Anayasa Hukuku ve Türk Anayasa Tarihi

1961 Anayasası, yasama organının yetkilerini tek bir mecliste toplamak yerine, denetim ve denge mekanizmalarını güçlendirmek amacıyla çift meclisli bir yapıyı öngörmüştür. Bu anayasaya göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM); Millet Meclisi ve ---- olmak üzere iki farklı meclisten oluşmaktadır.

Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1982 Anayasası'nın belirlediği devlet yapısında egemenliğin kullanılış biçimi ve hükümet sisteminin işleyişi ile ilgili doktrinde yer alan kavramlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi güncel anayasal düzenimiz için doğru bir tespittir?

1924 Anayasası, Türk anayasa tarihinde "kuvvetler birliği ve görevler ayrılığı" olarak adlandırılan ve Meclis Hükümeti sistemi ile Parlamenter sistem unsurlarını bünyesinde barındıran "Karma Hükümet Sistemi"ni benimsemiştir.

Buna göre, 1924 Anayasası'nın öngördüğü hükümet yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sert ve kazuistik bir anayasa yapısına sahip olan bir hukuk düzeninde, mevcut anayasanın öngördüğü özel usullere ve sınırlamalara harfiyen bağlı kalarak anayasada değişiklik yapan iktidarın hukuki niteliği ve yetki sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir ihtilal, darbe veya yeni bir devletin kuruluşu gibi hukuki ve siyasi bir kopuşun yaşandığı, mevcut anayasal düzenin tamamen sona erdiği bir dönemde; herhangi bir pozitif hukuk kuralı ile bağlı olmaksızın, sıfırdan yeni bir anayasa yapma yetkisini kullanan iktidar türü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1924$ Anayasası, Türk anayasa tarihinde hem "$1921$ Anayasası"ndan gelen meclis hükümeti geleneğini sürdürmüş hem de parlamenter sisteme geçişin yapı taşlarını döşemiş hibrit bir metindir. Bu "Karma Hükümet Sistemi" yapısı içerisinde, anayasanın kabul edildiği ilk hali ve devlet organlarının yetki dağılımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti’nde mutlak monarşinin sınırlandırılması ve hukuk devleti yolunda atılan ilk adımlar olarak kabul edilen 1808 tarihli Sened-i İttifak ile 1839 tarihli Tanzimat Fermanı'nın hukuki mahiyetleri ve iktidarın kaynağı bakımından karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

$1876$ tarihli Kanun-i Esasi'nin $1909$ yılında geçirdiği kapsamlı anayasal dönüşümle birlikte, hükümetin (Heyet-i Vükela) siyasi varlığı üzerindeki belirleyici güç Padişah'tan Meclis'e kaydırılmıştır. Bu yeni denge düzeninde, Meclis-i Mebusan ile hükümet arasında yaşanan politik uyuşmazlıkların çözümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1921$ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, asli metninde kuvvetler birliği ve Meclis hükûmeti sistemini benimsemiş olsa da $29$ Ekim $1923$ tarihinde yapılan kapsamlı değişikliklerle devletin yapısında önemli dönüşümler gerçekleştirilmiştir. Bu değişikliklerin temel amacı, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yürütme organını daha işlevsel hale getirmek ve devlet başkanlığı sorununu çözmektir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $1921$ Anayasası'nda $1923$ yılında yapılan bu değişikliklerin yürütme organı veya devlet düzeni üzerindeki doğrudan etkilerinden biri değildir?

1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı'nda, Padişah Abdülmecid'in "Şer'i şerife ve vazolunacak kanunlara tamamen riayet edileceğini" beyan etmesi ve bu kurallara uyacağına dair yemin etmesi Türk anayasal gelişmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu düzenleme ile kabul edilen ve Osmanlı Devleti'nde padişahın mutlak otoritesini sınırlayan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye), Milli Mücadele’nin olağanüstü koşullarında hazırlanan, Türk hukuk tarihinin tek "yumuşak" ve tek "çerçeve" anayasasıdır. Bu anayasanın içeriği ve getirdiği sistem dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası ile ilgili yanlış bir ifadedir?

