Problemler

889 questions

Question 661Question

Bir kahve işleme tesisinde kavrulan kahve çekirdeklerinin paketlenmesi ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* Tesis bünyesinde bir günde üretilen toplam kavrulmuş kahve çekirdeklerinin 310\frac{3}{10}'ü espresso paketleri için ayrılmıştır.
* Geriye kalan kahve çekirdeklerinin 27\frac{2}{7}'si filtre kahve paketleri için ayrılmıştır. Filtre kahve için ayrılan bu çekirdeklerin paketlenmesi esnasında 112\frac{1}{12}'si toz hâline gelerek fire verilmiş ve atılmıştır.
* Espresso ve filtre kahve ayrıldıktan sonra ana depoda kalan kahve çekirdeklerinin 14\frac{1}{4}'ü ise Türk kahvesi üretilmek üzere öğütülmeye gönderilmiştir.
* Son durumda ana depoda kalan paketlenmemiş 135 kg135\text{ kg} kahve çekirdeği ise toptan satış amacıyla çuvallara doldurulmuştur.

Buna göre, bu tesiste filtre kahve paketleri için ayrılan kahve çekirdeği miktarı (fire verilmeden önce), Türk kahvesi için ayrılan kahve çekirdeği miktarından kaç kg\text{kg} fazladır?

Show answer & explanation

Answer: 27

Answer

Filtre kahve paketleri için ayrılan kahve çekirdeği miktarı, Türk kahvesi için ayrılan kahve çekirdeği miktarından 27 kg fazladır.
Toplam kavrulmuş kahve çekirdeği miktarı xx kg olarak alındığında; espresso ayrıldıktan sonra kalan miktar 710x\frac{7}{10}x kg olur. Filtre kahve için bu kalanın 27\frac{2}{7}'si ayrıldığından filtre kahve miktarı 210x\frac{2}{10}x kg ve geriye kalan miktar 510x=12x\frac{5}{10}x = \frac{1}{2}x kg'dır. Türk kahvesi için bu son kalanın 14\frac{1}{4}'ü olan 18x\frac{1}{8}x kg ayrılır ve geriye 38x\frac{3}{8}x kg kalır. Bu miktar 135135 kg'a eşitlendiğinde toplam miktar 360360 kg olarak bulunur. Buradan fire vermeden önceki filtre kahve miktarı 7272 kg, Türk kahvesi miktarı ise 4545 kg olup aralarındaki fark 2727 kg'dır.

Step-by-Step Solution

1
Tesis bünyesinde bir günde üretilen toplam kavrulmuş kahve çekirdeği miktarını belirlemek için değişken tanımlama ve espresso miktarını ifade etme.
Toplam miktar xx kg olsun. Espresso için ayrılan miktar: 310x\frac{3}{10}x kg. Kalan miktar: x310x=710xx - \frac{3}{10}x = \frac{7}{10}x kg.
Kalan miktar üzerinden sonraki işlemleri gerçekleştirmek amacıyla kalan miktarı xx cinsinden bulmamız gerekir.
2
Filtre kahve için ayrılan miktarı ve bu işlem sonrasında ana depoda kalan miktarı hesaplama.
Filtre kahve için ayrılan miktar: 27×710x=210x=15x\frac{2}{7} \times \frac{7}{10}x = \frac{2}{10}x = \frac{1}{5}x kg. Espresso ve filtre kahve ayrıldıktan sonra kalan miktar: 710x210x=510x=12x\frac{7}{10}x - \frac{2}{10}x = \frac{5}{10}x = \frac{1}{2}x kg.
Filtre kahve miktarı kalan kahve çekirdeklerinin 27\frac{2}{7}'si olarak verilmiştir.
3
Türk kahvesi için ayrılan miktarı ve son durumda depoda kalan paketlenmemiş miktarı hesaplayarak toplam miktarı (xx) bulma.
Türk kahvesi için ayrılan miktar: 14×12x=18x\frac{1}{4} \times \frac{1}{2}x = \frac{1}{8}x kg. Son durumda kalan miktar: 12x18x=38x\frac{1}{2}x - \frac{1}{8}x = \frac{3}{8}x kg. Bu miktar 135135 kg'a eşit olduğundan: 38x=135x=360\frac{3}{8}x = 135 \Rightarrow x = 360 kg.
Türk kahvesi, espresso ve filtre kahve ayrıldıktan sonra kalan miktarın 14\frac{1}{4}'ü olarak belirtilmiştir.
4
Filtre kahve (fire verilmeden önce) ve Türk kahvesi miktarlarını hesaplayıp aralarındaki farkı bulma.
Filtre kahve (fire öncesi): 15×360=72\frac{1}{5} \times 360 = 72 kg. Türk kahvesi: 18×360=45\frac{1}{8} \times 360 = 45 kg. Fark: 7245=2772 - 45 = 27 kg.
Soruda bizden istenen, filtre kahve paketleri için başlangıçta ayrılan miktar ile Türk kahvesi miktarı arasındaki farktır.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar üzerinden işlem yaparken her adımda doğru bütünü esas alma ve denklemi adım adım kurma.

Alternative Method

Kesirlerle uğraşmamak için paydaların ekokunu alarak başlangıçtaki miktara 40k40k diyebiliriz. Espresso için 12k12k ayrılır, kalan 28k28k olur. Filtre kahve için 28k×27=8k28k \times \frac{2}{7} = 8k ayrılır. Kalan miktar 28k8k=20k28k - 8k = 20k olur. Türk kahvesi için 20k×14=5k20k \times \frac{1}{4} = 5k ayrılır. Kalan miktar 20k5k=15k20k - 5k = 15k olur. 15k=13515k = 135 ise k=9k = 9 bulunur. Filtre kahve 8k=728k = 72 kg, Türk kahvesi 5k=455k = 45 kg olup fark 7245=2772 - 45 = 27 kg olarak hesaplanır.
Estimated Time:2m 30s
Question 662Question

Bir teknoloji müzesinde bulunan A ve B tipi şarj istasyonları ve buralarda şarj edilen dijital rehber cihazları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Müzede 1212 adet A tipi ve 1818 adet B tipi şarj istasyonu bulunmaktadır.
* A tipi istasyonların her biri en fazla 44 cihaz, B tipi istasyonların her biri ise en fazla 66 cihaz şarj edebilmektedir.
* Herhangi bir anda bir şarj istasyonu; tamamen dolu (tüm şarj yuvaları dolu), tamamen boş (hiçbir şarj yuvası dolu değil) ya da kısmen dolu (bazı şarj yuvaları dolu, bazıları boş) durumdadır.
* Belirli bir anda;
* Tamamen dolu olan A tipi istasyon sayısı, tamamen boş olan B tipi istasyon sayısına eşittir.
* Tamamen boş olan A tipi istasyon sayısı, tamamen dolu olan B tipi istasyon sayısına eşittir.
* Tamamen boş olan A tipi istasyon sayısı, tamamen dolu olan A tipi istasyon sayısından 22 fazladır.
* Kısmen dolu olan her bir A tipi istasyonda ikişer cihaz, kısmen dolu olan her bir B tipi istasyonda ise üçer cihaz şarj edilmektedir.
* Bu andaki kısmen dolu olan tüm istasyonlardaki toplam cihaz sayısı 3838'dir.

