Problemler

889 questions

Question 821Question

Bir elektrikli araç şarj istasyonunda A ve B olmak üzere iki farklı tip şarj ünitesi bulunmaktadır. Bu ünitelerin saatlik enerji aktarım miktarları ve bir günde kaçar saat çalıştırıldıkları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Şarj Ünitesi TipiSaatlik Enerji Aktarımı (kWh\text{kWh})Günlük Çalışma Süresi (Saat)
A151588
B252566

İstasyonda toplam 1818 adet şarj ünitesi bulunmaktadır. Bir günün sonunda B tipi ünitelerin tümünden aktarılan toplam elektrik enerjisi, A tipi ünitelerin tümünden aktarılan toplam elektrik enerjisinden 540 kWh540\text{ kWh} daha fazladır.

Buna göre, bu istasyondaki A tipi şarj ünitesi sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 88

Answer

A tipi şarj ünitesi sayısı 88'dir.
A tipi şarj ünitesi sayısının 88 olması durumunda, B tipi şarj ünitesi sayısı 1010 olur. Bu durumda A tipi ünitelerden aktarılan toplam elektrik enerjisi 8×120=960 kWh8 \times 120 = 960\text{ kWh} ve B tipi ünitelerden aktarılan toplam elektrik enerjisi 10×150=1500 kWh10 \times 150 = 1500\text{ kWh} olur. İki grup arasındaki enerji farkı 1500960=540 kWh1500 - 960 = 540\text{ kWh} olarak elde edilir ve soruda verilen tüm koşullar sağlanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
A ve B tipi ünitelerin birer tanesinin bir günde aktardığı toplam enerji miktarı hesaplanır.
Bir adet A tipi ünitenin günlük aktardığı enerji: 15×8=120 kWh15 \times 8 = 120\text{ kWh}. Bir adet B tipi ünitenin günlük aktardığı enerji: 25×6=150 kWh25 \times 6 = 150\text{ kWh} olur.
Her bir ünitenin günlük enerji üretimini bulmak, toplam enerji farkını veren denklemi kurmak için gereklidir.
2
Ünite sayıları için değişken tanımlanarak toplam enerji farkı denklemi kurulur.
A tipi ünite sayısı xx ise, toplam 1818 ünite olduğu için B tipi ünite sayısı 18x18 - x olur. Toplam enerji farkı denklemi: 150(18x)120x=540150(18 - x) - 120x = 540 şeklindedir.
Soruda B tipi ünitelerden aktarılan enerjinin A tipi ünitelerden 540 kWh540\text{ kWh} fazla olduğu belirtilmiştir.
3
Denklem çözülerek A tipi ünite sayısı (xx) bulunur.
2700150x120x=540    2700270x=540    270x=2160    x=82700 - 150x - 120x = 540 \implies 2700 - 270x = 540 \implies 270x = 2160 \implies x = 8 olarak bulunur.
Denklemin çözülmesiyle doğrudan aranan A tipi şarj ünitesi sayısı elde edilir.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem yardımıyla sayı problemi çözme
Question 822Question

Bir tiyatro salonunda yan yana bulunan A ve B bloklarındaki toplam koltuk sayısı 180180'dir. Bu salondaki koltukların bilet ücretleri ve bir oyun için satılan biletlerin oranları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

BlokBir Koltuğun Bilet Ücreti (TL)Satılan Bilet Oranı
A25012\frac{1}{2}
B30023\frac{2}{3}

Bu oyunda salondaki satılmayan koltukların toplam bilet değeri 21.00021.000 TL olduğuna göre, B bloğundan satılan bilet sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

B bloğundan satılan bilet sayısı 40'tır.
B bloğundaki toplam koltuk sayısı 60 olarak hesaplandıktan sonra satılan bilet oranı olan 3'te 2 ile çarpıldığında satılan bilet sayısı 40 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Bloklardaki toplam koltuk sayısı ve satılmayan bilet oranlarını belirleme
A bloğundaki koltuk sayısı AA, B bloğundaki koltuk sayısı BB olsun. A+B=180A + B = 180 olur. A blo��unda satılmayan koltukların oranı 112=121 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}, B bloğunda satılmayan koltukların oranı ise 123=131 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}'tür.
Koltuk sayıları arasındaki ili��kiyi kurmak ve boş kalan koltukların oranını elde etmek için.
2
Satılmayan koltukların toplam bilet değeri üzerinden denklem kurma
A bloğundaki satılmayan koltukların bilet değeri A12250=125AA \cdot \frac{1}{2} \cdot 250 = 125A TL, B bloğundaki satılmayan koltukların bilet değeri ise B13300=100BB \cdot \frac{1}{3} \cdot 300 = 100B TL olur. Toplam değer: 125A+100B=21.000125A + 100B = 21.000 olarak elde edilir.
Verilen toplam bilet değerini veren denklemi oluşturmak için.
3
Denklem sistemini çözerek B bloğundaki toplam koltuk sayısını bulma
A=180BA = 180 - B ifadesi toplam değer denkleminde yerine yazılır: 125(180B)+100B=21.000    22.50025B=21.000    25B=1500    B=60125(180 - B) + 100B = 21.000 \implies 22.500 - 25B = 21.000 \implies 25B = 1500 \implies B = 60 ve A=120A = 120 bulunur.
Her iki bloktaki koltuk sayılarını ayrı ayrı belirlemek için.
4
B bloğundan satılan bilet sayısını hesaplama
B bloğunda toplam 6060 koltuk olduğuna göre, satılan bilet sayısı 6023=4060 \cdot \frac{2}{3} = 40 olarak hesaplanır.
Soruda istenen satılan bilet sayısını bulmak için.

Key Concept

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma
Estimated Time:2m 0s
Question 823Question

Bir okulda düzenlenen 'Sıfır Atık' kampanyasında, öğrenciler topladıkları her 3 kg3\text{ kg} gazete kağıdı için 4 puan4\text{ puan}, her 5 kg5\text{ kg} karton kutu için ise 7 puan7\text{ puan} kazanmaktadır.

Bu kampanya kapsamında bir sınıf, toplam 95 kg95\text{ kg} gazete kağıdı ve karton kutu teslim ederek 131 puan131\text{ puan} toplamıştır.

Buna göre, bu sınıfın topladığı karton kutu miktarı gazete kağıdı miktarından kaç kg\text{kg} fazladır?

Show answer & explanation

Answer: 35

Answer

Karton kutu miktarı gazete kağıdı miktarından 35 kg fazladır.
Sınıfın topladığı karton kutu miktarı 65 kg65\text{ kg}, gazete kağıdı miktarı ise 30 kg30\text{ kg}'dır. Karton kutu miktarının gazete kağıdı miktarından ne kadar fazla olduğunu bulmak için aralarındaki fark alınır: 6530=35 kg65 - 30 = 35\text{ kg} bulunur. Bu nedenle doğru cevap 35'tir.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenlerin tanımlanması ve toplam ağırlık denkleminin kurulması
Gazete kağıdı miktarı g=3xg = 3x kg ve karton kutu miktarı k=5yk = 5y kg olsun. Bu durumda toplam ağırlık denklemi: 3x+5y=953x + 5y = 95 olur.
Toplanan kağıtların ağırlıkları sırasıyla 3 ve 5'in katı olmalıdır ki puan hesaplamaları tam sayı çıksın.
2
Toplam puan denkleminin kurulması
Her 3 kg3\text{ kg} gazete için 4 puan4\text{ puan} (xx paket için 4x4x puan) ve her 5 kg5\text{ kg} karton için 7 puan7\text{ puan} (yy paket için 7y7y puan) kazanılır. Toplam puan denklemi: 4x+7y=1314x + 7y = 131 olur.
Sınıfın topladığı toplam puanın 131 olduğu bilgisi kullanılarak ikinci bir denklem elde edilir.
3
Elde edilen denklem sisteminin çözülmesi
3x+5y=95    12x+20y=3803x + 5y = 95 \implies 12x + 20y = 380 ve 4x+7y=131    12x+21y=3934x + 7y = 131 \implies 12x + 21y = 393 olur. Taraf tarafa çıkarıldığında y=13y = 13 bulunur. Birinci denklemde yerine yazıldığında 3x+65=95    3x=30    x=103x + 65 = 95 \implies 3x = 30 \implies x = 10 elde edilir.
İki bilinmeyenli denklem sistemini çözerek paket sayılarını bulmak.
4
Toplam miktarların ve farkın hesaplanması
Gazete kağıdı miktarı g=3×10=30 kgg = 3 \times 10 = 30\text{ kg}, karton kutu miktarı k=5×13=65 kgk = 5 \times 13 = 65\text{ kg}'dır. Aralarındaki fark: 6530=35 kg65 - 30 = 35\text{ kg} olarak bulunur.
Soru kökünün bizden istediği karton kutu miktarının gazete kağıdı miktarından ne kadar fazla olduğunu bulmak.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri değişkenler yardımıyla doğrusal denklem sistemine dönüştürme ve çözme.
Estimated Time:2m 0s
Question 824Question

Bir kargo firması, taşıdığı kolilerin hacimlerine göre belirlediği ücret tarifesinde her bir koli için sabit bir temel ücret almakta ve kolinin hacmindeki her 1 dm31\text{ dm}^3 artış için sabit bir ek ücret uygulamaktadır.

