Yenidoğan Enfeksiyonları (Sepsis ve TORCH)

37 questions

Question 21Question →

Prenatal takipleri düzenli yapılmayan bir anneden 3939. gebelik haftasında, 3500 g3500\text{ g} ağırlığında doğan erkek bebek; postnatal 2020. gününde burun tıkanıklığı, sürekli devam eden sulu burun akıntısı ve avuç içleri ile ayak tabanlarında soyulmaya başlayan makülopapüler döküntüler şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenede hepatosplenomegali ve uzun kemiklerde palpasyonla hassasiyet saptanıyor. Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kongenital sifiliz

Answer

Kongenital sifiliz, karakteristik rinit (snuffles), palmar-plantar döküntü ve kemik tutulumu bulguları ile en olası tanıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, erken kongenital sifiliz tablosunu tam olarak yansıtmaktadır. 'Snuffles' olarak bilinen inatçı rinit, hepatosplenomegali, uzun kemiklerdeki osteokondrit/periostit bağlı hassasiyet ve avuç içi/ayak tabanlarını tutan soyulmaya meyilli döküntü, sifiliz enfeksiyonu için patognomonik sayılabilecek bir klinik prezentasyondur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et.
Bebekteki burun akıntısı (snuffles) ve avuç içi-ayak tabanı tutan döküntü, sifiliz için oldukça spesifiktir.
TORCH enfeksiyonları arasında rinit ve deskuamatif palmar-plantar döküntü kombinasyonu sifilizi işaret eder.
2
Kemik bulgularını değerlendir.
Uzun kemiklerdeki hassasiyet, sifilizde görülen periostit veya osteokondrit bulgusudur.
Sifiliz, yenidoğanda metafizyel lezyonlar ve periost reaksiyonuna en sık yol açan enfeksiyondur.
3
Ayırıcı tanı yap.
CMV, Toksoplazma ve Rubella'da bu spesifik döküntü ve rinit tablosu beklenmez.
Diğer TORCH etkenleri daha çok kalsifikasyon, göz ve kalp bulguları ile karakterizedir.

Key Concept

Erken kongenital sifilizin klinik bulguları (rinit, palmar-plantar döküntü, kemik tutulumu).
Estimated Time:1m 30s
Question 22Question →

3939 haftalık, 27002700 gram (SGASGA) olarak doğan bir erkek bebeğin fizik muayenesinde mikrosefali, her iki gözde lens opasitesi (katarakt) ve sol klavikula altında 2/62/6 şiddetinde devamlı (makine benzeri) üfürüm saptanıyor. Ayrıca gövde ve ekstremitelerinde yaygın, morumsu-eritematöz makülopapüler döküntüler (blueberry muffin döküntüsü) izleniyor. Annenin gebeliğinin 88. haftasında ateş ve döküntü ile seyreden bir hastalık geçirdiği öğreniliyor. Bu bebekte görülen klinik tabloya en olası neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Rubella virüsü

Answer

Rubella virüsü
Rubella virüsü enfeksiyonu, özellikle gebeliğin ilk 88-1212 haftasında geçirildiğinde fetüste ağır anomalilere yol açar. Vakada sunulan katarakt (lens opasitesi) ve Patent Duktus Arteriozus (sol klavikula altında devamlı üfürüm) birlikteliği, Konjenital Rubella Sendromu için karakteristik bir klinik tablodur. Ayrıca mikrosefali ve 'blueberry muffin' döküntüsü (ekstramedüller hematopoez) bu tabloyu destekleyen ek bulgulardır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et.
Bebekte mikrosefali, katarakt (lens opasitesi), PDA (makine benzeri üfürüm) ve 'blueberry muffin' döküntüsü mevcut.
Bu bulgular bir araya geldiğinde spesifik bir TORCH etkenini işaret eder.
2
Maternal öyküyü değerlendir.
Annenin gebeliğin ilk trimesterinde (88. hafta) geçirdiği döküntülü hastalık öyküsü.
Rubella virüsü ilk trimesterde fetüste en ağır teratojenik etkiyi gösterir.
3
Ayırıcı tanı yap.
Katarakt ve PDA birlikteliği Rubella için patognomonik sayılabilecek kadar tipiktir.
Diğer TORCH etkenleri (CMV, Toxo) katarakt yerine koryoretinit yapar.

Key Concept

Konjenital Rubella Sendromu (KRS) Triadı: Katarakt, Kalp Hastalığı (en sık PDA ve Periferik Pulmoner Arter Stenozu) ve Sensörinöral İşitme Kaybı.
Estimated Time:1m 30s
Question 23Question →

Gebeliğinin 34. haftasında erken membran rüptürü nedeniyle doğurtulan bir erkek bebeğin doğum öyküsünde, annenin doğumdan yaklaşık bir hafta önce ateş, halsizlik ve kas ağrıları ile seyreden grip benzeri bir hastalık geçirdiği öğreniliyor. Doğum sırasında amniyon sıvısının mekonyumdan ziyade kahverengi renkte olduğu dikkat çekiyor. Fizik muayenede bebekte solunum sıkıntısı, hepatosplenomegali ve gövde ile ekstremitelerde yaygın, 1-2 mm çapında eritematöz papüller saptanıyor. Akciğer grafisinde ise milier tarzda retikülonodüler infiltrasyonlar izleniyor.

