Acil ve Yoğun Bakım

284 questions

Question 181Question

55 yaşında ve 18 kg18 \text{ kg} ağırlığında bir çocuk, evde çıkan yangın sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde burun kıllarında yanma, ses kısıklığı, balgamda isli sekresyon ve tüm baş-boyun bölgesinde (vu¨cut yu¨zey alanının \text{vücut yüzey alanının } %15\text{'i}) ıslak, pembe-kırmızı zeminli, oldukça ağrılı büller saptanıyor. Bu hasta için en olası yanık derinliği ve Parkland formülüne göre hesaplanan 2424 saatlik toplam resüsitasyon sıvısı miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 22. derece yanık - 1080 mL1080 \text{ mL}

Answer

Yanık derinliği 22. derecedir ve Parkland formülüne göre hesaplanan toplam resüsitasyon sıvısı 1080 mL1080 \text{ mL}'dir.
Hastada saptanan büller ve şiddetli ağrı, dermisin bir kısmının tutulduğu 22. derece yanığı işaret eder. Pediatrik yaş grubunda resüsitasyon sıvısı ihtiyacı Parkland formülüne (4 mL×kg×4 \text{ mL} \times \text{kg} \times %\text{VYA}) göre hesaplanır. 55 yaşındaki bir çocukta baş-boyun bölgesinin %15 olduğu bilgisiyle yapılan hesaplama (4×18×15=10804 \times 18 \times 15 = 1080) doğru sonuca ulaştırır.

Step-by-Step Solution

1
Yanık derinliğini sınıflandırın.
22. derece (parsiyel kalınlıkta) yanık.
Islak görünüm, pembe-kırmızı zemin, şiddetli ağrı ve bül varlığı 2. derece yanığın tipik bulgularıdır.
2
Pediatrik yaş grubuna göre vücut yüzey alanı (VYA) oranını doğrulayın.
Baş-boyun oranı 55 yaşındaki bir çocuk için %15 olarak verilmiştir.
Erişkinlerde Dokuzlar Kuralı'na göre baş %9 iken, çocuklarda başın vücuda oranı daha büyüktür (55 yaş için yaklaşık %15).
3
Parkland formülünü uygulayın: 4 \text{ mL} \times \text{ağırlık (kg)} \times \text{yanık yüzdesi (%)} .
4×18×15=1080 mL4 \times 18 \times 15 = 1080 \text{ mL}.
Resüsitasyon sıvısı miktarı yanık alanının genişliğine ve çocuğun kilosuna bağlı olarak hesaplanır.

Key Concept

Pediatrik yanıklarda Parkland formülü uygulaması, çocuklarda vücut yüzey alanı farklılıkları ve inhalasyon hasarı bulguları.
Question 182Question

4 yaşında, infantil hemanjiyom tanısıyla günde iki kez 2mg/kg2 \, mg/kg propranolol tedavisi alan bir kız çocuk; bir doğum günü partisinde kurabiye yedikten kısa süre sonra başlayan karın ağrısı, yaygın ürtiker ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı 55/30mmHg55/30 \, mmHg, nabız 95/dakika95/dakika (zayıf), solunum sayısı 40/dakika40/dakika, stridor ve yaygın wheezing saptanıyor. Hastaya uygun dozda intramüsküler (IM) adrenalin ve 20ml/kg20 \, ml/kg izotonik kristaloid yüklemesi yapılıyor. 5 dakika sonra yapılan değerlendirmede hastanın kan basıncının 58/32mmHg58/32 \, mmHg olduğu ve klinik tablosunun düzelmediği gözleniyor.

Bu hastanın yönetiminde bir sonraki en uygun adım hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İntravenöz glukagon uygulamak

Answer

İntravenöz glukagon uygulamak
Bu vakada hasta anaflaktik şok tablosundadır ancak eş zamanlı olarak non-selektif bir beta-bloker olan propranolol kullanmaktadır. Beta-blokerler adrenalinin beta-reseptörleri üzerindeki etkisini engellediği için, bu hastalar standart adrenalin tedavisine dirençli olabilirler. Glukagon, hücre yüzeyindeki spesifik glukagon reseptörleri aracılığıyla beta-adrenerjik reseptör sisteminden tamamen bağımsız olarak adenilat siklazı aktive eder. Bu aktivasyon sonucunda hücre içi cAMP seviyeleri artar, bu da miyokardda pozitif inotropik ve kronotropik etki sağlarken bronşlarda düz kas gevşemesine yol açar. Bu nedenle, beta-bloker kullanan ve adrenalin dirençli anaflaksi vakalarında en uygun adım glukagon uygulamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
Hasta anaflaktik şok (distribütif şok) tablosundadır ve propranolol (beta-bloker) kullanmaktadır.
Şok bulgularına rağmen nabzın yaşa göre göreceli düşük (95/dak) olması beta-blokaj etkisini destekler.
2
Başlangıç tedavisine yanıtı değerlendir
IM adrenalin ve sıvı yüklemesine rağmen hipotansiyon ve solunum sıkıntısı devam etmektedir.
Beta-blokerler, adrenalinin hem beta-1 (inotropik/kronotropik) hem de beta-2 (bronkodilatasyon) etkilerini antagonize eder.
3
Alternatif farmakolojik mekanizmayı belirle
Glukagon uygulanması kararlaştırılır.
Glukagon, beta-reseptörlerinden bağımsız olarak adenilat siklazı aktive eder ve cAMP düzeyini artırarak şoku geri döndürür.

Key Concept

Beta-bloker kullanan hastalarda adrenalin dirençli anaflaktik şok yönetimi

Practice More

Beta-bloker aşırı doz alımında glukagon kullanımının fizyolojik temelini ve dozajını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 183Question

4 yaşında ve 16 kg16 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk, ev yangını sırasında kapalı bir alanda mahsur kalma öyküsü ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; tüm baş ve boyun bölgesi, sağ üst ekstremitenin tamamı ve gövde ön yüzünde büllerle karakterize, oldukça ağrılı yanık alanları saptanıyor. Hastada kaşlarda ütülenme, ağız çevresinde is ve belirginleşmekte olan stridor olduğu gözleniyor. Bu hasta için uygulanması gereken en uygun ilk 8 saatlik sıvı tedavisi (resüsitasyon + idame) ve havayolu yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1777 ml1777 \text{ ml} Ringer Laktat ve acil endotrakeal entübasyon