Bu firma ile hacimleri sırasıyla 12 dm312\text{ dm}^3 ve 20 dm320\text{ dm}^3 olan iki koli gönderen Ayşe toplam 116 TL116\text{ TL}, hacimleri 15 dm315\text{ dm}^3 ve 25 dm325\text{ dm}^3 olan iki koli gönderen Barış ise toplam 140 TL140\text{ TL} ödeme yapmıştır.

Buna göre, bu firmayla hacmi 30 dm330\text{ dm}^3 olan tek bir koli gönderen Can kaç TL ödeme yapar?

Show answer & explanation

Answer: 100

Answer

Hacmi 30 dm330\text{ dm}^3 olan tek bir koli gönderen Can, 100 TL100\text{ TL} ödeme yapar.
Doğru çözümde, kargo ücret tarifesi x+Vyx + V \cdot y şeklinde modellenmiştir. Ayşe ve Barış'ın gönderdiği ikişer koli için kurulan 2x+32y=1162x + 32y = 116 ve 2x+40y=1402x + 40y = 140 denklemlerinden birim ek ücret y=3 TLy = 3\text{ TL} ve koli başına temel ücret x=10 TLx = 10\text{ TL} bulunur. Can tek koli gönderdiği için ödeyeceği tutar x+30y=10+30×3=100 TLx + 30y = 10 + 30 \times 3 = 100\text{ TL} olarak hesaplanır. Dolayısıyla 100100 cevabının yer aldığı seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Koli başına alınan sabit temel ücreti xx TL, kolinin hacmindeki her 1 dm31\text{ dm}^3 artış için uygulanan ek ücreti yy TL olarak tanımlayıp Ayşe'nin gönderim ücretini denklemleştirme
Ayşe iki koli gönderdiği için ödediği toplam ücret: (x+12y)+(x+20y)=2x+32y=116(x + 12y) + (x + 20y) = 2x + 32y = 116 olur.
Her bir koli için ayrı ayrı temel ücret ve hacme bağlı ek ücret hesaplanmalıdır.
2
Barış'ın gönderim ücretini benzer şekilde denklemleştirme
Barış iki koli gönderdiği için ödediği toplam ücret: (x+15y)+(x+25y)=2x+40y=140(x + 15y) + (x + 25y) = 2x + 40y = 140 olur.
İki bilinmeyenli bir denklem sistemi elde etmek için ikinci bağıntı kurulur.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini çözme
2x+40y=1402x + 40y = 140
2x+32y=1162x + 32y = 116

İkinci denklemi birinciden çıkardığımızda:
8y=24    y=38y = 24 \implies y = 3

y=3y = 3 değerini ilk denklemde yerine yazarak xx değerini bulalım:
2x+32(3)=116    2x+96=116    2x=20    x=102x + 32(3) = 116 \implies 2x + 96 = 116 \implies 2x = 20 \implies x = 10
Sistemdeki değişkenlerin (temel ücret ve birim ek ücret) değerlerini ayrı ayrı hesaplamak gerekir.
4
Can'ın göndereceği tek koli için toplam ücreti hesaplama
Can'ın hacmi 30 dm330\text{ dm}^3 olan tek kolisi için ödeyeceği ücret:
x+30y=10+30(3)=10+90=100 TLx + 30y = 10 + 30(3) = 10 + 90 = 100\text{ TL} olur.
Can tek bir koli gönderdiği için 11 adet temel ücret ve 30 dm330\text{ dm}^3 ek ücret ödemelidir.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri iki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemine dönüştürme ve çözme.
Question 825Question

Bir grup arkadaş, ortak alacakları bir doğum günü hediyesinin ücretini eşit olarak paylaşmaya karar vermiştir. Ancak hediyeyi almaya giderken gruptaki 33 kişinin yanında para olmadığı için, para ödeyenlerin her biri başlangıçta planlanana göre 20 TL20\text{ TL} fazla ödeme yapmıştır.

Eğer yanında para olmayan kişi sayısı 33 değil de 55 olsaydı, para ödeyenlerin her biri başlangıçta planlanana göre 40 TL40\text{ TL} fazla ödeme yapacaktı.

Buna göre, bu gruptaki toplam kişi sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Gruptaki toplam kişi sayısı 15'tir.
Gruptaki kişi sayısı xx ve hediyenin toplam bedeli GG olsun. İlk durumda kişi başı düşen pay Gx\frac{G}{x} olur. 3 kişinin yanında para olmaması durumunda kalan x3x-3 kişi Gx3\frac{G}{x-3} öder ve aradaki fark 20 TL'dir. Buradan 3G=20x(x3)3G = 20x(x-3) elde edilir. Benzer şekilde, 5 kişinin ödememesi durumunda kalan x5x-5 kişi Gx5\frac{G}{x-5} öder ve fark 40 TL'dir. Buradan G=8x(x5)G = 8x(x-5) elde edilir. Bu iki denklem birleştirildiğinde x=15x = 15 olarak bulunur. Dolayısıyla doğru yanıt 15'tir.

Step-by-Step Solution

1
Gruptaki toplam kişi sayısını xx ve hediyenin toplam fiyatını GG olarak belirleyip ilk durumdaki kişi başı düşen payı yazın.
İlk durumda kişi başı düşen pay Gx\frac{G}{x} TL'dir.
Toplam maliyetin gruptaki tüm kişilere eşit olarak bölünmesi gerekir.
2
3 kişinin ödeme yapmadığı durum için denklemi kurun ve GG ile xx arasındaki ilk ilişkiyi elde edin.
x3x-3 kişi ödeme yapmıştır. Gx3Gx=20    3Gx(x3)=20    3G=20x(x3)\frac{G}{x-3} - \frac{G}{x} = 20 \implies \frac{3G}{x(x-3)} = 20 \implies 3G = 20x(x-3) olur.
Kişi başı ödemedeki artış miktarı 20 TL olarak verilmiştir.
3
5 kişinin ödeme yapmadığı durum için ikinci denklemi kurun ve GG ile xx arasındaki ikinci ilişkiyi elde edin.
x5x-5 kişi ödeme yapmıştır. Gx5Gx=40    5Gx(x5)=40    G=8x(x5)\frac{G}{x-5} - \frac{G}{x} = 40 \implies \frac{5G}{x(x-5)} = 40 \implies G = 8x(x-5) olur.
Kişi başı ödemedeki artış miktarı bu durumda 40 TL olmaktadır.
4
Elde edilen iki denklemi birbirine eşitleyerek xx değerini çözün.
3G ifadesinde G yerine ikinci denklemdeki değeri yazarsak: 3(8x(x5))=20x(x3)    24x(x5)=20x(x3)    6(x5)=5(x3)    6x30=5x15    x=153 \cdot (8x(x-5)) = 20x(x-3) \implies 24x(x-5) = 20x(x-3) \implies 6(x-5) = 5(x-3) \implies 6x - 30 = 5x - 15 \implies x = 15 bulunur.
Her iki durumda da hediyenin toplam fiyatı (GG) aynıdır.

Key Concept

Sayı Problemleri

Alternative Method

Oran-orantı mantığıyla da çözülebilir. Gruptaki kişi sayısı x olsun. 3 kişi ödemediğinde kalan x-3 kişinin her biri 20 TL fazla ödüyorsa, ödenmeyen toplam miktar 20(x-3) TL'dir. Bu miktar, ödeme yapmayan 3 kişinin başlangıçtaki payına eşittir. Buradan başlangıçtaki kişi başı düşen pay 20(x-3)/3 TL olur. Benzer şekilde 5 kişi ödemediğinde başlangıçtaki kişi başı düşen pay 40(x-5)/5 = 8(x-5) TL olur. Başlangıçtaki paylar eşit olduğundan, 20(x-3)/3 = 8(x-5) eşitliğinden x = 15 bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 826Question

Bir restoranda satılan A, B ve C menülerinin adet fiyatları sırasıyla 120 TL120\text{ TL}, 150 TL150\text{ TL} ve 180 TL180\text{ TL}'dir. Bir gün boyunca bu menülerden toplam 8080 adet satılmış ve toplam 12.900 TL12.900\text{ TL} gelir elde edilmiştir.

Bu günde her menüden en az birer adet satıldığı ve en çok satılan menünün B menüsü olduğu bilindiğine göre, A menüsünden en çok kaç adet satılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

6
Verilen denklem sisteminden b=502ab = 50 - 2a ve c=a+30c = a + 30 bağıntıları elde edilir. En çok satılan menünün B menüsü olması koşuluyla b>ab > a ve b>cb > c eşitsizlikleri kurulur. b>cb > c eşitsizliğinden 502a>a+30    a<20/36,6750 - 2a > a + 30 \implies a < 20/3 \approx 6,67 sonucuna ulaşılır. Adet miktarı tam sayı olacağından bu koşulu sağlayan en büyük değer 6'dır.

Step-by-Step Solution

1
Menü adetlerini değişkenlerle ifade edip toplam adet ve toplam gelir denklemlerini kurun.
A, B ve C menülerinin adetleri sırasıyla aa, bb ve cc olsun. Toplam adet denklemi: a+b+c=80a + b + c = 80. Toplam gelir denklemi: 120a+150b+180c=12900120a + 150b + 180c = 12900.
Soruda verilen adet ve gelir bilgilerini matematiksel denklemlere dökmek için.
2
Gelir denklemini sadeleştirin ve iki denklemi ortak çözerek değişkenleri birbirleri cinsinden yazın.
120a+150b+180c=12900120a + 150b + 180c = 12900 denklemi 3030 ile sadeleştirilirse 4a+5b+6c=4304a + 5b + 6c = 430 elde edilir. Birinci denklemi 44 ile genişletip çıkarırsak: (4a+5b+6c)4(a+b+c)=430320    b+2c=110(4a + 5b + 6c) - 4(a + b + c) = 430 - 320 \implies b + 2c = 110 bulunur. Buradan b=1102cb = 110 - 2c elde edilir. Toplam adet denkleminden b=80acb = 80 - a - c yazılarak 80ac=1102c    ca=30    c=a+3080 - a - c = 110 - 2c \implies c - a = 30 \implies c = a + 30 bulunur. Bu değer yerine yazılırsa b=502ab = 50 - 2a elde edilir.
Çözüm kümesini tek bir değişken (a) cinsinden analiz edebilmek için.
3
En çok satılan menünün B menüsü olma koşulunu eşitsizlik olarak uygulayın.
b>ab > a ve b>cb > c olmalıdır. b>c    502a>a+30    20>3a    a<2036,67b > c \implies 50 - 2a > a + 30 \implies 20 > 3a \implies a < \frac{20}{3} \approx 6,67 elde edilir. Diğer taraftan b>a    502a>a    50>3a    a<50316,67b > a \implies 50 - 2a > a \implies 50 > 3a \implies a < \frac{50}{3} \approx 16,67 bulunur.
Her iki koşulun da aynı anda sağlanması gerektiği için en dar aralığı bulmak amacıyla.
4
Bulunan aralıktaki en büyük tam sayıyı belirleyin.
a<6,67a < 6,67 eşitsizliğini sağlayan en büyük aa tam sayısı 66'dır. Bu durumda c=36c = 36 ve b=38b = 38 olur ki bu değerler tüm koşulları sağlar.
Menü adedi bir tam sayı olmak zorunda olduğundan bu aralıktaki en büyük tam sayıyı seçeriz.

Key Concept

Birinci dereceden çok bilinmeyenli denklemlerin belirli tam sayı kısıtları ve eşitsizlikler altında çözülmesi.
Question 827Question

Bir manav, elindeki elmaların tamamını her birinde eşit sayıda elma olacak şekilde kasalara dolduracaktır. Manav, her kasaya 1010'ar elma koyarsa elmaların tamamını yerleştirmek için iki basamaklı ABAB tane kasaya ihtiyaç duyuyor. Eğer her kasaya 1212'şer elma koyarsa, elmaların tamamını yerleştirmek için iki basamaklı BABA tane kasa kullanıyor ve hiç elma artmıyor. Buna göre, manavın elindeki toplam elma sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 540

Answer

Toplam elma sayısı 540'tır.
Toplam elma sayısını veren iki durum birbirine eşitlenir: 10(10A+B)=12(10B+A)10 \cdot (10A + B) = 12 \cdot (10B + A). Buradan 100A+10B=120B+12A100A + 10B = 120B + 12A elde edilir ve sadeleştirildiğinde 4A=5B4A = 5B bağıntısına ulaşılır. A ve B sıfırdan farklı rakamlar olduğu için bu eşitliği sağlayan tek değer çifti A = 5 ve B = 4'tür. Toplam elma sayısı da 1054=54010 \cdot 54 = 540 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam elma sayısı için iki farklı durumdaki kasa sayılarını kullanarak denklem kurma.
10×(AB)=12×(BA)10 \times (AB) = 12 \times (BA)
Toplam elma sayısı, kasa sayısı ile her kasaya konulan elma sayısının çarpımına eşittir.
2
İki basamaklı AB ve BA sayılarını basamak analizi yöntemiyle çözümleme.
10×(10A+B)=12×(10B+A)100A+10B=120B+12A10 \times (10A + B) = 12 \times (10B + A) \Rightarrow 100A + 10B = 120B + 12A
AB sayısı 10A + B ve BA sayısı 10B + A şeklinde çözümlenir.
3
Elde edilen denklemi sadeleştirerek A ve B rakamları arasındaki bağıntıyı bulma.
88A=110B4A=5B88A = 110B \Rightarrow 4A = 5B
Benzer terimler bir araya getirildikten sonra eşitliğin her iki tarafı 22 ile sadeleştirilir.
4
A ve B'nin sıfırdan farklı birer rakam olması koşuluyla denklemi sağlayan değerleri belirleme.
A=5A = 5 ve B=4B = 4
4 ve 5 aralarında asal olduğundan, bu eşitliği sağlayan tek basamaklı rakam değerleri yalnızca A = 5 ve B = 4 olabilir.
5
Bulunan rakam değerlerini kullanarak toplam elma sayısını hesaplama.
10×54=54010 \times 54 = 540
Hesaplanan A ve B rakamları yerine yazıldığında toplam elma sayısı elde edilir.

Key Concept

Sayı problemleri ve iki basamaklı sayıların basamak çözümlemesi.
Question 828Question

Bir tekstil atölyesinde üretilen tişörtler, her birinde ABAB adet tişört olacak şekilde kolilenmiştir. Kolileme işlemi tamamlandıktan sonra yapılan kontrolde, 6 kolinin üzerindeki ürün sayısı etiketinin yanlışlıkla iki basamaklı BABA sayısı olarak yazıldığı fark edilmiştir.

* Üzerinde BABA yazan bu kolilerin her birinde gerçekte ABAB adet tişört bulunmaktadır.
* Bu etiketleme hatası nedeniyle, kolilerdeki toplam tişört sayısı hesaplanırken gerçek durumdan 270 adet fazla tişört olduğu hesaplanmıştır.

ABAB ve BABA iki basamaklı doğal sayılar olduğuna göre, bir kolide bulunması gereken gerçek tişört sayısı (ABAB) en fazla kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 49

Answer

Bir kolide bulunması gereken gerçek tişört sayısı en fazla 49'dur.
Koli başına düşen fark BAAB=45BA - AB = 45 olarak bulunur. Basamak çözümlemesi yapıldığında 9(BA)=45    BA=59(B - A) = 45 \implies B - A = 5 ilişkisine ulaşılır. İki basamaklı en büyük ABAB sayısını bulmak için birer rakam olan AA ve BB değerlerinden BB en fazla 9 seçilebilir. Bu durumda A=4A = 4 olur ve aranan en büyük değer 49 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Hatalı etiketlenen koli sayısı ile tek bir kolideki etiket farkını çarparak toplam fazlalık denklemine eşitleyin.
6×(BAAB)=270    BAAB=456 \times (BA - AB) = 270 \implies BA - AB = 45 olur.
Toplamda 6 koli hatalı etiketlenmiş ve bu hata 270 adet fazlalığa neden olmuştur. Koli başına farkı bulmak için toplam fazlalık koli sayısına bölünür.
2
İki basamaklı BABA ve ABAB sayılarını basamak çözümlemesi kullanarak birbirinden çıkarın.
BAAB=(10B+A)(10A+B)=9(BA)=45    BA=5BA - AB = (10B + A) - (10A + B) = 9(B - A) = 45 \implies B - A = 5 elde edilir.
Sayıların basamak değerlerini yazarak aralarındaki rakamsal ilişkiyi bulmak için çözümleme yapılır.
3
B=A+5B = A + 5 koşulunu sağlayan ve ABAB sayısını en büyük yapan rakamları belirleyin.
BB en fazla 9 olabileceğinden, A=4A = 4 ve B=9B = 9 olur. Buradan en büyük ABAB sayısı 49 olarak bulunur.
ABAB sayısının en büyük olması için onlar basamağındaki AA rakamının en büyük seçilmesi gerekir. BB bir rakam olduğundan en fazla 9 değerini alabilir.

Key Concept

İki basamaklı sayıların çözümlenmesi ve değer aralığı analizi ile sayı problemlerinin çözümü.
Question 829Question

Bir pastanede üretilen kurabiyeler, her bir pakette 8 veya 12 kurabiye olacak şekilde paketlenmiştir. Bu pastanede başlangıçta 12'li paketlerin sayısı, 8'li paketlerin sayısının 2 katıdır.

Daha sonra, 12'li paketlerin bir kısmı açılarak içlerindeki kurabiyelerin tamamı her bir pakette 8 kurabiye olacak şekilde yeniden paketlenmiştir. Son durumda pastanedeki 8'li paketlerin sayısı 12'li paketlerin sayısına eşit olmuştur.

Buna göre, başlangıçtaki 12'li paketlerin yüzde kaçı açılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 20

Answer

Başlangıçtaki 12'li paketlerin %20'si açılmıştır.
Başlangıçta xx adet 8'li ve 2x2x adet 12'li paket vardır. Açılan yy adet 12'li paketten 12y12y kurabiye elde edilir. Bu kurabiyelerle 1.5y1.5y adet yeni 8'li paket yapılır. Son durumda 8'li paket sayısı x+1.5yx + 1.5y, 12'li paket sayısı ise 2xy2x - y olur. Bunlar eşitlendiğinde x=2.5yx = 2.5y yani y=0.4xy = 0.4x bulunur. Açılan paketlerin başlangıçtaki 12'li paketlere oranı 0.4x2x=0.2\frac{0.4x}{2x} = 0.2 olup bu da yüzde 20'ye karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki paket sayılarını değişkenlerle ifade etme
8'li paket sayısı xx ise 12'li paket sayısı 2x2x olur.
Başlangıçta 12'li paketlerin sayısının 8'li paketlerin sayısının 2 katı olduğu belirtilmiştir.
2
Açılan paketlerden elde edilen yeni paket sayısını hesaplama
Açılan 12'li paket sayısı yy olsun. Bu paketlerden çıkan toplam kurabiye sayısı 12y12y olur. Bu kurabiyelerle 12y8=1.5y\frac{12y}{8} = 1.5y adet yeni 8'li paket oluşturulur.
Açılan paketlerdeki tüm kurabiyeler 8'li paketler halinde yeniden paketlenmektedir.
3
Son durumdaki paket sayılarını eşitleyerek değişkenler arasındaki ilişkiyi bulma
Son durumda kalan 12'li paket sayısı 2xy2x - y, 8'li paket sayısı ise x+1.5yx + 1.5y olur. Bu iki değer eşitlendiğinde: x+1.5y=2xy    x=2.5y    y=0.4xx + 1.5y = 2x - y \implies x = 2.5y \implies y = 0.4x elde edilir.
Son durumda 8'li paket sayısının 12'li paket sayısına eşit olduğu verilmiştir.
4
Açılan 12'li paketlerin oranını yüzde olarak bulma
Açılma oranı: y2x=0.4x2x=0.2\frac{y}{2x} = \frac{0.4x}{2x} = 0.2 yani %20\%20'dir.
Bizden açılan 12'li paket sayısın��n (yy), başlangıçtaki 12'li paket sayısına (2x2x) oranı istenmiştir.

Key Concept

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma

Alternative Method

Değişken kullanmak yerine başlangıçtaki 8'li paket sayısına 10 diyerek somut değerler üzerinden gidilebilir. Bu durumda 12'li paket sayısı 20 olur. Toplam kurabiye sayısı 10×8+20×12=32010 \times 8 + 20 \times 12 = 320 olur. Son durumda 8'li ve 12'li paket sayıları eşit ve NN olsun. Toplam kurabiye değişmeyeceğinden 8N+12N=320    20N=320    N=168N + 12N = 320 \implies 20N = 320 \implies N = 16 bulunur. Son durumda 12'li paket sayısı 16 olduğuna göre, açılan 12'li paket sayısı 2016=420 - 16 = 4 olur. Başlangıçtaki 20 adet 12'li paketin 4 tanesi açıldığına göre açılma oranı 4/20=%204/20 = \%20 olarak bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 830Question

Bir iş merkezinde A ve B tipi olmak üzere toplam 60 adet ofis bulunmaktadır. Bu ofislerin bir kısmı dolu, geri kalanları ise boştur.

* A tipi ofislerin kapasitesi en fazla 4 kişi, B tipi ofislerin kapasitesi ise en fazla 6 kişidir.
* Dolu olan her bir A tipi ofiste tam kapasiteyle (4 kişi), dolu olan her bir B tipi ofiste ise tam kapasiteyle (6 kişi) çalışılmaktadır.
* Bu iş merkezindeki toplam dolu ofis sayısı 42'dir.
* Dolu ofislerde çalışan toplam kişi sayısı 188'dir.
* İş merkezindeki A tipi ofislerin toplam sayısı, B tipi ofislerin toplam sayısının 3 katıdır.

Buna göre, bu iş merkezindeki B tipi boş ofis sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

B tipi boş ofis sayısı 5'tir.
İş merkezindeki toplam B tipi ofis sayısı 15, denklem sistemi çözüldüğünde elde edilen dolu B tipi ofis sayısı ise 10'dur. B tipi toplam ofis sayısından dolu olanlar çıkarıldığında boş ofis sayısı 5 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
A ve B tipi ofislerin toplam sayılarını belirleyelim.
B tipi ofis sayısı bb ise A tipi ofis sayısı 3b3b olur. Toplam ofis sayısı 3b+b=60    4b=60    b=153b + b = 60 \implies 4b = 60 \implies b = 15 ve a=45a = 45 bulunur.
İş merkezindeki A tipi ofis sayısının B tipi ofis sayısının 3 katı olduğu bilgisi verilmiştir.
2
Dolu A ve B tipi ofis sayılarını bulmak için denklem kuralım.
Dolu A tipi ofis sayısı xx, dolu B tipi ofis sayısı yy olsun. Bu durumda, toplam dolu ofis sayısı x+y=42x + y = 42 ve dolu ofislerde çalışan toplam kişi sayısı 4x+6y=1884x + 6y = 188 olur.
Dolu ofislerde çalışan kişi sayıları ofis tiplerinin kapasitelerine göre belirlenir.
3
Elde edilen denklem sistemini çözerek dolu B tipi ofis sayısını (yy) bulalım.
Birinci denklemi 4-4 ile çarpıp ikinci denklemle toplarsak: 4x4y=168-4x - 4y = -168 ve 4x+6y=188    2y=20    y=104x + 6y = 188 \implies 2y = 20 \implies y = 10 bulunur. Buradan dolu A tipi ofis sayısı da x=32x = 32 olur.
İki bilinmeyenli denklem sistemini yok etme metodu ile çözerek dolu B tipi ofis sayısına ulaşırız.
4
B tipi boş ofis sayısını hesaplayalım.
B tipi toplam ofis sayısı 15 ve dolu B tipi ofis sayısı 10 olduğuna göre, boş ofis sayısı 1510=515 - 10 = 5 olarak bulunur.
Bir ofis tipindeki boş ofis sayısı, o tipteki toplam ofis sayısından dolu olanların çıkarılmasıyla elde edilir.

Key Concept

İki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemleri kurma ve çözme yöntemiyle sayı problemlerinin modellenmesi.

Alternative Method

Denklem kurmak yerine şıklardan gidilebilir. Toplam 15 adet B tipi ofis olduğu bilinmektedir. Eğer boş B tipi ofis sayısı 5 ise, dolu B tipi ofis sayısı 10 olur. Dolu ofislerin toplamı 42 olduğundan, dolu A tipi ofis sayısı 32 olmalıdır. Bu durumda toplam çalışan sayısı 32×4+10×6=128+60=18832 \times 4 + 10 \times 6 = 128 + 60 = 188 olur ve soruda verilen bilgiyi doğrular.
Estimated Time:2m 0s
Question 831Question

Bir güneş enerjisi firması, müşterilerine sunmak üzere Standart ve Premium olmak üzere iki farklı montaj paketi hazırlamıştır. Bu paketlerin içerdiği panel sayıları ve montaj süreleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Paket TürüPanel Sayısı (Adet)Montaj Süresi (Saat)
Standart6644
Premium101055

Bu firmadan belirli sayıda Standart ve Premium paket satın alan bir grup müşterinin tüm montaj işlemleri toplam 8080 saat sürmüştür. Satın alınan tüm Premium paketlerdeki toplam panel sayısı, Standart paketlerdeki toplam panel sayısından 2020 adet fazladır.

Buna göre, bu grup müşteri toplam kaç adet Standart paket satın almıştır?

Show answer & explanation

Answer: 1010

Answer

Standart paket sayısı 10 olarak bulunur.
Doğru seçenekte verilen 10 değeri, kurulan denklem sisteminin çözümünden elde edilen Standart paket sayısıdır. Toplam montaj süresi denklemi 4x+5y=804x + 5y = 80 ve panel sayısı farkı denklemi 10y6x=2010y - 6x = 20 (sadeleştirilmiş haliyle 5y3x=105y - 3x = 10) ortak çözüldüğünde Standart paket sayısı (xx) 10, Premium paket sayısı (yy) ise 8 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Satın alınan Standart paket sayıs�� xx, Premium paket sayısı yy olarak belirlenir ve toplam montaj süresini veren denklem kurulur.
4x+5y=804x + 5y = 80 denklemi elde edilir.
Her bir Standart paket 4 saat, Premium paket 5 saat montaj süresi gerektirdiğinden ve toplam süre 80 saat olduğundan bu denklem kurulur.
2
Toplam panel sayıları arasındaki ilişkiyi veren denklem kurulur ve sadeleştirilir.
10y6x=20Rightarrow5y3x=1010y - 6x = 20 Rightarrow 5y - 3x = 10 denklemi elde edilir.
Premium paketlerdeki toplam panel sayısı 10y10y, Standart paketlerdeki toplam panel sayısı 6x6x'tir. Premium panel sayısı Standart'tan 20 fazla olduğundan fark 20'ye eşitlenir ve işlem kolaylığı için denklem 2 ile sadeleştirilir.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemi yok etme yöntemi kullanılarak çözülür.
(4x+5y)(5y3x)=8010Rightarrow7x=70Rightarrowx=10(4x + 5y) - (5y - 3x) = 80 - 10 Rightarrow 7x = 70 Rightarrow x = 10 bulunur.
Her iki denklemde de +5y+5y terimi ortak olduğundan, taraf tarafa çıkarma işlemi yapılarak yy değişkeni yok edilir ve Standart paket sayısı olan xx değeri doğrudan bulunur.

Key Concept

İki Bilinmeyenli Denklem Sistemleri yardımıyla Sayı Problemlerinin Çözümü
Question 832Question

Bir okul kantinindeki otomat makinesinde meyve suyu ve süt olmak üzere iki çeşit içecek satılmaktadır. Bu içeceklerin satış fiyatları ve boş şişelerinin geri dönüşüm kutusuna atılması durumunda elde edilen iade (depozito) bedelleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

İçecek TürüSatış Fiyatı (TL)Boş Şişe İade Bedeli (TL)
Meyve Suyu181822
Süt242433

Bu otomattan belirli bir günde toplam 7070 adet içecek satın alınmış ve bu alımlar için toplam 14401440 TL ödenmiştir. Gün sonunda satın alınan bu içeceklerin tamamının boş şişeleri geri dönüşüm kutusuna atılarak iade bedelleri alınmıştır.

Buna göre, süt şişelerinin geri iadesinden elde edilen toplam iade bedeli kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 90

Answer

Süt şişelerinin geri iadesinden elde edilen toplam iade bedeli 90 TL'dir.
Doğru yanıt olan 90 değeri, otomattan satın alınan 30 adet süt şişesinin her birinin 3 TL olan iade bedeliyle çarpılması (30×3=9030 \times 3 = 90) sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Satın alınan meyve suyu ve süt miktarları için değişkenler belirlenir ve toplam içecek sayısı denklemi kurulur.
Meyve suyu sayısı mm ve süt sayısı ss olsun. Toplam içecek sayısı: m+s=70m + s = 70.
İki bilinmeyenli bir denklem sistemi oluşturmak için birinci bağıntıyı elde etmek.
2
İçeceklerin birim fiyatları kullanılarak toplam ödenen tutar üzerinden ikinci denklem kurulur.
18m+24s=144018m + 24s = 1440 TL.
Toplam harcama miktarını veren denklem ile sistemin ikinci bağıntısını elde etmek.
3
Kurulan iki bilinmeyenli denklem sistemi yok etme yöntemiyle çözülür.
İkinci denklem 6 ile sadeleştirildiğinde 3m+4s=2403m + 4s = 240 elde edilir. Birinci denklem 3 ile çarpılarak (3m+3s=2103m + 3s = 210) bu denklemden çıkarılırsa, s=30s = 30 ve buradan m=40m = 40 bulunur.
Satın alınan meyve suyu ve süt adetlerini tek tek belirlemek.
4
Süt şişelerinden elde edilen toplam iade bedeli hesaplanır.
30×3=9030 \times 3 = 90 TL.
İstenen süt şişesi adetini birim iade bedeliyle çarparak sonuca ulaşmak.

Key Concept

İki Bilinmeyenli Denklem Sistemleri ve Sayı Problemleri
Question 833Question

Bir müzeye giriş ücretleri ve gruplara uygulanan indirim oranları ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Müzenin kişi başı tam giriş ücreti 30 TL30\text{ TL}'dir.
* Kişi sayısı en az 10, en fazla 24 olan gruplardaki her bir kişiye giriş ücretinde 5 TL5\text{ TL} indirim uygulanmaktadır.
* Kişi sayısı en az 25 olan gruplardaki her bir kişiye ise giriş ücretinde 8 TL8\text{ TL} indirim uygulanmaktadır.

Bu müzeyi aynı gün ziyaret eden iki farklı gruptan birinci gruptaki kişi sayısı, ikinci gruptaki kişi sayısının 2 katıdır.

Bu iki grubun müzeye ödediği toplam ücret 1035 TL1035\text{ TL} olduğuna göre, ikinci gruptaki kişi sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

İkinci gruptaki kişi sayısı 15'tir.
İkinci gruptaki kişi sayısı 15 olarak alındığında, bu grup 10 ile 24 kişi arasında olduğu için kişi başı 25 TL öder ve toplam ödemesi 375 TL olur. Birinci grup ise bunun iki katı olan 30 kişiden oluşur ve 25 kişiden fazla olduğu için kişi başı 22 TL öder, toplam ödemesi 660 TL olur. İki grubun toplam ödemesi 375 + 660 = 1035 TL olarak şartı sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Gruplardaki kişi sayılarını değişkenler cinsinden belirleme
İkinci grubun kişi sayısı xx ise birinci grubun kişi sayısı 2x2x olur.
Birinci grubun kişi sayısının ikinci grubun kişi sayısının 2 katı olduğu belirtilmiştir.
2
Kişi sayılarına göre indirimli fiyatları ve toplam ücret denklemini oluşturma
xx sayısının 10x<2510 \leq x < 25 aralığında olduğu varsayıldığında, ikinci grup kişi başı 305=25 TL30 - 5 = 25\text{ TL} öder. Bu durumda birinci grubun kişi sayısı 2x252x \geq 25 olacağından birinci grup kişi başı 308=22 TL30 - 8 = 22\text{ TL} öder. Denklem: 25x+22(2x)=103525 \cdot x + 22 \cdot (2x) = 1035 olarak kurulur.
Grupların kişi sayıları farklı indirim aralıklarına denk geldiği için kişi başı ücretler farklılaşmaktadır.
3
Kurulan denklemi çözerek bilinmeyeni bulma ve aralık kontrolü yapma
25x+44x=1035    69x=1035    x=1525x + 44x = 1035 \implies 69x = 1035 \implies x = 15 bulunur. Bulunan 1515 değeri 10x<2510 \leq x < 25 koşulunu ve 215=30252 \cdot 15 = 30 \geq 25 koşulunu sağlamaktadır.
Denklemin çözümünden elde edilen değerin başlangıçta kabul edilen aralık kabulleriyle uyuşup uyuşmadığı doğrulanmalıdır.

Key Concept

Sayı Problemlerinde aralıklara göre değişen doğrusal ilişkileri kullanarak denklem kurma ve çözme.

Alternative Method

Seçeneklerde verilen değerler doğrudan denenerek toplam bilet fiyatının 1035 TL olup olmadığı kontrol edilebilir. Örneğin 15 değeri için gruplar 15 ve 30 kişidir. 15 kişilik grup için kişi başı bilet 25 TL, 30 kişilik grup için ise 22 TL olduğundan toplam tutar 15×25+30×22=375+660=1035 TL15 \times 25 + 30 \times 22 = 375 + 660 = 1035\text{ TL} olarak kolayca bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 834Question

Bir çiçekçi, elindeki güller ve papatyalarla her bir buket içinde eşit sayıda çiçek olacak şekilde iki farklı türde buket hazırlamaktadır. Buketlerin içerdiği çiçek sayıları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Buket TürüGül SayısıPapatya Sayısı
1. Tür35
2. Tür53

Çiçekçinin hazırladığı 1. tür buketlerin sayısı, 2. tür buketlerin sayısının 2 katından 4 eksiktir.

Çiçekçi bu buketlerin tamamını hazırlamak için toplam 131 adet gül kullandığına göre, bu buketlerde kullanılan toplam papatya sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 149

Answer

Hazırlanan buketlerde kullanılan toplam papatya sayısı 149'dur.
Verilen ilişkiler doğrultusunda 2. tür buket sayısı xx alındığında, 1. tür buket sayısı 2x42x-4 olur. Gül sayıları üzerinden kurulan 3(2x4)+5x=1313(2x-4) + 5x = 131 denklemi çözüldüğünde x=13x=13 bulunur. Buradan 1. tür buket sayısı 22, 2. tür buket sayısı 13 olarak elde edilir. Toplam papatya sayısı ise 22×5+13×3=14922 \times 5 + 13 \times 3 = 149 olur.

Step-by-Step Solution

1
Buket sayıları için değişken tanımlama ve bağıntı kurma
2. tür buket sayısı xx olarak belirlenirse, 1. tür buket sayısı 2x42x - 4 olur.
Soruda verilen 1. tür buket sayısının, 2. tür buket sayısının 2 katından 4 eksik olduğu bilgisi cebirsel olarak ifade edilmiştir.
2
Kullanılan toplam gül sayısı üzerinden denklem oluşturma ve çözme
3(2x4)+5x=1316x12+5x=13111x=143x=133(2x - 4) + 5x = 131 \Rightarrow 6x - 12 + 5x = 131 \Rightarrow 11x = 143 \Rightarrow x = 13 bulunur.
1. tür buketlerin her birinde 3 gül, 2. tür buketlerin her birinde 5 gül bulunduğu bilgisi kullanılarak toplam gül sayısına eşitlenmiştir.
3
Buket türlerinin adetlerini bulma
1. tür buket sayısı 2(13)4=222(13) - 4 = 22 adet, 2. tür buket sayısı ise 1313 adettir.
Bulunan xx değeri yerine yazılarak her bir buket türünün toplam miktarı hesaplanmıştır.
4
Toplam papatya sayısını hesaplama
5×22+3×13=110+39=1495 \times 22 + 3 \times 13 = 110 + 39 = 149 adet papatya bulunur.
1. tür buketlerde 5'er, 2. tür buketlerde 3'er adet papatya kullanıldığı bilgisiyle toplam papatya miktarına ulaşılmıştır.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen değişkenler arasında doğrusal bağıntı kurma ve birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem çözme

Alternative Method

Denklem kurmak yerine sayısal tahminlerden gidilebilir. Toplam gül sayısı 131 tek bir sayı olduğundan ve 2. tür buketlerdeki gül sayısı 5 (sonu 0 veya 5 ile biten bir sayı) olduğundan, 1. tür buketlerin gül toplamı (3×Buket Sayısı3 \times \text{Buket Sayısı}) tek sayı olmalıdır. Buradan deneme yanılma yapılarak da sonuca ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 835Question

Bir şehrin bisiklet paylaşım sisteminde A ve B olmak üzere iki farklı tipte toplam 34 adet istasyon bulunmaktadır. Bu istasyonlardaki bisikletler ve park yerleri ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Başlangıçta tüm istasyonlardaki bisiklet park yerleri tamamen doludur.
* Gün içinde A tipi istasyonların yarısının her birinden 3'er bisiklet, B tipi istasyonların ise ��çte birinin her birinden 5'er bisiklet alınmıştır.
* Son durumda sistemdeki toplam boş park yeri sayısı 54 olmuştur.

Buna göre, bu bisiklet paylaşım sistemindeki B tipi istasyon sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 18

Answer

B tipi istasyon sayısı 18'dir.
B tipi istasyon sayısı yy, A tipi istasyon sayısı xx olarak belirlendiğinde; toplam istasyon sayısı x+y=34x + y = 34 ve boş park yerlerinin toplamı 1.5x+53y=541.5x + \frac{5}{3}y = 54 olarak yazılır. Bu denklem sistemi çözüldüğünde y=18y = 18 ve x=16x = 16 değerleri elde edilir. Dolayısıyla B tipi istasyon sayısı 18'dir.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenlerin tanımlanması ve istasyon sayısına göre ilk denklemin kurulması.
A tipi istasyon sayısı xx, B tipi istasyon sayısı yy olsun. Toplam istasyon sayısı 34 olduğundan x+y=34x + y = 34 denklemi elde edilir.
İstasyonlar arasındaki ilişkiyi cebirsel olarak ifade etmek.
2
Alınan bisiklet miktarlarına ve oluşan boş park yeri sayısına göre ikinci denklemin kurulması.
A tipi istasyonların yarısından (x/2x/2) 3'er bisiklet alınırsa 3x2=3x23 \cdot \frac{x}{2} = \frac{3x}{2} boş yer oluşur. B tipi istasyonların üçte birinden (y/3y/3) 5'er bisiklet alınırsa 5y3=5y35 \cdot \frac{y}{3} = \frac{5y}{3} boş yer oluşur. Toplam boş yer sayısı 54 olduğuna göre, 3x2+5y3=54\frac{3x}{2} + \frac{5y}{3} = 54 denklemi elde edilir.
Oluşan boş yer miktarını veren bağıntıyı kurmak.
3
İkinci denklemin paydalarının eşitlenerek sadeleştirilmesi.
3x2+5y3=54    9x+10y6=54    9x+10y=324\frac{3x}{2} + \frac{5y}{3} = 54 \implies \frac{9x + 10y}{6} = 54 \implies 9x + 10y = 324 denklemi elde edilir.
İşlemleri kolaylaştırmak için rasyonel ifadeyi tam sayılı denkleme dönüştürmek.
4
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sisteminin çözülmesi.
x+y=34x + y = 34 denkleminden x=34yx = 34 - y ifadesi bulunur. Bu ifade 9x+10y=3249x + 10y = 324 denkleminde yerine yazılırsa: 9(34y)+10y=324    3069y+10y=324    y=189(34 - y) + 10y = 324 \implies 306 - 9y + 10y = 324 \implies y = 18 bulunur.
Soruda istenen B tipi istasyon sayısını (yy) bulmak.

Key Concept

İki Bilinmeyenli Doğrusal Denklem Sistemleri ve Sayı Problemleri Kurma
Question 836Question

Bir metro hattında sefer yapan bir tren, her biri eşit yolcu kapasitesine sahip 66 vagondan oluşmaktadır. Bu trendeki yolcu sayıları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* İlk 33 vagondaki toplam yolcu sayısı, trenin toplam yolcu kapasitesinin 14\frac{1}{4}'ine eşittir.
* Son 33 vagondaki toplam yolcu sayısı, ilk 33 vagondaki toplam yolcu sayısının 22 katından 4040 eksiktir.
* Bir durakta, ilk 33 vagondan toplam 4040 yolcu inmiş, son 33 vagondan ise toplam 6060 yolcu inmiştir. Trendeki diğer vagonlardan yolcu inmemiş ve trene yeni yolcu binmemiştir.
* Son durumda trendeki toplam yolcu sayısı, trenin toplam yolcu kapasitesinin 13\frac{1}{3}'üne eşit olmuştur.

Buna göre, başlangıçta trendeki toplam yolcu sayısı kaçt��r?

Show answer & explanation

Answer: 212212

Answer

Başlangıçtaki toplam yolcu sayısı 212212'dir.
Trenin vagon kapasitesi CC olarak belirlendiğinde, verilen sözel ifadelerden ilk 3 vagondaki yolcu sayısı 15C1{}5C, son 3 vagondaki yolcu sayısı 3C403C - 40 ve başlangıçtaki toplam yolcu sayısı 45C404{}5C - 40 olarak elde edilir. Duraktaki toplam 100 kişilik azalmayla birlikte son durumdaki yolcu sayısı 45C1404{}5C - 140 olur. Bu sayı toplam kapasitenin üçte biri olan 2C2C'ye eşitlendiğinde vagon kapasitesi C=56C = 56 bulunur. Buradan başlangıçtaki toplam yolcu sayısı 45×5640=2124{}5 \times 56 - 40 = 212 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Trenin her bir vagonunun kapasitesine CC diyelim. Bu durumda trenin toplam yolcu kapasitesi 6C6C olur. Verilen ilk bilgiyi kullanarak ilk 33 vagondaki yolcu sayısını (P1P_1) ifade edelim.
P1=14×6C=15CP_1 = \frac{1}{4} \times 6C = 1{}5C
İlk 3 vagondaki yolcu sayısı toplam kapasitenin dörtte birine eşit olarak verilmiştir.
2
Son 33 vagondaki yolcu sayısını (P2P_2), ilk 33 vagondaki yolcu sayısının 22 katından 4040 eksik olacak şekilde ifade edelim ve başlangıçtaki toplam yolcu sayısını CC cinsinden bulalım.
P2=2×(15C)40=3C40P_2 = 2 \times (1{}5C) - 40 = 3C - 40
Başlangıçtaki toplam yolcu sayısı: P1+P2=15C+3C40=45C40P_1 + P_2 = 1{}5C + 3C - 40 = 4{}5C - 40
Son 3 vagondaki yolcu sayısının ilişkisi ilk 3 vagondakine bağlı olarak tanımlanmıştır.
3
Durakta vagonlardan inen yolcu sayılarını hesaba katarak yeni toplam yolcu sayısını belirleyelim ve bunu son durumdaki toplam kapasite ilişkisine eşitleyelim.
Yeni toplam yolcu sayısı: (P140)+(P260)=45C140(P_1 - 40) + (P_2 - 60) = 4{}5C - 140
Son durum ilişkisi: 45C140=13×6C=2C4{}5C - 140 = \frac{1}{3} \times 6C = 2C
İlk 3 vagondan 40 yolcu, son 3 vagondan 60 yolcu indiği ve bu durumun trenin toplam kapasitenin üçte birine karşılık geldiği belirtilmiştir.
4
Elde edilen denklemi çözerek CC değerini bulalım ve ard��ndan başlangıçtaki toplam yolcu sayısını hesaplayalım.
45C2C=140    25C=140    C=564{}5C - 2C = 140 \implies 2{}5C = 140 \implies C = 56
Başlangıçtaki toplam yolcu sayısı: 45×5640=25240=2124{}5 \times 56 - 40 = 252 - 40 = 212
Vagon kapasitesi bulunduktan sonra başlangıçtaki toplam yolcu sayısı formülünde yerine yazılarak sonuca ulaşılır.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri değişkenler kullanarak denklem sistemine dönüştürme ve çözme.

Alternative Method

Bilinmeyenleri vagon kapasitesi yerine doğrudan toplam kapasite üzerinden tanımlayarak da çözüme ulaşılabilir. Trenin toplam kapasitesine TT denirse, ilk 3 vagondaki yolcu sayısı P1=T4P_1 = \frac{T}{4}, son 3 vagondaki yolcu sayısı ise P2=T240P_2 = \frac{T}{2} - 40 olur. Durakta gerçekleşen inişlerden sonra trendeki toplam yolcu sayısı (P1+P2)100=3T4140(P_1 + P_2) - 100 = \frac{3T}{4} - 140 olur. Bu değer T3\frac{T}{3}'e eşitlenerek T=336T = 336 bulunur. Buradan başlangıçtaki toplam yolcu sayısı 3×336440=212\frac{3 \times 336}{4} - 40 = 212 olarak hesaplanır.
Estimated Time:2m 0s
Question 837Question

Bir serada yetiştirilen domatesler, her birinde kendi içinde eşit sayıda domates bulunan küçük veya büyük boy kasalara doldurulacaktır.

* Küçük kasalardaki domates sayısı, büyük kasalardaki domates sayısının yarısından 44 fazladır.
* Seradaki domateslerin tamamı, sadece küçük kasalar kullanılarak doldurulduğunda 3030 kasa tam dolmaktadır.
* Seradaki domateslerin tamamı, sadece büyük kasalar kullanılarak doldurulduğunda ise 1818 kasa tam dolmakta ve geriye 1212 adet domates kalmaktadır.

Buna göre, bir küçük kasada kaç adet domates vardır?

Show answer & explanation

Answer: 22

Answer

Bir küçük kasadaki domates sayısı 22'dir.
Küçük kasadaki domates sayısı yy, büyük kasadaki domates sayısı xx olarak tanımlandığında, verilen bilgilerden y=x2+4y = \frac{x}{2} + 4 ve dolayısıyla x=2y8x = 2y - 8 elde edilir. Toplam domates sayısı her iki paketleme türünde de aynı olacağından 30y=18x+1230y = 18x + 12 eşitliği yazılır. Bu eşitlikte xx yerine 2y82y - 8 yazıldığında 30y=18(2y8)+1230y = 18(2y - 8) + 12 denklemi elde edilir. Denklem çözüldüğünde 30y=36y1326y=132y=2230y = 36y - 132 \Rightarrow 6y = 132 \Rightarrow y = 22 sonucuna ulaşılır. Bu değer bir küçük kasadaki domates sayısını vermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Küçük kasadaki domates sayısını yy, büyük kasadaki domates sayısını xx değişkeni ile ifade edip aralarındaki ilişkiyi yazalım.
y=x2+4x=2y8y = \frac{x}{2} + 4 \Rightarrow x = 2y - 8 elde edilir.
Küçük kasadaki domates sayısının, büyük kasadakinin yarısından 44 fazla olduğu belirtilmiştir. Denklem çözümünü kolaylaştırmak adına xx değerini yy türünden ifade ederiz.
2
Toplam domates miktarını her iki durum için de birbirine eşitleyen denklemi kuralım.
30y=18x+1230y = 18x + 12
Toplam domates sayısı, 30 küçük kasanın kapasitesine veya 18 büyük kasanın kapasitesine 12 eklenmesine eşittir.
3
Birinci adımda bulduğumuz x=2y8x = 2y - 8 ifadesini ikinci adımdaki denklemde yerine yazarak yy değerini çözelim.
30y=18(2y8)+1230y=36y144+126y=132y=2230y = 18(2y - 8) + 12 \Rightarrow 30y = 36y - 144 + 12 \Rightarrow 6y = 132 \Rightarrow y = 22 bulunur.
Soruda bizden istenen küçük kasadaki domates sayısı (yy) olduğu için tek bilinmeyenli denklemi çözerek sonuca ulaşırız.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler yardımıyla sayı problemi çözme

Alternative Method

Denklem çözmek yerine seçenekler elenerek de kontrol edilebilir. Ancak en sistematik yol, küçük kasadaki domates sayısına yy deyip toplam domates miktarını yy cinsinden ifade etmektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 838Question

Bir kafede bulunan masalar 4 kişilik veya 6 kişiliktir. Bu kafedeki 4 kişilik masaların bir kısmında dörder kişi oturmakta, geri kalan 4 kişilik masaların her birinde ise ikişer sandalye boş kalmaktadır. 6 kişilik masaların ise tamamında altışar kişi oturmaktadır.

Bu kafede toplam 18 masa, boş kalan toplam 10 sandalye ve kafede oturan toplam 80 müşteri bulunmaktadır.

Buna göre, kafede bulunan toplam 4 kişilik masa sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

Kafede bulunan toplam 4 kişilik masa sayısı 9'dur.
Kafedeki toplam masa sayısı 18, boş sandalye sayısı 10 ve oturan kişi sayısı 80'dir. 4 kişilik masaların her birinde 2 sandalye boş kaldığına göre, bu durumda 5 adet kısmen dolu masa vardır. Geriye kalan 13 masa ise tam doludur. Tam dolu 4 kişilik masa sayısı xx, 6 kişilik masa sayısı zz dersek, x+z=13x+z=13 olur. Müşteri sayısı denkleminden 4x+6z+10=80    4x+6z=704x + 6z + 10 = 80 \implies 4x + 6z = 70 elde edilir. Bu iki bilinmeyenli denklem sistemi çözüldüğünde x=4x=4 ve z=9z=9 bulunur. Toplam 4 kişilik masa sayısı ise tam dolu ve kısmen dolu olanların toplamı olup 4+5=94+5=9 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenlerin tanımlanması ve boş sandalye sayısından yola çıkarak kısmen dolu masaların belirlenmesi
Kısmen dolu 4 kişilik masa sayısı y=5y = 5 olarak bulunur.
4 kişilik masaların bir kısmında 4 kişi oturmakta (0 boş sandalye), kalan kısmında ise her masada 2 sandalye boş kalmaktadır. Toplam boş sandalye sayısı 10 olduğuna göre, boş sandalyesi olan 4 kişilik masa sayısı yy olmak üzere, 2y=10    y=52y = 10 \implies y = 5 olur.
2
Toplam masa sayısı denkleminden tam dolu 4 kişilik ve 6 kişilik masa sayıları arasında ilişki kurulması
x+z=13x + z = 13 denklemi elde edilir.
Kafedeki tam dolu 4 kişilik masa sayısı xx, 6 kişilik masa sayısı zz olsun. Toplam masa sayısı 18 olduğuna göre, x+y+z=18    x+5+z=18    x+z=13x + y + z = 18 \implies x + 5 + z = 18 \implies x + z = 13 olur.
3
Müşteri sayısı bilgisini kullanarak ikinci bir denklem elde edilmesi ve bu denklemlerin ortak çözülmesi
z=9z = 9 ve x=4x = 4 bulunur.
Kafedeki toplam müşteri sayısı 80'dir. Dolu 4 kişilik masalarda 4x4x kişi, kısmen dolu masalarda 2y=2×5=102y = 2 \times 5 = 10 kişi ve 6 kişilik masalarda 6z6z kişi oturmaktadır. Buradan 4x+10+6z=80    4x+6z=70    2x+3z=354x + 10 + 6z = 80 \implies 4x + 6z = 70 \implies 2x + 3z = 35 denklemi kurulur. x+z=13x + z = 13 denklemini 2-2 ile çarpıp taraf tarafa toplarsak: 2x2z=26-2x - 2z = -26 ve 2x+3z=352x + 3z = 35 ifadelerinden z=9z = 9 bulunur. x+z=13    x+9=13    x=4x + z = 13 \implies x + 9 = 13 \implies x = 4 elde edilir.
4
Toplam 4 kişilik masa sayısının hesaplanması
Toplam 4 kişilik masa sayısı 4+5=94 + 5 = 9 olarak bulunur.
Kafedeki 4 kişilik masa sayısı, tam dolu masalar ile kısmen dolu masaların toplamıdır. Bu değer x+y=4+5=9x + y = 4 + 5 = 9 olur.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dönüştürme ve denklem sistemlerini çözme.
Estimated Time:2m 0s
Question 839Question

Bir okul kütüphanesine yeni alınan kitapların tamamı, her bir rafta eşit sayıda kitap olacak şekilde boş raflara dizilecektir.

* Kitaplar 1212 rafa dizildiğinde, son raf hariç diğer tüm raflar tamamen dolmakta; son rafta ise 44 kitaplık boş yer kalmaktadır.
* Kitaplar 88 rafa dizildiğinde, her raftaki kitap sayısı ilk durumdaki dolu bir raftaki kitap sayısından 55 fazla olmakta ve tüm raflar tamamen dolmaktadır.

Buna göre, kütüphaneye yeni alınan toplam kitap sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 128

Answer

Toplam kitap sayısı 128'dir.
Kitapların dizilim senaryolarına göre yazılan 12x4=8(x+5)12x - 4 = 8(x+5) denkleminden dolu raf kapasitesi x=11x = 11 bulunur. Buradan toplam kitap sayısı 8×(11+5)=1288 \times (11 + 5) = 128 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
İlk durumdaki dolu bir rafın alacağı kitap sayısına xx diyelim. Bu durumda toplam kitap sayısını veren ifadeyi yazalım.
Toplam kitap sayısı: 12x412x - 4
12 rafın 11 tanesi tamamen dolu (11x11x kitap), son rafta ise 4 kitaplık boş yer kalmıştır yani x4x-4 kitap vardır. Toplamda 11x+x4=12x411x + x - 4 = 12x - 4 kitap olur.
2
İkinci durumdaki raf sayısını ve her raftaki kitap sayısını kullanarak toplam kitap sayısını veren ikinci ifadeyi yazalım.
Toplam kitap sayısı: 8(x+5)8(x + 5)
Kitaplar 8 rafa dizildiğinde her rafta ilk durumdakinden 5 fazla kitap (x+5x+5) bulunmakta ve tüm raflar dolmaktadır.
3
Her iki durumda da toplam kitap sayısı aynı olduğundan bu iki ifadeyi birbirine eşitleyerek xx değerini bulalım.
12x4=8(x+5)    12x4=8x+40    4x=44    x=1112x - 4 = 8(x + 5) \implies 12x - 4 = 8x + 40 \implies 4x = 44 \implies x = 11
Eşitliğin iki tarafındaki benzer terimleri düzenleyip bilinmeyeni çekeriz.
4
Bulduğumuz x=11x = 11 değerini denklemlerden birinde yerine yazarak toplam kitap sayısını hesaplayalım.
8×(11+5)=8×16=1288 \times (11 + 5) = 8 \times 16 = 128
Toplam kitap sayısını bulmak için ikinci durumdaki 8(x+5)8(x+5) ifadesinde xx yerine 1111 yazarız.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dönüştürme ve doğrusal denklem sistemlerini çözme.
Question 840Question

Bir lojistik firması, taşıma kapasiteleri sırasıyla 33 ton ve 55 ton olan A ve B tipi kamyonlarla toplam 120120 ton yük taşıyacaktır.

Bu taşıma işlemiyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
* Kamyonlar her seferinde tamamen dolu olarak hareket etmektedir.
* A tipi kamyonların yaptığı toplam sefer sayısı, B tipi kamyonların yaptığı toplam sefer sayısının en az 22 kat�� olmalıdır.

Buna göre, taşıma işleminin tamamlanması için B tipi kamyonların yaptığı sefer sayısı en fazla kaç olabilir?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

B tipi kamyonların yapabileceği sefer sayısı en fazla 9'dur.
B tipi kamyonların sefer sayısı en fazla 9 olabilir. Toplam yük denkleminden x=4053yx = 40 - \frac{5}{3}y bağıntısı elde edilir ve sefer sayısının tam sayı olması için B tipi kamyon sefer sayısı 3'ün katı olmalıdır. x2yx \ge 2y eşitsizliği çözüldüğünde B tipi kamyon sefer sayısının en fazla 10,91 olabileceği görülür. Bu aralıkta 3'ün katı olan en büyük değer 9'dur.

Step-by-Step Solution

1
Kamyonların sefer sayılarına göre toplam yük denklemini kurma
A tipi kamyonların sefer sayısı xx, B tipi kamyonların sefer sayısı yy olsun. Toplam taşınan yük 120120 ton olduğuna göre denklemimiz: 3x+5y=1203x + 5y = 120 olur.
Her kamyonun taşıdığı yük miktarı ile sefer sayısının çarpımı toplam yükü vermelidir.
2
Sefer sayılarının tam sayı olma koşulunu analiz etme
3x=1205y    x=4053y3x = 120 - 5y \implies x = 40 - \frac{5}{3}y elde edilir. Sefer sayısı negatif olamayacak bir tam sayı olduğundan, yy değeri mutlaka 33'ün bir katı (0,3,6,9,0, 3, 6, 9, \dots) olmalıdır.
Kamyon sefer sayısının fiziksel olarak tam sayı olması zorunluluğundan yy değişkeninin kısıtını belirlemek için.
3
Eşitsizlik kısıtlamasını uygulayarak en büyük sefer sayısını belirleme
A tipi sefer sayısı, B tipi sefer sayısının en az 2 katı olmalıdır: x2yx \ge 2y. Bir önceki adımda bulduğumuz xx değerini yerine yazarsak: 4053y2y    40113y    12011y    y1201110,9140 - \frac{5}{3}y \ge 2y \implies 40 \ge \frac{11}{3}y \implies 120 \ge 11y \implies y \le \frac{120}{11} \approx 10,91 elde edilir. yy değeri 3'ün katı olan bir doğal sayı olduğuna göre bu koşulu sağlayan en büyük yy değeri 99 olarak bulunur.
Verilen kat ilişkisine dayalı eşitsizliği çözerek en büyük sınır değerine ulaşmak için.

Key Concept

Sayı problemlerinde doğrusal denklem sistemleri, eşitsizlik kısıtları ve tam sayı bölünebilme özelliklerinin birlikte uygulanması

Alternative Method

Deneme metoduyla değer tablosu oluşturulabilir. yy değerine sırasıyla 3'ün katları olan 0,3,6,9,120, 3, 6, 9, 12 değerleri verilerek karşılık gelen xx değerleri x=4053yx = 40 - \frac{5}{3}y formülünden hesaplanır. y=9y = 9 için x=25x = 25 bulunur ve 252925 \ge 2 \cdot 9 (yani 251825 \ge 18) koşulu sağlanır. Bir sonraki kat olan y=12y = 12 için x=20x = 20 bulunur fakat 2021220 \ge 2 \cdot 12 (yani 202420 \ge 24) koşulu sağlanmadığı için en büyük değerin 9 olduğu bu şekilde de görülebilir.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 42 / 45Next
Problemler Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 42 | Examkin