Bu klinik tabloya neden olma olasılığı en yüksek etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Listeria monocytogenes

Answer

Listeria monocytogenes
Soruda tarif edilen klinik tablo Granulomatosis infantiseptica'dır. Bu tablo, Listeria monocytogenes'in neden olduğu ciddi, erken başlangıçlı bir intrauterin enfeksiyon formudur. Annenin doğum öncesi geçirdiği grip benzeri hastalık (ateş, kas ağrısı) öyküsü, gebelerde listeriyozisin en tipik bulgusudur. Amniyon sıvısının mekonyumdan farklı olarak kahverengi renkte olması, intrauterin dönemde fetüsün enfekte amniyon sıvısını yutması ve akciğer/sistemik tutulumun (milier infiltrasyonlar) gelişmesini açıklar. Ciltteki papüller aslında mikroapselerdir.

Step-by-Step Solution

1
Anamnezdeki ipuçlarını analiz et.
Anne doğumdan önce 'grip benzeri' (flu-like) bir hastalık geçirmiş. Bu durum gebelerde Listeriyozis için çok tipiktir çünkü hücresel immünite baskılanmıştır.
Maternal semptomlar etiyolojiye yönlendirir.
2
Klinik bulguları (döküntü ve amniyon sıvısı) değerlendir.
Amniyon sıvısının kahverengi olması ve bebekte yaygın eritematöz papüller (mikroapseler/granülomlar), 'Granulomatosis infantiseptica' tablosunu işaret eder.
Granulomatosis infantiseptica, Listeria enfeksiyonunun patognomonik ağır formudur.
3
Ayırıcı tanıyı yap.
Diğer seçenekler (Sifiliz, CMV, GBS) döküntü karakteri ve maternal öykü açısından bu tabloyla tam uyuşmaz.
En olası tanıyı kesinleştirmek.

Key Concept

Erken başlangıçlı Listeria sepsisi ve Granulomatosis Infantiseptica
Estimated Time:2m 0s
Question 24Question →

Yeni doğan bir bebeğin fizik muayenesinde hidrosefali ve korioretinit saptanıyor. Çekilen kranial bilgisayarlı tomografide serebral parankim içinde yaygın (diffüz) dağılımlı kalsifikasyonlar görülen bu bebekte, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konjenital toksoplazmozis

Answer

Konjenital toksoplazmozis
Konjenital toksoplazmozis; klasik olarak hidrosefali, korioretinit ve intrakranial yaygın (diffüz) kalsifikasyonlardan oluşan Sabin triadı ile karakterizedir. Soruda sunulan klinik tablo bu klasik bulguların tamamını içermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların (hidrosefali ve korioretinit) değerlendirilmesi
Merkezi sinir sistemi ve göz tutulumu lehine bulgular saptandı.
TORCH grubu enfeksiyonların ayırt edici klinik özelliklerini belirlemek için ilk adımdır.
2
Kranial görüntülemedeki kalsifikasyon paterninin analizi
Yaygın (diffüz) parankimal kalsifikasyonlar görüldü.
Toksoplazmozis (yaygın) ve CMV (periventriküler) arasındaki en önemli radyolojik ayrımı yapmak içindir.
3
Sabin-Feldman triadının doğrulanması
Hidrosefali + Korioretinit + Yaygın kalsifikasyon = Toksoplazmozis
Bu üçlü bulgunun bir arada olması konjenital toksoplazmozis için tanısaldır.

Key Concept

Sabin Triadı (Konjenital Toksoplazmozis)
Question 25Question →

3333 haftalık prematüre bir bebek, annesinin doğum öncesi 33 gün süren yüksek ateş öyküsü ve "kahverengi-yeşil" renkli amniyon sıvısı eşliğinde sezaryen ile doğurtuluyor. Doğumda bebeğin gövde ve ekstremitelerinde yaygın eritematöz papüller ve küçük grimsi mikroapseler saptanıyor. Klinik tablo "granulomatosis infantiseptica" olarak değerlendirilen bu bebekte, etken patojen ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Oda ısısında (25∘C25^\circ C) karakteristik "takla atar" (tumbling) tarzda hareket eder.