Answer

İlk 8 saatte verilecek toplam sıvı miktarı 1777 ml1777 \text{ ml} Ringer Laktat olmalı ve stridor varlığı nedeniyle hasta acilen entübe edilmelidir.
4 yaşındaki çocukta VYA hesaplanırken baş-boyun oranı yaklaşık %15 olarak alınmalıdır. Toplam yanık alanı %42 olan hastada Parkland resüsitasyonunun ilk 8 saatlik dilimi olan 1344 ml1344 \text{ ml}'ye, 16 kg16 \text{ kg} bir çocuk için gereken 8 saatlik idame payı (433 ml433 \text{ ml}) eklendiğinde 1777 ml1777 \text{ ml} Ringer Laktat sonucuna ulaşılır. Ayrıca hastada görülen stridor bulgusu, üst havayolu ödeminin kritik düzeye ulaştığını gösterdiğinden güvenli bir havayolu için acil entübasyon yapılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Vücut yüzey alanı (VYA) hesaplaması
%42 VYA yanığı
4 yaşındaki bir çocukta Lund-Browder tablosuna göre baş-boyun %15, bir kol %9 ve gövde ön yüz %18'dir (15+9+18=4215 + 9 + 18 = 42).
2
Parkland resüsitasyon sıvısı hesabı
24 saatlik toplam 2688 ml2688 \text{ ml}
4 ml×16 kg×42=2688 ml4 \text{ ml} \times 16 \text{ kg} \times 42 = 2688 \text{ ml} (Pediatrik yanıklarda 3-4 ml/kg/% kullanılır; TUS pratiğinde genellikle 4 kabul edilir).
3
İlk 8 saatlik resüsitasyon payı
1344 ml1344 \text{ ml}
Parkland formülü ile hesaplanan miktarın yarısı ilk 8 saatte, kalan yarısı ise sonraki 16 saatte verilir.
4
Pediatrik idame sıvısı hesabı (Holiday-Segar)
1300 ml/24saat1300 \text{ ml}/24\text{saat}
İlk 10 kg10 \text{ kg} için 1000 ml1000 \text{ ml}, sonraki her kg için 50 ml50 \text{ ml} eklenir (1000+6×50=13001000 + 6 \times 50 = 1300).
5
İlk 8 saatlik toplam sıvı (Resüsitasyon + İdame)
1344+4331777 ml1344 + 433 \approx 1777 \text{ ml}
Çocuklarda resüsitasyon sıvısına idame sıvısı eklenmesi zorunludur. 8 saatlik idame günlük miktarın 1/3'üdür (1300/3=4331300 / 3 = 433).
6
Hava yolu yönetimi kararı
Acil Entübasyon
Kapalı alan yangını, ağızda is, kaşlarda yanma ve özellikle stridor (üst hava yolu tıkanıklığı bulgusu) olması durumunda, sıvı resüsitasyonu ile ödem artmadan önce erken entübasyon hayati önem taşır.

Key Concept

Pediatrik yanıklarda Lund-Browder tablosuna göre VYA hesaplanması, resüsitasyon sıvısına idame sıvısının eklenmesi ve inhalasyon hasarında erken havayolu kontrolü.
Question 184Question

7 yaşında bir çocuk, kapalı bir alanda çıkan yangın sonrası itfaiye ekipleri tarafından kurtarılarak acil servise getiriliyor. Hastanın fizik muayenesinde konfüzyon, taşipne ve taşikardi saptanıyor. Cilt renginin belirgin şekilde pembe-kırmızı olduğu görülüyor ancak siyanoz izlenmiyor. %100 oksijen desteği altında alınan arteriyel kan gazında pH:7.12pH: 7.12, HCO3:10mEq/LHCO_3: 10 mEq/L, PaO2:108mmHgPaO_2: 108 mmHg ve laktat düzeyi 14mmol/L14 mmol/L (Normal: <2< 2) olarak ölçülüyor. Eş zamanlı alınan venöz oksijen satürasyonu (%92) ile arteriyel oksijen satürasyonu (%99) arasındaki farkın belirgin şekilde azaldığı saptanıyor. Bu klinik tabloya yönelik en uygun spesifik tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hidroksokobalamin intravenöz infüzyonu

Answer

Yangın sonrası ağır laktik asidoz ve daralmış arteriyo-venöz oksijen farkı saptanan hastada en uygun spesifik tedavi hidroksokobalamin uygulamasıdır.
Hastada saptanan ağır laktik asidoz, 'kiraz kırmızısı' cilt rengi ve arteriyo-venöz oksijen farkının daralması (hücrelerin oksijen çekememesi), siyanür zehirlenmesinin klasik bulgularıdır. Yangın kurbanlarında siyanür antidotu olarak hidroksokobalamin tercih edilir; çünkü methemoglobinemi oluşturmaz ve siyanürle birleşerek siyanokobalamin (B12 vitamini) formunda idrarla atılır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri analiz et
Yangın öyküsü, pembe cilt rengi, ağır laktik asidoz ve yüksek venöz oksijen satürasyonu saptandı.
Doku düzeyinde oksijen kullanımının engellendiğini (sitosidal hipoksi) gösteren bu bulgular siyanür zehirlenmesini düşündürür.
2
Arteriyo-venöz oksijen farkını yorumla
Farkın daralması (9992=%799 - 92 = \%7), hücrelerin oksijeni kullanamadığını gösterir.
Siyanür sitokrom c oksidazı (Kompleks IV) inhibe ederek elektron taşıma zincirini durdurur.
3
Antidot seçimi yap
Hidroksokobalamin seçildi.
Yangın kurbanlarında siyanür antidotu olarak nitritlerden (methemoglobinemi riski nedeniyle) kaçınılır ve güvenli bir ajan olan hidroksokobalamin tercih edilir.

Key Concept

Siyanür zehirlenmesinde sitokrom c oksidaz inhibisyonu ve yangın kurbanlarında hidroksokobalamin kullanımı.

Practice More

Karbonmonoksit zehirlenmesinde karboksihemoglobin (COHb) düzeyleri ve methemoglobinemi yapıcı diğer ajanları gözden geçirin.
Estimated Time:3m 0s
Question 185Question

1111 aylık, 10 kg10\text{ kg} ağırlığındaki bir bebek, ağır pnömoni nedeniyle çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Hastanın takibi sırasında ani bradikardi geliştiği (KAH: 45/dk45/\text{dk}) saptanıyor. Balon-maske ile %100\%100 oksijen desteği ve ventilasyona rağmen perfüzyon bozukluğu (solukluk, kapiller dolum zamanı >3 sn>3\text{ sn}) devam eden hastaya iki sağlık personeli tarafından canlandırma (CPR) başlanıyor ve hasta o sırada başarılı bir şekilde entübe ediliyor.

AHA 2020 pediatrik ileri yaşam desteği kılavuzuna göre, bu hasta için uygulanması gereken göğüs basısı/ventilasyon yöntemi ve adrenalin dozu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kesintisiz göğüs basısı, her 2-32\text{-}3 saniyede bir soluk (20-3020\text{-}30 soluk/dk) ve 01 mg0{}1\text{ mg} adrenalin IV

Answer

İleri hava yolu sağlanan pediatrik hastada kesintisiz göğüs basısı uygulanmalı, her 2-32\text{-}3 saniyede bir soluk (20-3020\text{-}30 soluk/dk) verilmeli ve IV adrenalin dozu 01 mg0{}1\text{ mg} (001 mg/kg×10 kg0{}01\text{ mg/kg} \times 10\text{ kg}) olarak uygulanmalıdır.
Doğru yanıtın ifade ettiği yöntem, AHA 2020 pediatrik ileri yaşam desteği (PALS) güncellemeleriyle tam uyumludur. Kılavuza göre, ileri hava yolu (entübasyon) sağlanan çocuklarda ventilasyon hızı dakikada 20-3020\text{-}30 soluk (her 2-32\text{-}3 saniyede bir) olarak güncellenmiştir. Ayrıca, kardiyak arrest veya nabızsız bradikardi durumunda IV adrenalin dozu 001 mg/kg0{}01\text{ mg/kg}'dır. 10 kg10\text{ kg} ağırlığındaki bir bebek için bu miktar 01 mg0{}1\text{ mg}'a karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Kardiyak arrest veya ciddi bradikardi durumunu değerlendir.
KAH <60/dk<60/\text{dk} ve perfüzyon bozukluğu CPR gerektirir.
Pediatrik algoritmalarda oksijenasyon ve ventilasyona rağmen düzelmeyen ciddi bradikardi arrest öncesi ritim olarak kabul edilir.
2
Hava yolu durumuna göre ventilasyon hızını belirle.
Entübe hastada 2020 kılavuzuna göre her 2-32\text{-}3 saniyede bir soluk verilir.
İleri hava yolu sağlandığında bası ve ventilasyonun ayrılması ventilasyon etkinliğini artırır.
3
İlaç dozunu hastanın ağırlığına göre hesapla.
10 kg×001 mg/kg=01 mg10\text{ kg} \times 0{}01\text{ mg/kg} = 0{}1\text{ mg} adrenalin.
Yanlış doz uygulaması (10 kat eksik veya fazla) mortaliteyi doğrudan etkiler.

