Genel Patoloji

Uzun süreli Tip 2 diabetes mellitus öyküsü olan $70$ yaşındaki bir hastanın postmortem incelemesinde, pankreastaki Langerhans adacıklarında belirgin eozinofilik, amorf ve ekstraselüler materyal birikimi saptanmıştır. Bu materyalin Kongo kırmızısı boyası ile boyandığı ve polarize ışıkta elma yeşili çift kırınım verdiği gözlenmiştir. Bu hastadaki birikime neden olan öncül protein aşağıdakilerden hangisidir?

Allojenik kemik iliği transplantasyonu yapılan $32$ yaşındaki erkek hastada, işlemden $20$ gün sonra yaygın eritematöz deri döküntüleri, total bilirubin yüksekliği ve sulu diyare gelişiyor. Yapılan deri biyopsisinde bazal tabakada vakuoler dejenerasyon ve keratinosit apoptozu izleniyor. Bu hastadaki klinik ve histopatolojik bulgulardan sorumlu olan temel patogenetik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır artan nefes darlığı ve çabuk yorulma şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan ekokardiyografik incelemede ventrikül duvarlarında konsantrik kalınlaşma ve restriktif tipte kardiyomiyopati saptanıyor. Hastanın ailesinde benzer bir hastalık öyküsü bulunmuyor. Endomiyokardiyal biyopsinin mikroskobik incelemesinde interstisiyel mesafede Kongo kırmızısı ile pozitif boyanan ve polarize ışıkta elma yeşili refle veren amiloid birikimleri izleniyor. Bu tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında kadın hasta, üç aydır devam eden kuru öksürük ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan toraks BT incelemesinde bilateral hiler lenfadenopati saptanıyor. Lenf nodu biyopsisinde nekroz içermeyen granülomatöz inflamasyon izleniyor. Bu lezyonlardaki makrofajların epitelioid hücrelere dönüşümünü sağlayan temel mediyatörü salgılayan T lenfosit alt grubunun farklılaşmasını başlatan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında bir erkek hasta, ilerleyici sarılık ve karın şişliği şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan karaciğer biyopsisinin mikroskobik incelemesinde, periportal hepatositlerin sitoplazmasında eozinofilik, yuvarlak globüller izleniyor. Bu globüllerin Periyodik Asit-Schiff ($PAS$) boyası ile boyandığı ve diyastaz sindirimine dirençli olduğu saptanıyor. Bu hastadaki hücresel birikimin temel patofizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

İki haftalık bir erkek bebek; tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, hipokalsemik tetani ve trunkus arteriyozus tanısı ile pediatri servisine yatırılıyor. Fizik muayenesinde düşük yerleşimli kulaklar, mikrognati (küçük çene), hipertelorizm ve yarık damak saptanıyor. Bu hastada izlenen klinik tablonun en olası genetik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$17$ yaşında erkek hasta, gece uykusundan uyandıran ani ve şiddetli sol skrotal ağrı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede sol skrotumda belirgin ödem, kızarıklık ve sol testiste yukarı yerleşim saptanıyor. Doppler ultrasonografide testise giden kan akımının ileri derecede azaldığı belirleniyor. Acil cerrahiye alınan hastada testisin kordonu etrafında $360^\circ$ döndüğü görülüyor. Organın makroskopik incelenmesinde parankimin ileri derecede konjesyonlu, koyu kırmızı-mor renkte ve kanamalı olduğu izleniyor.

Bu klinik tabloda izlenen lezyonun tipi ve oluşum mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında, sigara içme öyküsü olmayan bir erkek hasta, ilerleyici nefes darlığı ve hafif sarılık şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum $\alpha-1$ antitripsin düzeyinin belirgin olarak düşük olduğu saptanıyor. Karaciğer biyopsisinde hepatositlerin sitoplazmasında eozinofilik, yuvarlak globüller gözleniyor.

Bu globüllerin oluşum mekanizması ve histokimyasal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Otuz yaşında sağlıklı bir kadın, ardışık üç spontan abortus öyküsü nedeniyle genetik danışmanlığa başvuruyor. Hastanın obstetrik öyküsü derinleştirildiğinde, daha önceki bir gebeliğinden epikantal katlantılar, tek taraflı simian çizgisi ve makroglossi bulguları taşıyan bir canlı doğumu olduğu öğreniliyor. Bu çocuğun sitogenetik incelemesinde toplam 46 kromozom saptanmıştır.

Annenin periferik kanından yapılan karyotip analizinde ise toplam 45 kromozom bulunduğu ve fenotipik olarak sağlıklı olmasına rağmen dengeli bir yapısal anomalinin taşıyıcısı olduğu görülüyor.

Buna göre, annenin karyotipinde saptanan ve bu ailedeki tekrarlayan gebelik kayıpları ile sendromik çocuk doğumunu açıklayan kromozomal anomali aşağıdakilerden hangisidir?

Araşidonik asit metabolitleri olan lökotrienler, inflamasyonun hücresel ve vasküler fazlarında farklı görevler üstlenirler. Bazı lökotrien türevleri, vasküler geçirgenliği histaminden çok daha güçlü bir şekilde artırırken düz kas hücrelerinde kontraksiyonu tetikleyerek bronkospazma yol açar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi düz kas kontraksiyonu ve vasküler geçirgenlik artışındaki gücüyle ön plana çıkan lökotrien bileşenidir?