Answer

Listeria monocytogenes'in oda ısısında (25∘C25^\circ C) takla atar (tumbling) tarzda hareket etmesi en tipik mikrobiyolojik özelliklerinden biridir.
Vakadaki prematüre doğum, annede ateş, kirli kahverengi amniyon sıvısı ve bebekteki yaygın granülomatöz döküntüler (granulomatosis infantiseptica) Listeria monocytogenes enfeksiyonu için karakteristiktir. Bu patojenin en önemli mikrobiyolojik özelliği, 25∘C25^\circ C oda ısısında karakteristik 'takla atar' (tumbling) tarzda hareket etmesi, ancak 37∘C37^\circ C'de hareketsiz olmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ipuçlarını analiz etme
Prematüre doğum, kirli/kahverengi amniyon sıvısı ve vücutta yaygın papüler döküntüler/mikroapseler.
Bu bulgular yenidoğan döneminde 'Granulomatosis infantiseptica' tablosunu tanımlar.
2
Etyolojik ajanı tanımlama
Granulomatosis infantiseptica'nın patognomonik etkeni Listeria monocytogenes'tir.
Listeria, transplasental yolla bulaşarak erken başlangıçlı ağır bir sepsis tablosuna neden olur.
3
Patojenin özelliklerini sorgulama
Listeria monocytogenes: Gram pozitif basil, katalaz (+), CAMP (+), soğukta üreyebilen ve 25∘C25^\circ C'de hareketli bir bakteridir.
TUS sınavında Listeria'nın ayırıcı mikrobiyolojik özellikleri sıkça sorgulanmaktadır.

Key Concept

Granulomatosis infantiseptica ve Listeria monocytogenes özellikleri

Practice More

Yenidoğan döneminde Listeria ve Grup B Streptokok sepsisi arasındaki laboratuvar farklarını (Gram boyama ve katalaz testi) tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 26Question →

88 günlük, normal vajinal yolla doğan erkek bebek; beslenme güçlüğü, letarji ve ateş şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde hepatomegali ve yaygın ikter saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin: 11.2 g/dL11.2\text{ g/dL}, lökosit: 4.500/mm34.500/\text{mm}^3, trombosit: 45.000/mm345.000/\text{mm}^3, AST: 1850 U/L1850\text{ U/L}, ALT: 1200 U/L1200\text{ U/L} ve direkt bilirubin: 4.2 g/dL4.2\text{ g/dL} olarak bulunmuştur. Ampisilin ve gentamisin tedavisi başlanmasına rağmen klinik tablosu hızla kötüleşen bebekte, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Herpes simpleks virüs tip 2

Answer

Herpes simpleks virüs tip 2
Herpes simpleks virüs tip 2 (HSV-2), yenidoğan döneminde dissemine formda (genellikle yaşamın ilk haftasında) ortaya çıkar. Bu form, bakteriyel sepsise çok benzeyen bir tablo çizmesine karşın; karaciğer yetmezliği, dissemine intravasküler koagülasyon (DIC) ve fulminan hepatit (aşırı transaminaz yüksekliği) ile karakterizedir. Vakaların büyük kısmında (%60-80) annede aktif lezyon öyküsü bulunmaz, bu da tanıyı zorlaştırır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri analiz et
Bebekte sepsis benzeri tablo (ateş, letarji) ile birlikte ağır karaciğer hasarı (yüksek AST/ALT, direkt hiperbilirubinemi) mevcut.
Yenidoğanda fulminan hepatit tablosu ayırıcı tanıda viral etkenleri ön plana çıkarır.
2
Antibiyotik yanıtını değerlendir
Geniş spektrumlu bakteriyel kapsama (Ampisilin + Gentamisin) rağmen klinik kötüleşiyor.
Kötüleşme, etkenin dirençli bir bakteri veya daha olası olarak viral/fungal bir ajan olduğunu düşündürür.
3
Spesifik viral etkeni belirle
En olası tanı dissemine Herpes Simpleks Virüs (HSV-2) enfeksiyonudur.
Yenidoğanda binli değerlere ulaşan transaminaz yüksekliği ve koagülopati ile giden dissemine hastalık HSV'nin en mortal formudur.

Key Concept

Dissemine Yenidoğan HSV Enfeksiyonu
Estimated Time:1m 30s
Question 27Question →

Prenatal dönemde annenin döküntülü bir hastalık geçirdiği öğrenilen, miadında doğan bir erkek bebeğin fizik muayenesinde; her iki gözde lens opasitesi (katarakt) saptanıyor. Kalp dinlemesinde sol infraklaviküler bölgede devamlı (machinery) tarzda üfürüm duyulan bebeğin batın muayenesinde hepatosplenomegali ve ekstremitelerinde 'blueberry muffin' döküntüleri izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kızamıkçık virüsü (Rubella)

Answer

Kızamıkçık virüsü (Rubella)
Kızamıkçık virüsü (Rubella), gebeliğin erken döneminde geçirildiğinde fetusta ciddi malformasyonlara yol açar. Klasik Gregg triadı olan katarakt (veya glokom), sensörinöral işitme kaybı ve konjenital kalp hastalıkları (en sık patent duktus arteriozus ve periferik pulmoner arter stenozu) bu tabloyu tanımlar. 'Blueberry muffin' döküntüsü ise ekstramedüller hematopoezin deri altındaki yansımasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et
Bebekte katarakt, devamlı üfürüm (PDA) ve blueberry muffin döküntüsü mevcut.
TORCH enfeksiyonlarını ayırt etmek için spesifik organ tutulumlarını belirlemek gerekir.
2
Gregg Triadını hatırla
Katarakt + PDA + Sensörinöral işitme kaybı üçlüsü konjenital rubellayı işaret eder.
Bu bulgular rubella virüsünün organogenez dönemindeki teratojenik etkisinin sonucudur.
3
Diğer TORCH ajanlarını ele
CMV ve Toksoplazmozis kalsifikasyonlarla, Sifiliz ise kemik ve rinit bulgularıyla ayrılır.
Spesifik kardiyak ve oküler bulgular rubellayı diğerlerinden kesin olarak ayırır.

Key Concept

Konjenital Rubella Sendromu (Gregg Triadı)

Alternative Method

TORCH enfeksiyonlarında göz bulgularına odaklanmak: Katarakt -> Rubella; Koryoretinit -> Toksoplazma/CMV.
Estimated Time:1m 30s
Question 28Question →

On iki günlük bir yenidoğan; son bir gündür gelişen emme azlığı, huzursuzluk ve ateş yüksekliği şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde; vücut sıcaklığı 38.9∘C38.9^\circ\text{C}, fontaneli bombeli, ense sertliği şüpheli ve belirgin irritabilite saptanmıştır. Yapılan lomber ponksiyon analizinde; lökosit sayısı 1500/mm31500/\text{mm}^3 (%80\%80 polimorfnüveli lökosit), protein 300 mg/dL300\text{ mg/dL}, glukoz 12 mg/dL12\text{ mg/dL} (eş zamanlı kan şekeri 85 mg/dL85\text{ mg/dL}) olarak bulunmuştur. Beyin görüntülemesinde frontal lobda multipl kistik, nekrotik kitleler (apseler) izlenen bu bebekte, BOS kültüründe üremesi en muhtemel etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Citrobacter koseri

Answer

Citrobacter koseri, neonatal menenjite eşlik eden beyin apselerinde akla gelmesi gereken en spesifik etkendir.
Citrobacter koseri (ve bazen Cronobacter sakazakii), neonatal menenjit vakalarının yaklaşık %75\%75'inde beyin apsesi veya nekrotizan ensefalit oluşturmasıyla bilinen, Gram-negatif bir basildir. Bu patojenin neden olduğu menenjitlerde frontal lob apseleri oldukça karakteristiktir ve prognoz genellikle kötüdür.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Ateş, fontanel bombeliği ve BOS bulguları (pleositoz, hipoglikorraşi, hiperproteinori) akut bakteriyel menenjiti doğrular.
Tanısal sürecin ilk basamağı enfeksiyon odağını belirlemektir.
2
Komplikasyonun tanımlanması
Görüntülemede saptanan multipl kistik nekrotik lezyonlar beyin apsesi ile uyumludur.
Yenidoğan menenjitlerinde etken mikroorganizmaya dair en önemli ipucu eşlik eden komplikasyonlardır.
3
Spesifik etkenle eşleştirme
Neonatal dönemde menenjit zemininde beyin apsesi oluşturma insidansı en yüksek olan patojen Citrobacter türleridir.
Citrobacter koseri ve Cronobacter sakazakii gibi Gram-negatif bakteriler santral sinir sisteminde nekroza yol açan sitotoksinler üretir.

Key Concept

Neonatal menenjitte beyin apsesi ve Citrobacter koseri ilişkisi
Estimated Time:1m 40s
Question 29Question →

Antenatal takiplerinde fetal asit, plevral efüzyon ve generalize ödem (hidrops fetalis) saptanan bir yenidoğanın annesinin gebelik öyküsünde; gebeliği sırasında okul çağındaki diğer çocuğunda 'tokatlanmış yanak' görünümüyle seyreden döküntülü bir hastalık olduğu öğrenilmiştir. Bu bebekteki klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Parvovirus B19

Answer

Bu klinik tabloya neden olan en olası etken Parvovirus B19'dur.
Parvovirus B19, gebelik sırasında geçirildiğinde plasentadan geçerek fetal eritroid öncül hücrelerini enfekte eder. Bu durum eritropoezi durdurarak ağır fetal anemiye ve buna bağlı olarak gelişen yüksek debili kalp yetmezliği ile hidrops fetalise (asit, ödem, plevral efüzyon) yol açar. Annede tarif edilen 'tokatlanmış yanak' döküntüsü, bu virüs enfeksiyonunun (Eritema İnfeksiyozum) en tipik klinik belirtisidir.

Step-by-Step Solution

1
Annedeki 'tokatlanmış yanak' döküntüsü öyküsünü analiz et.
Bu bulgu, annenin Parvovirus B19 enfeksiyonu (Beşinci Hastalık) geçirdiğini gösterir.
Tokatlanmış yanak (slapped-cheek) görünümü Parvovirus B19 enfeksiyonu için patognomoniktir.
2
Fetal hidropsun patofizyolojik nedenini belirle.
Virüsün eritroid öncül hücreleri üzerindeki sitotoksik etkisi sonucu fetal anemi gelişir.
Fetal anemi, yüksek debili kalp yetmezliğine ve generalize ödeme (hidrops) neden olur.

Key Concept

Parvovirus B19 enfeksiyonunun fetal hidropsa yol açma mekanizması.
Estimated Time:45s
Question 30Question →

On iki günlük bir erkek bebek; huzursuzluk, ateş ve beslenememe şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede letarjik görünümde olduğu, karaciğerin kosta altında 4 cm4\ cm ele geldiği ve gövdesinde birkaç adet veziküler döküntü olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; lökosit 4.500/mm34.500/mm^3, trombosit 35.000/mm335.000/mm^3, AST 1200 U/L1200\ U/L, ALT 950 U/L950\ U/L ve direkt bilirubin 4,2 mg/dL4,2\ mg/dL olarak bulunuyor. BOS incelemesinde 120/mm3120/mm^3 lökosit (yüzde 8080 lenfosit) ve eritrositlerde artış saptanıyor.

Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Dissemine Herpes Simpleks Virüs (HSV) enfeksiyonu

Answer

Dissemine Herpes Simpleks Virüs (HSV) enfeksiyonu
Doğru seçenek dissemine HSV enfeksiyonudur çünkü hastadaki klinik tablo (12. gün başlangıcı, letarji, hepatomegali), laboratuvar bulguları (aşırı transaminaz yüksekliği, trombositopeni) ve fizik muayenedeki veziküler döküntüler bu tanı için patognomoniktir. BOS'taki lenfositik pleositoz ve eritrosit artışı da viral kaynaklı hemorajik bir ensefaliti desteklemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik belirtilerin zamanlamasını değerlendir
Bebeğin 12 günlük olması, neonatal HSV'nin dissemine ve SSS formlarının ortaya çıkış zamanı (1010-1414. günler) ile uyumludur.
Neonatal HSV enfeksiyonları genellikle doğum sırasında geçer ve inkübasyon süresi sonrası klinik verir.
2
Döküntü karakterini analiz et
Veziküler döküntülerin varlığı, yenidoğan döneminde aksi kanıtlanana kadar HSV enfeksiyonu olarak kabul edilmelidir.
Veziküller HSV replikasyonunun deri tutulumundaki karakteristik göstergesidir.
3
Organ tutulumu ve laboratuvar bulgularını yorumla
Aşırı transaminaz yüksekliği (>1000 U/L>1000\ U/L) ve direkt hiperbilirubinemi ağır hepatik tutulumu, trombositopeni ise olası bir DIC tablosunu gösterir.
Dissemine HSV, çoklu organ yetmezliği ve fulminan hepatit ile seyreder.
4
BOS bulgularını değerlendir
Lenfositik pleositoz ve eritrosit varlığı viral bir meningoensefaliti (özellikle hemorajik karakterdeki HSV) destekler.
Bakteriyel menenjitlerde genellikle polimorfonükleer lökosit hakimiyeti ve düşük glukoz beklenir.

Key Concept

Neonatal HSV enfeksiyonunun dissemine formu; fulminan hepatit, DIC benzeri tablo, veziküler döküntüler ve sepsis benzeri klinik ile karakterizedir.
Estimated Time:2m 0s
Question 31Question →

Annesinde 2020 saatlik erken membran rüptürü (EMR) öyküsü olan, 3939 haftalık doğan bir günlük bebekte beslenme güçlüğü, taşipne ve hipotermi saptanıyor. Bu bebekte erken başlangıçlı neonatal sepsis tablosuna en sık neden olan mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Grup B Streptokok (StreptococcusStreptococcus agalactiaeagalactiae)

Answer

Erken başlangıçlı neonatal sepsisin en sık etkeni Grup B Streptokoktur.
Grup B Streptokoklar (GBS), doğum sırasında anneden bebeğe vertikal yolla geçer ve yaşamın ilk 7272 saatinde ortaya çıkan erken başlangıçlı sepsisin en yaygın nedenidir. Erken membran rüptürü (EMR) bu riskini belirgin şekilde artırır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri analiz et
Bebek bir günlük (ilk 7272 saat içinde) ve annede EMR öyküsü mevcut.
Zamanlama ve maternal risk faktörleri erken başlangıçlı sepsisi işaret eder.
2
En sık etkenleri hatırla
Erken başlangıçlı sepsiste en sık GBS ve E. coli görülür.
Doğum kanalından vertikal geçiş en yaygın bulaş yoludur.

Key Concept

Erken başlangıçlı neonatal sepsis etkenleri
Estimated Time:45s
Question 32Question →

1212 günlük erkek bebek; beslenememe, kusma ve uzayan sarılık yakınmaları ile getiriliyor. Öyküsünden doğum sonrası 3.3. günden itibaren sarılığının başladığı ve beslenme sonrası kusmalarının olduğu öğreniliyor.

Fizik muayene ve laboratuvar bulguları aşağıda özetlenmiştir:

ParametreBulgular
Vücut ağırlığıDoğum ağırlığının 15%15\% altında
Karaciğer33 cm ele geliyor (Hepatomegali)
Göz muayenesiİki taraflı lens opasitesi (Katarakt)
İdrar tetkikiRedüktan madde pozitif

Kan kültüründe gram negatif basil ürediği bildirilen bu bebekte, sepsis etkeni olarak en sık saptanan mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Escherichia coli

Answer

Escherichia coli
Klasik galaktozemi (galaktoz-1-fosfat üridiltransferaz eksikliği), beslenme sonrası kusma, tartı kaybı, hepatomegali, uzayan sarılık ve katarakt ile karakterize bir metabolik hastalıktır. İdrarda redüktan madde (galaktoz) pozitifliği tanıyı destekler. Bu bebeklerde nötrofillerin bakterisidal aktivitesinin azalması nedeniyle yaşamın ilk 22 haftasında hayatı tehdit eden Escherichia coli sepsisi riski çok yüksektir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik ve laboratuvar bulgularını analiz etmek.
Katarakt, hepatomegali, tartı kaybı, uzayan sarılık ve idrarda redüktan madde pozitifliği saptanmıştır.
Bu bulgular kombinasyonu yenidoğan döneminde klasik galaktozemi tanısını güçlü bir şekilde düşündürür.
2
Tanı konulan metabolik hastalık ile sepsis etkenleri arasındaki ilişkiyi kurmak.
Galaktozemi hastalarında lökosit fonksiyonlarının bozulması ve galaktoz birikimi nedeniyle belirli bakterilerin üremesi kolaylaşır.
Galaktozemi varlığında özellikle yaşamın ilk haftalarında görülen sepsis tablolarında Escherichia coli en baskın etkendir.
3
Laboratuvar verisiyle (gram negatif basil) etkeni eşleştirmek.
Escherichia coli bir gram negatif basildir ve klinik tabloyla uyumludur.
Klinik ipuçları ve laboratuvar kanıtı birleştiğinde en olası etken belirlenmiş olur.

Key Concept

Galaktozemi ve Escherichia coli sepsisi arasındaki spesifik ilişki.

Alternative Method

Vakada katarakt ve redüktan madde pozitifliği görüldüğü an 'galaktozemi' tanısı konmalı ve bu hastalıkla özdeşleşmiş olan 'E. coli sepsisi' bilgisi doğrudan hatırlanmalıdır.
Estimated Time:1m 15s
Question 33Question →

1818 günlük, miadında doğan bir bebek; son iki gündür gelişen beslenme güçlüğü, letarji ve ateş yüksekliği şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde fontanel bombeliği saptanması üzerine lomber ponksiyon yapılmış ve menenjit ön tanısıyla ampirisilin ve sefotaksim tedavisi başlanmıştır.

Bu hastada ampirisilin yanına üçüncü kuşak sefalosporin olarak seftriakson yerine sefotaksim tercih edilmesinin en önemli tıbbi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Albümine bağlı bilirubini yerinden ederek serbest bilirubin düzeyini ve kernikterus riskini artırması

Answer

Seftriaksonun albümine bağlı bilirubini yerinden ederek kernikterus riskini artırması nedeniyle sefotaksim tercih edilmelidir.
Seftriakson, albümin üzerindeki bağlanma noktaları için bilirubin ile yüksek afiniteli bir yarışa girer. Yenidoğanlarda, özellikle de sarılığı olanlarda, bilirubinin albüminden ayrılması serbest bilirubinin yükselmesine ve bu serbest bilirubinin kan-beyin bariyerini geçerek bazal ganglionlarda birikmesine (kernikterus) neden olur. Sefotaksimin böyle bir etkisi olmadığı için yenidoğanlarda tercih edilen 3. kuşak sefalosporindir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu ve hasta grubunu tanımla.
1818 günlük (yenidoğan dönemi) menenjit şüphesi olan hasta.
Yenidoğanlarda ilaç metabolizması ve yan etki profilleri erişkinlerden farklıdır.
2
Yenidoğan sepsis/menenjitinde kullanılan standart antibiyotik rejimini hatırla.
Ampirisilin (Listeria ve GBS için) + bir aminoglikozit veya 3. kuşak sefalosporin (Gram negatifler için).
Ampirisilin yenidoğan dönemi için vazgeçilmezdir, ancak sefalosporin seçimi kritiktir.
3
Seftriaksonun yenidoğan dönemindeki spesifik kontrendikasyonlarını analiz et.
Bilirubin-albümin displasmanı ve kalsiyum ile çökelme (presipitasyon) riski.
Seftriakson bilirubini albüminden ayırarak kernikterus riskini artırır; ayrıca kalsiyum içeren IV sıvılarla eş zamanlı kullanımı organ hasarına yol açabilir.
4
En uygun alternatifi belirle.
Sefotaksim.
Sefotaksim bilirubini albüminden ayırmaz ve kalsiyum ile etkileşime girmez, bu nedenle yenidoğan döneminde güvenle kullanılır.

Key Concept

Neonatal Farmakolojik Güvenlik ve Kernikterus Risk Yönetimi

Practice More

Seftriaksonun kalsiyum glukonat gibi kalsiyum içeren çözeltilerle aynı damar yolundan (veya ardışık) verilmesinin neden olduğu kristal çökelmesi ve akciğer/böbrek hasarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 34Question →

Zamanında, vajinal yolla doğan 1414 günlük bir erkek bebek, son 2424 saattir devam eden emmeme, letarji ve sağ kolda fokal nöbet geçirme şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenede vücut sıcaklığı 38.4∘C38.4^\circ C olarak ölçülüyor ve ön fontanelin bombeli olduğu fark ediliyor. Doğum öyküsünde annenin fetal kafa derisi elektrot takibi ile izlendiği ve doğum sonrası bebeğin saçlı derisinde 'elektrot basısına bağlı' olduğu düşünülen küçük, kabuklu bir lezyonun varlığı öğreniliyor. Yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) analizi; lökosit 180/mm3180/mm^3 ( %90\%90 lenfosit), protein 130 mg/dL130\,mg/dL, glukoz 45 mg/dL45\,mg/dL (eş zamanlı kan şekeri 85 mg/dL85\,mg/dL) ve eritrosit 650/mm3650/mm^3 olarak saptanıyor. Travmatik ponksiyonun ekarte edildiği bu hasta için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Herpes Simplex Virüs (HSV)

Answer

Herpes Simplex Virüs (HSV)
Bu vaka, 'Deri-Göz-Ağız' (SEM) tutulumu ile başlayıp santral sinir sistemine (SSS) ilerleyen neonatal Herpes Simplex Virüs (HSV) enfeksiyonunu tarif etmektedir. Fetal kafa derisi elektrotları, maternal genital kanaldaki virüsün cilde inokülasyonu için risk faktörüdür ve 'kabuklu lezyon' muhtemelen vezikülün iyileşme dönemidir. HSV ensefalitinin en karakteristik özelliği temporal lobda yaptığı hemorajik nekrozdur; bu da BOS'ta travmatik olmayan eritrosit varlığına ve fokal nöbetlere neden olur. Lenfosit ağırlıklı pleositoz ve protein yüksekliği de viral etiyolojiyi destekler.

Step-by-Step Solution

1
Klinik öyküyü analiz et
14 günlük bebekte ateş, letarji ve fokal nöbet var. Doğumda saçlı deride 'elektrot izi' sanılan bir lezyon mevcut.
Saçlı derideki lezyonun aslında HSV vezikülü olabileceği ve virüsün giriş kapısını oluşturabileceği şüphesi doğmalıdır.
2
BOS bulgularını yorumla
Lenfosit hakimiyetinde lökositoz, yüksek protein ve travmatik olmayan eritrosit varlığı.
Bakteriyel menenjitlerde genellikle nötrofil hakimiyeti olur. Lenfosit hakimiyeti viral veya L. monocytogenes'i düşündürür. Ancak 'BOS'ta eritrosit' varlığı, HSV ensefalitinin neden olduğu hemorajik nekroz (temporal lob tutulumu) için patognomonik bir ipucudur.
3
Ayırıcı tanıyı yap
Listeria ve Enterovirüs ekarte edilir.
Listeria mononükleer pleositoz yapsa da fokal nöbet ve eritrosit bulgusu tipik değildir. Enterovirüsler daha selim seyreder. GBS ve S. aureus pürülan (nötrofilik) BOS tablosu oluşturur.

Key Concept

Yenidoğan HSV Ensefaliti
Question 35Question →

Gebeliğinin 1414. haftasında yaygın veziküler döküntü ve ateş şikayeti olan bir anneden, 3939 haftalık ve 29002900 gram olarak doğan erkek bebeğin fizik muayenesinde; sol kolda ekstremite hipoplazisi, bu ekstremite üzerinde dermatom takibine uymayan lineer skatrisyel (nedbe benzeri) cilt lezyonları, mikrosefali ve korioretinit saptanmıştır. Bu bebekte görülen klinik tabloya en olası neden olan enfeksiyöz etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Varicella-Zoster virüsü

Answer

Ekstremite hipoplazisi, skatrisyel cilt lezyonları ve korioretinit bulguları ile seyreden klinik tabloya neden olan etken Varicella-Zoster virüsüdür.
Vakadaki bebekte görülen ekstremite hipoplazisi ve bu bölgedeki skatrisyel (nedbeleşmiş) cilt lezyonları, gebeliğin erken döneminde (88-2020. haftalar) geçirilen maternal Varisella (suçiçeği) enfeksiyonu sonucunda gelişen Konjenital Varisella Sendromu'nu işaret eder. Diğer nörolojik bulgular (mikrosefali, korioretinit) da bu tabloyu desteklemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et
Ekstremite hipoplazisi (kolun küçük/gelişmemiş olması) + skatrisyel cilt lezyonları + mikrosefali/korioretinit.
Bu kombinasyon 'Konjenital Varisella Sendromu' için patognomonik kabul edilen bulgulardır.
2
Annenin gebelik öyküsünü değerlendir
Gebeliğin 1414. haftasında ateş ve veziküler döküntü.
V veziküler döküntü suçiçeği (VZV) enfeksiyonunu işaret eder; 88-2020. gebelik haftaları bu sendromun gelişimi için en riskli dönemdir.
3
Diğer TORCH etkenlerini dışla
CMV, Toksoplazma ve Rubella gibi etkenlerde ekstremite hipoplazisi ve skatrisyel skar dokusu görülmez.
Ayırıcı tanıda deri bulgularının tipi ve ekstremite tutulumu kritiktir.

Key Concept

Konjenital Varisella Sendromu karakteristik bulguları

Alternative Method

Klinik İpucu: TUS sorularında 'ekstremite hipoplazisi' ve 'skatrisyel lezyon' ifadeleri yan yana geliyorsa, anne öyküsüne bakılmaksızın ilk düşünülmesi gereken etken Varisella-Zoster virüsüdür.
Estimated Time:1m 0s
Question 36Question →

3838. gebelik haftasında, 26002600 gram (SGASGA) olarak doğan bir günlük erkek bebeğin fizik muayenesinde mikrosefali, hepatosplenomegali ve yaygın peteşiler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde trombositopeni ve direkt hiperbilirubinemi belirlenen bebeğin kraniyal ultrasonografisinde periventriküler kalsifikasyonlar izlenmiştir. Bu klinik tabloya sahip bir bebekte, en sık gelişmesi beklenen uzun dönem morbidite aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sensörinöral işitme kaybı

Answer

Sensörinöral işitme kaybı, konjenital CMV enfeksiyonu olan çocuklarda en sık karşılaşılan uzun dönemli nörosensöriyel bozukluktur.
Vakada tanımlanan mikrosefali, peteşiler ve özellikle periventriküler kalsifikasyonlar konjenital Sitomegalovirüs (CMV) enfeksiyonunu işaret etmektedir. Konjenital CMV enfeksiyonu geçiren bebeklerde (semptomatik veya asemptomatik fark etmeksizin) gelişen en yaygın uzun dönem sekeli sensörinöral işitme kaybıdır. Bu kayıp progresif karakterde olabilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et
Mikrosefali, peteşi (blueberry muffin döküntüsü varyantı), hepatosplenomegali, trombositopeni ve periventriküler kalsifikasyon saptandı.
Bu bulgular tipik bir konjenital (TORCH) enfeksiyonu düşündürür.
2
Ayırıcı tanı yap
Periventriküler kalsifikasyonlar konjenital CMV (Sitomegalovirüs) için patognomonik düzeyde karakteristiktir.
Toksoplazmoziste kalsifikasyonlar genellikle parankim içine yayılmış (difüz) haldedir; CMV'de ise ventrikül çevresindedir.
3
Uzun dönem komplikasyonu belirle
Konjenital CMV'nin en önemli ve en sık sekeli sensörinöral işitme kaybıdır.
CMV, gelişmiş ülkelerde genetik olmayan sensörinöral işitme kaybının en sık nedenidir.

Key Concept

Konjenital CMV enfeksiyonunda klinik triad (mikrosefali, peteşi, periventriküler kalsifikasyon) ve en sık uzun dönem sekeli (sensörinöral işitme kaybı).
Question 37Question →

Annesinin antenatal takiplerinin düzenli yapılmadığı öğrenilen bir yenidoğan, 3939. gebelik haftasında 26002600 g olarak doğmuştur. Fizik muayenesinde bilateral lökokori (katarakt) saptanmış; kardiyak oskültasyonda sol üst sternal sınırda 2/62/6 şiddetinde 'makine benzeri' devamlı üfürüm duyulmuştur. Gövdesinde yaygın peteşi-purpura ve 'blueberry muffin' manzarası olan bebeğin batın muayenesinde karaciğer kot altında 33 cm ele gelmektedir. Bu klinik tabloya yol açan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Rubella virüsü

Answer

Rubella virüsü
Klinik vakada sunulan katarakt (lökokori) ve patent duktus arteriozus (makine benzeri devamlı üfürüm), konjenital rubella sendromunun (KRS) klasik Gregg Triadı bileşenleridir. Ayrıca görülen 'blueberry muffin' manzarası ekstramedüller hematopoez odaklarını temsil eder ve KRS'de sık görülen bir bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analiz edilmesi
Bebekte katarakt (göz bulgusu), devamlı üfürüm (PDA - kalp bulgusu) ve 'blueberry muffin' manzarası (hematolojik bulgu) saptanmıştır.
Bu bulgu kombinasyonu spesifik bir konjenital enfeksiyon sendromuna işaret eder.
2
TORCH etkenleri arasında ayırıcı tanı yapılması
Katarakt ve PDA varlığı, CMV ve Toksoplazmozis'i dışlar çünkü bu iki etkende koryoretinit ve kalsifikasyonlar daha tipiktir.
Rubella triadında (Sağırlık, Göz bozuklukları, Kalp hastalıkları) katarakt ve PDA anahtar bulgulardır.
3
En olası etkenin belirlenmesi
Rubella virüsü klinik tabloyu tam olarak açıklar.
Blueberry muffin döküntüsü hem CMV hem Rubella'da görülse de, göz ve kalp bulguları Rubella tanısını kesinleştirir.

Key Concept

Konjenital Rubella Sendromu (Gregg Triadı: Katarakt, PDA, Sensörinöral işitme kaybı)
PreviousPage 2 / 2