Key Concept

İleri Hava Yolu Varlığında Pediatrik CPR Yönetimi

Practice More

Pediatrik arrest durumunda şoklanabilir ritimler (VF/Nabızsız VT) için defibrilasyon enerji düzeylerini tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 186Question

12 günlük erkek bebek, aniden gelişen solukluk, huzursuzluk ve beslenememe şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Doğum öyküsünde özellik saptanmayan hastanın fizik muayenesinde genel durumu kötü, cilt rengi gri-soluk ve ekstremiteler soğuk olarak değerlendiriliyor. Kapiller dolum zamanı 5 saniye olarak ölçülüyor. Vital bulgularında kalp tepe atımı 190/dk, solunum sayısı 75/dk saptanıyor. Kan basıncı sağ koldan 65/45 mmHg ölçülürken, alt ekstremitelerden alınan tansiyon ölçülemiyor ve femoral nabızlar palpe edilemiyor. Oskültasyonda taşikardi ve galo ritmi duyuluyor, karaciğer kosta kenarını 4 cm geçiyor. Akciğer grafisinde kardiyomegali ve pulmoner ödem bulguları izleniyor.

Bu hastanın acil yönetiminde mortaliteyi önlemek için atılması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Acil ekokardiyografi yapılana kadar Prostaglandin E1 (PGE1) infüzyonu başlanması

Answer

Duktus bağımlı konjenital kalp hastalığı şüphesi nedeniyle Prostaglandin E1 infüzyonu başlanması
Vaka, duktus bağımlı sistemik dolaşım bozukluğuna (kritik aort koarktasyonu veya kesintili arkus aorta) bağlı kardiyojenik şok tablosunu tarif etmektedir. Yenidoğan döneminde duktus arteriyozusun kapanmasıyla birlikte ani kötüleşme, şok, femoral nabızların kaybı ve kalp yetersizliği (hepatomegali, raller) gelişir. Hayat kurtarıcı tedavi, duktusu açık tutarak sistemik perfüzyonu sağlayan Prostaglandin E1 (PGE1) infüzyonudur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik tablosunu tanımla
Şok tablosu (taşikardi, hipotansiyon, bozulmuş perfüzyon) + Kalp yetersizliği bulguları (galo ritmi, hepatomegali, pulmoner ödem).
Semptomların kökenini (kardiyak vs. septik vs. hipovolemik) ayırmak için.
2
Ayırıcı tanı için kritik ipuçlarını değerlendir
Üst ve alt ekstremite tansiyon farkı, femoral nabızların alınamaması.
Bu bulgular sol kalp çıkış yolu obstrüksiyonunu (Aort Koarktasyonu veya Kesintili Arkus Aorta) işaret eder.
3
Patofizyolojiyi belirle ve tedaviyi seç
Duktus Arteriyozus kapandığı için sistemik dolaşım bozulmuştur (Duktus bağımlı şok).
Tedavi duktusun tekrar açılmasını sağlayan Prostaglandin E1 infüzyonudur.

Key Concept

Yenidoğan döneminde şok ile başvuran, femoral nabızları alınamayan ve kalp yetersizliği bulguları olan bebekte 'Duktus Bağımlı Sistemik Dolaşım' (örn. Aort Koarktasyonu) düşünülmeli ve ilk tedavi olarak Prostaglandin E1 verilmelidir.

Hints

1
Şok tablosundaki bir bebekte karaciğer büyümesi ve akciğerde raller olması, sorunun basit bir sıvı kaybı olmadığını gösterir.
2
Femoral nabızların alınamaması ve bacak tansiyonunun kol tansiyonundan düşük olması, aortik akımda bir engel olduğunu işaret eder.
3
Bu bir 'tıkanıklık' sorunudur. Tedavi, kapanmakta olan bir damar yolunu (duktus) tekrar açarak kanın vücuda gitmesini sağlamalıdır.
Estimated Time:2m 0s
Question 187Question

Sıcak su dolu bir kazana düşme öyküsü ile acil servise getirilen 33 yaşında ve 15 kg15 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuğun fizik muayenesinde; baş-boyun bölgesinin tamamı, her iki bacağın arka yüzleri ve gövdenin arka yüzünde yaygın büllerle seyreden, oldukça ağrılı yanık alanları saptanıyor. Hastanın ağız içerisinde isli balgam (karbonöz sekresyon) olduğu ve burun kıllarının ütülendiği gözleniyor.

Bu hasta için en uygun sıvı tedavisi planlandığında, ilk 88 saatte verilmesi gereken toplam sıvı miktarı (resüsitasyon ve idame dahil) yaklaşık kaç  ml\text{ ml} olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 19151915

Answer

İlk 8 saatte verilmesi gereken toplam sıvı miktarı 19151920 ml1915-1920 \text{ ml} civarında olmalıdır.
Çocuklarda yanık yönetimi yapılırken pediatrik modifiye 'Dokuzlar Kuralı' kullanılır (Baş %18, gövde ön %18, gövde arka %18, her bir kol %9, her bir bacak %14). Hastanın yanık alanı %50 olarak hesaplanır. Parkland formülü (4×15×504 \times 15 \times 50) ile 24 saatlik resüsitasyon miktarı 3000 ml3000 \text{ ml} bulunur ve bunun yarısı olan 1500 ml1500 \text{ ml} ilk 8 saatte verilir. Ayrıca 15 kg çocuk için günlük idame sıvısı 1250 ml1250 \text{ ml} olup, bunun 8 saatlik karşılığı olan yaklaşık 417 ml417 \text{ ml} de bu miktara eklenmelidir (1500+417=1917 ml1500 + 417 = 1917 \text{ ml}).

Step-by-Step Solution

1
Yanık vücut yüzey alanını (VYA) pediatrik oranlara göre hesapla.
Baş (%18) + Her iki bacak arka yüzü (%7 + %7 = %14) + Gövde arka (%18) = %50.
Çocuklarda başın vücuda oranı erişkinlerden daha büyüktür (Erişkinde %9, çocukta %18).
2
Parkland formülü ile 24 saatlik resüsitasyon sıvısını hesapla.
4 ml×15 kg×50=3000 ml4 \text{ ml} \times 15 \text{ kg} \times 50 = 3000 \text{ ml} (Ringer Laktat).
Ciddi yanıklarda standart resüsitasyon formülü 4 \text{ ml/kg/%yanık} şeklindedir.
3
İlk 8 saatte verilmesi gereken resüsitasyon sıvısını belirle.
3000/2=1500 ml3000 / 2 = 1500 \text{ ml}.
Hesaplanan resüsitasyon sıvısının yarısı ilk 8 saatte, kalanı sonraki 16 saatte verilir.
4
Holliday-Segar yöntemine göre 24 saatlik idame sıvısını hesapla.
1000+(5×50)=1250 ml/gu¨n1000 + (5 \times 50) = 1250 \text{ ml/gün}.
Pediatrik hastalarda resüsitasyon sıvısına ek olarak idame sıvısı mutlaka eklenmelidir.
5
İlk 8 saatlik idame sıvısını ve toplam miktarı hesapla.
1250×(8/24)417 ml1250 \times (8/24) \approx 417 \text{ ml} idame; 1500+417=1917 ml1500 + 417 = 1917 \text{ ml}.
Toplam sıvı, 8 saatlik resüsitasyon ve 8 saatlik idame sıvılarının toplamıdır.