Buna göre, bu andaki tüm şarj istasyonlarında şarj edilmekte olan toplam cihaz sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 80

Answer

Tüm şarj istasyonlarında şarj edilmekte olan toplam cihaz sayısı 80'dir.
Verilen sözel ilişkiler denklem sistemine dönüştürüldüğünde, tamamen dolu A tipi istasyon sayısı 3 ve tamamen dolu B tipi istasyon sayısı 5 olarak elde edilir. Kısmen dolu istasyonlardaki toplam 38 cihaz ile birlikte müzedeki toplam şarj edilen cihaz sayısı 80 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
İstasyon durumlarını değişkenlerle ifade etme.
Belirli andaki durumlar için: Tamamen dolu A tipi istasyon sayısı xx, tamamen boş A tipi istasyon sayısı yy olsun. Bu durumda, verilen eşitlikler gereği tamamen boş B tipi istasyon sayısı da xx, tamamen dolu B tipi istasyon sayısı da yy olur.
Sözel olarak verilen istasyon durumları arasındaki eşitlikleri matematiksel değişkenlere dökmek.
2
Kısmen dolu istasyon sayılarını bulma ve cihaz sayısı denklemini kurma.
Kısmen dolu A tipi istasyon sayısı = 12(x+y)12 - (x + y) ve kısmen dolu B tipi istasyon sayısı = 18(x+y)18 - (x + y) olur. Kısmen dolu istasyonlardaki toplam cihaz sayısı denklemleştirilirse: 2(12xy)+3(18xy)=38    242(x+y)+543(x+y)=38    785(x+y)=38    5(x+y)=40    x+y=82(12 - x - y) + 3(18 - x - y) = 38 \implies 24 - 2(x + y) + 54 - 3(x + y) = 38 \implies 78 - 5(x + y) = 38 \implies 5(x + y) = 40 \implies x + y = 8 olarak bulunur.
Kısmen dolu olan istasyonlardaki toplam cihaz sayısı bilgisini kullanarak x+yx + y toplamına ulaşmak.
3
İstasyon sayıları arasındaki fark bağıntısını kullanarak değişkenleri çözme.
Tamamen boş A tipi istasyon sayısının (yy), tamamen dolu A tipi istasyon sayısından (xx) 22 fazla olduğu verilmiştir. Buradan y=x+2y = x + 2 yazılır. İkinci adımda bulunan x+y=8x + y = 8 denkleminde yerine yazılırsa: x+(x+2)=8    2x=6    x=3x + (x + 2) = 8 \implies 2x = 6 \implies x = 3 ve y=5y = 5 bulunur.
İki bilinmeyenli denklem sistemini çözerek tamamen dolu istasyonların sayılarını netleştirmek.
4
Tüm istasyonlardaki toplam cihaz sayısını hesaplama.
Tamamen dolu A tipi istasyonlardaki cihaz sayısı = 4×x=4×3=124 \times x = 4 \times 3 = 12. Tamamen dolu B tipi istasyonlardaki cihaz sayısı = 6×y=6×5=306 \times y = 6 \times 5 = 30. Kısmen dolu istasyonlardaki cihaz sayısı = 3838. Toplam cihaz sayısı = 12+30+38=8012 + 30 + 38 = 80 bulunur.
Tüm istasyonlardaki aktif cihazların toplamını bularak soruyu tamamlamak.

Key Concept

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini çözme

Alternative Method

Denklem kurmak yerine kısmen dolu istasyon sayıları üzerinden doğrudan aritmetik çözüm de denenebilir. A tipi kısmen doluların her birinde 2, B tipi kısmen doluların her birinde 3 cihaz olması ve toplamın 38 olması üzerinden deneme-yanılma ile istasyon sayılarına ulaşılarak çözüm kontrol edilebilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 663Question

Bir hedef tahtasına ok atan Can ve Efe'nin aldıkları puanlar ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
* Efe'nin puanı, iki basamaklı bir doğal sayıdır.
* Can'ın puanı, Efe'nin puanının onlar ve birler basamağındaki rakamlarının toplamının 66 katına eşittir.
* İki arkadaşın puanlarının toplamı, Efe'nin puanını oluşturan rakamların yerlerinin değiştirilmesiyle elde edilen iki basamaklı doğal sayıya eşittir.

Buna göre, Can'ın puanı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 3636

Answer

Can'ın puanı 3636'dır.
Denklemin çözülmesiyle elde edilen 5a=b5a = b bağıntısında, aa ve bb rakam olma koşulunu sadece a=1a=1 ve b=5b=5 için sağlar. Bu durumda rakamlar toplamı 66 olup Can'ın puanı 6×6=366 \times 6 = 36 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Efe'nin puanı iki basamaklı abab sayısı olarak kabul edilir ve değeri 10a+b10a+b olarak çözümlenir. Can'ın puanı ise rakamlar toplamının 66 katı olan 6(a+b)6(a+b) olarak ifade edilir.
Efe'nin puanı: 10a+b10a+b, Can'ın puanı: 6(a+b)6(a+b)
Değişkenleri basamak değerlerine göre belirlemek için.
2
İki arkadaşın puanları toplamı, Efe'nin puanının rakamları yer değiştirmiş hali olan baba sayısına (10b+a10b+a) eşitlenerek denklem kurulur.
(10a+b)+6(a+b)=10b+a(10a+b) + 6(a+b) = 10b+a
Soruda verilen toplam puan eşitliğini kullanmak için.
3
Denklemdeki parantezler açılarak benzer terimler bir araya getirilir ve sadeleştirme yapılır.
16a+7b=10b+a15a=3b5a=b16a+7b = 10b+a \Rightarrow 15a = 3b \Rightarrow 5a = b
Bilinmeyen rakamlar arasındaki ilişkiyi bulmak için.
4
aa ve bb birer rakam ve a0a \neq 0 olduğundan, 5a=b5a = b eşitliğini sağlayan değerler belirlenir. Buradan Can'ın puanı hesaplanır.
a=1a=1 ve b=5b=5 bulunur. Can'ın puanı: 6(1+5)=366(1+5) = 36 olur.
Rakam kümesinin sınır koşullarını uygulayarak sonuca ulaşmak için.

Key Concept

İki basamaklı sayıların çözümlenmesi ve denklem kurma
Question 664Question

Bir seramik atölyesinde üretilen tabakların kurutulma ve fırınlanma süreçleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

- Üretilen tabakların önce 15\frac{1}{5}'i kurutulurken kırılmıştır.
- Kalan sağlam tabakların 14\frac{1}{4}'ü fırınlama aşamasına geçmeden önce desen tasarımı yapılırken kırılmıştır.
- Son durumda kalan sağlam tabakların 23\frac{2}{3}'ü fırınlanmış, fırından çıkan tabakların ise 18\frac{1}{8}'inin çatlak olduğu görülüp geri dönüşüme gönderilmiştir.

Fırından sağlam çıkan (çatlak olmayan) tabak sayısı 105 olduğuna göre, başlangıçta üretilen tabak sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 300

Answer

Başlangıçta üretilen tabak sayısı 300'dür.
Başlangıçtaki toplam tabak sayısına xx dersek; kurutma sonrası kalan tabak sayısı 45x\frac{4}{5}x, desen tasarımı sonrası kalan tabak sayısı 45x×34=35x\frac{4}{5}x \times \frac{3}{4} = \frac{3}{5}x, fırınlanan tabak sayısı 35x×23=25x\frac{3}{5}x \times \frac{2}{3} = \frac{2}{5}x ve fırından sağlam çıkan tabak sayısı ise 25x×78=720x\frac{2}{5}x \times \frac{7}{8} = \frac{7}{20}x olur. Sağlam çıkan tabak sayısı 105 olarak verildiğinden, 720x=105\frac{7}{20}x = 105 denklemi çözülerek başlangıçtaki tabak sayısı 300 olarak bulunur. Bu nedenle 300 değeri doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Kurutma aşamasından sonra kalan sağlam tabak oranını belirlemek
Kalan tabak oranı: 115=451 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}
Tabakların beş parçadan biri kuruduğu esnada kırıldığı için geriye kalan sağlam tabaklar üzerinden bir sonraki aşamaya geçilir.
2
Desen tasarımı aşamasından sonra kalan sağlam tabak oranını belirlemek
Kalan tabak oranı: 45×(114)=35\frac{4}{5} \times (1 - \frac{1}{4}) = \frac{3}{5}
Desen tasarımı sırasında kalan sağlam tabakların dörtte biri kırılmıştır. Dolayıs��yla kalanların dörtte üçü sağlam kalır.
3
Fırınlanan tabak oranını hesaplamak
Fırınlanan tabak oranı: 35×23=25\frac{3}{5} \times \frac{2}{3} = \frac{2}{5}
Son durumda kalan sağlam tabakların üçte ikisi fırınlanmıştır.
4
Fırından sağlam çıkan tabak oranını bulmak ve başlangıçtaki toplam tabak sayısını hesaplamak
Fırından sağlam çıkan tabak oranı: 25×(118)=720\frac{2}{5} \times (1 - \frac{1}{8}) = \frac{7}{20}. Denklemi kurarsak: 720x=105x=300\frac{7}{20}x = 105 \Rightarrow x = 300
Fırınlanan tabakların sekizde biri çatlak çıktığına göre sekizde yedisi sağlam çıkmıştır. Bu oran başlangıçtaki toplam tabak sayısının 105'e eşit olan kısmını temsil eder.

