Bütçe İlkeleri

Bütçede birlik ilkesi, devletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe dokümanı içerisinde toplanmasını ve yasama organının denetimine sunulmasını öngörür. Bu ilke, mali saydamlığı ve bütçe hakkının etkin kullanımını sağlar.

Buna göre, Türk bütçe sisteminde aşağıdakilerden hangisi bütçede birlik ilkesinin temel istisnalarından biri olarak kabul edilir?

Klasik maliye doktrini, "dar kapsamlı devlet" idealini gerçekleştirmek adına bütçe denkliğini mali bir "tabu" ve anayasal bir zorunluluk olarak kabul etmiştir. Ancak modern maliye teorileriyle birlikte, "müdahaleci devlet" anlayışına geçişle bu ilke farklı anlamlar kazanmıştır. Buna göre, bütçe denkliği ilkesinin teorik temelleri ve tarihsel gelişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bütçe hakkının demokratik bir toplumda etkin bir biçimde kullanılabilmesi, bütçe sürecinin her aşamasının şeffaf bir şekilde yürütülmesine ve kamuoyunun bilgiye erişiminin sağlanmasına bağlıdır. 'Açıklık (Alenilik)' ilkesi olarak adlandırılan bu kural, bütçe dokümanlarının, meclis görüşmelerinin ve uygulama sonuçlarının halkın denetimine açık tutulmasını ifade eder. Buna göre, bütçenin açıklık (alenilik) ilkesinin uygulama araçları ve kapsamı düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu ilke ile doğrudan ilgili değildir?

Klasik maliye anlayışında bütçe denkliği, sadece bir hesap disiplini değil, aynı zamanda 'müdahaleci devlet' eğilimlerini dizginleyen ve devletin 'dar kapsamlı' kalmasını sağlayan temel bir kuraldır. Buna göre, klasik maliye teorisyenlerinin bütçenin her yıl mutlaka denk olması gerektiğini savunmalarının temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Bütçe hazırlık sürecinde kamu gelir ve gider tahminlerinin idarenin iyi niyetine dayalı olarak, mümkün olan en yüksek isabet oranıyla ve gerçekçi bir biçimde belirlenmesini ifade eden bütçe ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca, bütçe ödeneklerinin bir mali yıl ile sınırlı olması ve yıl sonunda harcanmayan tutarların iptal edilerek bütçe ile ilişiğinin kesilmesi temel kuraldır. Ancak kamu hizmetlerinin sürekliliği ve yatırım projelerinin doğası gereği, bu süresel kısıtlamaya bazı istisnalar tanınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yıllık olma ilkesinin istisnalarından biridir?

Bütçe ödeneklerinin kullanım süresini ve mali yıl sonundaki hukuki akıbetini düzenleyen "yıllık olma ilkesi" çerçevesinde, $5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun gelecek yıllara yaygın yüklenmelere ilişkin hükümleriyle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bütçe kanun teklifinin hazırlık sürecinde, bütçe rakamlarının sadece matematiksel birer veri olmanın ötesinde, hükümetin mali politikasındaki dürüstlüğünü ve halka karşı olan 'iyi niyet' (bona fide) yükümlülüğünü yansıtması gerektiğini savunan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Bütçenin 'Genellik İlkesi', kamu mali yönetiminde mali saydamlığın ve bütçe hakkının korunması amacıyla 'Gayrisafi Usul' ve 'Adem-i Tahsis' olmak üzere iki temel kural üzerine inşa edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uygulamaları ve genel bütçe teorisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 'Adem-i Tahsis' (gelirlerin giderlere özgülenmemesi) kuralının bir istisnası olarak işlev görmesine rağmen, 'Gayrisafi Usul' (gelir ve giderlerin bütçede netleştirilmeden ayrı ayrı gösterilmesi) kuralına aykırılık teşkil etmez?