Key Concept

Pediatrik yanık resüsitasyonunda Parkland formülüne ek olarak idame sıvısının hesaplanması ve çocuklara özgü vücut yüzey alanı oranlarının kullanılması.

Practice More

İnhalasyon hasarı düşündüren bulguları (isli balgam, stridor, yüz yanıkları) olan hastalarda sıvı tedavisinden önce hava yolu güvenliğinin (erken entübasyon) önceliğini tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 188Question

1818 aylık bir kız çocuk, evde annesinin "bebek aspirini" (100100 mgmg asetilsalisilik asit) kutusunu boşaltmış halde bulunuyor. Olaydan yaklaşık 44 saat sonra acil servise getirilen hastanın fizik muayenesinde; huzursuzluk, taşipne, hiperpne, kusma ve hafif dehidratasyon bulguları saptanıyor. Rektal ateşi 38.5C38.5^\circ C ölçülen hastanın kan gazı analizinde pHpH 7.327.32, HCO3HCO_3 1414 mEq/LmEq/L ve aniyon açığı artmış metabolik asidoz tablosu belirleniyor. Bu hastanın yönetiminde en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tek doz aktif kömür uygulaması ve ardından idrar pHpH'sını 7.58.57.5-8.5 arasında tutacak şekilde intravenöz sodyum bikarbonat infüzyonu başlanması.

Answer

En uygun yaklaşım, aktif kömür uygulanması ve iyon tuzağı (ion trapping) mekanizması ile eliminasyonu artırmak için idrar alkalizasyonu sağlanmasıdır.
Doğru yaklaşım, emilimi azaltmak için aktif kömür verilmesi ve renal eliminasyonu hızlandırmak için sodyum bikarbonat ile idrar alkalizasyonu sağlanmasıdır. Salisilatlar (pKapKa 3.5) zayıf asitlerdir; idrar pHpH'sı arttığında iyonize olurlar ve hücre membranlarından (tübüler lümen) geri geçemezler.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi.
Taşipne, hiperpne, kusma ve artmış aniyon açıklı metabolik asidoz (çocuklarda tipiktir) salisilat zehirlenmesini gösterir.
Salisilatlar solunum merkezini doğrudan uyarır ve oksidatif fosforilasyonu bozarak metabolik asidoza yol açar.
2
Gastrik dekontaminasyonun planlanması.
İlk 1-2 saatte gastrik lavaj ve erken dönemde tek doz aktif kömür uygulanır.
Aktif kömür salisilatları yüksek oranda bağlayarak emilimi azaltır.
3
Eliminasyonun artırılması (İdrar Alkalizasyonu).
İntravenöz sodyum bikarbonat ile idrar pHpH'sı 7.58.57.5-8.5 hedefine ulaştırılır.
Zayıf asit olan salisilatlar alkalen ortamda iyonize olur ve lipofilik özelliklerini kaybederek renal tübüllerden geri emilemezler (iyon tuzağı).

Key Concept

Salisilat zehirlenmesinde yönetim; klinik tanıma (hiperpne + asidoz) ve iyon tuzağı mekanizması ile idrar alkalizasyonu prensibine dayanır.

Practice More

Salisilat zehirlenmesinde hangi durumlarda acil hemodiyaliz endikasyonu olduğunu (örneğin; seviye > 100100 mg/dLmg/dL, dirençli asidoz, böbrek yetmezliği) gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 189Question

8 yaşında bir erkek çocuk, kasksız bisiklet sürerken düşüp başını sert zemine çarpıyor. Olay yerinde yaklaşık 11 dakikalık bilinç kaybı olduğu, acil servise getirilirken iki kez kustuğu ve giderek uykulu bir hal aldığı (letarji) ifade ediliyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 140/90140/90 mmHg, kalp hızı 5555/dakika ve solunumun düzensiz olduğu saptanıyor. Pediatrik Glasgow Koma Skoru (pGKS) 1010 (Göz: 22, Sözel: 33, Motor: 55) olarak hesaplanan hastada, aşağıdakilerden hangisinin bu aşamada yapılması kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Lomber ponksiyon yapılarak beyin omurilik sıvısı basıncının ölçülmesi

Answer

Lomber ponksiyon yapılarak beyin omurilik sıvısı basıncının ölçülmesi kontrendikedir.
Vakada tanımlanan hipertansiyon, bradikardi ve solunum düzensizliği birlikteliği 'Cushing Triadı' olarak adlandırılır ve doğrudan kafa içi basınç artışını (KİBAS) simgeler. KİBAS şüphesi olan durumlarda, kranyal bilgisayarlı tomografi (BTY) ile kitle etkisi dışlanmadan lomber ponksiyon yapılması, kranyospinal basınç farkını artırarak serebral herniasyona (fıtıklanma) ve ölüme neden olacağı için kesinlikle kontrendikedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verilerin ve travma mekanizmasının analizi
Hastada ciddi bir kafa travması sonrası letarji, kusma ve bilinç değişikliği mevcuttur.
PECARN kriterlerine göre bu bulgular intrakraniyal hasar riskini artırır.
2
Hayati bulguların değerlendirilmesi
Hipertansiyon (140/90140/90 mmHg), bradikardi (5555/dakika) ve solunum düzensizliği tespit edilmiştir.
Bu üçlü (Cushing Triadı), kafa içi basıncının tehlikeli düzeyde arttığını (KİBAS) gösteren spesifik bir klinik tablodur.
3
Kontrendike olan girişimin belirlenmesi
KİBAS varlığında lomber bölgeden BOS boşaltılması veya basınç ölçümü herniasyon riskini tetikler.
Kafa içi ile spinal kanal arasındaki basınç farkının aniden değişmesi beyin dokusunun foramen magnuma fıtıklanmasına neden olur.

Key Concept

Kafa İçi Basınç Artışı Sendromu (KİBAS) ve Herniyasyon Riski
Estimated Time:1m 30s
Question 190Question

1818 aylık ve 12 kg12 \text{ kg} ağırlığında bir kız çocuk, evde çıkan yangında alevlere maruz kaldıktan 44 saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ bacağının tamamında ve gövde arka yüzünde 2.2. ve 3.3. derece yanıklar saptanıyor. Hastada ayrıca isli balgam ve stridor mevcuttur. Lund-Browder tablosuna göre bu yaş grubunda baş %17\%17, gövde arka yüzü %18\%18 ve bir bacak %15\%15 olarak kabul edildiğine göre; hastanın acil servisteki ilk 44 saatlik izleminde (yaralanmadan sonraki ilk 88 saati tamamlayacak şekilde) uygulanması gereken toplam sıvı hızı (resüsitasyon + idame) yaklaşık kaç mL/saat\text{mL/saat} olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 244

Answer

Hesaplamalar sonucunda hastaya verilmesi gereken toplam sıvı hızı 244 mL/saat olarak saptanmıştır.
Doğru yanıt olan 244 mL/saat, hastanın %33 yanık yüzdesi üzerinden hesaplanan 1584 mL toplam resüsitasyon sıvısının yarısının (792 mL), yaralanmadan sonra kalan 4 saatlik süreye bölünmesi (198 mL/saat) ve üzerine 12 kg için gereken saatlik 46 mL idame sıvısının eklenmesiyle elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Yanıklı Vücut Yüzey Alanı (VYA) Hesabı
VYA = %15 (Sağ bacak) + %18 (Gövde arka) = %33
Parkland formülü için yanık yüzdesinin belirlenmesi gerekir.
2
Toplam Resüsitasyon Sıvısı (24 saatlik) Hesabı
4 mL × 12 kg × 33 = 1584 mL
Pediatrik majör yanıklarda Parkland formülü (4 mL/kg/%) kullanılır.
3
İlk 8 Saatlik Resüsitasyon Hedefi ve Gecikme Ayarı
1584 / 2 = 792 mL. Yaralanmadan 4 saat geçtiği için kalan 4 saatte verilmelidir. Hız: 792 / 4 = 198 mL/saat.
Resüsitasyon sıvısının yarısı ilk 8 saatte verilmelidir; gecikme varsa kalan süreye bölünür.
4
İdame Sıvısı Hesabı (Holliday-Segar)
12 kg için: 1000 + (2 × 50) = 1100 mL/gün ≈ 46 mL/saat.
Çocuklarda resüsitasyon sıvısına ek olarak idame sıvısı verilmesi şarttır.
5
Toplam Sıvı Hızı
198 (Resüsitasyon) + 46 (İdame) = 244 mL/saat.
Hastanın saatlik infüzyon hızı bu iki değerin toplamıdır.