Key Concept

Bir bütünün ardışık olarak kalan kısımları üzerinden kesir paylaştırma ve tersine işlem yaparak bilinmeyen bütünü bulma

Alternative Method

Soru sondan başa doğru (tersine işlem) gidilerek de çözülebilir:
1. Fırından sağlam çıkan tabak sayısı 105'tir. Bu miktar fırınlanan tabakların 118=781 - \frac{1}{8} = \frac{7}{8}'sidir. Buradan fırınlanan tabak sayısı: 105×87=120105 \times \frac{8}{7} = 120 adet bulunur.
2. Fırınlanan tabaklar, tasarım sonrası kalan tabakların 23\frac{2}{3}'üdür. Buradan tasarım sonrası kalan tabak sayısı: 120×32=180120 \times \frac{3}{2} = 180 adet bulunur.
3. Tasarım sonrası kalan tabaklar, kurutma sonrası kalan tabakların 114=341 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}'üdür. Buradan kurutma sonrası kalan tabak sayısı: 180×43=240180 \times \frac{4}{3} = 240 adet bulunur.
4. Kurutma sonrası kalan tabaklar, başlangıçtaki toplam tabakların 115=451 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}'idir. Buradan başlangıçtaki toplam tabak sayısı: 240×54=300240 \times \frac{5}{4} = 300 adet bulunur.
Estimated Time:2m 30s
Question 665Question

Bir 3D yazıcı atölyesindeki tasarımcı, elindeki bir rulo filamentin önce 25\frac{2}{5}'sini birinci prototip, ardından kalan filamentin 13\frac{1}{3}'ini ikinci prototip ve son olarak geriye kalan filamentin 38\frac{3}{8}'ünü üçüncü prototip üretimi için kullanmıştır.

Üçüncü prototip tamamlandıktan sonra ruloda kalan filament miktarı 120120 gram olduğuna göre, başlangıçtaki ruloda bulunan filament miktarı kaç gramdır?

Show answer & explanation

Answer: 480

Answer

Başlangıçtaki ruloda bulunan filament miktarı 480 gramdır.
Adım adım kalan miktarlar hesaplandığında, üçüncü prototipten sonra ruloda kalan filament miktarı başlangıçtaki toplam filament miktarının 4'te 1'ine (14\frac{1}{4}) eşit olmaktadır. 14\frac{1}{4}'i 120 gram olan filamentin tamamı 480 gramdır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci adım sonunda kalan filament miktarını belirlemek.
Birinci prototip için 25\frac{2}{5}'si kullanıldığına göre, kalan miktar x25x=35xx - \frac{2}{5}x = \frac{3}{5}x gram olur.
Sonraki işlemler kalan miktar üzerinden yapılacağı için ilk kalan miktarı bulmamız gerekir.
2
İkinci adım sonunda kalan filament miktarını belirlemek.
Kalan 35x\frac{3}{5}x miktarının 13\frac{1}{3}'i kullanıldığında geriye 35x×23=25x\frac{3}{5}x \times \frac{2}{3} = \frac{2}{5}x gram kalır.
İkinci prototipin kullanımı sonrasındaki yeni kalan miktara ulaşmak.
3
Üçüncü adım sonunda kalan filament miktarını belirlemek.
Yeni kalan 25x\frac{2}{5}x miktarının 38\frac{3}{8}'ü kullanıldığında geriye 25x×58=14x\frac{2}{5}x \times \frac{5}{8} = \frac{1}{4}x gram kalır.
Son durumda ruloda kalan filament miktarını başlangıçtaki toplam miktar cinsinden ifade etmek.
4
Elde edilen kesirli ifadeyi sayısal değere eşitleyerek bilinmeyeni çözmek.
14x=120x=480\frac{1}{4}x = 120 \Rightarrow x = 480 gram elde edilir.
Son kalan miktar 120 gram olarak verildiği için denklemi çözerek başlangıçtaki miktara ulaşıyoruz.

Key Concept

Kesir Problemleri
Question 666Question

Bir belediyeye ait atık ayr��ştırma tesisinde bir günde işlenen atıkların dağılımı aşağıdaki gibidir:

* Gelen toplam atığın 49\frac{4}{9}'u organik atıktır.
* Kalan atıkların 35\frac{3}{5}'i geri dönüştürülebilir plastik ve kağıt, geri kalanı ise geri dönüştürülebilir metal ve cam atıktır.
* Metal ve cam atıkların 14\frac{1}{4}'ü cam, kalanı ise metaldir.

Bu tesiste bir günde ayrıştırılan metal atık miktarı, cam atık miktarından 120 ton fazla olduğuna göre, bu tesiste bir günde ayrıştırılan organik atık miktarı kaç tondur?

Show answer & explanation

Answer: 480

Answer

Ayrıştırılan organik atık miktarı 480 tondur.
Toplam atığa 9x9x dediğimizde, organik atık 4x4x ve kalan atık 5x5x olur. Bu 5x5x'in 35\frac{3}{5}'i yani 3x3x'i plastik-kağıt iken kalan 2x2x'i metal-camdır. Metal ve cam atıkların 14\frac{1}{4}'ü cam (0,5x0,5x), kalanı metal (1,5x1,5x) olur. Metal ile cam miktarları arasındaki fark 1,5x0,5x=x=1201,5x - 0,5x = x = 120 tondur. Organik atık miktarı da 4x4x olduğuna göre 4×120=4804 \times 120 = 480 ton olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam atık miktarı tanımlanır ve organik kısım ayrılır.
Toplam atık 9x9x ise organik at��k 4x4x, kalan atık 5x5x olur.
Kesirli işlemlerin kolay yürütülmesi için paydada bulunan 9 sayısı temel alınarak toplam atık 9x9x olarak seçilmiştir.
2
Kalan atıklardan geri dönüştürülebilir gruplar hesaplanır.
Plastik ve kağıt atıklar 3x3x, metal ve cam atıklar ise 2x2x olur.
Geri kalan 5x5x atığın 35\frac{3}{5}'i plastik ve kağıt grubuna ayrıldığında, geriye kalan 25\frac{2}{5}'lik kısım metal ve cam grubunu oluşturur.
3
Metal ve cam atıkların kendi içindeki dağılımı ve farkı belirlenir.
Cam atık 0,5x0,5x, metal atık 1,5x1,5x olup aralarındaki fark x=120x = 120 ton olarak bulunur.
Metal ve cam atıkların 14\frac{1}{4}'ü cam ise kalan 34\frac{3}{4}'ü metaldir. Aralarındaki fark metal-cam toplamının yarısı (0,50,5 katı) yani xx kadardır.
4
Bulunan değişken değeriyle organik atık miktarı hesaplanır.
Organik atık miktarı 4x=4×120=4804x = 4 \times 120 = 480 tondur.
İlk adımda toplam atığın 49\frac{4}{9}'u olan organik atık miktarı 4x4x olarak bulunmuştu.

Key Concept

Bir bütünün ardışık olarak kalan kısımları üzerinden kesir hesaplamaları yapılması ve değişken kullanarak denklem çözülmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 667Question

Bir sınıftaki öğrenciler, öğretmenlerine ortak bir hediye almak için hediyenin toplam ücretini aralarında eşit olarak paylaşmayı planlamışlardır. Ancak sınıftaki öğrencilerden 4'ü hediye ücretine katılmaktan vazgeçince, geriye kalan öğrencilerin her biri başlangıçta planlanandan 5 TL5\text{ TL} daha fazla ödemek zorunda kalmıştır.

Eğer bu 4 öğrenci hediye ücretine katılmasaydı fakat okul müdürü bu hediye için 160 TL160\text{ TL} katkıda bulunsaydı, katılan öğrencilerin her birinin ödeyeceği tutar başlangıçta planlanan tutardan 5 TL5\text{ TL} daha az olacaktı.