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve modern bütçeleme yaklaşımları çerçevesinde; kamu kaynaklarının kullanımında gözetilen "3E" (Economy, Efficiency, Effectiveness) performans kriterlerinden biri olan tasarruf (iktisadilik) ilkesi, belirli bir hizmet kalitesinden ödün vermeksizin girdi maliyetlerinin minimize edilmesini esas alır.

Buna göre, bir büyükşehir belediyesinin toplu taşıma hizmetlerini yönetirken gerçekleştirdiği aşağıdaki faaliyetlerden hangisi doğrudan iktisadilik ilkesinin bir gereği olarak değerlendirilebilir?

Bütçe ilkelerinden 'Genellik İlkesi' kapsamında yer alan 'Adem-i Tahsis' ve 'Gayrisafi Usul' kurallarının bütçe disiplini ve denetimi üzerindeki işleyişi dikkate alındığında, bu iki kuralın ortak paydası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre bütçe ödeneklerinin kullanımı kural olarak ilgili mali yıl ile sınırlıdır ve bu süre sonunda harcanmayan ödenekler iptal edilir. Ancak kamu hizmetlerinin sürekliliği ve teknik özellikleri nedeniyle bu ilkeye bazı esneklikler veya istisnalar getirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $5018$ sayılı Kanun kapsamında bütçenin "yıllık olma ilkesinin" doğrudan bir istisnası veya bu ilkenin süresel kısıtlamalarını esneten bir uygulama olarak değerlendirilemez?

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde uygulanan "Giderlerin Tahsisi (Uzmanlaşma)" ilkesi uyarınca, bütçeyle verilen bir ödeneğin yalnızca yasama organınca belirlenen belirli bir hizmetin gerçekleştirilmesi veya belirli bir ihtiyacın karşılanması amacıyla kullanılması, bu ilkenin hangi boyutunu doğrudan ifade eder?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve çağdaş bütçeleme yaklaşımları çerçevesinde; bütçenin genellik ilkesi "gayrisafi usul" ve "adem-i tahsis" olmak üzere iki temel alt kuraldan oluşur. Kamu hizmetlerinin dinamik yapısı ve bazı özel gereklilikler nedeniyle bu kurala yasal istisnalar tanınmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bütçenin genellik ilkesinin istisnaları arasında yer almaz?

Demokratik devletlerde bütçe hakkının en somut yansıması olan 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi', yürütme organının mali faaliyetlerine ilişkin yetki sınırlarını belirler. Buna göre, 1982 Anayasası ve Türk bütçe sistemi uygulamaları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi önceden izin ilkesinin kapsamı veya doğrudan bir sonucu değildir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda yer alan 'bütçe ödeneklerinin kullanım süresi' ve 'yıllık olma ilkesi' dikkate alındığında, yıl sonu işlemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bütçe hukukunda, devletin çeşitli kaynaklardan sağladığı tüm gelirlerin herhangi bir ayrım yapılmaksızın tek bir merkezde toplanarak bir 'ortak havuz' oluşturmasını ve tüm kamu harcamalarının bu havuzdan karşılanmasını öngören, böylece belirli gelirlerin belirli giderlere önceden bağlanmasını (tahsis edilmesini) yasaklayan kural aşağıdakilerden hangisidir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bütçe ilkeleri çerçevesinde, kamu idarelerinin bütçe ödeneklerini kullanımıyla ilgili aşağıdaki uygulamalardan hangisi bütçenin 'yıllık olma ilkesi'ne aykırı bir durum oluşturur?

Bütçe hukukunda, devletin elde ettiği tüm gelirlerin herhangi bir ayrım yapılmaksızın bir merkezde toplanarak bir "ortak havuz" oluşturmasını ve belirli bir gelirin belirli bir kamu hizmetinin finansmanına ayrılmamasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistematiğinde, bütçe ödeneklerinin kullanımını disipline eden 'giderlerin tahsisi (uzmanlaşma)' ilkesi; nitelik, nicelik ve zaman olmak üzere üç temel boyutta uygulanmaktadır. Buna göre, uzmanlaşma ilkesinin bu alt boyutları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?