Key Concept

Pediatrik yanıklarda sıvı resüsitasyonu, Lund-Browder tablosuna göre yaşa özgü VYA hesabı ve gecikmiş vakalarda sürenin ayarlanması.

Practice More

İnhalasyon hasarı şüphesi olan (stridor, isli balgam) hastalarda sıvı resüsitasyonu kadar erken hava yolu yönetiminin (entübasyon) önceliğini gözden geçirin.
Estimated Time:2m 30s
Question 191Question

44 yaşında bir kız çocuk, evde annesinin depresyon ilaçlarından (amitriptilin) belirsiz miktarda içtiği şüphesiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; letarjik, cildi kuru ve sıcak, pupilleri dilate ve ışık reaksiyonu zayıf saptanıyor. Kalp hızı 160/dk160/\text{dk}, kan basıncı 85/50 mmHg85/50 \text{ mmHg} ölçülüyor. Çekilen EKG'sinde QRS süresi 110 msn110 \text{ msn} ve aVR derivasyonunda R dalga yüksekliği 4 mm4 \text{ mm} olarak saptanıyor. Bu hastanın yönetiminde uygulanması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İntravenöz sodyum bikarbonat infüzyonu

Answer

Kardiyotoksik bulguları olan trisiklik antidepresan (TCA) zehirlenmesinde en uygun yaklaşım intravenöz sodyum bikarbonat infüzyonudur.
Trisiklik antidepresanlar (TCA), kardiyak sodyum kanallarını bloke ederek QRS genişlemesi, aritmiler ve hipotansiyona neden olurlar. EKG'de QRS süresinin 100 msn100 \text{ msn} üzerinde olması nöbet, 160 msn160 \text{ msn} üzerinde olması ise ventriküler aritmi riskini artırır. Ayrıca aVR derivasyonunda terminal R dalgasının yüksek olması TCA toksisitesi için spesifik bir bulgudur. Sodyum bikarbonat tedavisi, hem ekstraselüler sodyum konsantrasyonunu artırarak kanal blokajını hafifletir hem de alkalizasyon sağlayarak ilacın aktif (bağlı) formunu azaltır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz etme
Hastada amitriptilin alımı sonrası antikolinerjik toksidrom (kuru cilt, midriyazis, taşikardi, letarji) ve kardiyotoksisite bulguları mevcut.
TCA'lar muskarinik, alfa-adrenerjik ve histaminerjik reseptörleri bloke eder.
2
EKG bulgularını yorumlama
QRS süresinin 100 msn100 \text{ msn} üzerinde olması ve aVR'de terminal R dalgasının >3 mm> 3 \text{ mm} olması ciddi toksisite göstergesidir.
TCA'lar miyokardda hızlı sodyum kanallarını bloke ederek ileti yavaşlamasına ve sağ aks sapmasına neden olur.
3
Tedavi kararını verme
İletisizliği ve hipotansiyonu düzeltmek için %8.48.4'lük sodyum bikarbonat (11-2 mEq/kg2 \text{ mEq/kg} bolus) başlanmalıdır.
Bikarbonat hem pH'ı artırarak ilacın kanallara bağlanmasını azaltır hem de sodyum yükü ile kanal blokajını yarışmalı olarak geri döndürür.

Key Concept

Trisiklik antidepresan zehirlenmesinde kardiyotoksisite yönetimi
Question 192Question

22 yaşındaki bir çocuk, üzerine sıcak çay dökülmesi nedeniyle acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenede baş ve boyun bölgesinin tamamı ile her iki üst ekstremitenin tamamında bül oluşumu ile seyreden ağrılı yanık alanları saptanıyor. Bu hastada Lund-Browder şemasına göre hesaplanması gereken toplam yanık yüzey alanı (TBSA) yaklaşık yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: %35

Answer

Lund-Browder şemasına göre 2 yaşındaki bu çocuğun toplam yanık yüzey alanı %35 olarak hesaplanmalıdır.
Lund-Browder şemasına göre pediatrik hastalarda başın vücuda oranı doğumda %19'dur ve 10 yaşına kadar her yıl %1 azalır. Buna göre 2 yaşındaki bir çocukta baş oranı %17'dir. Üst ekstremitelerin oranı ise yaşla değişmez ve her biri %9 (toplam %18) kabul edilir. Sonuç olarak %17 (baş) + %18 (kollar) = %35 doğru hesaplamadır.

Step-by-Step Solution

1
Çocuklarda yaşa göre değişen vücut bölgesi oranlarını hatırla.
Doğumda baş %19'dur ve her yaş için %1 azalır (10 yaşına kadar). 2 yaşında baş oranı %17 olur.
Çocuklarda baş-vücut oranı erişkinlere göre çok daha büyüktür ve yaşla birlikte değişir.
2
Üst ekstremite (kollar) oranlarını belirle.
Her bir kol %9, toplamda iki kol %18'dir.
Kolların vücuda oranı çocuklarda ve erişkinlerde sabittir (her biri %9).
3
Belirlenen alanları topla.
%17 (Baş) + %18 (Kollar) = %35.
Toplam yanık yüzey alanını (TBSA) bulmak için etkilenen tüm anatomik bölgeler toplanmalıdır.

Key Concept

Pediatrik yanıklarda vücut yüzey alanı hesaplanırken yaşa bağlı olarak başın payının azalması ve alt ekstremitelerin payının artması (Lund-Browder şeması) temel kuraldır.

Practice More

Bu hastanın vücut ağırlığı verilmiş olsaydı, hesaplanan %35 oranı üzerinden Parkland formülü ile ilk 24 saatlik sıvı gereksinimini hesaplayınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 193Question

66 aylık bir bebek yatağında tepkisiz halde bulunuyor. İlk yardım eğitimi almış olan bir sağlık personeli olay yerinde yalnızdır ve hemen temel yaşam desteğine başlar. Kurtarıcı tek başına olduğu için göğüs basılarını 'iki parmak' tekniğiyle ve döngüyü otuz basıya iki soluk olacak şekilde uygulamaktadır. Kısa süre sonra olay yerine acil sağlık ekibi ulaşır ve KPR işlemine ikinci bir sağlık personeli dahil olur. Hastanın henüz ileri havayolu (entübasyon) desteği bulunmamaktadır.

Güncel Pediatrik Temel Yaşam Desteği kılavuzlarına göre, ikinci kurtarıcının ekibe katılmasıyla birlikte göğüs basısı tekniğinde ve kompresyon-ventilasyon döngüsünde yapılması gereken en uygun değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bası tekniği 'iki başparmakla göğsü çevreleme (two thumb-encircling hands)' yöntemine geçilmeli ve döngü on beş basıya iki soluk olarak güncellenmelidir.