$1876$ Kanun-i Esasi'ye göre, Türk tarihinde ilk kez halkın (kısıtlı da olsa) seçme hakkını kullanarak oluşturduğu ve üyeleri $4$ yılda bir yapılan seçimlerle belirlenen parlamento kanadı aşağıdakilerden hangisidir?

1982 Anayasası’nın hazırlık süreci, 12 Eylül 1980 askeri müdahalesi sonrası oluşan "asli kurucu iktidar"ın belirlediği usuller çerçevesinde yürütülmüştür. Kurucu Meclis’in yapısı, yetki dağılımı ve halkoylaması süreci dikkate alındığında, bu döneme ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir ülkede mevcut anayasa, yasama organı tarafından anayasada öngörülen $2/3$ çoğunlukla değiştirilmiş; ancak bu değişiklik, anayasa mahkemesi tarafından anayasanın 'değiştirilemez' hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir. Bu senaryoda kullanılan iktidar türü ve bu iktidarın hukuki sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Türk anayasa tarihinde Milli Mücadele'nin hukuki zeminini oluşturan ve 'Meclis Hükümeti Sistemi'ni benimseyen ilk anayasadır. Bu anayasa metni, 29 Ekim 1923 tarihinde yapılan kapsamlı değişikliklerle yeni kurulan devletin niteliklerini daha somut hale getirmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası'nda 29 Ekim 1923 tarihinde yapılan değişiklikler arasında yer almaz?

$1876$ Kanun-i Esasi'nin $116$. maddesi uyarınca, anayasa hükümlerinden birinin veya birkaçının değiştirilmesi (tadil edilmesi) süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Hükümet sistemleri; yasama ve yürütme erklerinin birbirleriyle olan ilişkileri, bu erklerin görevlerini icra ederken sahip oldukları bağımsızlık düzeyleri ve birbirlerini denetleme araçlarına göre sınıflandırılmaktadır. Bu bağlamda, "yumuşak kuvvetler ayrılığına" dayanan parlamenter sistem ile "sert kuvvetler ayrılığına" dayanan başkanlık sisteminin temel özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifadedir?

Hükümet sistemleri doktrininde, yasama ve yürütme organlarının birbirinin hukuki varlığına son veremediği ve görev sürelerinin birbirini etkilemediği 'sert kuvvetler ayrılığı' modelinin en belirgin örneği ABD Başkanlık sistemidir. 2017 Anayasa değişiklikleri ile Türkiye'de hayata geçirilen 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde ise hem TBMM'ye hem de Cumhurbaşkanına 'seçimlerin yenilenmesine' karar verme yetkisi tanınmıştır.

Bu mekanizmanın işleyişi ve sonuçları dikkate alındığında, 1982 Anayasası'nın (2017 değişikliği sonrası) 'sert kuvvetler ayrılığı' ilkesinden teorik olarak saptığı temel hukuki gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa hukukunda kurucu iktidar teorisi uyarınca, tali kurucu iktidar mevcut bir anayasayı yine o anayasanın öngördüğü kurallar ve sınırlar dahilinde değiştirme yetkisini ifade ederken; asli kurucu iktidar herhangi bir hukuki metne bağlı olmaksızın yeni bir düzen kurma gücünü temsil eder. Tali kurucu iktidarın kullanımı sırasında, anayasanın değiştirilmesi yasaklanmış (maddi sınırlama) hükümlerinin hukuken geçerli bir usulle ancak bu yasağa rağmen değiştirilmeye çalışılması durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Anayasa hukukunda devletin temel yapısını belirleyen güçler (kurucu iktidarlar) ve bu güçlerin ürünü olan anayasal metinlerin yapısal özellikleri üzerine yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi hukuken yanlıştır?