göre yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Platon'un bilgi felsefesindeki temel iddiası tespit edilir.

Platon'un idealar dünyası ve ruhun bedenleşmeden önce gördüğü gerçekleri dünyada hatırlaması (anamnesis) fikri, gölge dünya betimlemesiyle eşleştirilir.

Platon rasyonalizminin temelini ruhun apriori bilgileri hatırlaması oluşturur.

2

Aristoteles'in rasyonalist bilgi kuramı analiz edilir.

Aristoteles'in duyu dünyasını tamamen dışlamayıp, duyulardan gelen tikel verileri işleyen ve onlara form kazandıran akıl (nous) tezi eşleştirilir.

Aristoteles rasyonalizmi, akıldaki potansiyel gücün duyu verilerini aktifleştirmesine dayanır.

3

Farabi'nin rasyonalizmindeki aklın mertebeleri incelenir.

Farabi'nin insan aklının en üst aşamada kozmik 'faal akıl' ile irtibat kurarak gerçek bilgiye ulaştığı tezi belirlenir.

Faal akıl, Farabi felsefesinde bilginin kaynağını açıklayan en önemli rasyonalist kavramdır.

4

Descartes'ın bilgi metodolojisi değerlendirilir.

Descartes'ın her şeyden şüphe ederek ulaştığı ve şüphe edilemez bulduğu düşünen özne (cogito) kavramı metodik şüphe teziyle eşleştirilir.

Descartes rasyonalizmini metodik şüphe üzerine inşa eder.

Anahtar Kavram

Rasyonalist filozofların (Platon, Aristoteles, Farabi, Descartes) epistemolojik yaklaşımları ve bilgi edinme yöntemleri.

Soru 558Soru →

İslam kelamında imanın bilgi ve delille olan ilişkisi bakımından farklı iman dereceleri tanımlanmıştır.

Aşağıda sol sütunda verilen açıklamaları, sağ sütundaki kavramsal karşılıklarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki birinci ifade sağ sütundaki ikinci ifadeyle (taklidî imanın oluşum biçimi); ikinci ifade sağ sütundaki birinci ifadeyle (tahkikî imanın tanımı ve mahiyeti); üçüncü ifade ise sağ sütundaki üçüncü ifadeyle (taklidî imanın teolojik zaafiyeti ve riski) eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; delilsiz ve çevresel etkiyle benimsenen inanç taklidî imanın oluşumunu; delillere dayalı ve araştırma sonucu kazanılan sarsılmaz inanç tahkikî imanın tanımını; delilsiz olmasından ötürü şüpheler karşısında sarsılma riski taşıması ise taklidî imanın teolojik zaafiyetini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci ifadenin analiz edilmesi

İfadedeki 'herhangi bir araştırma yapmadan' ve 'çevresinden gördüğü' ibareleri taklit etmeye işaret eder. Bu durum taklidî imanın nasıl oluştuğunu açıkladığından 'Taklidî imanın oluşum biçimi' ile eşleşir.

Taklidî iman, delilsiz ve çevreyi taklit ederek oluşan bir iman türüdür.

2

İkinci ifadenin analiz edilmesi

İfadedeki 'aklını kullanarak', 'delilleriyle inceleyerek' ve 'sarsılmaz inanç' ifadeleri, tahkikî (araştırılmış, doğrulanmış) imanın temel özelliklerini belirtir. Bu nedenle 'Tahkikî imanın tanımı ve mahiyeti' ile eşleşir.

Tahkikî iman, bilgiye, araştırmaya ve delillere dayanan sarsılmaz inançtır.

3

Üçüncü ifadenin analiz edilmesi

İfadedeki 'karşıt fikirler karşısında korunmasız olması' ve 'kolayca zayıflayabilmesi' durumları, taklidî imanın teolojik olarak taşıdığı zayıflıkları ve riskleri ortaya koyar. Bu yüzden 'Taklidî imanın teolojik zaafiyeti ve riski' ile eşleşir.

Taklidî iman geçerli kabul edilmekle birlikte, delilden yoksun olduğu için şüpheler karşısında sarsılma riski taşır.

Anahtar Kavram

Taklidi ve tahkiki iman arasındaki farklar, oluşum süreçleri ve teolojik durumları.

Soru 559Soru →

İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan f��khî ve itikadî yorumların (mezhepler ve ekoller) tamamı, belirli tarihsel, toplumsal, coğrafi ve yöntemsel sebeplere dayanmaktadır. Aşağıda verilen örnek olay veya yapısal durumları, İslam düşüncesinde yorum farklılıklarına yol açan uygun nedenlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme sonucunda; Kur'an'daki müteşabih ayetler ve dilsel yorumlar 'Dini Metinlerin Yapısından Kaynaklanan Nedenler' ile; Sasani, Helenistik ve Hint felsefesiyle etkileşim 'Kültürel Nedenler' ile; hilafet tartışmaları ve iç savaşlar 'Siyasi Nedenler' ile; çölden şehir hayatına geçiş 'Sosyal Nedenler' ile; alimlerin mizaç ve zeka farklılıkları ise 'İnsani Nedenler' ile eşleşmektedir.