Buna göre, alınan hediyenin toplam ücreti kaç TL\text{TL}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 400

Answer

Hediyenin toplam ücreti 400 TL'dir.
Kurulan iki bilinmeyenli denklem sistemi ortak çözüldüğünde, başlangıçtaki öğrenci sayısı 20 ve toplam hediye ücreti 400 TL olarak bulunmaktadır. Dolayısıyla 400 TL değerini gösteren seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Sınıftaki toplam öğrenci sayısını NN, hediyenin toplam ücretini GG ve başlangıçta planlanan kişi başı düşen ücreti x=GNx = \frac{G}{N} olarak tanımlayıp ilk durum için denklem kuralım.
4 öğrenci katılmadığında kalan N4N-4 öğrenci kişi başı x+5x + 5 TL öder. Buradan (N4)(GN+5)=G(N-4) \cdot \left(\frac{G}{N} + 5\right) = G elde edilir. Bu denklem açıldığında G4GN+5N20=G    5N20=4GNG - \frac{4G}{N} + 5N - 20 = G \implies 5N - 20 = \frac{4G}{N} bulunur.
Kişi sayısı ile kişi başına düşen ücretin çarpımı toplam hediye değerine eşit olmalıdır.
2
İkinci durum (4 öğrencinin katılmaması ve müdürün 160 TL katkı sağlaması) için denklem kuralım.
Bu durumda kalan N4N-4 öğrenci toplam G160G - 160 TL öder ve ki��i başı ücret x5x - 5 TL olur. Buradan (N4)(GN5)=G160(N-4) \cdot \left(\frac{G}{N} - 5\right) = G - 160 elde edilir. Bu denklem açıldığında G4GN5N+20=G160    5N20+4GN=160G - \frac{4G}{N} - 5N + 20 = G - 160 \implies 5N - 20 + \frac{4G}{N} = 160 bulunur.
Müdürün katkısı toplam fiyattan düşüldükten sonra kalan tutar katılan öğrencilerce paylaşılır.
3
Elde edilen iki denklemden yararlanarak NN ve GG değerlerini hesaplayalım.
Birinci denklemdeki 4GN=5N20\frac{4G}{N} = 5N - 20 ifadesini ikinci denklemde yerine yazarsak: (5N20)+(5N20)=160    2(5N20)=160    5N20=80    N=20(5N - 20) + (5N - 20) = 160 \implies 2(5N - 20) = 160 \implies 5N - 20 = 80 \implies N = 20 bulunur. Bu değeri birinci denklemde yerine yazdığımızda ise 4G20=80    G=400\frac{4G}{20} = 80 \implies G = 400 TL elde edilir.
İki bilinmeyenli denklem sistemini yerine koyma metoduyla çözerek sonuca ulaşırız.

Key Concept

Değişken tanımlama ve iki bilinmeyenli denklem sistemleri yardımıyla sayı problemleri çözme.

Alternative Method

İlk durumda kişi başı ödeme planlanandan 5 TL fazla, ikinci durumda ise 5 TL azdır. Dolayısıyla iki durum arasındaki kişi başı ödeme farkı 10 TL'dir. İkinci durumda toplam ödenen miktar müdürün katkısıyla 160 TL azaldığına göre, ödeme yapan öğrenci sayısı 160 / 10 = 16 olmalıdır. Katılmayan 4 öğrenci olduğundan sınıf mevcudu 16 + 4 = 20 kişidir. İlk durumdan G/16 - G/20 = 5 eşitliği yazılırsa, payda eşitleme ile G/80 = 5 ve G = 400 TL bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 668Question

Bir su deposunun içinde bir miktar su vardır.

* Depoya içindeki suyun 13\frac{1}{3}'ü kadar su ilave edilirse deponun tamamen dolması için 4040 litre suya ihtiyaç duyuluyor.
* Depoya su ilave edilmeyip içindeki suyun 14\frac{1}{4}'ü boşaltılsaydı, deponun boş kısmını tamamen doldurmak için 7575 litre su gerekecekti.

Buna göre, bu su deposunun tamamı kaç litre su alır?

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

Deponun tamamı 120 litre su alır.
Kurulan iki bilinmeyenli denklem sisteminden hareketle, başlangıçtaki su miktarı 60 litre ve deponun toplam hacmi 120 litre olarak bulunur. Birinci durumda su miktarı 80 litreye ulaşır ve 120 litreye tamamlanması için 40 litre gerekir. İkinci durumda ise su miktarı 45 litreye düşer ve 120 litreye tamamlanması için 75 litre gerekir. Bu durum koşulları tam olarak sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenlerin tanımlanması
Deponun toplam kapasitesine VV, başlangıçtaki su miktarına xx diyelim.
Sözel ifadeleri matematiksel modele aktarabilmek için bilinmeyenler belirlenir.
2
Birinci duruma ait denklemin kurulması
Depodaki suya içindeki suyun 13\frac{1}{3}'ü kadar su eklenirse yeni su miktarı x+13x=43xx + \frac{1}{3}x = \frac{4}{3}x olur. Deponun dolması için 40 litre gerektiğinden: V43x=40V - \frac{4}{3}x = 40 elde edilir.
Deponun boş kısmı, toplam hacimden içindeki suyun çıkarılmasıyla bulunur.
3
İkinci duruma ait denklemin kurulması
Depodaki suyun 14\frac{1}{4}'ü boşaltılırsa kalan su miktarı x14x=34xx - \frac{1}{4}x = \frac{3}{4}x olur. Deponun dolması için 75 litre gerektiğinden: V34x=75V - \frac{3}{4}x = 75 elde edilir.
Benzer şekilde ikinci durumdaki boş kısım toplam hacim cinsinden ifade edilir.
4
Denklem sisteminin çözülmesi
Kurulan iki denklemi alt alta yazıp birbirinden çıkaralım:
(V34x)(V43x)=7540(V - \frac{3}{4}x) - (V - \frac{4}{3}x) = 75 - 40
34x+43x=35-\frac{3}{4}x + \frac{4}{3}x = 35
712x=35    x=35×127=60\frac{7}{12}x = 35 \implies x = 35 \times \frac{12}{7} = 60 litre.
İki bilinmeyenli denklem sisteminde VV değişkenini yok ederek xx değerine ulaşmak hedeflenir.
5
Deponun toplam hacminin bulunması
Bulunan x=60x = 60 değeri ilk denklemde yerine yazılırsa:
V43(60)=40    V80=40    V=120V - \frac{4}{3}(60) = 40 \implies V - 80 = 40 \implies V = 120 litre elde edilir.
Soruda istenen toplam kapasite (VV) değerine ulaşılır.

Key Concept

Kesir problemlerinde bilinmeyeni doğru belirleme ve kalan miktar üzerinden denklem kurma.
Estimated Time:2m 0s
Question 669Question

Elif, sağlıklı bir yaşam için her gün eşit sayıda adım atmayı hedeflemektedir. Haftanın ilk 4 gününde günlük hedefine ulaşan Elif, Cuma günü hedeflerinin 12001200 adım gerisinde kalmıştır. Elif bu 5 günde toplam 48.80048.800 adım attığına göre, Elif'in günlük adım hedefi kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 10000

Answer

Elif'in günlük adım hedefi 10.000 adımdır.
Günlük adım hedefine xx denilirse, ilk 4 günün her birinde xx adım atılmıştır. Cuma günü ise hedefin 12001200 adım gerisinde kalındığından x1200x - 1200 adım atılmıştır. 5 günlük toplam adım sayısı 4x+(x1200)=5x12004x + (x - 1200) = 5x - 1200 olarak ifade edilir. Bu ifade 48.80048.800 sayısına eşitlendiğinde 5x1200=48.800    5x=50.000    x=10.0005x - 1200 = 48.800 \implies 5x = 50.000 \implies x = 10.000 elde edilir. Bu nedenle doğru cevap 10.00010.000 adımdır.

Step-by-Step Solution

1
Günlük adım hedefine bir değişken atayarak denklem kurma.
Günlük adım hedefi xx olsun. İlk 4 günün her birinde xx adım, Cuma günü ise x1200x - 1200 adım atılmıştır.
Sayı problemlerinde bilinmeyenleri tek bir değişken cinsinden ifade etmek çözümü kolaylaştırır.
2
5 günde atılan toplam adım sayısını hesaplama ve verilen toplam değere eşitleme.
Toplam adım sayısı: 4x+(x1200)=5x12004x + (x - 1200) = 5x - 1200 olur. Buradan 5x1200=48.8005x - 1200 = 48.800 denklemi elde edilir.
Soruda verilen toplam adım bilgisi denklem kurmak için kullanılır.
3
Denklemi çözerek günlük adım hedefini bulma.
5x=48.800+1200    5x=50.000    x=10.0005x = 48.800 + 1200 \implies 5x = 50.000 \implies x = 10.000 olarak bulunur.
Bilinmeyen yalnız bırakılarak hedeflenen adım miktarına ulaşılır.

Key Concept

Sayı problemlerinde sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dönüştürme ve birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemleri çözme.
Estimated Time:1m 30s
Question 670Question

Hakan, sağlıklı yaşam için spor salonunda haftalık bir antrenman programı uygulamaktadır. Bu programda Hakan, spor yaptığı her gün ya 3030 dakika ya da 5050 dakika antrenman yapmaktadır.

Bir hafta (77 gün) boyunca her gün antrenman yapan Hakan, bu haftada toplam 270270 dakika antrenman yapmıştır.

Buna göre, Hakan bu haftanın kaç gününde 5050 dakika antrenman yapmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 33

Answer

Hakan'ın 50 dakikalık antrenman yaptığı gün sayısı 3'tür.
30 dakikalık antrenman yapılan gün sayısı xx, 50 dakikalık antrenman yapılan gün sayısı yy olarak seçilirse x+y=7x + y = 7 ve 30x+50y=27030x + 50y = 270 denklem sistemi elde edilir. İlk denklemden x=7yx = 7 - y yazılıp ikinci denklemde yerine konduğunda 30(7y)+50y=270    210+20y=270    20y=60    y=330(7 - y) + 50y = 270 \implies 210 + 20y = 270 \implies 20y = 60 \implies y = 3 bulunur. Dolayısıyla doğru yanıt 3 gün olan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Bilinmeyenleri tanımlayarak gün sayısına bağlı bir denklem yazın.
Hakan'ın 30 dakikalık antrenman yaptığı gün sayısı xx, 50 dakikalık antrenman yaptığı gün sayısı yy olsun. Toplam gün sayısı 7 olduğundan x+y=7x + y = 7 elde edilir.
Toplam gün sayısını veren temel bağıntıyı oluşturmak için.
2
Toplam antrenman süresini veren denklemi yazın.
30x+50y=27030x + 50y = 270 elde edilir.
Günlük antrenman süreleri ile bu sürelerin uygulandığı gün sayılarının çarpımı toplam süreyi verir.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini yerine koyma yöntemi ile çözün.
x=7yx = 7 - y ifadesini ikinci denklemde yerine yazalım: 30(7y)+50y=270    21030y+50y=270    210+20y=270    20y=60    y=330(7 - y) + 50y = 270 \implies 210 - 30y + 50y = 270 \implies 210 + 20y = 270 \implies 20y = 60 \implies y = 3 bulunur.
İstenen bilinmeyen olan yy değerini doğrudan elde etmek için yerine koyma yöntemi tercih edilir.

Key Concept

İki bilinmeyenli denklem sistemi kurma ve yerine koyma yöntemi ile çözme.
Estimated Time:1m 30s
Question 671Question

Bir internet sağlayıcısı, müşterilerine iki farklı kota aşım tarifesi sunmaktadır:

* A tarifesinde: Her 1 GB1\text{ GB}'lık kota aşımı için sabit bir ücret alınmakta ve fatura döneminde bu aşım ücretine ek olarak 15 TL15\text{ TL} sabit bağlantı ücreti eklenmektedir.
* B tarifesinde: Her 1 GB1\text{ GB}'lık kota aşımı için alınan ücret, A tarifesindeki 1 GB1\text{ GB}'lık a��ım ücretinin 22 katından 3 TL3\text{ TL} eksiktir ve bu tarifede sabit bir ek ücret alınmamaktadır.

Bu internet sağlayıcısından B tarifesini seçen ve fatura döneminde 12 GB12\text{ GB} kota aşımı yapan bir müşteri, eğer A tarifesini seçmiş olsaydı ödeyeceği tutardan 9 TL9\text{ TL} daha az ödeyeceğini hesaplamıştır.

Buna göre, A tarifesinde 1 GB1\text{ GB} kota aşım ücreti kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 3,5

Answer

3,5
Doğru seçenekte belirtilen 3,5 TL değeri, problemin tüm koşullarını sağlar. A tarifesinde 1 GB ücreti 3,5 TL alındığında 12 GB aşım için 123,5+15=5712 \cdot 3,5 + 15 = 57 TL ödenir. B tarifesinde ise 1 GB ücreti 23,53=42 \cdot 3,5 - 3 = 4 TL olur ve 12 GB aşım için 124=4812 \cdot 4 = 48 TL ödenir. Aradaki fark 5748=957 - 48 = 9 TL olup B tarifesi A tarifesinden 9 TL daha ucuzdur.

Step-by-Step Solution

1
A tarifesindeki 1 GB kota aşım ücreti xx TL olarak belirlenir ve tarifelerin cebirsel ifadeleri yazılır.
A tarifesinde 1 GB1\text{ GB} aşım ücreti xx ise, B tarifesinde 1 GB1\text{ GB} aşım ücreti 2x32x - 3 olur.
Soruda verilen tarifeler arasındaki ilişkiyi cebirsel olarak ifade etmek gerekir.
2
12 GB kota aşımı için iki tarifedeki toplam tutarlar hesaplanır.
A tarifesi toplam tutarı: 12x+1512x + 15 TL. B tarifesi toplam tutarı: 12(2x3)=24x3612(2x - 3) = 24x - 36 TL.
Her iki tarifenin 12 GB kota aşımı durumundaki toplam maliyetlerini bulmak için birim ücretler 12 ile çarpılır ve varsa sabit ücret eklenir.
3
B tarifesinin A tarifesinden 9 TL daha az olduğu bilgisiyle denklem kurulur ve çözülür.
24x36=(12x+15)9    24x36=12x+6    12x=42    x=3,524x - 36 = (12x + 15) - 9 \implies 24x - 36 = 12x + 6 \implies 12x = 42 \implies x = 3,5 TL.
Müşterinin ödeme farkını gösteren eşitlikten yararlanılarak bilinmeyen değer bulunur.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ifadeleri birinci dereceden denklemlere dönüştürme ve denklem çözme.
Question 672Question

Bir unlu mamuller atölyesinde bir günde üretilen poğaçaların satışı ve dağıtımıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Gün boyunca üretilen poğaçaların 38\frac{3}{8}'i sabah kahvaltısında satılmıştır.
* Kalan poğaçaların 25\frac{2}{5}'i öğle saatlerinde çevre esnafa dağıtılmıştır.
* Geriye kalan poğaçaların yarısı akşamüstü satılmıştır.
* Atölyede gün sonunda satılmayan veya dağıtılmayan 1515 adet poğaça kalmıştır.

Buna göre, sabah kahvaltısında satılan poğaça sayısı, öğle saatlerinde çevre esnafa dağıtılan poğaça sayısından kaç fazladır?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

Sabah kahvaltısında satılan poğaça sayısı, öğle saatlerinde çevre esnafa dağıtılan poğaça sayısından 10 fazladır.
Denklemler doğru bir şekilde kurulduğunda toplam poğaça sayısının 80 olduğu görülür. Buradan sabah satılan poğaça sayısı 30 adet, öğle saatlerinde çevre esnafa dağıtılan poğaça sayısı ise 20 adet olarak hesaplanır. İki değer arasındaki fark 10'dur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam poğaça sayısına bağlı olarak sabah satılan ve kalan poğaça miktarlarının cebirsel olarak ifade edilmesi.
Toplam poğaça sayısı xx olsun. Sabah satılan: 38x\frac{3}{8}x, Kalan: 58x\frac{5}{8}x
Kesir problemlerinde başlangıçtaki bütüne değişken atayarak problemi modellemek işlem kolaylığı sağlar.
2
Öğle saatlerinde dağıtılan poğaça miktarı ile bu işlemden sonra kalan miktarın belirlenmesi.
Öğle dağıtılan: 58x×25=28x\frac{5}{8}x \times \frac{2}{5} = \frac{2}{8}x, Kalan: 38x\frac{3}{8}x
Öğle saatlerinde dağıtılan miktar, ilk baştaki poğaçaların değil, kalan poğaçaların kesri olduğu için kalan miktar ile çarpılmıştır.
3
Akşamüstü satılan miktar ile gün sonunda kalan miktarın hesaplanması.
Akşamüstü satılan: 38x×12=316x\frac{3}{8}x \times \frac{1}{2} = \frac{3}{16}x, Kalan: 316x\frac{3}{16}x
Kalan poğaçaların yarısı satıldığına göre, diğer yarısı da gün sonuna kalmıştır.
4
Kalan poğaça sayısı olan 15 ifadesi kullanılarak toplam poğaça sayısının çözülmesi.
316x=15    x=80\frac{3}{16}x = 15 \implies x = 80
Son durumdaki cebirsel ifade ile gerçek sayı değeri eşitlenerek toplam poğaça sayısı bulunur.
5
Sabah satılan ve öğle dağıtılan poğaça say��larının hesaplanması ve aralarındaki farkın bulunması.
Sabah satılan: 80×38=3080 \times \frac{3}{8} = 30, Öğle dağıtılan: 80×28=2080 \times \frac{2}{8} = 20. Fark: 3020=1030 - 20 = 10
Soruda istenen iki ayrı zaman dilimindeki poğaça sayılarının farkıdır.

Key Concept

Kalan miktar üzerinden ardışık kesir işlemlerinin modellenmesi ve tersten giderek bütüne ulaşma.

Alternative Method

Kesir paydalarının en küçük ortak katı (EKOK) üzerinden değer vererek çözebiliriz. Paydalar 8, 5 ve yarım (2) olduğundan toplam poğaça sayısına 8×5×2=80k8 \times 5 \times 2 = 80k diyelim.

* Sabah satılan: 80k×38=30k80k \times \frac{3}{8} = 30k. Kalan: 50k50k
* Öğle dağıtılan: 50k×25=20k50k \times \frac{2}{5} = 20k. Kalan: 30k30k
* Akşamüstü satılan: 30k×12=15k30k \times \frac{1}{2} = 15k. Kalan: 15k15k

Son durumda kalan poğaça sayısı: 15k=15    k=115k = 15 \implies k = 1 bulunur.

* Sabah satılan: 30k=3030k = 30 adet
* Öğle dağıtılan: 20k=2020k = 20 adet

Fark: 3020=1030 - 20 = 10 olarak elde edilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 673Question

Bir otelde iki yataklı ve üç yataklı olmak üzere toplam 8080 oda bulunmaktadır. Bu oteldeki odaların doluluk durumları ve müşterilerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
- İki yataklı odaların bir kısmı, üç yataklı odaların ise tamamı doludur.
- Dolu olan bir odada o odanın yatak sayısı kadar müşteri konaklamaktadır.
- Dolu olan iki yataklı odalarda kalan toplam müşteri sayısı, dolu olan üç yataklı odalarda kalan toplam müşteri sayısına eşittir.
- Oteldeki toplam boş yatak sayısı, dolu yatak sayısının yarısından 3232 fazladır.

Buna göre, bu oteldeki dolu oda sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

Toplam dolu oda sayısı 40'tır.
Oteldeki toplam dolu oda sayısı, dolu olan iki yataklı oda sayısı (24) ile dolu olan üç yataklı oda sayısının (16) toplamı olan 40'a eşittir.

Step-by-Step Solution

1
Odaların türlerine göre değişkenleri belirleyip oda sayısı denklemini yazalım.
İki yataklı oda sayısı xx, üç yataklı oda sayısı yy olsun. Toplam oda sayısı x+y=80x + y = 80 olur.
Odaların dağılımını matematiksel olarak ifade etmek için.
2
Dolu oda sayılarını belirleyip müşteri sayılarını eşitleyelim.
Üç yataklı odaların tamamı dolu olduğundan dolu ü�� yataklı oda sayısı yy’dir. Dolu iki yataklı oda sayısı aa olsun (axa \le x). Dolu iki yataklı odalardaki müşteri sayısı 2a2a, dolu üç yataklı odalardaki müşteri sayısı 3y3y’dir. Müşteri sayıları eşit olduğundan: 2a=3y    a=32y2a = 3y \implies a = \frac{3}{2}y elde edilir.
Dolu odalar ile müşteri sayıları arasındaki ilişkiyi kurmak için.
3
Toplam dolu yatak (müşteri) ve boş yatak sayılarını yy cinsinden ifade edelim.
Dolu yatak sayısı: 2a+3y=3y+3y=6y2a + 3y = 3y + 3y = 6y olur. Toplam yatak sayısı: 2x+3y=2(80y)+3y=160+y2x + 3y = 2(80 - y) + 3y = 160 + y olur. Boş yatak sayısı: Toplam yatak sayısı - Dolu yatak sayısı = (160+y)6y=1605y(160 + y) - 6y = 160 - 5y olur.
Boş ve dolu yatak sayılarını tek bir değişken (yy) cinsinden yazmak için.
4
Boş yatak sayısı ile dolu yatak sayısı arasındaki ilişkiyi kullanarak yy değerini bulalım.
Boş yatak sayısı, dolu yatak sayısının yarısından 3232 fazla olduğuna göre: 1605y=6y2+32    1605y=3y+32    8y=128    y=16160 - 5y = \frac{6y}{2} + 32 \implies 160 - 5y = 3y + 32 \implies 8y = 128 \implies y = 16 bulunur.
Verilen bağıntı yardımıyla dolu üç yataklı oda sayısını çözmek için.
5
Dolu iki yataklı oda sayısını bulup toplam dolu oda sayısını hesaplayalım.
a=3216=24a = \frac{3}{2} \cdot 16 = 24 olur. Toplam dolu oda sayısı: a+y=24+16=40a + y = 24 + 16 = 40 olarak bulunur.
Soruda istenen toplam dolu oda sayısına ulaşmak için.

Key Concept

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma
Estimated Time:2m 30s
Question 674Question

Bir tekstil atölyesinde bir günde üretilen giysilerin türlerine göre dağılımı ve bu giysilerin satışı ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Üretilen toplam giysilerin 25\frac{2}{5}'i pantolon, geriye kalanların 13\frac{1}{3}'ü ceket ve diğerleri ise gömlektir.
* Gün sonunda pantolonların 14\frac{1}{4}'ü, ceketlerin ise 12\frac{1}{2}'si satılmıştır.
* Üretilen gömleklerin hiçbirinin satılmadığı ve gün sonunda satılmayan ceket ile gömleklerin toplam sayısının 120120 olduğu bilinmektedir.

Buna göre, bu atölyede o gün üretilen toplam pantolon sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 96

Answer

Atölyede o gün üretilen toplam pantolon sayısı 96'dır.
Toplam giysi miktarı 60x60x kabul edildiğinde, pantolonlar 24x24x, ceketler kalan 36x36x'in 13\frac{1}{3}'ü olan 12x12x ve gömlekler kalan 24x24x olur. Satılmayan ceketler 6x6x ve satılmayan gömlekler 24x24x olmak üzere toplam satılmayan ceket ve gömlek sayısı 30x=12030x = 120 eşitliğini sağlar. Buradan x=4x = 4 bulunur. Üretilen toplam pantolon sayısı 24x24x olduğundan 24×4=9624 \times 4 = 96 elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam giysi sayısını değişken cinsinden ifade etmek ve pantolon sayısını bulmak
Toplam giysi sayısı 60x60x alınırsa pantolon sayısı 24x24x, kalan giysi sayısı 36x36x olur.
İşlemlerin tam sayılarla kolayca yürütülebilmesi için paydaların (5, 3, 4, 2) en küçük ortak katı olan bir değişken seçilmiştir.
2
Kalan giysiler üzerinden ceket ve gömlek sayılarını hesaplamak
Ceket sayısı 12x12x, gömlek sayısı 24x24x olarak bulunur.
Soruda ceketlerin oranı kalan giysiler üzerinden verildiği için kalan 36x36x değeri kullanılmıştır.
3
Satılmayan ceket ve gömlek miktarlarını bulup toplamı eşitlemek
Satılmayan ceketler 6x6x, gömlekler 24x24x olup toplam 30x=12030x = 120 den x=4x = 4 elde edilir.
Ceketlerin yarısının satıldığı bilgisiyle satılmayan yarısı belirlenmiş ve satılmayan gömleklerle toplanarak bilinmeyen bulunmuştur.
4
Bulunan değişken değerini pantolon sayısında yerine yazmak
Pantolon sayısı 24×4=9624 \times 4 = 96 bulunur.
İlk adımda tanımlanan pantolon sayısı formülünde xx değeri yerine yazılarak sonuca ulaşılmıştır.

Key Concept

Kesir Problemlerinde Kalan Miktar Üzerinden İşlem Yapma
Question 675Question

Bir akıllı telefonun hafızasının kullanım durumuyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Telefon hafızasının 310\frac{3}{10}'unu fotoğraflar ve videolar kaplamaktadır.
* Kalan hafızanın 27\frac{2}{7}'sini sistem dosyaları ve uygulamalar kaplamaktadır.
* Geriye kalan boş alanın 15\frac{1}{5}'ine ise yeni bir mobil oyun indirilmiştir.

Mobil oyun indirildikten sonra telefonda 4848 GB boş alan kaldığına göre; fotoğraflar ve videoların kapladığı alan, sistem dosyaları ve uygulamaların kapladığı alandan kaç GB fazladır?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

Fotoğraflar ve videoların kapladığı alan ile sistem dosyaları ve uygulamaların kapladığı alan arasındaki fark 12 GB'dir.
Telefonun toplam hafızası 10x10x olarak belirlendiğinde; fotoğraflar ve videolar 3x3x, sistem dosyaları ve uygulamalar 2x2x, indirilen oyun xx yer kaplar. Son durumda kalan boş alan 4x4x olur. 4x=484x = 48 eşitliğinden x=12x = 12 bulunur. Fotoğraflar ve videolar (3x3x) ile sistem ve uygulamaların (2x2x) kapladığı alanlar arasındaki fark xx olduğundan, doğru cevap 12 GB'dir.

Step-by-Step Solution

1
Telefonun toplam hafızasına 10x10x diyelim. Fotoğraflar ve videoların kapladığı alanı ve geriye kalan alanı bulalım.
Fotoğraflar ve videolar: 10x310=3x10x \cdot \frac{3}{10} = 3x GB yer kaplar. Kalan hafıza: 10x3x=7x10x - 3x = 7x GB olur.
Kesirli ifadelerle kolay işlem yapabilmek için başlangıç değerini paydaların ortak katı cinsinden seçmek kolaylık sağlar.
2
Kalan 7x7x hafıza üzerinden sistem dosyaları ve uygulamaların kapladığı alanı hesaplayalım.
Sistem ve uygulamalar: 7x27=2x7x \cdot \frac{2}{7} = 2x GB yer kaplar. Yeni kalan hafıza: 7x2x=5x7x - 2x = 5x GB olur.
Soruda 'kalan hafızanın' ifadesi kullanıldığı için işlem bir önceki adımdan kalan miktar üzerinden yapılır.
3
Geriye kalan 5x5x boş alanın 15\frac{1}{5}'ine yeni bir mobil oyun indirildiğine göre oyunun kapladığı alanı ve en son kalan boş alanı bulalım.
Mobil oyun: 5x15=x5x \cdot \frac{1}{5} = x GB yer kaplar. En son kalan boş alan: 5xx=4x5x - x = 4x GB olur.
Yine 'geriye kalan boş alanın' ifadesi kullanıldığı için en son elde edilen boş alan üzerinden kesir hesabı yapılır.
4
En son kalan boş alanın 4848 GB olduğu bilgisiyle xx değerini bulalım.
4x=48    x=124x = 48 \implies x = 12 GB olarak bulunur.
Değişken cinsinden bulduğumuz son kalan alanı, soruda verilen gerçek miktarla eşitleyerek birim değişkenin değerini elde ederiz.
5
Bizden istenen fotoğraflar ve videoların kapladığı alan (3x3x) ile sistem dosyaları ve uygulamaların kapladığı alan (2x2x) arasındaki farkı hesaplayalım.
Fark: 3x2x=x=123x - 2x = x = 12 GB olarak bulunur.
Sorunun kökünde istenen nicelik iki alanın farkıdır; dolayısıyla değişken farkı doğrudan doğru cevabı verir.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktarın kesir değerini hesaplama ve bilinmeyen belirleme.
Estimated Time:2m 0s
Question 676Question

Bir oyuncakçıda bulunan iki farklı boyuttaki kutulardan küçük olanlara 4 adet, büyük olanlara ise 6 adet oyuncak araba konulabilmektedir. Toplam 24 kutunun bulunduğu bu oyuncakçıda tüm kutular tamamen doldurulduğunda toplam 116 oyuncak araba kutulanmış oluyor.

Buna göre, oyuncakçıdaki küçük kutu sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 14

Answer

Oyuncakçıdaki küçük kutu sayısı 14'tür.
Küçük kutu sayısı xx ve büyük kutu sayısı 24x24 - x olarak seçildiğinde, toplam araba sayısı denklemi 4x+6(24x)=1164x + 6(24 - x) = 116 olur. Bu denklem çözüldüğünde 4x+1446x=116    2x=28    x=144x + 144 - 6x = 116 \implies 2x = 28 \implies x = 14 elde edilir. Bu nedenle doğru cevap 14'tür.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri belirleyin.
Küçük kutu sayısı xx, büyük kutu sayısı yy olsun. Toplam kutu sayısı 24 olduğu için x+y=24x + y = 24 yazılır. Buradan büyük kutu sayısı y=24xy = 24 - x olarak ifade edilir.
Soruda verilen toplam kutu sayısını kullanarak tek bilinmeyenli bir denklem kurabilmek için değişkenler tanımlanır.
2
Oyuncak arabaların toplam sayısı üzerinden denklemi kurun.
Küçük kutulara 4'er, büyük kutulara 6'şar araba konulduğuna göre toplam araba sayısı: 4x+6y=1164x + 6y = 116 olur. yy yerine 24x24 - x yazıldığında: 4x+6(24x)=1164x + 6(24 - x) = 116 denklemi elde edilir.
Kutuların kapasiteleri ile kutu sayılarının çarpımı, toplam araba sayısını vermelidir.
3
Denklemi çözün.
4x+1446x=116    1442x=116    2x=28    x=144x + 144 - 6x = 116 \implies 144 - 2x = 116 \implies 2x = 28 \implies x = 14 bulunur.
Elde edilen tek bilinmeyenli doğrusal denklemi çözerek küçük kutu sayısını doğrudan bulmak amaçlanır.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve çözme.
Estimated Time:1m 30s
Question 677Question

Bir kütüphaneden ödünç alınan kitapların iade edilme süreleri ve bu sürelerin puan hesabına etkisi ile ilgili kurallar aşağıda verilmiştir:

* Bir kitap, belirlenen teslim tarihinden önce iade edilirse vaktinden önce iade edilen her gün için kullanıcının hesabına 22 okuma puanı eklenir.
* Bir kitap, belirlenen teslim tarihinden sonra iade edilirse gecikilen her gün için kullanıcının hesabından 55 okuma puanı düşülür.
* Kitaplar tam teslim tarihinde iade edilirse kullanıcının puanında bir değişiklik olmaz.

Bu kütüphaneden aynı anda 33 kitap ödünç alan bir üyenin kitapları iade etme süreciyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Kitapların her biri, belirlenen teslim tarihinden farklı bir günde iade edilmiştir.
* Kitapların belirlenen toplam teslim süresi 2020 gündür.
* Üyenin bu kitapları kütüphaneden aldıktan sonra iade edene kadar elinde tuttuğu toplam süre 2828 gündür.
* Bu kitapların iade süreçleri sonunda üyenin puan hesabında net olarak 4646 puanlık bir azalma olmuştur.

Buna göre, bu üyenin teslim süresini geciktirerek iade ettiği kitaplar için toplam gecikme süresi kaç gündür?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

10
Kitapların teslim tarihinden sonra iade edildiği toplam gün sayısı YY ve teslim tarihinden önce iade edildiği toplam gün sayısı XX olsun. Sürelerin farkından YX=8Y - X = 8 denklemi, puan değişiminden ise 5Y2X=465Y - 2X = 46 denklemi elde edilir. Birinci denklemden X=Y8X = Y - 8 değeri ikincisinde yerine yazılarak çözüldüğünde Y=10Y = 10 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri tanımlayıp teslim süreleri ile gerçek süreler arasındaki fark denklemini kuralım.
YX=8Y - X = 8
Kitapların teslim tarihinden sonra iade edildiği toplam gün sayısı YY, teslim tarihinden önce iade edildiği toplam gün sayısı XX olsun. Gerçek süre ile teslim süresi arasındaki fark 2820=828 - 20 = 8 gündür. Bu fark, gecikilen günlerin erken iade edilen günlerden fazlalığına eşittir.
2
Net puan kaybına ilişkin denklemi kuralım.
5Y2X=465Y - 2X = 46
Her erken gün için 2 puan kazanılırken (+2X), her geciken gün için 5 puan kaybedilir (-5Y). Net değişim 46 puan azalma olduğundan 2X5Y=462X - 5Y = -46, yani 5Y2X=465Y - 2X = 46 olur.
3
Elde edilen denklem sistemini çözelim.
Y=10Y = 10, X=2X = 2
Birinci denklemden X=Y8X = Y - 8 yazılarak ikinci denklemde yerine konulursa: 5Y2(Y8)=46    3Y+16=46    3Y=30    Y=105Y - 2(Y - 8) = 46 \implies 3Y + 16 = 46 \implies 3Y = 30 \implies Y = 10 bulunur. Bu değer toplam gecikme süresidir.

Key Concept

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini çözme
Estimated Time:2m 0s
Question 678Question

Bir iş yerinde çalışanlara iki farklı maaş artış seçeneği sunulmaktadır:

* A seçeneği: Net 3000 TL3000\text{ TL} artış
* B seçeneği: Mevcut maaşın 15\frac{1}{5}'i kadar artış ve ek olarak net 1000 TL1000\text{ TL} artış

Bu iş yerinde aylık maaşı x TLx\text{ TL} olan bir çalışan A seçeneğini, aylık maaşı y TLy\text{ TL} olan başka bir çalışan ise B seçeneğini tercih etmiştir.

Her iki çalışan da kendileri için daha karlı olan seçeneği tercih ettiğine göre, yxy - x farkının alabileceği en küçük tam sayı değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1

Answer

Farkın alabileceği en küçük tam sayı değeri 1'dir.
Maaşı xx olan çalışan A seçeneğini seçtiği için 3000>x5+1000    x<100003000 > \frac{x}{5} + 1000 \implies x < 10000 olur. Maaşı yy olan çalışan B seçeneğini seçtiği için y5+1000>3000    y>10000\frac{y}{5} + 1000 > 3000 \implies y > 10000 olur. İki eşitsizlik taraf tarafa çıkarıldığında veya toplandığında yx>0y - x > 0 elde edilir. Bu koşulu sağlayan en küçük tam sayı değeri 1'dir.

Step-by-Step Solution

1
A seçeneğini tercih eden çalışan için eşitsizliği kurun ve çözün.
x<10000x < 10000
Çalışan kendisine daha karlı olan seçeneği tercih ettiğinden, A seçeneğinin getirdiği artış miktarı B seçeneğinin getirdiği artış miktarından fazla olmalıdır.
2
B seçeneğini tercih eden çalışan için eşitsizliği kurun ve çözün.
y>10000y > 10000
Çalışan kendisine daha karlı olan seçeneği tercih ettiğinden, B seçeneğinin getirdiği artış miktarı A seçeneğinin getirdiği artış miktarından fazla olmalıdır.
3
Elde edilen eşitsizlikleri birleştirerek yxy - x farkının aralığını bulun.
yx>0y - x > 0
y>10000y > 10000 ve x>10000-x > -10000 eşitsizlikleri taraf tarafa toplanarak en geniş değer aralığı elde edilir.
4
Elde edilen aralıktaki en küçük tam sayı değerini belirleyin.
1
yxy - x farkı sıfırdan büyük bir gerçel sayı olduğundan, bu ifadenin alabileceği en küçük tam sayı değeri 1'dir.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ifadeleri birinci dereceden eşitsizliklere dönüştürme ve eşitsizlik sistemlerinin çözüm kümelerini gerçel sayılar kümesinde yorumlama.
Estimated Time:2m 0s
Question 679Question

Bir laboratuvarda bulunan bir deney tüpünün sıcaklığı iki basamaklı abab santigrat derecedir. Bu sıcaklık değerinin onlar basamağındaki rakamın 20-20 katı ile birler basamağındaki rakamın 2-2 katının toplamının 1010 fazlası, 70-70 santigrat dereceden daha düşüktür.

Buna göre, bu deney tüpünün sıcaklığı (abab) en az kaç santigrat derecedir?

Show answer & explanation

Answer: 41

Answer

Deney tüpünün sıcaklığı en az 41 santigrat derecedir.
Verilen sözel ifadeler matematiksel forma dönüştürüldüğünde 2(ab)<80-2(ab) < -80 eşitsizliği elde edilir. Eşitsizliğin her iki tarafı 2-2 ile bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirerek ab>40ab > 40 olur. Bu koşulu sağlayan en küçük iki basamaklı tam sayı 41'dir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen sözel ifadeyi matematiksel eşitsizlik olarak yazalım. İki basamaklı abab sayısı 10a+b10a + b şeklinde çözümlenir. Onlar basamağının 20-20 katı 20a-20a, birler basamağının 2-2 katı 2b-2b'dir. Bu değerlerin toplamının 1010 fazlası: 20a2b+10-20a - 2b + 10 ifadesidir.
20a2b+10<70-20a - 2b + 10 < -70 eşitsizliği elde edilir.
Soruda belirtilen koşulları cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Elde edilen eşitsizlikte basamak çözümlemesi ilişkisini kullanalım: 20a2b=2(10a+b)=2(ab)-20a - 2b = -2(10a + b) = -2(ab) yazılabilir. abab iki basamaklı sayısına tek bir değişken olarak xx diyelim. Bu durumda eşitsizlik 2x+10<70-2x + 10 < -70 halini alır.
2x<80-2x < -80 elde edilir.
Eşitsizliği tek bir bilinmeyen cinsinden sadeleştirip çözmek için.
3
2x<80-2x < -80 eşitsizliğinin her iki tarafını 2-2'ye bölelim. Eşitsizlik negatif bir sayıya bölündüğünden eşitsizlik yön değiştirmelidir.
x>40x > 40 elde edilir.
Bilinmeyeni yalnız bırakıp alabileceği değer aralığını bulmak için.
4
x>40x > 40 koşulunu sağlayan en küçük iki basamaklı abab tam sayısı belirlenir.
ab=41ab = 41 olur.
Soruda istenen en küçük tam sayı değerini bulmak için.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümü ve iki basamaklı sayıların çözümlenmesi.
Estimated Time:50s
Question 680Question

Bir okul kermesinde satılan ürünler ve fiyatları ile ilgili bilgiler aşağıda verilmiştir:
* Köfte menüsünün satış fiyatı 120 TL120\text{ TL}'dir.
* Tavuk menüsünün satış fiyatı 90 TL90\text{ TL}'dir.

Kermeste satılan köfte menüsü sayısı, tavuk menüsü sayısının 2 katıdır. Elde edilen toplam gelir ile tanesi 150 TL150\text{ TL} olan kitaplardan en fazla 44 adet alınabilmektedir.

Buna göre, kermeste satılan toplam menü sayısı en fazla kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 60

Answer

Satılan toplam menü sayısı en fazla 60 olmalıdır.
Satılan tavuk menüsü sayısına xx dersek, köfte menüsü sayısı 2x2x olur. Toplam gelir 1202x+90x=330x TL120 \cdot 2x + 90 \cdot x = 330x\text{ TL} olarak elde edilir. Bu gelir ile tanesi 150 TL150\text{ TL} olan kitaplardan en fazla 44 adet alınabildiğine göre, toplam gelir 45 kitap almaya yetmemelidir: 330x<45150330x<6750x<2045330x < 45 \cdot 150 \Rightarrow 330x < 6750 \Rightarrow x < 20{}45 bulunur. Dolayısıyla xx tam sayısı en çok 20 olabilir. Buradan satılan toplam menü sayısı en fazla 3x=320=603x = 3 \cdot 20 = 60 olur.

Step-by-Step Solution

1
Tavuk ve köfte menüsü satış sayılarını ortak bir değişken (xx) türünden yazalım.
Tavuk menüsü sayısı xx ise köfte menüsü sayısı 2x2x olur. Toplam menü sayısı da x+2x=3xx + 2x = 3x olur.
Köfte menüsü sayısının tavuk menüsünün 2 katı olduğu verilmiştir.
2
Kermesten elde edilen toplam geliri xx cinsinden ifade edelim.
Gelir = 120(2x)+90x=240x+90x=330x TL120 \cdot (2x) + 90 \cdot x = 240x + 90x = 330x\text{ TL} olur.
Menülerin birim fiyatları ile satış miktarları çarpılarak toplam gelir elde edilir.
3
Tanesi 150 TL150\text{ TL} olan kitaplardan en çok 44 adet alınabildiği koşuluyla xx değerinin üst sınırını belirleyelim.
Elde edilen gelir 45 kitap almaya yetmemelidir. Bu durumda 330x<45150330x<6750x<2045330x < 45 \cdot 150 \Rightarrow 330x < 6750 \Rightarrow x < 20{}45 olur. xx tam sayı olacağından en fazla 20 değerini alabilir. (Ayrıca x=20x=20 için gelir 6600 TL6600\text{ TL} olup tam olarak 44 kitap alınmasını sağlar; x=21x=21 için gelir 6930 TL6930\text{ TL} olup 46 kitap alınmasına imkan tanır.)
Gelirin yetebileceği maksimum kitap sayısının 44 olması koşulunu sağlamak için eşitsizlik çözülür.
4
En büyük xx değeriyle satılan toplam menü sayısını hesaplayalım.
Toplam menü sayısı 3x=320=603x = 3 \cdot 20 = 60 olarak bulunur.
Toplam menü adedinin en büyük değeri sorulmuştur.

Key Concept

Sayı Problemlerinde Değişken Modellemesi ve Eşitsizlik Uygulamaları
PreviousPage 34 / 45Next
Problemler Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 34 | Examkin