Answer

İkinci kurtarıcının katılmasıyla birlikte bebeklerde göğüs basısı tekniği 'iki başparmakla göğsü çevreleme' tekniğine dönüştürülmeli ve oran on beş basıya iki soluk olacak şekilde değiştirilmelidir.
Bebeklerde (yenidoğan dönemi sonrası ve 1 yaşa kadar olan dönemde) AHA kılavuzlarına göre KPR yönetimi, ortamdaki sağlık personeli sayısına göre değişir. Olay yerinde sadece tek bir kurtarıcı varsa kompresyon-ventilasyon oranı 30:230:2 olarak uygulanır ve kurtarıcı kompresyonları genellikle sternum üzerine 'iki parmak' yerleştirerek yapar. Ancak KPR ekibine ikinci bir kurtarıcı dahil olduğunda iki önemli değişiklik yapılması zorunludur: Birincisi, oran daha fazla ventilasyon sağlayabilmek adına 15:215:2'ye (on beş basıya iki soluk) düşürülür. İkincisi, kompresyonları yapan kişi göğsü elleriyle tam kavrayıp iki başparmağıyla sternuma bası uyguladığı 'iki başparmakla göğsü çevreleme (two thumb-encircling hands)' tekniğine geçer. Bu teknik kan basıncını ve koroner perfüzyonu daha stabil artırır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaş grubunu ve havayolu durumunu değerlendirmek.
Hasta 1 yaşın altında bir bebektir ve ileri havayolu (entübasyon vb.) henüz yoktur.
Yaş grubu ve ileri havayolunun varlığı, KPR sırasında uygulanacak tekniği ve solunum senkronizasyonunu belirler.
2
Kurtarıcı sayısındaki değişikliğin kompresyon/ventilasyon oranına etkisini analiz etmek.
Tek sağlık personeli müdahalesinden iki sağlık personeli müdahalesine geçilmiştir. Bu durum bebek ve çocuklarda oranı değiştirir.
AHA kılavuzlarına göre bebek ve çocuklarda tek kurtarıcı varken oran 30:2, iki veya daha fazla kurtarıcı varken 15:2 olmalıdır.
3
Bebekler için önerilen optimal göğüs basısı tekniğini belirlemek.
İki kurtarıcı varlığında kompresyonları yapan kişi hastanın ayak ucuna geçerek 'iki başparmakla göğsü çevreleme' tekniğini uygulamalıdır.
İki başparmakla göğsü çevreleme tekniği, iki parmak tekniğine göre koroner perfüzyon basıncını daha etkili artırır ve kurtarıcı yorgunluğunu daha iyi tolere eder.

Key Concept

Bebeklerde KPR Kompresyon/Ventilasyon Oranları ve Bası Teknikleri

Hints

1
Çocuk ve bebeklerde KPR oranları ve teknikleri, olay yerindeki kurtarıcı sayısına göre değişiklik gösterir.
2
İkinci bir kurtarıcı geldiğinde hastaya sunulan ventilasyon sıklığı oransal olarak artırılmalı, yani döngü daha kısa tutulmalıdır (1515 basıda bir soluk gibi).

Practice More

İleri havayolu (entübasyon) sağlandıktan sonra kompresyon ve ventilasyon oranının nasıl değişeceğini AHA 2020 güncellemelerine göre gözden geçirin.

Alternative Method

Bebek algoritmasını ezberlerken şu kuralı aklınızda tutun: Teksen tekniğin rahat (iki parmak), döngün uzun (30:2). İkiliysen sarılarak yüklen (çevreleme), döngün kısa (15:2).
Estimated Time:1m 0s
Question 194Question

3 yaşındaki bir çocuk, bahçe havuzunda yaklaşık 11 dakika boyunca su altında kalmış olarak bulunuyor. Sudan çıkarıldığında bilinci açık, spontan solunumu mevcut ve hafif öksürüğü olan hastanın fizik muayene bulguları normaldir. Oda havasında oksijen saturasyonu %97\%97 olarak saptanan bu hasta için izlemde en uygun yaklaşım hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: En az 6-8 saat boyunca hastanede vital bulgu ve solunum monitorizasyonu ile izlenmesi

Answer

Hastanede en az 6-8 saat boyunca vital bulgu ve solunum monitorizasyonu ile izlem yapılması en uygun yaklaşımdır.
Suda boğulma vakalarında başlangıçta stabil görünen (bilinci açık, saturasyonu normal) ancak hafif semptomu (öksürük vb.) olan çocuklarda, alveol-kapiller hasar nedeniyle saatler içinde gelişebilecek akciğer ödemi riskini ekarte etmek için 6-8 saatlik bir hastane gözlemi zorunludur. Bu süre sonunda fizik muayene ve oksijen saturasyonu hala normalse hasta güvenle taburcu edilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik durumun değerlendirilmesi
Hastanın bilinci açık, solunumu var ve saturasyonu normal ancak hafif öksürüğü (semptomu) mevcut.
Başlangıçtaki stabilite, ilerleyen saatlerde gelişebilecek komplikasyonları ekarte etmez.
2
Gecikmiş komplikasyon riskinin belirlenmesi
Suda boğulma vakalarında sürfaktan disfonksiyonu ve alveolar hasar nedeniyle saatler içinde akciğer ödemi gelişebilir.
Semptomların ortaya çıkması için genellikle 6-8 saatlik bir pencere gereklidir.
3
Uygun izlem süresinin seçilmesi
Hasta en az 6-8 saat gözlem altında tutulmalı ve bu sürenin sonunda bulguları normalse taburcu edilmelidir.
Güvenli taburculuk için stabil seyrin kanıtlanması şarttır.

Key Concept

Suda boğulma sonrası stabil görünen çocuklarda '6-8 saatlik hastane gözlemi' kuralı.

Hints

1
Boğulma sonrası akciğer hasarı hemen ortaya çıkmayabilir.
2
Stabil hastalarda taburculuk öncesi gerekli olan minimum gözlem süresini hatırlayın.

Practice More

Suda boğulma sonrası en önemli prognostik faktörleri (daldırma süresi, su sıcaklığı, ilk resüsitasyon zamanı) tekrar edin.
Estimated Time:45s
Question 195Question

88 yaşında bir çocuk; yüksek ateş, yaygın peteşiyal döküntüler ve konfüzyon şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kalp hızı 165165/dakika, kan basıncı 74/36mmHg74/36 \, mmHg, solunum sayısı 4242/dakika ve aksiller ateş 39.8C39.8^\circ C olarak ölçülüyor. Hastaya ilk 6060 dakika içinde toplam 60ml/kg60 \, ml/kg izotonik kristaloid sıvı resüsitasyonu yapılmasına rağmen hipotansif seyri devam ediyor. Kontrol muayenesinde; ekstremitelerin sıcak olduğu, kapiller dolum zamanının <1<1 saniye (flaş dolum) ve nabızların sıçrayıcı (bounding) karakterde olduğu saptanıyor.