Kur'an'daki müteşabih ifadelerin yorumlanması doğrudan dini metinlerin yapısıyla ilgilidir. Sasani, Helenistik ve Hint felsefesiyle etkileşim kültürel nedenleri gösterir. Hz. Peygamber sonrası hilafet tartışmaları siyasi nedenleri yansıtır. Çölden şehir hayatına geçiş ve örflerin değişimi sosyal nedenlerin sonucudur. Alimlerin bireysel mizaç ve zeka farklılıkları ise insani nedenlerin birer örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1

Metinlerdeki mecaz ve müteşabih kavramlarının analiz edilmesi

Mecaz, hakikat, müteşabih gibi kavramlar doğrudan dini nassların kendi dilsel yapısından kaynaklanır. Bu nedenle ilk durum 'Dini Metinlerin Yapısından Kaynaklanan Nedenler' ile eşleşir.

Kutsal metinlerin anlaşılma biçimindeki dilsel ve yöntemsel farklılıklar tamamen metinsel/metodolojiktir.

2

Eski medeniyetlerin felsefi birikimleriyle kurulan etkileşimin incelenmesi

Helenistik, Sasani ve Hint medeniyetlerine ait düşüncelerin İslam dünyasına girmesi 'Kültürel Nedenler' ile eşleşir.

Farklı kültürlerin ve inanç yapılarının Müslümanların düşünce dünyasıyla temas etmesi kültürel bir etkileşimdir.

3

Hz. Peygamber sonrası yönetim ve iktidar mücadelelerinin değerlendirilmesi

Halifelik tartışmaları, Cemel ve Sıffin gibi olaylar siyasi otoriteyle ilgili olduğundan 'Siyasi Nedenler' ile eşleşir.

Toplumun yönetimi ve liderlik mücadeleleri doğrudan siyaset kurumunun alanına girmektedir.

4

Göçebelikten yerleşik hayata geçişin ve değişen yaşam tarzlarının analiz edilmesi

Toplumsal düzenin ve örflerin değişimi hukuki/fıkhi çözümleri etkilediği için 'Sosyal Nedenler' ile eşleşir.

Sosyal hayattaki değişimler yeni toplumsal ve fıkhi gereksinimler doğurur.

5

Alimlerin bireysel ve zihinsel farklılıklarının değerlendirilmesi

Zihinsel kapasite, mizaç ve eğitim düzeyi gibi bireysel etkenler 'İnsani Nedenler' ile eşleşir.

İnsanın psikolojik ve biyolojik yapısı nassları anlama ve yorumlama sürecine doğrudan etki eder.

Anahtar Kavram

İslam düşüncesindeki yorum farklılıklarının siyasi, sosyal, kültürel, insani ve metinsel gerekçeleri

Soru 560Soru →

İslam ahlakında olumlu tutum ve erdemler, bireyin hem kendisiyle hem de çevresiyle olan ilişkilerini düzenleyen temel ahlaki prensiplerdir. Bu erdemler yalnızca teorik tanımlarla sınırlı kalmayıp günlük yaşamdaki davranışlara ve kararlara yansır.

Buna göre, sol sütunda verilen ahlaki erdemler ile sağ sütunda verilen hayatın içinden durum örneklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahde Vefa erdemi sözleşmeye sadık kalmayla, Hilm erdemi kaba davranışa karşı sakin kalıp yumuşak davranmayla, Emanet erdemi yetki ve bütçeyi titizlikle korumayla, Şecaat erdemi ise tehlike anında tedbirli cesaret göstermeyle eşleşmektedir.

Soruda verilen erdemlerin hayatın içinden pratik örnekleri ahlak literatüründeki tanımlarla tam olarak örtüşmektedir. Zarara rağmen sözleşmeye bağlı kalmak ahde vefayı, kaba davranışa yumuşak huylu yaklaşmak hilmi, kamu imkanlarını korumak emaneti ve tehlikeye akıllıca müdahale etmek şecaati yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci durum olan zarar etme ihtimaline rağmen sözleşmeye bağlı kalınması durumunu analiz etmek.

Bu eylemin verilen sözlerin ve taahhütlerin yerine getirilmesini ifade eden 'Ahde Vefa' erdemiyle eşleştiğini belirlemek.

Ahde vefa, sözlü ya da yazılı anlaşmalara sadakat gösterme sorumluluğudur.

2

İkinci durum olan kışkırtma ve kabalık karşısında gücü yettiği halde sakin kalınması durumunu analiz etmek.

Bu eylemin öfkeyi kontrol edip yumuşak huylu davranmayı ifade eden 'Hilm' erdemiyle eşleştiğini belirlemek.

Hilm, insanın hiddet verici olaylar karşısında vakarını koruyup yapıcı kalabilmesidir.

3

Üçüncü durum olan yetkilerin ve sırların şahsi çıkarlar için kullanılmayıp korunması durumunu analiz etmek.

Bu eylemin korunması gereken değerleri koruma ve güvenilirliği ifade eden 'Emanet' erdemiyle eşleştiğini belirlemek.

Emanet erdemi, sorumluluğumuz altındaki maddi ve manevi her türlü varlığı ve görevi korumayı gerektirir.

4

Dördüncü durum olan yangında tedbirli ve soğukkanlı şekilde cesaret gösterilmesi durumunu analiz etmek.

Bu eylemin korkaklık ile delice atılganlık arasında denge kurarak cesur olmayı ifade eden 'Şecaat' erdemiyle eşleştiğini belirlemek.

Şecaat, savunma ve cesaret duygusunun akıl rehberliğinde itidal (denge) üzere kullanılmasıdır.

Anahtar Kavram

İslam ahlakındaki olumlu tutum ve erdemlerin pratik yaşam örnekleriyle ilişkilendirilmesi.

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram