Denklem ve Eşitsizlikler

376 questions

Question 241Question

Bir dağcılık kulübünün üyeleri, bir dağın yamacında kamp kurmuşlardır. Kamp kurulan bu noktanın deniz seviyesinden yüksekliği 12001200 metre, dağcıların hedefledikleri zirvenin deniz seviyesinden yüksekliği ise 20002000 metredir.

Dağ tırmanışı sırasında gruptan ayrılan bir dağcının bulunduğu xx yüksekliğinin, kamp kurulan noktanın yüksekliğine olan uzaklığı ile zirvenin yüksekliğine olan uzaklığının toplamı 14001400 metre olarak ölçülmüştür.

Buna göre, dağcının bulunduğu yüksekliğin alabileceği farklı değerlerin toplamı kaç metredir?

Show answer & explanation

Answer: 3200

Answer

Dağcının bulunduğu yüksekliğin alabileceği farklı değerlerin toplamı 3200 metredir.
Denklemin çözümünden elde edilen dağcının bulunabileceği yükseklik değerleri 2300 metre ve 900 metredir. Bu değerlerin toplamı 3200 metre yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Dağcının bulunduğu xx yüksekliğinin kamp (12001200 m) ve zirve (20002000 m) noktalarına olan uzaklıklarının toplamını ifade eden mutlak değerli denklemi kurmak.
x1200+x2000=1400|x - 1200| + |x - 2000| = 1400 denklemi elde edilir.
Bir sayının iki farklı noktaya olan uzaklıkları toplamı mutlak değerlerin toplamı ile gösterilir.
2
x2000x \geq 2000 aralığı için denklemi çözmek.
x1200+x2000=14002x=4600x=2300x - 1200 + x - 2000 = 1400 \Rightarrow 2x = 4600 \Rightarrow x = 2300 bulunur.
x2000x \geq 2000 olduğunda her iki mutlak değerin içi de pozitif veya sıfır olacağından dışarı aynen çıkarlar.
3
x1200x \leq 1200 aralığı için denklemi çözmek.
(x1200)(x2000)=14002x+3200=1400x=900-(x - 1200) - (x - 2000) = 1400 \Rightarrow -2x + 3200 = 1400 \Rightarrow x = 900 bulunur.
x1200x \leq 1200 olduğunda her iki mutlak değerin içi de negatif veya sıfır olacağından dışarı işaret değiştirerek çıkarlar.
4
1200<x<20001200 < x < 2000 aralığını kontrol etmek.
Bu aralıkta uzaklıklar toplamı daima 800800 metre olup 14001400 değerine eşit olamaz, dolayısıyla bu aralıkta çözüm yoktur.
Bu aralıktaki bir noktanın iki sınır noktaya uzaklıkları toplamı, bu iki sınır noktası arasındaki mesafeye eşittir.
5
Elde edilen geçerli xx değerlerini toplamak.
2300+900=32002300 + 900 = 3200 bulunur.
Soruda bizden dağcının bulunduğu yüksekliğin alabileceği farklı değerlerin toplamı istenmektedir.

Key Concept

İki noktaya olan uzaklıkları toplamı verilen bir değişkenin mutlak değerli denklem yardımıyla çözülmesi.
Question 242Question

Bir düz hat üzerindeki kontrol merkezini başlangıç noktası (00) kabul eden bir sayı doğrusu modeli oluşturulmuştur. Bu sayı doğrusu üzerinde hareket eden iki mobil ölçüm cihazından A cihazının konumu 3x63x - 6, B cihazının konumu ise x+2x + 2 olarak modellenmektedir.

Her iki cihazın kontrol merkezine olan uzaklıkları birbirine eşit olduğuna göre, B cihazının bulunabileceği farklı konumların değerleri toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

B cihazının bulunabileceği farklı konumların değerleri toplamı 9'dur.
B cihazının alabileceği konumların toplamı 9'dur. Bunun nedeni, her iki cihazın başlangıç noktasına olan uzaklıklarının 3x6=x+2|3x - 6| = |x + 2| denklemini vermesidir. Bu denklem çözüldüğünde elde edilen x=4x = 4 için B cihazının konumu 6, x=1x = 1 için B cihazının konumu 3 olur. Bu konumların toplamı ise 6+3=96 + 3 = 9 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Kontrol merkezine olan uzaklıkları mutlak değer kullanarak ifade etme
A cihazının uzaklığı 3x6|3x - 6|, B cihazının uzaklığı x+2|x + 2| olur. Uzaklıklar eşit olduğundan 3x6=x+2|3x - 6| = |x + 2| denklemi elde edilir.
Sayı doğrusunda bir noktanın başlangıç noktasına (0) uzaklığı, o noktanın mutlak değerine eşittir.
2
Denklemi pozitif durum için çözme ve B'nin ilk konumunu bulma
3x6=x+22x=8x=43x - 6 = x + 2 \Rightarrow 2x = 8 \Rightarrow x = 4 bulunur. Bu durumda B'nin konumu x+2=4+2=6x + 2 = 4 + 2 = 6 olur.
İki mutlak değerli ifadenin içleri birbirine eşit olabilir.
3
Denklemi negatif durum için çözme ve B'nin ikinci konumunu bulma
3x6=(x+2)3x6=x24x=4x=13x - 6 = -(x + 2) \Rightarrow 3x - 6 = -x - 2 \Rightarrow 4x = 4 \Rightarrow x = 1 bulunur. Bu durumda B'nin konumu x+2=1+2=3x + 2 = 1 + 2 = 3 olur.
İki mutlak değerli ifadenin içleri birbirinin ters işaretlisi olabilir.
4
B'nin alabileceği konumları toplayarak sonuca ulaşma
6+3=96 + 3 = 9 bulunur.
B cihazının alabileceği farklı konumların toplamı istenmiştir.

Key Concept

İki mutlak değerli ifadenin eşitliği durumunda, ifadelerin içleri ya birbirine eşittir ya da biri diğerinin eksi işaretlisine eşittir.
Estimated Time:2m 0s
Question 243Question

Bir manavda 2 kg2\text{ kg} elma ile 3 kg3\text{ kg} portakalın toplam fiyatı 70 TL70\text{ TL}'dir. Aynı manavdan 2 kg2\text{ kg} elma ile 1 kg1\text{ kg} portakal alan bir kişinin ödediği toplam tutar ise 30 TL30\text{ TL}'dir. Buna göre, 1 kg1\text{ kg} elmanın fiyatı kaç TL\text{TL}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

1 kg elmanın fiyatı 5 TL'dir.
Elmanın kilogram fiyatına xx ve portakalın kilogram fiyatına yy denildiğinde, kurulan 2x+3y=702x + 3y = 70 ve 2x+y=302x + y = 30 denklem sisteminde taraf tarafa çıkarma işlemi yapılarak 2y=402y = 40 ve buradan y=20y = 20 bulunur. Bu değer 2x+y=302x + y = 30 denkleminde yerine yazıldığında ise 2x+20=30    2x=10    x=52x + 20 = 30 \implies 2x = 10 \implies x = 5 olarak elmanın kilogram fiyatı elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
1 kg elmanın fiyatına xx, 1 kg portakalın fiyatına yy diyerek verilen bilgileri denkleme dönüştürün.
2x+3y=702x + 3y = 70 ve 2x+y=302x + y = 30 denklem sistemi elde edilir.
Problemi matematiksel olarak ifade etmek ve çözüme başlamak için iki bilinmeyenli denklem sistemi kurulmalıdır.
2
Birinci denklemden ikinci denklemi taraf tarafa çıkararak xx değişkenini yok edin ve yy'yi bulun.
(2x+3y)(2x+y)=7030    2y=40    y=20(2x + 3y) - (2x + y) = 70 - 30 \implies 2y = 40 \implies y = 20 bulunur.
Her iki denklemde de xx'in katsayısı aynı olduğu için taraf tarafa çıkarma işlemi xx değişkenini yok eder ve portakalın fiyatını doğrudan verir.
3
Bulunan y=20y = 20 değerini ikinci denklemde yerine yazarak xx değerini hesaplayın.
2x+20=30    2x=10    x=52x + 20 = 30 \implies 2x = 10 \implies x = 5 bulunur.
Denklem sistemini sağlayan elma fiyatını (xx) bulmak için elde edilen portakal fiyatı denklemlerden birinde yerine yazılır.

Key Concept

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin yok etme yöntemiyle çözümü
Question 244Question

Sayı doğrusu üzerinde, başlangıç noktasına olan uzaklığı, 22 noktasına olan uzaklığının 33 katına eşit olan xx tam sayılarının toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

Koşulu sağlayan xx tam sayılarının toplamı 3'tür.
Sayı doğrusu üzerindeki bir xx sayısının başlangıç noktasına uzaklığı x|x|, 22 noktasına uzaklığı ise x2|x - 2|'dir. Soruda verilen koşul x=3x2|x| = 3|x - 2| denklemini oluşturur. Bu denklem çözüldüğünde iki gerçek sayı kökü elde edilir: 33 ve 1,51,5. Soruda sadece tam sayı olan köklerin toplamı istendiğinden, bu koşulu sağlayan tek değer 33'tür.

Step-by-Step Solution

1
Sayı doğrusundaki uzaklık tanımlarını kullanarak denklemi kurun.
x=3x2|x| = 3|x - 2|
Bir xx sayısının başlangıç noktasına (00) olan uzaklığı x|x|, 22 noktasına olan uzaklığı ise x2|x-2| ile ifade edilir.
2
Elde edilen mutlak değerli denklemi iki durum için çözün.
x=3(x2)x=3x62x=6x=3x = 3(x-2) \Rightarrow x = 3x - 6 \Rightarrow 2x = 6 \Rightarrow x = 3 veya x=3(x2)x=3x+64x=6x=1,5x = -3(x-2) \Rightarrow x = -3x + 6 \Rightarrow 4x = 6 \Rightarrow x = 1,5
A=kB|A| = k \cdot |B| eşitliğinde A=kBA = k \cdot B veya A=kBA = -k \cdot B durumları incelenir.
3
Bulunan xx değerlerinden tam sayı olanlarını belirleyin.
x=3x = 3 bir tam sayıdır. x=1,5x = 1,5 ise tam sayı değildir.
Soru kökünde bizden özellikle tam sayı olan köklerin toplamı istenmiştir.
4
Koşulu sağlayan tam sayı değerlerini toplayın.
Toplam =3= 3
Koşulu sağlayan tek tam sayı değeri 3 olduğu için toplam da 3'e eşittir.

Key Concept

Mutlak Değerli Denklemler ve Sayı Kümeleri
Question 245Question
mm bir gerçel sayı olmak üzere, xx değişkenine bağlı
(m3)x120 (m - 3)x - 12 \geq 0
eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesindeki en büyük tam sayı değeri 2-2'dir.

Buna göre, mm parametresinin alabileceği en küçük tam sayı değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: -8

Answer

mm parametresinin alabileceği en küçük tam sayı değeri 8-8'dir.
Negatif bir ifade olan m-3 değerine bölerken eşitsizliğin yön değiştirmesi gerektiği ve en büyük tam sayının -2 olması için sınır değerin [-2, -1) aralığında yer alması gerektiği dikkate alınarak m'nin en küçük tam sayı değeri -8 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Eşitsizliği düzenleme ve x'li terimi yalnız bırakma.
(m3)x12(m - 3)x \geq 12
Eşitsizliği çözmek için değişkeni içeren terimi bir tarafta topluyoruz.
2
Eşitsizliğin çözüm kümesinin yapısını ve yön değiştirme kuralını analiz etme.
m3<0m - 3 < 0 ve x12m3x \leq \frac{12}{m - 3}
Çözüm kümesinde en büyük tam sayı değerinin (2-2) olabilmesi için çözüm kümesinin üstten sınırlı olması gerekir. Bu yüzden xx'in katsayısı negatif olmalıdır ve bölme yapıldığında eşitsizlik yön değiştirmelidir.
3
Sınır değerin bulunabileceği aralığı belirleme.
212m3<1-2 \leq \frac{12}{m - 3} < -1
xBx \leq B çözüm kümesindeki en büyük tam sayının 2-2 olması için, B=12m3B = \frac{12}{m - 3} sınır değerinin 2-2 ile 1-1 arasında (2-2 dahil, 1-1 hariç) olması gerekir.
4
Eşitsizlik sistemini çözme.
9<m3-9 < m \leq -3
m3<0m - 3 < 0 (negatif) olduğundan, eşitsizlik m3m-3 ile çarpıldığında yön değiştirir: 2(m3)12>1(m3)-2(m-3) \geq 12 > -1(m-3). Buradan 2m+612>m+3-2m + 6 \geq 12 > -m + 3 elde edilir. Çözüldüğünde m3m \leq -3 ve m>9m > -9 bulunur.
5
mm parametresinin en küçük tam sayı değerini bulma.
8-8
9<m3-9 < m \leq -3 aralığındaki en küçük tam sayı 8-8'dir.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde negatif sayıyla çarpma/bölme kuralları ve sınır değer analizi.
Question 246Question

Bir sayı doğrusu üzerinde koordinatları sırasıyla aa ve bb tam sayıları olan farklı AA ve BB noktaları işaretleniyor. Bu sayı doğrusu üzerinde alınan bir xx gerçek sayısının AA ve BB noktalarına olan uzaklıkları toplamı 1010 birimdir.

Bu koşulu sağlayan xx gerçek sayılarının çarpımı 24-24 olduğuna göre, AA ve BB noktaları arasındaki uzaklık aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Show answer & explanation

Answer: 88

Answer

8
İki noktaya olan uzaklıklar toplamı 1010 olan denklemin sonlu sayıda kökünün bulunması için noktalar arasındaki uzaklık 1010 birimden küçük olmalıdır. Denklemin kökleri çarpımından elde edilen a+b=±2a+b = \pm 2 eşitliği, aa ve bb tam sayıları için paritenin (teklik-çiftlik durumunun) aynı olduğunu gösterir. Bu durumda aralarındaki uzaklık çift bir sayı olmalıdır. Seçenekler incelendiğinde, 1010 birimden küçük ve çift sayı olan tek değer 88'dir.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak değerli denklemi kurma ve çözüm aralığını analiz etme
xa+xb=10|x - a| + |x - b| = 10 denklemini elde ederiz. Bu denklemin çözümlerinin var olabilmesi için noktalar arasındaki uzaklığın en fazla 10 birim olması gerekir, yani ab10|a - b| \le 10 olmalıdır.
Sayı doğrusu üzerindeki iki noktaya olan uzaklıklar toplamı, bu iki nokta arasındaki uzaklıktan daha küçük olamaz.
2
Uzaklığın sınır durumlarını inceleme
Eğer ab>10|a - b| > 10 ise denklemin çözüm kümesi boş kümedir. Eğer ab=10|a - b| = 10 ise çözüm kümesi [a,b][a, b] kapalı aralığı olur ve sonsuz elemanlıdır. Dolayısıyla, iki farklı xx değerinin çarpımının 24-24 olabilmesi için ab<10|a - b| < 10 olmak zorundadır.
Çarpımın tek bir sayısal değer alabilmesi için kök sayısının sonlu olması gerekir.
3
Köklerin cebirsel ifadelerini bulma ve çarpımlarını eşitleme
x>bx > b için x1=a+b+102x_1 = \frac{a+b+10}{2} ve x<ax < a için x2=a+b102x_2 = \frac{a+b-10}{2} köklerini elde ederiz. Bu köklerin çarpımı x1x2=(a+b)21004=24    (a+b)2100=96    (a+b)2=4    a+b=2x_1 \cdot x_2 = \frac{(a+b)^2 - 100}{4} = -24 \implies (a+b)^2 - 100 = -96 \implies (a+b)^2 = 4 \implies a+b = 2 veya a+b=2a+b = -2 olur.
Aralıkların dışındaki bölgelerde denklemi açarak kökleri aa ve bb cinsinden ifade etmek gerekir.
4
Tam sayı olma ve parite (teklik-çiftlik) kuralını uygulama
aa ve bb birer tam sayı olduğuna göre, toplamları olan a+b=±2a+b = \pm 2 bir çift sayıdır. İki tam sayının toplamı çift ise farkları olan ab|a-b| de mutlaka çift bir sayı olmak zorundadır. ab<10|a-b| < 10 olduğundan ve noktalar farklı olduğundan, iki nokta arasındaki uzaklık 2,4,62, 4, 6 veya 88 değerlerinden biri olabilir.
Tam sayılar kümesinde toplama ve çıkarma işlemlerinin parite koruma özelliğinden faydalanılır.

Key Concept

Mutlak değerli denklemlerin geometrik yorumu, çözüm kümesi analizi ve sayı kümelerinin özellikleri
Question 247Question

Sayı doğrusu üzerinde koordinatları sırasıyla 1-1, 22 ve 55 olan AA, BB ve CC noktaları işaretleniyor. Bu sayı doğrusu üzerinde seçilen bir P(x)P(x) gerçek sayı noktasının AA ve CC noktalarına olan uzaklıkları toplamı, BB noktasına olan uzaklığının 44 katına eşittir.

Buna göre, PP noktasının koordinatı olan xx'in alabileceği farklı değerlerin toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 44

Answer

Denklemi sağlayan gerçek sayı değerlerinin toplamı 4'tür.
Denklemi sağlayan köklerin toplamı olan 4 değeri doğrudur. [1,5][-1, 5] aralığında yer alan ve denklemi sağlayan x=0,5x = 0,5 ile x=3,5x = 3,5 köklerinin toplamı 0,5+3,5=40,5 + 3,5 = 4 yapar.

Step-by-Step Solution

1
Uzaklık tanımını kullanarak matematiksel denklemi kuralım.
x(1)+x5=4x2    x+1+x5=4x2|x - (-1)| + |x - 5| = 4|x - 2| \implies |x + 1| + |x - 5| = 4|x - 2|
Sayı doğrusu üzerinde iki nokta arasındaki uzaklık, koordinatlarının farkının mutlak değerine eşittir.
2
Kritik noktaları belirleyip öncelikle xx'in [1,5][-1, 5] aralığında olduğu durumu inceleyelim.
x[1,5]x \in [-1, 5] için x+1+x5=6|x + 1| + |x - 5| = 6 olur. Denklem 6=4x26 = 4|x - 2| haline gelir.
[1,5][-1, 5] aralığındaki her xx gerçek sayısı için A(1)A(-1) ve C(5)C(5) noktalarına olan uzaklıklar toplamı sabit olup bu iki nokta arasındaki toplam mesafe olan 6 birime eşittir.
3
[1,5][-1, 5] aralığındaki basitleştirilmiş denklemi çözelim ve bulduğumuz köklerin bu aralıkta olup olmadığını denetleyelim.
x2=1,5    x2=1,5|x - 2| = 1,5 \implies x - 2 = 1,5 veya x2=1,5x - 2 = -1,5. Buradan x=3,5x = 3,5 ve x=0,5x = 0,5 bulunur. Her iki değer de [1,5][-1, 5] aralığındadır.
Mutlak değerli bir ifadenin pozitif bir sayıya eşitliği durumunda ifadenin kendisi bu sayının kendisine veya negatifine eşitlenir.
4
[1,5][-1, 5] aralığının dışındaki bölgeleri inceleyelim.
x>5x > 5 için: (x+1)+(x5)=4(x2)    2x4=4x8    2x=4    x=2(x + 1) + (x - 5) = 4(x - 2) \implies 2x - 4 = 4x - 8 \implies 2x = 4 \implies x = 2 (Geçersiz, çünkü 252 \not> 5). x<1x < -1 için: (x+1)(x5)=4(2x)    2x+4=84x    2x=4    x=2-(x + 1) - (x - 5) = 4(2 - x) \implies -2x + 4 = 8 - 4x \implies 2x = 4 \implies x = 2 (Geçersiz, çünkü 212 \not< -1).
Mutlak değerlerin işaretleri aralıklara göre belirlendikten sonra çözülen denklemin köklerinin, başlangıçta kabul edilen aralık sınırlarına dahil olup olmadığı kontrol edilmelidir.
5
Geçerli köklerin toplamını bulalım.
0,5+3,5=40,5 + 3,5 = 4
Sadece [1,5][-1, 5] aralığından gelen 0,50,5 ve 3,53,5 değerleri denklemi sağladığı için bu iki değer toplanır.

Key Concept

Mutlak değerin sayı doğrusundaki uzaklık tanımı ve parçalı fonksiyon olarak çözümü

Alternative Method

Geometrik olarak, xx noktası [1,5][-1, 5] aralığında olduğunda, A(1)A(-1) ve C(5)C(5) noktalarına olan uzaklıkları toplamı her zaman bu iki nokta arasındaki sabit mesafeye, yani 66 birime eşittir. Dolayısıyla denklem doğrudan 6=4x2    x2=1,56 = 4 \cdot |x - 2| \implies |x - 2| = 1,5 biçimine dönüşür. Buradan xx, 22 noktasından 1,51,5 birim sağda veya 1,51,5 birim solda yer almalıdır. Bu noktalar sırasıyla 2+1,5=3,52 + 1,5 = 3,5 ve 21,5=0,52 - 1,5 = 0,5 olur. İki değerin toplamı ise simetri merkezi olan 22 noktasının 22 katı olan 44 değerini verir.
Estimated Time:2m 30s
Question 248Question
xx ve yy değişkenlerine bağlı
{(a1)x+3y=62x+y=b\begin{cases} (a - 1)x + 3y = 6 \\ 2x + y = b \end{cases}
denklem sisteminin sonsuz çözümü olduğuna göre, iki basamaklı abab doğal sayısı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 72

Answer

Sonsuz çözüm koşulundan elde edilen katsayılar oranıyla bulunan a=7a=7 ve b=2b=2 değerlerinden oluşan 72 sayısıdır.
Denklem sisteminin sonsuz çözümü olması için tüm katsayılar oranının eşit olması şartından a=7a = 7 ve b=2b = 2 bulunur. Bu rakamlarla yazılabilecek iki basamaklı abab doğal sayısı 72 olur.

Step-by-Step Solution

1
Sonsuz çözüm durumu için katsayılar oranını kurmak
a12=31=6b\frac{a - 1}{2} = \frac{3}{1} = \frac{6}{b} eşitliği elde edilir.
Birinci dereceden iki bilinmeyenli bir denklem sisteminin sonsuz çözümü olması için tüm katsayıların ve sabitlerin oranlarının birbirine eşit olması gerekir.
2
aa parametresini bulmak
a12=3    a1=6    a=7\frac{a - 1}{2} = 3 \implies a - 1 = 6 \implies a = 7 olarak bulunur.
Eşitliğin ilk iki oranını içler dışlar çarpımı yaparak aa değerini yalnız bırakırız.
3
bb parametresini bulmak
6b=3    3b=6    b=2\frac{6}{b} = 3 \implies 3b = 6 \implies b = 2 olarak bulunur.
Eşitliğin son iki oranını kullanarak bb değerini hesaplarız.
4
İki basamaklı abab doğal sayısını yazmak
a=7a = 7 ve b=2b = 2 değerleri basamaklarına yerleştirildiğinde iki basamaklı abab sayısı 7272 olarak elde edilir.
Bulunan aa ve bb değerlerini sırasıyla onlar ve birler basamağına yazarak bizden istenen sayıyı oluştururuz.

Key Concept

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin sonsuz çözümlü olma koşulu ve basamak analizi
Question 249Question

2x1=5|2x - 1| = 5 denklemini sağlayan xx gerçek sayılarının toplamı 11'dir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen ifade doğrudur.
İfadenin doğru olmasının sebebi, 2x1=52x-1=5 ve 2x1=52x-1=-5 denklemlerinden gelen 33 ve 2-2 değerlerinin toplamının 11 olmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak değerli denklemi iki farklı duruma ayırma
2x1=52x - 1 = 5 veya 2x1=52x - 1 = -5
Mutlak değerli bir ifadenin sonucu pozitif bir sayıya eşitse, mutlak değerin içindeki ifade bu sayının kendisine veya negatiflisine eşittir.
2
Birinci durumu çözerek birinci kökü bulma
2x=6x=32x = 6 \Rightarrow x = 3
Denklemin her iki tarafına 11 ekleyip ardından her iki tarafı 22'ye bölerek bilinmeyeni yalnız bırakırız.
3
İkinci durumu çözerek ikinci kökü bulma
2x=4x=22x = -4 \Rightarrow x = -2
Benzer şekilde denklemin her iki tarafına 11 ekleyip her iki tarafı 22'ye böleriz.
4
Bulunan köklerin toplamını hesaplama
3+(2)=13 + (-2) = 1
Elde edilen köklerin toplamını bularak ifadenin doğruluğunu kontrol ederiz.

Key Concept

Mutlak değerli denklemler çözülürken mutlak değerin içi, eşitliğin sağındaki sayının hem pozitif hem de negatif değerine eşitlenerek iki ayrı denklem elde edilir ve çözülür.
Question 250Question

Bir sayı doğrusu modeli üzerinde çalışan bir yazılım, girilen xx gerçek sayısının 55 noktasına olan uzaklığını hesaplamaktadır. Sistemin ürettiği bu uzaklık değerinin 88 noktasına olan uzaklığı ise 44 birim olarak bulunmuştur.

Buna göre, bu koşulu sağlayan xx doğal sayılarının toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 27

Answer

Koşulu sağlayan doğal sayıların toplamı 27'dir.
Bulunan tüm gerçek kökler {7,1,9,17}\{-7, 1, 9, 17\} olup, bunlar arasından sadece doğal sayı olan 11, 99 ve 1717 değerleri toplanarak 27 sonucuna ulaşılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözel ifadeyi mutlak değerli bir denklem olarak yazmak.
xx sayısının 55 noktasına olan uzaklığı x5|x - 5| ile gösterilir. Bu değerin 88 noktasına olan uzaklığı ise x58=4||x - 5| - 8| = 4 denklemiyle ifade edilir.
Soruda verilen sayı doğrusu üzerindeki uzaklık ilişkilerini cebirsel formüle dökmek için.
2
Dıştaki mutlak değer ifadesini açarak iki farklı durum elde etmek.
x58=4|x - 5| - 8 = 4 veya x58=4|x - 5| - 8 = -4 eşitlikleri elde edilir.
Mutlak değerli bir ifadenin sonucunun pozitif bir sayıya eşit olması durumunda, ifadenin içi bu sayının pozitif veya negatif değerine eşit olmalıdır.
3
Birinci durumu (x58=4|x - 5| - 8 = 4) çözmek.
x5=12|x - 5| = 12 olur. Buradan x5=12x=17x - 5 = 12 \Rightarrow x = 17 ve x5=12x=7x - 5 = -12 \Rightarrow x = -7 kökleri bulunur.
Sırasıyla pozitif ve negatif durumları inceleyerek kökleri elde etmek için.
4
İkinci durumu (x58=4|x - 5| - 8 = -4) çözmek.
x5=4|x - 5| = 4 olur. Buradan x5=4x=9x - 5 = 4 \Rightarrow x = 9 ve x5=4x=1x - 5 = -4 \Rightarrow x = 1 kökleri bulunur.
Diğer olası durumdan gelecek olan kökleri tespit etmek için.
5
Köklerin sayı kümesi kısıtlamasına göre elenmesi ve toplanması.
Bulunan kökler {7,1,9,17}\{-7, 1, 9, 17\} kümesidir. Soruda doğal sayı istendiği için 7-7 elenir. Kökler toplamı 1+9+17=271 + 9 + 17 = 27 olarak bulunur.
Bulunan tüm gerçek sayı kökleri arasından yalnızca doğal sayı olanları seçip toplamı bulmak için.

Key Concept

İç içe mutlak değerli denklemlerin adım adım dıştan içe doğru çözülmesi ve elde edilen köklerin soru kökündeki sayı kümesi kısıtlamalarına göre elenmesi.
Question 251Question

Bir sayı doğrusunda aa ve bb gerçek sayıları arasındaki uzaklık 66 birimdir. Bu sayı doğrusunda, aa ve bb sayılarına olan uzaklıklarının farkı 44 birim olan xx gerçek sayılarının oluşturduğu küme, xa+b2=2|x - \frac{a+b}{2}| = 2 denkleminin çözüm kümesi ile eşittir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen ifade doğrudur.
İfadenin doğruluğu, sayı doğrusundaki uzaklıkların farkı tanımının mutlak değerli denklem çözümüyle birebir örtüşmesiyle gösterilir.

Step-by-Step Solution

1
aa ve bb sayıları arasındaki uzaklık 66 birim olarak verildiğinden, genelliği bozmadan b=a+6b = a + 6 alalım. Bu durumda sayıların orta noktası a+b2=a+3\frac{a+b}{2} = a+3 olur.
Orta nokta a+3a+3 olarak bulunur.
Değişkenleri tek bir parametre cinsinden ifade etmek çözüm sürecini kolaylaştırır.
2
xx sayısının aa ve bb sayılarına olan uzaklıklarının farkı 44 birim olan koşulu denklem olarak yazalım: xax(a+6)=4||x-a| - |x-(a+6)|| = 4. y=xay = x-a dönüşümü yaparak yy6=4||y| - |y-6|| = 4 denklemini çözelim.
yy değerleri 11 ve 55 olarak bulunur. Dolayısıyla xx değerleri a+1a+1 ve a+5a+5 olur.
Mutlak değerli denklemin kritik noktaları olan y=0y=0 ve y=6y=6 aralıklarına göre inceleme yapılması gerekir.
3
xa+b2=2|x - \frac{a+b}{2}| = 2 denklemini çözelim. a+b2=a+3\frac{a+b}{2} = a+3 olduğundan denklem x(a+3)=2|x - (a+3)| = 2 haline gelir.
xa3=2x=a+5x - a - 3 = 2 \Rightarrow x = a+5 veya xa3=2x=a+1x - a - 3 = -2 \Rightarrow x = a+1 bulunur.
Mutlak değerli temel denklem çözme kuralı (u=cu=c|u| = c \Rightarrow u = c veya u=cu = -c) uygulanır.
4
Her iki çözüm kümesini karşılaştıralım.
İlk koşulu sağlayan küme {a+1,a+5}\{a+1, a+5\} ve ikinci denklemin çözüm kümesi {a+1,a+5}\{a+1, a+5\} olup birbirine eşittir.
İki kümenin elemanlarının birebir aynı olduğunu doğrulamak ifadenin doğruluğunu kanıtlar.

Key Concept

Sayı doğrusunda uzaklık kavramının mutlak değer ile ilişkisi ve mutlak değerli denklemlerin çözümü.
Question 252Question

Hakan ve Sinan, iki basamaklı bir abab doğal sayısının rakamları arasındaki ilişkiyi incelemek için birinci dereceden iki bilinmeyenli bir denklem sistemi kuruyorlar.

Hakan, bu sayının onlar basamağındaki rakamın 44 katı ile birler basamağındaki rakamın 33 katını toplayarak 3838 buluyor.

Sinan ise, aynı sayının birler basamağındaki rakamın 55 katından onlar basamağındaki rakamın 22 katını çıkararak 2020 buluyor.

Buna göre, Hakan ve Sinan'ın üzerinde çalıştığı abab iki basamaklı doğal sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 56

Answer

56 sayısı
Doğru cevap olan 56 sayısı, denklem sisteminin çözümünden elde edilen onlar basamağı rakamı olan 5 ve birler basamağı rakamı olan 6'nın basamak değerlerine göre (105+610 \cdot 5 + 6) birleştirilmesiyle elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Sayıdaki onlar basamağını aa ve birler basamağını bb olarak tanımlayarak verilen ifadeleri denkleme dönüştürmek.
Hakan için 4a+3b=384a + 3b = 38 ve Sinan için 5b2a=205b - 2a = 20 (veya 2a+5b=20-2a + 5b = 20) denklemleri elde edilir.
Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemini oluşturmak için Hakan ve Sinan'ın sözel ifadelerini matematiksel dile çevirmemiz gerekir.
2
Elde edilen denklem sistemini yok etme yöntemini kullanarak çözmek.
2a+5b=20-2a + 5b = 20 denklemi 22 ile çarpılarak 4a+10b=40-4a + 10b = 40 elde edilir. Bu denklem 4a+3b=384a + 3b = 38 denklemi ile taraf tarafa toplandığında 13b=78    b=613b = 78 \implies b = 6 bulunur.
Bilinmeyenlerden birini yok ederek tek bilinmeyenli birinci dereceden bir denklem elde etmek ve bu bilinmeyenin değerini bulmak.
3
Bulunan bb değerini denklemlerden birinde yerine yazarak aa değerini bulmak.
4a+3(6)=38    4a+18=38    4a=20    a=54a + 3(6) = 38 \implies 4a + 18 = 38 \implies 4a = 20 \implies a = 5 bulunur.
Sistemin diğer bilinmeyeninin değerini belirlemek.
4
Bulunan aa ve bb rakamları ile iki basamaklı abab sayısını oluşturmak.
a=5a = 5 ve b=6b = 6 olduğundan abab sayısı 5656 olarak elde edilir.
Bizden istenen iki basamaklı doğal sayının değerini basamak değerlerine uygun olarak yazmak.

Key Concept

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin yok etme yöntemiyle çözümü ve basamak analizi ile ilişkilendirilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 253Question

Rakamları toplamı 1010 olan iki basamaklı bir doğal sayının onlar basamağındaki rakam, birler basamağındaki rakamın 44 katıdır.

Buna göre, bu sayı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 8282

Answer

Seksen iki
Onlar basamağı xx ve birler basamağı yy olan iki basamaklı sayının rakamları toplamı x+y=10x + y = 10'dur. Onlar basamağı birler basamağının 44 katı olduğuna göre x=4yx = 4y eşitliği yazılır. Bu eşitlik ilk denklemde yerine yazıldığında 4y+y=10    5y=10    y=24y + y = 10 \implies 5y = 10 \implies y = 2 elde edilir. Buradan x=4×2=8x = 4 \times 2 = 8 bulunur. Dolayısıyla aranan sayı seksen iki olur.

Step-by-Step Solution

1
Aranan iki basamaklı sayının onlar basamağındaki rakama xx, birler basamağındaki rakama yy diyelim. Sözel ifadeleri birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemine dönüştürelim.
x+y=10x + y = 10 ve x=4yx = 4y denklemleri elde edilir.
Rakamlar toplamı 1010 ve onlar basamağının birler basamağının 44 katı olması koşullarını cebirsel olarak ifade etmek için.
2
İkinci denklemde verilen x=4yx = 4y ifadesini, birinci denklemde xx yerine yazarak (yerine koyma yöntemi) tek bilinmeyenli bir denklem elde edelim.
4y+y=10    5y=104y + y = 10 \implies 5y = 10 denklemi elde edilir.
Sistemdeki bilinmeyen sayısını bire indirgemek ve çözüme ulaşmak için.
3
Elde edilen tek bilinmeyenli denklemi çözerek yy değerini bulalım.
y=2y = 2 bulunur.
Birler basamağındaki rakamı elde etmek için.
4
y=2y = 2 değerini x=4yx = 4y denkleminde yerine yazarak xx değerini bulalım.
x=4×2=8x = 4 \times 2 = 8 bulunur.
Onlar basamağındaki rakamı elde etmek için.
5
Onlar basamağı 88 ve birler basamağı 22 olan iki basamaklı sayıyı yazalım.
Sayı 8282 olarak bulunur.
İki basamaklı sayının kendisini oluşturmak için.

Key Concept

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin yerine koyma yöntemiyle çözülmesi ve basamak çözümlemesi

Alternative Method

Denklem çözmek yerine seçeneklerdeki sayıların rakamları toplamının 1010 olup olmadığı ve onlar basamağındaki rakamın birler basamağındaki rakamın 44 katı olup olmadığı hızlıca kontrol edilebilir. Bu iki koşulu aynı anda sağlayan tek sayı seksen ikidir.
Estimated Time:45s
Question 254Question

Bir kahve dükkanında satılan sıcak içecekler için kullanılan küçük ve büyük boy karton bardakların hacimleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* 33 adet küçük boy ve 22 adet büyük boy bardağın tam dolu kapasitedeki toplam hacmi 1300 ml1300\text{ ml}'dir.
* 22 adet küçük boy ve 33 adet büyük boy bardağın tam dolu kapasitedeki toplam hacmi 1450 ml1450\text{ ml}'dir.

Buna göre, tam dolu bir büyük boy bardağın hacmi, tam dolu bir küçük boy bardağın hacminden kaç ml\text{ml} fazladır?

Show answer & explanation

Answer: 150

Answer

Büyük boy bardağın hacmi küçük boy bardağın hacminden 150 ml fazladır.
Kurulan 3x+2y=13003x + 2y = 1300 ve 2x+3y=14502x + 3y = 1450 denklemleri taraf tarafa çıkarıldığında, (2x+3y)(3x+2y)=14501300(2x + 3y) - (3x + 2y) = 1450 - 1300 eşitliğinden doğrudan yx=150y - x = 150 sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Küçük boy bardağın hacmini xx, büyük boy bardağın hacmini yy olarak tanımlayıp verilen bilgileri denkleme dönüştürmek.
3x+2y=13003x + 2y = 1300 ve 2x+3y=14502x + 3y = 1450 denklemleri elde edilir.
Sözel problemi çözebilmek amacıyla birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemi oluşturmak.
2
İkinci denklemden birinci denklemi taraf tarafa çıkarmak.
(2x+3y)(3x+2y)=14501300yx=150(2x + 3y) - (3x + 2y) = 1450 - 1300 \Rightarrow y - x = 150
Soruda bizden doğrudan istenen yxy - x farkına en hızlı yoldan ulaşmak.

Key Concept

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin kurulması ve taraf tarafa toplama/çıkarma yöntemleriyle çözülmesi.
Question 255Question

Bir laboratuvarda kullanılan hassas termometre, ortamın gerçek sıcaklığı TT °C iken ölçüm değerini MM °C olarak göstermektedir. Bu termometrenin ölçümündeki hata miktarı sabit olup TM|T - M| değeri ile hesaplanmaktadır.

Termometre ortam sıcaklığını 1818 °C olarak ölçtüğünde, ortamın gerçek sıcaklığının alabileceği farklı değerlerin çarpımı 288288 olmaktadır.

Buna göre, bu termometrenin ölçümündeki hata miktarı kaç °C'dir?

Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

Termometrenin ölçümündeki hata miktarı 6 °C'dir.
Doğru cevap olan seçenekte hata miktarı 6 olarak belirtilmiştir. T18=e|T - 18| = e eşitliğinden gerçek sıcaklık değerleri 18e18-e ve 18+e18+e şeklinde yazılır. Bu iki değerin çarpımı (18e)(18+e)=324e2=288(18-e)(18+e) = 324 - e^2 = 288 denklemini verir. Buradan e2=36e^2 = 36 bulunur. Hata payı uzaklık belirttiğinden negatif olamaz ve karekökü alındığında e=6e = 6 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Ölçüm değeri olan M=18M = 18 değerini hata miktarı formülünde yerine yazıp denklemi kurmak.
T18=e|T - 18| = e denklemi elde edilir (burada ee hata miktarını temsil eder ve e0e \geq 0 olmalıdır).
Gerçek sıcaklık TT ile ölçülen sıcaklık arasındaki farkın mutlak değeri hata miktarını verir.
2
Mutlak değerli denklemi çözerek gerçek sıcaklığın (TT) alabileceği farklı değerleri ee cinsinden ifade etmek.
T18=eT1=18+eT - 18 = e \Rightarrow T_1 = 18 + e veya T18=eT2=18eT - 18 = -e \Rightarrow T_2 = 18 - e değerleri bulunur.
Mutlak değer içerisindeki ifade pozitif veya negatif değer alarak dışarı çıkabilir.
3
Gerçek sıcaklığın alabileceği farklı değerlerin çarpımını 288288 değerine eşitlemek ve iki kare farkı özdeşliğini uygulamak.
T1T2=(18+e)(18e)=288182e2=288T_1 \cdot T_2 = (18 + e)(18 - e) = 288 \Rightarrow 18^2 - e^2 = 288 denklemi elde edilir.
Soruda gerçek sıcaklık değerlerinin çarpımının 288288 olduğu belirtilmiştir.
4
182=32418^2 = 324 değerini yerine yazarak ee bilinmeyenini çözmek.
324e2=288e2=36e=6324 - e^2 = 288 \Rightarrow e^2 = 36 \Rightarrow e = 6 (hata miktarı negatif olamayacağı için e=6e = 6 alınır) elde edilir.
Ende edilen karesel denklem çözülerek hata miktarı belirlenir.

Key Concept

Mutlak değerli bir denklemin köklerinin bulunması ve mutlak değerin uzaklık/hata payı olarak yorumlanması

Alternative Method

İkinci dereceden denklem kök ilişkisi de kullanılabilir. Kökleri T1T_1 ve T2T_2 olan denklemin kökler toplamı T1+T2=(18+e)+(18e)=36T_1 + T_2 = (18+e) + (18-e) = 36 ve kökler çarpımı T1T2=288T_1 \cdot T_2 = 288'dir. Kökleri bilinen ikinci dereceden denklem T236T+288=0T^2 - 36T + 288 = 0 şeklinde yazılır. Bu denklem (T12)(T24)=0(T-12)(T-24) = 0 olarak çarpanlarına ayrılır. Buradan kökler 1212 ve 2424 bulunur. Hata payı ise ölçülen değer olan 1818 ile köklerin arasındaki farktır: 2418=624 - 18 = 6 veya 1812=618 - 12 = 6.
Estimated Time:1m 30s
Question 256Question

Bir serada yetiştirilen egzotik bir bitkinin sağlıklı gelişebilmesi için ortam sıcaklığının belirli bir değerde tutulması gerekmektedir. Seranın sıcaklık kontrol sistemindeki bir hata nedeniyle, ayarlanan sıcaklık değeri olan xx santigrat derece ile seranın gerçek sıcaklığ�� arasındaki ilişki

2x15=x+3|2x - 15| = x + 3

denklemiyle modellenmiştir.

Buna göre, seradaki bu koşulu sağlayan farklı xx sıcaklık değerlerinin toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 22

Answer

Farklı xx sıcaklık değerlerinin toplamı 22'dir.
Verilen mutlak değerli denklem iki durumda incelenir. 2x1502x - 15 \geq 0 için 2x15=x+3    x=182x - 15 = x + 3 \implies x = 18 bulunur. 2x15<02x - 15 < 0 için 2x+15=x+3    3x=12    x=4-2x + 15 = x + 3 \implies 3x = 12 \implies x = 4 bulunur. Bulunan 18 ve 4 değerleri denklemin sağ tarafını (x+3x + 3) negatif yapmadığı için her ikisi de geçerli köklerdir. Bu değerlerin toplamı ise 22'dir.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak değerin dışındaki ifadenin negatif olamayacağı koşulunu tanımlama
x+30    x3x + 3 \geq 0 \implies x \geq -3 olmalıdır.
Mutlak değerli bir ifadenin sonucu asla negatif olamayacağı için eşitliğin sağ tarafı sıfırdan büyük veya eşit olmalıdır.
2
Mutlak değerli ifadenin içinin pozitif veya sıfır olduğu durumu (2x150    x7.52x - 15 \geq 0 \implies x \geq 7.5) inceleme
2x15=x+3    x=182x - 15 = x + 3 \implies x = 18 elde edilir.
İçerisi pozitif veya sıfırken mutlak değer dışına aynen çıkar.
3
Mutlak değerli ifadenin içinin negatif olduğu durumu (2x15<0    x<7.52x - 15 < 0 \implies x < 7.5) inceleme
(2x15)=x+3    2x+15=x+3    3x=12    x=4-(2x - 15) = x + 3 \implies -2x + 15 = x + 3 \implies 3x = 12 \implies x = 4 elde edilir.
İçerisi negatifken mutlak değer dışına önüne eksi alarak çıkar.
4
Elde edilen köklerin doğruluğunu ve koşulları sağlayıp sağlamadığını kontrol etme
x=183x = 18 \geq -3 ve x=43x = 4 \geq -3 olduğundan her iki değer de geçerlidir.
Bulunan her iki değer de hem başlangıçta belirlenen x3x \geq -3 koşulunu hem de kendi bölgelerini doğrular.
5
Geçerli köklerin toplamını hesaplama
18+4=2218 + 4 = 22
Soru gökünde bizden farklı xx değerlerinin toplamı istenmiştir.

Key Concept

Mutlak değerli bir denklemin çözüm kümesi bulunurken, mutlak değerli ifade dışarıya bir pozitif bir de negatif işaretli olarak çıkarılarak iki ayrı denklem çözülür. Elde edilen değerlerin mutlak değerin tanımı gereği eşitliğin diğer tarafını negatif yapmadığı kontrol edilmelidir.
Question 257Question

Gerçek sayılar kümesinde tanımlı f(x)=xa+xbf(x) = |x - a| + |x - b| ve g(x)=xc+xdg(x) = |x - c| + |x - d| fonksiyonları verilmiştir. a<c<d<ba < c < d < b olmak üzere, f(x)=g(x)f(x) = g(x) denkleminin gerçek sayılardaki çözüm kümesi her zaman iki elemanlıdır.

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

Verilen ifade yanlıştır çünkü a+b=c+da+b = c+d durumunda çözüm kümesi sonsuz elemanlı olmaktadır.
Verilen ifade yanlıştır. a+b=c+da+b = c+d olduğunda, iki fonksiyon xax \leq a ve xbx \geq b bölgelerinde tamamen çakışır ve çözüm kümesi sonsuz elemanlı hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
Fonksiyonların [c,d][c, d] aralığındaki değerlerini karşılaştırın.
[c,d][c, d] aralığında f(x)=baf(x) = b-a ve g(x)=dcg(x) = d-c sabit değerlerini alır. a<c<d<ba < c < d < b olduğundan dc<bad-c < b-a olur, yani bu aralıkta f(x)>g(x)f(x) > g(x)'dir.
Fonksiyonların en küçük değer aldığı bölgelerdeki büyüklük ilişkisini belirlemek için.
2
Fonksiyonların xbx \geq b bölgesi için kurallarını yazın ve grafiklerin eğimlerini karşılaştırın.
xbx \geq b için f(x)=2x(a+b)f(x) = 2x - (a+b) ve g(x)=2x(c+d)g(x) = 2x - (c+d) olur. İki fonksiyonun da eğimi 2'dir.
Büyük değerler için grafik kollarının paralel olduğunu görmek için.
3
Grafik kollarının çakışma durumunu inceleyin.
Eğer a+b=c+da+b = c+d ise, xbx \geq b için f(x)=g(x)f(x) = g(x) ve xax \leq a için f(x)=g(x)f(x) = g(x) olur. Bu durumda çözüm kümesi sonsuz elemanlı bir kümedir.
Denklemin çözüm kümesinin eleman sayısının her zaman iki olup olmadığını denetlemek için.

Key Concept

Mutlak değerli fonksiyonların grafiklerinin kesim noktaları ve çakışma durumları
Question 258Question
aa ve bb sıfırdan farklı gerçel sayılar olmak üzere, xx değişkenine bağlı
(ab)x+2a5b>0 (a - b)x + 2a - 5b > 0
eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi (,3)(-\infty, 3) aralığıdır.
Buna göre, xx değişkenine bağlı
(2ba)x+a+b<0 (2b - a)x + a + b < 0
eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?
Show answer & explanation

Answer: (132,)(-\frac{13}{2}, \infty)

Answer

En geniş çözüm kümesi (132,)(-\frac{13}{2}, \infty) aralığıdır.
Verilen ilk eşitsizliğin yön değiştirerek x<3x < 3 biçiminde çözülmesi, katsayının negatif (ab<0a - b < 0) olduğunu doğrular. Buradan elde edilen a=85ba = \frac{8}{5}b bağıntısı a<ba < b koşuluna yerleştirildiğinde b<0b < 0 bulunur. İkinci eşitsizlikte aa yerine 85b\frac{8}{5}b konulup sadeleştirildiğinde 2bx+13b<02bx + 13b < 0 eşitsizliğine varılır. Burada her iki taraf negatif olan bb sayısına bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirerek 2x+13>02x + 13 > 0 halini alır ve doğru çözüm kümesi olan sınırları hariç tutan başlangıcı 132-\frac{13}{2} olan sonsuza giden açık aralık elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen ilk eşitsizlikte xx terimini içeren kısmı yalnız bırakalım.
(ab)x>5b2a(a - b)x > 5b - 2a eşitsizliği elde edilir.
��özüm kümesinin sınır değerini belirlemek için değişkeni yalnız bırakmak gerekir.
2
İlk eşitsizliğin en geniş çözüm kümesinin (,3)(-\infty, 3) olduğu bilgisini kullanarak baş katsayı olan aba - b ifadesinin işaretini yorumlayalım.
Çözüm kümesi x<3x < 3 formunda olduğundan, eşitsizlik işareti yön değiştirmiştir. Dolayısıyla ab<0a - b < 0 olmalıdır. Buradan a<ba < b elde edilir.
Negatif bir sayıya bölme işlemi yapıldığında eşitsizlik işaretinin yön değiştireceği kuralını uygulamak gerekir.
3
Eşitsizliğin her iki tarafını aba - b ifadesine bölerek sınır değerini elde edelim ve verilen sınır değeri olan 3 ile eşitleyelim.
x<5b2aabx < \frac{5b - 2a}{a - b} olduğundan 5b2aab=3    5b2a=3a3b    8b=5a    a=85b\frac{5b - 2a}{a - b} = 3 \implies 5b - 2a = 3a - 3b \implies 8b = 5a \implies a = \frac{8}{5}b bağıntısı bulunur.
Çözüm sınır değerini eşitleyerek parametreler arasındaki cebirsel ilişkiyi kurmak gerekir.
4
a<ba < b eşitsizliğinde aa yerine 85b\frac{8}{5}b yazarak parametrelerin işaretlerini belirleyelim.
85b<b\frac{8}{5}b < b ifadesinin doğru olabilmesi için b<0b < 0 olmalıdır. Dolayısıyla aa sayısı da negatiftir (a<0a < 0).
Cebirsel ifadelerin işaretini belirlemek, sonraki adımlarda yön değiştirme kuralının doğru uygulanması için zorunludur.
5
İkinci eşitsizlik olan (2ba)x+a+b<0(2b - a)x + a + b < 0 ifadesinde aa yerine 85b\frac{8}{5}b yazarak ifadeyi düzenleyelim.
(2b85b)x+85b+b<0    25bx+135b<0\left(2b - \frac{8}{5}b\right)x + \frac{8}{5}b + b < 0 \implies \frac{2}{5}bx + \frac{13}{5}b < 0 elde edilir. Her iki tarafı 5 ile çarparsak 2bx+13b<02bx + 13b < 0 olur.
İkinci eşitsizliği tek bir parametreye indirgeyerek çözülebilir bir forma getirmek gerekir.
6
2bx+13b<02bx + 13b < 0 eşitsizliğinde her iki tarafı bb sayısına bölelim.
b<0b < 0 olduğundan her iki tarafı bb'ye böldüğümüzde eşitsizlik yön değiştirir: 2x+13>0    2x>13    x>1322x + 13 > 0 \implies 2x > -13 \implies x > -\frac{13}{2} bulunur. En geniş çözüm kümesi (132,)\left(-\frac{13}{2}, \infty\right) aralığıdır.
Negatif bir sayıya bölme işleminde eşitsizlik yönünün değişmesi kuralını uygulamak gerekir.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde negatif bir sayı ile çarpma veya bölme işlemlerinde eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralı.
Estimated Time:2m 30s
Question 259Question
x3=2x9|x - 3| = 2x - 9

denkleminin gerçek sayılardaki çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: \{6\}

Answer

Çözüm kümesi yalnızca 6 elemanından oluşan kümedir.
Doğru seçenekte belirtilen küme yalnızca geçerli olan kökü içerir. x3=2x9|x-3| = 2x-9 denkleminde mutlak değer dışı negatif olamayacağı için 2x902x-9 \ge 0 yani x4,5x \ge 4,5 olmalıdır. Denklemin pozitif durumundan elde edilen x=6x=6 değeri bu koşulu sağlarken, negatif durumundan elde edilen x=4x=4 değeri sağlamaz. Bu yüzden çözüm kümesi yalnızca 6'yı içerir.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak değerli bir ifadenin sonucu negatif olamayacağından, denklemin sağ tarafındaki ifadenin işaret koşulunu belirleyin.
2x902x9x4,52x - 9 \ge 0 \Rightarrow 2x \ge 9 \Rightarrow x \ge 4,5 olmalıdır.
Bir sayının mutlak değeri her zaman sıfırdan büyük veya sıfıra eşittir.
2
Mutlak değerin içindeki ifadeyi bir pozitif bir de negatif olarak dışarı çıkararak iki farklı denklem elde edin ve çözün.
1. durum: x3=2x9x=6x - 3 = 2x - 9 \Rightarrow x = 6
2. durum: (x3)=2x9x+3=2x93x=12x=4-(x - 3) = 2x - 9 \Rightarrow -x + 3 = 2x - 9 \Rightarrow 3x = 12 \Rightarrow x = 4
Mutlak değer tanımı gereği y=a|y| = a ise y=ay = a veya y=ay = -a olur.
3
Bulunan köklerin birinci adımda elde edilen x4,5x \ge 4,5 koşulunu sağlayıp sağlamadığını kontrol edin.
x=6x = 6 için 64,56 \ge 4,5 olduğundan bu kök geçerlidir.
x=4x = 4 için 4<4,54 < 4,5 olduğundan bu kök geçersizdir (denklemde yerine yazıldığında 43=2(4)91=1|4-3| = 2(4)-9 \Rightarrow 1 = -1 çelişkisi elde edilir).
Bulunan köklerin denklemin tanımlı olduğu aralıkta yer alması gerekir.
4
Geçerli kökleri bir küme içerisinde yazarak çözüm kümesini oluşturun.
Çözüm kümesi {6}\{6\} olarak bulunur.
Sadece koşulu sağlayan gerçek sayılar çözüm kümesine dahil edilir.

Key Concept

Mutlak değerli bir ifadenin değişken içeren bir ifadeye eşit olduğu denklemlerde, elde edilen köklerin doğruluğunun ve mutlak değerin sonucunun negatif olamayacağı kuralının kontrol edilmesi gerekir.
Question 260Question

Bir doğrusal metro hattı üzerindeki A ve B istasyonları sırasıyla koordinat doğrusunun 00 ve 88 noktalarında yer almaktadır. Bu hat üzerinde konumlandırılan bir veri aktarım noktasının koordinatı xx gerçel sayısıdır.

Veri aktarım noktasının A ve B istasyonlarına olan uzaklıklarının kareleri farkının mutlak değeri, bu noktanın her iki istasyona olan uzaklıkları toplamı ile çarpıldığında sinyal kalite katsayısı olan 800800 elde edilmektedir.

Buna göre, veri aktarım noktasının A istasyonuna olan uzaklığının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaç birimdir?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

Veri aktarım noktasının A istasyonuna olan uzaklığının alabileceği farklı değerlerin toplamı 10 birimdir.
Veri aktarım noktasının koordinatları x=9x = 9 ve x=1x = -1 olarak bulunur. A noktası koordinat sisteminde sıfırı temsil ettiğinden, bu noktanın A'ya olan uzaklıkları 9=9|9| = 9 ve 1=1|-1| = 1 birimdir. Bu değerlerin toplamı 9+1=109 + 1 = 10 birim yapmaktadır. Bu nedenle 10 birim değerini veren seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Sözel olarak verilen koşulları matematiksel denkleme dökün.
x2x82(x+x8)=800\big| |x|^2 - |x-8|^2 \big| \cdot (|x| + |x-8|) = 800
A noktası 0 ve B noktası 8 olduğundan, x noktasının bu noktalara olan uzaklıkları sırasıyla x|x| ve x8|x-8| birimdir.
2
Uzaklıkların kareleri farkı ifadesini sadeleştirin.
x2x82=x2(x216x+64)=16x64|x|^2 - |x-8|^2 = x^2 - (x^2 - 16x + 64) = 16x - 64 olduğundan denklem: 16x4(x+x8)=800    x4(x+x8)=5016|x-4| \cdot (|x| + |x-8|) = 800 \implies |x-4| \cdot (|x| + |x-8|) = 50 haline gelir.
Gerçel sayıların mutlak değerlerinin karesi, kendilerinin karesine eşittir (a2=a2|a|^2 = a^2).
3
Oluşan denklemi kritik noktalar olan x=0x=0, x=4x=4 ve x=8x=8 değerlerine göre aralıklarda inceleyin.
x8x \geq 8 için (x4)(2x8)=50    2(x4)2=50    (x4)2=25    x4=5    x=9(x-4)(2x-8) = 50 \implies 2(x-4)^2 = 50 \implies (x-4)^2 = 25 \implies x-4 = 5 \implies x = 9 bulunur.
x<0x < 0 için (4x)(82x)=50    2(4x)2=50    (4x)2=25    4x=5    x=1(4-x)(8-2x) = 50 \implies 2(4-x)^2 = 50 \implies (4-x)^2 = 25 \implies 4-x = 5 \implies x = -1 bulunur.
0x<80 \leq x < 8 aralığındaki alt bölgelerde denklemin gerçel kökü yoktur.
Mutlak değer içindeki ifadelerin işaretleri her aralık için ayrı ayrı belirlenerek doğrusal denklemler çözülür.
4
Bulunan xx koordinatlarının A noktasına (00 noktasına) olan uzaklıklarını hesaplayıp toplayın.
9=9|9| = 9 ve 1=1|-1| = 1 birimdir. Toplam uzaklık: 9+1=109 + 1 = 10 birimdir.
Uzaklık negatif olamayacağından koordinatların mutlak değerleri alınarak toplanır.

Key Concept

Mutlak değerli denklemlerin kritik noktalara göre aralık analizi yapılarak çözülmesi ve mutlak değerin uzaklık anlamının kullanılması.
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 13 / 19Next
Denklem ve Eşitsizlikler Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 13 | Examkin