Bu klinik tabloya göre, vazoaktif tedavi basamağında başlanması en uygun olan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Norepinefrin

Answer

Sıvıya dirençli sıcak septik şok tablosunda norepinefrin kullanımı en uygun yaklaşımdır.
Vaka sunumunda hastaya yeterli sıvı (60ml/kg60 \, ml/kg) verilmiş olmasına rağmen hipotansiyonun devam etmesi 'sıvıya dirençli şok' tanısını koydurur. Fizik muayenede belirtilen sıcak ekstremiteler, flaş kapiller dolum (<1<1 saniye) ve sıçrayıcı nabızlar, sistemik vasküler direncin azaldığı 'Sıcak (Distribütif) Şok' tablosuna işaret eder. Güncel pediatrik ileri yaşam desteği (PALS) kılavuzlarına göre, sıvıya dirençli septik şokta eğer hasta sıcak şok profilindeyse ilk tercih edilmesi gereken vazoaktif ajan norepinefrindir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve sıvıya yanıtını değerlendir.
Hasta 60ml/kg60 \, ml/kg kristaloid sıvıya rağmen hipotansif ve taşikardik (sıvıya dirençli şok).
Vazoaktif tedaviye geçiş kriterlerinin oluşup oluşmadığını saptamak için.
2
Şokun tipini (sıcak/soğuk) fizik muayene bulguları ile ayırt et.
Ekstremite sıcaklığı, flaş kapiller dolum (<1<1 sn) ve sıçrayıcı nabızlar 'Sıcak Şok' (düşük sistemik vasküler direnç) lehinedir.
Uygun vazoaktif ajanın seçimi şokun hemodinamik profiline bağlıdır.
3
Güncel PALS algoritmalarına göre uygun ajanı seç.
Sıcak şokta ilk tercih norepinefrindir.
Norepinefrin, güçlü α\alpha-adrenerjik etkisiyle periferik vazokonstriksiyon sağlayarak düşmüş olan sistemik vasküler direnci ve kan basıncını yükseltir.

Key Concept

Pediatrik septik şok yönetiminde sıcak şok (sıcak ekstremiteler, flaş dolum) ile soğuk şok (soğuk ekstremiteler, uzamış dolum) ayrımı yapılarak sırasıyla norepinefrin veya epinefrin seçimi yapılır.
Estimated Time:2m 0s
Question 196Question

1212 aylık bir erkek bebek, mama sandalyesinden yaklaşık 11 metre yükseklikten sert zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ön fontanelin bombe olduğu, pupillerin ışık refleksinin zayıfladığı saptanıyor. Hastanın vital bulgularında kan basıncı 115/75 mmHg115/75 \text{ mmHg} (hipertansiyon) ve nabzı 68/dakika68/\text{dakika} (bradikardi) olarak ölçülüyor. Pediatrik Glasgow koma skalası (pGKS) puanı 1010 olan bu hastada, herniasyon riski nedeniyle yapılması kesinlikle kontrendike olan girişim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Lomber ponksiyon yapılması

Answer

Lomber ponksiyon yapılması
KİBAS bulguları olan hastalarda lomber ponksiyon yapılması, kraniyal ve spinal boşluklar arasındaki basınç dengesini bozarak beyin dokusunun (özellikle serebellar tonsillerin) foramen magnumdan aşağı doğru herniye olmasına neden olur. Bu durum beyin sapı basısına ve solunum/dolaşım merkezlerinin durmasına yol açar. Sorudaki bebekte bombe fontanel, bradikardi ve hipertansiyon bulguları net bir KİBAS tablosunu işaret etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların KİBAS yönünden değerlendirilmesi
Bebekte bombe fontanel, hipertansiyon ve bradikardi (Cushing triadı) saptanması intrakraniyal basınç artışını (KİBAS) gösterir.
Kafa travması sonrası bu bulgular kafa içi yer kaplayan bir oluşum (kanama vb.) veya ödem olduğunu düşündürür.
2
Herniasyon riskinin belirlenmesi
Yüksek kafa içi basınç varlığında beyin dokusunun foramen magnum gibi açıklıklardan aşağı itilme riski mevcuttur.
KİBAS durumunda kraniyal ve spinal kompartmanlar arasında ciddi bir basınç gradyenti oluşur.
3
Girişimlerin güvenlik profilinin analizi
Lomber ponksiyon (LP) spinal bölgeden sıvı boşaltarak bu basınç farkını ani şekilde artırır.
LP sırasında BOS alınması, beyin sapının foramen magnuma doğru herniye olmasına ve ani ölüme yol açabileceği için bu tabloda kesinlikle yapılmamalıdır.

Key Concept

İntrakraniyal basınç artışı (KİBAS) şüphesi olan bir hastada lomber ponksiyon yapılması beyin herniasyonu riski nedeniyle kesinlikle kontrendikedir.
Estimated Time:45s
Question 197Question

55 yaşında bir erkek çocuk, arka koltukta sadece kucak tipi emniyet kemeri (lap belt) bağlıyken geçirdiği yüksek hızlı araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında havayolu açık, solunumu yeterli ve hemodinamisi stabildir. Fizik muayenesinde alt karın bölgesinde emniyet kemeri trasesine uygun ekimoz saptanıyor ve lomber omurga palpasyonunda hassasiyet izleniyor. Bu hasta için en olası yaralanma çifti aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Lomber distraksiyon kırığı (Chance kırığı) ve ince bağırsak perforasyonu

Answer

Lomber distraksiyon kırığı (Chance kırığı) ve ince bağırsak perforasyonu
Doğru seçenek olan lomber distraksiyon kırığı ve ince bağırsak perforasyonu birlikteliği, kucak tipi emniyet kemerinin fulkrum (destek noktası) görevi görerek gövdenin öne doğru ani hiperfleksiyonuna neden olması sonucu oluşur. Bu mekanizma, lomber omurgada (genellikle L2L2-L4L4 seviyesinde) Chance kırığına ve karın içi organların kemer ile omurga arasında sıkışmasıyla ince bağırsak yaralanmalarına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Travma mekanizmasını analiz et
Kucak tipi emniyet kemeri kullanımı ve yüksek hızlı kaza (hiperfleksiyon mekanizması)
Mekanizma, olası yaralanma paternini öngörmede kritiktir.
2
Fizik muayene bulgularını yorumla
Alt karın ekimozu (emniyet kemeri işareti) ve lomber hassasiyet
Emniyet kemeri işareti saptanan çocukların %6060'ından fazlasında intraabdominal yaralanma mevcuttur.
3
Klasik klinik tabloyu tanımla
Emniyet kemeri kompleksi (Lap belt complex)
Bu kompleks, lomber omurgada distraksiyon tipi kırık (Chance) ve intraabdominal içi boş organ (ince bağırsak) yaralanmasını içerir.

Key Concept

Emniyet Kemeri Kompleksi (Lap Belt Complex)

Practice More

Bu hastada başlangıç bilgisayarlı tomografisi normal olsa bile, geç dönemde ortaya çıkabilecek bağırsak perforasyonu belirtileri açısından yakın izlem gerektiğini unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 198Question

88 yaşında bir kız çocuk, bir haftadır devam eden halsizlik ve son iki gündür belirginleşen nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor.

Fizik muayenede:
- Kalp hızı: 140/dakika140/dakika
- Kan basıncı: 78/46mmHg78/46 \, mmHg
- Solunum sayısı: 36/dakika36/dakika
- Ekstremiteler soğuk, periferik nabızlar zayıf ve kapiller geri dolum zamanı 55 saniyedir.
- Dinlemekle akciğer bazallerinde ince raller ve kalp odaklarında S3S_3 gallop ritmi saptanıyor. Karaciğer kosta yayını 4cm4 \, cm geçmektedir.

Bu hastanın başlangıç hemodinamik yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 510ml/kg5-10 \, ml/kg \%0,9 NaCl'nin 102010-20 dakikada infüzyonu ve eş zamanlı adrenalin başlanması

Answer

Kardiyojenik şok tablosundaki hipotansif hastada 510ml/kg5-10 \, ml/kg sıvı bolusu ve adrenalin desteği en uygun yaklaşımdır.
Hastada saptanan hepatomegali, raller ve gallop ritmi gibi konjesyon bulguları, şokun kardiyojenik kökenli (muhtemelen miyokardit) olduğunu gösterir. PALS 2020 kılavuzuna göre, kardiyojenik şokta sıvı replasmanı 510ml/kg5-10 \, ml/kg dozunda, 102010-20 dakikada ve yakın monitorizasyonla yapılmalıdır. Hasta aynı zamanda hipotansif (88 yaş için sistolik kan basıncı <86mmHg< 86 \, mmHg) olduğu için adrenalin desteği erkenden eklenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların yorumlanması
Hepatomegali, akciğerde raller ve S3S_3 gallop ritmi, primer kalp yetmezliğine bağlı kardiyojenik şoku düşündürür.
Şokun etiyolojisini belirlemek, verilecek sıvı miktarını belirlemek için kritiktir.
2
Sıvı volümünün belirlenmesi
Kardiyojenik şokta standart 20ml/kg20 \, ml/kg yerine 510ml/kg5-10 \, ml/kg bolus tercih edilir.
Fazla volüm yükü, yetmezlikteki ventrikülün yükünü artırarak pulmoner ödeme yol açabilir.
3
İnotropik/Vazoaktif desteğin seçilmesi
Hipotansif seyreden soğuk şok tablosunda adrenalin (0,050,3μg/kg/dakika0,05-0,3 \, \mu g/kg/dakika) ilk seçenektir.
Adrenalin hem inotropik hem de vazokonstriktör etkileriyle kan basıncını ve kardiyak debiyi artırır.

Key Concept

Kardiyojenik Şokta Sıvı ve İnotrop Yönetimi
Question 199Question

77 yaşında bir erkek çocuk; yüksek ateş, halsizlik ve bacaklarında yeni başlayan mor lekeler (peteşi/purpura) şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; letarjik görünümde, vücut sıcaklığı 39.5C39.5^\circ C, kalp hızı 165/dk165/dk, solunum sayısı 42/dk42/dk ve kan basıncı 65/35mmHg65/35 \, mmHg olarak saptanıyor. Kapiller geri dolum zamanı 44 saniye ölçülüyor, ekstremiteleri soğuk ve periferik nabızları zayıf alınıyor. Hastaya damar yolu açılarak toplamda 60ml/kg60 \, ml/kg izotonik kristaloid yüklemesi yapılmasına rağmen hipotansiyonu ve perfüzyon bozukluğu devam ediyor. PALS (Pediyatrik İleri Yaşam Desteği) kılavuzlarına göre, bu aşamada başlanması gereken en uygun vazoaktif ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Epinefrin

Answer

Soğuk septik şok tablosunda sıvı tedavisine yanıt alınamadığında başlanması gereken ilk seçenek epinefrindir.
Hastada saptanan ateş, peteşiyel döküntüler ve hipotansiyon septik şoku (muhtemelen meningokoksemi) düşündürmektedir. Kapiller geri dolum zamanının uzamış olması (>2>2 saniye) ve ekstremitelerin soğuk olması 'soğuk şok' tablosudur. PALS guidelines uyarınca 4060ml/kg40-60 \, ml/kg sıvı yüklemesine rağmen düzelmeyen soğuk septik şokta ilk tercih epinefrindir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tablonun ve şok tipinin belirlenmesi
Ateş, döküntü ve hipotansiyon varlığı septik şoku; soğuk ekstremiteler ve 44 saniye kapiller geri dolum süresi 'soğuk şok' fenotipini gösterir.
Tedavi protokolü şokun klinik prezentasyonuna (sıcak vs soğuk) göre değişir.
2
Sıvı tedavisine yanıtın değerlendirilmesi
Hastaya 60ml/kg60 \, ml/kg (toplamda 33 bolus) sıvı verilmiş olmasına rağmen hipotansiyon düzelmemiştir; bu durum 'sıvıya dirençli septik şok' olarak tanımlanır.
Sıvıya dirençli durumlarda vazoaktif ilaçlara geçilmesi kritiktir.
3
Uygun vazoaktif ajanın seçilmesi
Soğuk şok fenotipinde epinefrin (0.050.3μg/kg/dk0.05 - 0.3 \, \mu g/kg/dk) infüzyonuna başlanır.
Epinefrin hem güçlü inotropik etkisiyle kalp debisini artırır hem de düşük-orta dozlarda perfüzyonu düzenler.

Key Concept

Sıvıya dirençli pediyatrik septik şokta klinik fenotipe (soğuk/sıcak) göre vazoaktif ilaç seçimi.

Practice More

Septik şokta vazoaktif ilaçların santral venöz yol beklenmeden periferik veya intraosseöz yolla başlanabileceğini unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 200Question

77 aylık ve 8 kg8\text{ kg} ağırlığındaki bir bebek, evde ani gelişen solunum durması nedeniyle acil servise getiriliyor. Yapılan değerlendirmede bebeğin cevapsız olduğu, solunumunun olmadığı ve nabzının 50/dakika50/\text{dakika} olduğu saptanıyor. Perfüzyonu bozuk olan bebeğe acil servisteki iki sağlık personeli tarafından canlandırma (CPR) uygulanmasına karar veriliyor. Bu hasta için uygulanması gereken en uygun göğüs bası/ventilasyon oranı ve göğüs bası tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 15:215:2 oranında, iki başparmak-ellerle sarma tekniği ile göğüs ön-arka çapının 1/31/3'ü (yaklaşık 4 cm4\text{ cm}) derinliğinde bası.

Answer

İki sağlık personeli tarafından canlandırılan bebeklerde 15:2 bası/ventilasyon oranı kullanılmalı ve bası, iki başparmak-ellerle sarma tekniğiyle göğüs ön-arka çapının 1/3'ü derinliğinde uygulanmalıdır.
Güncel PALS kılavuzlarına göre, bebek ve çocuklarda iki kurtarıcı varlığında bası/ventilasyon oranı 15:215:2 olmalıdır. Bebeklerde (11 yaş altı), iki kurtarıcı olduğunda göğüs kafesini ellerle sarıp her iki başparmağı sternumun alt yarısına yerleştirerek yapılan 'iki başparmak-ellerle sarma' tekniği, daha iyi koroner perfüzyon basıncı sağladığı için tercih edilir. Bası derinliği ise göğüs ön-arka çapının 1/31/3'ü (bebeklerde yaklaşık 4 cm4\text{ cm}) olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaşını ve kurtarıcı sayısını belirleyin.
77 aylık (bebek) ve iki sağlık personeli (iki kurtarıcı).
Kurtarıcı sayısı ve hastanın yaşı bası oranını ve tekniğini belirler.
2
Pediatrik temel yaşam desteği kılavuzuna göre bası/ventilasyon oranını seçin.
15:215:2 oranı.
Sağlık personeli varlığında iki kurtarıcı ile pediatrik CPR oranı 15:215:2 olarak güncellenmiştir.
3
Bebek için uygun göğüs bası tekniğini ve derinliğini belirleyin.
İki başparmak-ellerle sarma tekniği, göğüs ön-arka çapının 1/31/3'ü (yaklaşık 4 cm4\text{ cm}) derinlik.
İki kurtarıcı varlığında bebeklerde bu teknik daha etkili perfüzyon sağlar.

Key Concept

İki kurtarıcılı pediatrik CPR'da bası/ventilasyon oranı ve bebeklerde uygulanan bası tekniği.

Practice More

Kurtarıcı sayısının değişmesi durumunda orandaki değişikliği ve ileri havayolu takıldığında ventilasyon hızının nasıl değiştiğini (her 2-3 saniyede bir nefes) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 0s
PreviousPage 10 / 15Next
Acil ve Yoğun Bakım — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 10 | Examkin