$35$ yaşında, $G_3P_2$, $38$ haftalık gebe hasta, doğumun aktif fazında aniden gelişen şiddetli nefes darlığı, siyanoz ve konfüzyonun ardından nöbet geçiriyor. Hastada hızla hipotansiyon geliştiği ve vajinal kanamanın eşlik ettiği yaygın damar içi pıhtılaşma tablosu izleniyor. Agresif resüsitasyona rağmen hasta hayatını kaybediyor. Yapılan otopside, hastanın tanısını kesinleştirmek için pulmoner mikrosirkülasyonda görülmesi gereken en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, ani başlayan sol yan ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde atriyal fibrilasyon olduğu saptanıyor. Yapılan radyolojik incelemelerde dalakta kama şeklinde, tabanı organ kapsülüne bakan, iyi sınırlı ve çevre dokuya göre daha soluk (beyaz) renkli bir lezyon tespit ediliyor. Bu lezyonun "soluk" görünümünün temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında diyabetik bir hasta, ürosepsis nedeniyle septik şok tablosunda yoğun bakıma yatırılıyor. Takiplerinde hastanın kan şekeri regülasyonunun çok zorlaştığı, yüksek doz insüline rağmen hiperglisemisinin devam ettiği ve solunum yetmezliğinin derinleştiği gözleniyor. Bu hastadaki septik şokun patogenezi ve organ etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

$58$ yaşında erkek hasta, son aylarda belirginleşen halsizlik ve dilinde büyüme şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenesinde makroglossi ve periorbital purpuralar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde nefrotik düzeyde proteinüri ve serum protein elektroforezinde monoklonal gamopati izleniyor. Dil biyopsisinde damar duvarlarında ve interstisyumda Kongo kırmızısı ile boyanan, polarize ışıkta elma yeşili refle veren ekstraselüler materyal birikimi saptanıyor. Bu hastadaki amiloid birikimine neden olan prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir erkek hastada, geçirilmiş bir abdominal cerrahi operasyondan $4$ gün sonra yara yatağından alınan biyopsi örneğinde yoğun granülasyon dokusu ve aktif anjiyogenez (yeni damar oluşumu) gözlenmektedir. Bu süreçte damar filizlenmesinin (sprouting) kontrolsüz ve düzensiz bir şekilde gerçekleşmesini engelleyerek, yeni damarların organize bir ağ yapısı oluşturmasını sağlayan "Notch" sinyal yolunun temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Amiloidozda dokuda biriken materyal kimyasal olarak heterojen olsa da, tüm tipler ortak morfolojik ve fiziksel özellikler sergiler. Birikimin yaklaşık $\%95$'lik kısmını fibriller proteinler oluştururken, geri kalan $\%5$'lik kısmını fibril olmayan bazı yardımcı bileşenler meydana getirir.

Buna göre, tüm amiloid tiplerinde fibrillerle birlikte bulunan, pentraksin ailesinin bir üyesi olan ve birikimin stabilitesine katkı sağlayan plazma kökenli glikoprotein aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında bir kadın hastada, kolundaki şüpheli bir deri lezyonundan biyopsi alınmıştır. İşlemden $3$ hafta sonra yapılan kontrolde, yara bölgesindeki başlangıçta saptanan yoğun damarlı granülasyon dokusunun yerini, daha soluk ve mekanik olarak dirençli bir bağ dokusunun (skar) aldığı gözlenmiştir. Bu yeniden şekillenme (remodeling) sürecinde, kollajen sentezini uyarırken matriks metalloproteinazların ($MMP$) aktivitesini baskılayarak doku onarımının kalıcı bir skar dokusuna dönüşmesinde en temel rolü oynayan büyüme faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Üç haftalık bir erkek bebek; tekrarlayan konvülsiyonlar, beslenme güçlüğü ve hışıltılı solunum şikayetleriyle yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatırılıyor. Fizik muayenesinde yarık damak, hipertelorizm, düşük yerleşimli kulaklar ve kardiak oskültasyonda üfürüm saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi $6.2$ mg/dL (referans: $8.5-10.5$), fosfor düzeyi yüksek ve paratiroid hormon (PTH) düzeyi ise saptanamayacak kadar düşük bulunuyor. Eko-kardiyografide trunkus arteriozus saptanırken, akciğer grafisinde timus gölgesinin bulunmadığı dikkati çekiyor.

Bu hastadaki klinik bulguların temelinde yatan en olası genetik bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası sağ femur ve pelvis fraktürü tanısıyla ortopedi servisine yatırılıyor. Yatışının $36.$ saatinde aniden gelişen taşipne, dispne ve konfüzyon tablosu izleniyor. Yapılan fizik muayenede konjonktivalarda ve aksiller bölgede yaygın peteşiyal döküntüler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde trombositopeni ve anemi saptanıyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası patolojik durum aşağıdakilerden hangisidir?

$82$ yaşında erkek hasta, progresif nefes darlığı ve periferik ödem şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan ekokardiyografide ventrikül duvarlarında simetrik kalınlaşma ve miyokardda 'speckled' (benekli) görünüm saptanarak restriktif kardiyomiyopati tanısı konuluyor. Hastanın özgeçmişinde kronik bir inflamatuar hastalık veya plazma hücre diskrazisi lehine bulgu saptanmıyor. Endomiyokardiyal biyopsi örneğinde interstisyel alanda biriken materyalin Kongo kırmızısı ile boyandığı ve polarize ışıkta elma yeşili refle verdiği izleniyor. Yapılan immünohistokimyasal analizde biriken proteinin transtiretin (TTR) olduğu belirleniyor, ancak genetik analizde herhangi bir mutasyon saptanmıyor.

Bu klinik tablo ve amiloid tipiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?