Problemler

889 questions

Question 141Question

Bir belediye, çevresi 12001200 metre olan dairesel bir koşu parkuru inşa etmiştir. Bu parkurun aynı noktasından, aynı anda zıt yönlere doğru koşmaya başlayan iki sporcudan Ayhan'ın hızı dakikada v1v_1 metre, Burak'ın hızı ise dakikada v2v_2 metredir.

Bu iki sporcu koşmaya başladıktan bir süre sonra karşılaşıyorlar. Karşılaşma anından sonra Ayhan koşusuna devam ederek 44 dakika sonra, Burak ise koşusuna devam ederek 99 dakika sonra başlangıç noktasına ulaşıyor.

Buna göre, bu sporculardan hızı daha fazla olanın hızı dakikada kaç metredir?

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

Hızlı olan koşucunun hızı dakikada 120 metredir.
Karşılaşma süresi hareket denklemleri taraf tarafa çarpılarak t=6t = 6 dakika olarak bulunur. Buradan hızlar arasında v1=1.5v2v_1 = 1.5 v_2 oranı elde edilir. Toplam yol 12001200 metre olduğundan, hızlar toplamı dakikada 200200 metredir. Bu durumda hızlı olan sporcunun hızı dakikada 120120 metre, yavaş olanınki ise dakikada 8080 metredir.

Step-by-Step Solution

1
Karşılaşma s��resini tt dakika olarak belirleyip, sporcuların karşılaşana kadar aldıkları yolları hızları cinsinden yazalım.
Ayhan'ın aldığı yol x1=v1tx_1 = v_1 \cdot t, Burak'ın aldığı yol ise x2=v2tx_2 = v_2 \cdot t olur. Yolun tamamı olan 12001200 metre ise x1+x2x_1 + x_2 toplamına eşittir.
Sporcular zıt yönlerde hareket ettikleri için karşılaşana kadar aldıkları yolların toplamı dairesel pistin çevresini verir.
2
Karşılaşma anından sonra sporcuların yollarına devam ederek başlangıç noktasına ulaşma sürelerini denkleme dökelim.
Ayhan kalan yolu (x2x_2) kendi hızıyla 44 dakikada tamamladığı için x2=4v1x_2 = 4 \cdot v_1 olur. Burak ise kalan yolu (x1x_1) kendi hızıyla 99 dakikada tamamladığı için x1=9v2x_1 = 9 \cdot v_2 olur.
Karşılaşma noktasından başlangıç noktasına kadar olan mesafeler, diğer sporcunun karşılaşma öncesinde katettiği mesafelerdir.
3
Elde edilen v2t=4v1v_2 \cdot t = 4 v_1 ve v1t=9v2v_1 \cdot t = 9 v_2 denklemlerini taraf tarafa çarpalım.
(v1t)(v2t)=4v19v2    v1v2t2=36v1v2    t2=36    t=6(v_1 \cdot t) \cdot (v_2 \cdot t) = 4 v_1 \cdot 9 v_2 \implies v_1 v_2 t^2 = 36 v_1 v_2 \implies t^2 = 36 \implies t = 6 dakika bulunur.
Hızlar pozitif değerler olduğundan sadeleştirme yapılarak doğrudan karşılaşma süresi tt hesaplanabilir.
4
Bulduğumuz t=6t = 6 değerini denklemlerden birinde yerine yazarak hızlar arasındaki oranı belirleyelim.
6v2=4v1    3v2=2v1    v1=1.5v26 v_2 = 4 v_1 \implies 3 v_2 = 2 v_1 \implies v_1 = 1.5 v_2 elde edilir.
Hızlar arasındaki oranı bulmak, toplam hızı paylaştırmamızı sağlayacaktır.
5
Pistin çevresi 12001200 metre olduğuna göre karşılaşma s��resi yardımıyla hızları hesaplayalım.
(v1+v2)6=1200    v1+v2=200(v_1 + v_2) \cdot 6 = 1200 \implies v_1 + v_2 = 200 olur. v1=1.5v2v_1 = 1.5 v_2 eşitliği kullanıldığında 1.5v2+v2=200    2.5v2=200    v2=801.5 v_2 + v_2 = 200 \implies 2.5 v_2 = 200 \implies v_2 = 80 m/dk ve buradan v1=120v_1 = 120 m/dk bulunur.
Karşılaşma süresi ile hızlar toplamının çarpımı toplam pist çevresini vermelidir. Bu denklemden her iki hız değeri net olarak bulunur.

Key Concept

Dairesel pistte zıt yönlü hareketlilerin karşılaşma süresi ve karşılaştıktan sonra yollarına devam etme durumlarının oranlanarak çözülmesi.

Alternative Method

Pratik bir kural olarak, iki hareketlinin karşılaştıktan sonra başlangıç noktalarına ulaşma süreleri sırasıyla t1t_1 ve t2t_2 ise, karşılaşma süresi t=t1t2t = \sqrt{t_1 \cdot t_2} formülü ile bulunabilir. Buradan t=49=6t = \sqrt{4 \cdot 9} = 6 dakika bulunur. Daha sonra v16=9v2    2v1=3v2v_1 \cdot 6 = 9 v_2 \implies 2v_1 = 3v_2 şeklinde hızlar oranı doğrudan yazılabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 142Question

Aralarında 450450 kilometre mesafe bulunan iki şehirden, hızları saatte 7070 km ve 8080 km olan iki araç aynı anda birbirine doğru harekete başlamıştır. Buna göre, bu iki araç kaç saat sonra karşılaşır?

Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

3 saat sonra karşılaşırlar.
Karşılaşma süresi, toplam mesafenin araçların hızları toplamına bölünmesiyle hesaplanır. İki aracın hızları toplamı 70+80=15070 + 80 = 150 km/s olup, 450450 km yol bu hızla 33 saatte tamamlanır. Dolayısıyla doğru cevap 3 saat değerini veren seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Araçların birbirlerine doğru hareket ettiklerini belirleyerek birbirlerine yaklaşma hızlarını (bağıl hız) bulun.
Yaklaşma hızı = 70+80=15070 + 80 = 150 km/s
Zıt yönlerde birbirlerine doğru hareket eden iki aracın aralarındaki mesafeyi kapatma hızı, hızlarının toplamına eşittir.
2
Aralarındaki toplam mesafeyi yaklaşma hızına bölerek karşılaşma süresini hesaplayın.
Süre = 450/150=3450 / 150 = 3 saat
Yol = Hız x Zaman formülünden, Zaman = Yol / Hız bağıntısı kullanılır.

Key Concept

Birbirine doğru hareket eden iki aracın karşılaşma süresi, aralarındaki mesafenin hızları toplamına bölünmesiyle bulunur.

Alternative Method

Orantı kurarak da çözülebilir: Araçlar 1 saatte toplam 70+80=15070 + 80 = 150 km yol alıyorsa, 450450 km yolu 450/150=3450 / 150 = 3 saatte alırlar.
Estimated Time:1m 0s
Question 143Question

Bir giyim firması, ürettiği gömlekleri XX ve YY online alışveriş platformlarında satmaktadır. XX platformunda satılan bir gömleğin fiyatı, YY platformunda satılan aynı gömleğin fiyatından %20\%20 daha fazladır.

Bu firma, bir gün içinde satılan gömleklerin bir kısmını XX platformundan, kalan kısmını ise YY platformundan satmıştır.

Günün sonunda firmanın bu satışlardan elde ettiği toplam gelir, satılan tüm gömlekleri YY platformundaki fiyattan satmış olsaydı elde edeceği toplam gelirden %4\%4 daha fazla olmuştur.

Buna göre, XX platformunda satılan gömlek sayısı, YY platformunda satılan gömlek sayısının yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 25

Answer

X platformunda satılan gömlek sayısı, Y platformunda satılan gömlek sayısının %25'idir.
Y platformunun fiyatı 100P100P, X platformunun fiyatı 120P120P olarak alındığında gerçek gelir 120Px+100Py120Px + 100Py olur. Bu gelir, tüm gömlekler Y fiyatından satılsaydı elde edilecek 100P(x+y)100P(x+y) gelirinin %4\%4 fazlasına, yani 104P(x+y)104P(x+y) değerine eşittir. Denklem çözüldüğünde 16x=4y    y=4x16x = 4y \implies y = 4x bulunur. Buradan X'te satılan gömlek sayısının Y'de satılan gömlek sayısına oranı 25% olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Gömleklerin platformlardaki birim fiyatlarını ve satış adetlerini değişkenlerle ifade edelim.
Y platformundaki bir gömleğin fiyatı 100P100P ise, X platformundaki fiyatı %20\%20 fazlası olan 120P120P olur. X platformundan satılan gömlek sayısı xx, Y platformundan satılan gömlek sayısı yy olsun.
Yüzde işlemlerini kolayca yapabilmek için başlangıç değerlerini ve bilinmeyenleri belirleriz.
2
Gerçekleşen toplam gelir ile tüm gömleklerin Y platformundan satılması durumunda elde edilecek geliri formüle edelim.
Gerçekleşen gelir: 120Px+100Py120P \cdot x + 100P \cdot y, tümü Y fiyatından satılsaydı elde edilecek gelir: 100P(x+y)100P \cdot (x + y) olur.
Soruda verilen gelir artış oranını uygulayacağımız cebirsel ifadeleri oluştururuz.
3
Gerçekleşen gelirin, tümü Y fiyatından elde edilecek gelirin %4\%4 fazlasına eşit olduğunu belirten denklemi kurup sadeleştirelim.
120Px+100Py=1.04[100P(x+y)]    120x+100y=104(x+y)    120x+100y=104x+104y    16x=4y    y=4x120P \cdot x + 100P \cdot y = 1.04 \cdot [100P \cdot (x + y)] \implies 120x + 100y = 104(x + y) \implies 120x + 100y = 104x + 104y \implies 16x = 4y \implies y = 4x elde edilir.
Satılan gömlek miktarları arasındaki ilişkiyi bulmak için yüzde artışını denkleme dökerek sadeleştiririz.
4
X platformundaki satış adedinin Y platformundaki satış adedine oranını bulup yüzdeye çevirelim.
xy=x4x=14=%25\frac{x}{y} = \frac{x}{4x} = \frac{1}{4} = \%25 bulunur.
Soruda istenen yüzde oranını bulmak için X'teki satış adedini Y'deki satış adedine böleriz.

Key Concept

Yüzde Problemleri ve Oran-Orantı

Alternative Method

Eşitliği sağlayan değerleri kolayca bulabilmek için toplam gömlek sayısına 100100 diyerek değer verme yöntemi de kullanılabilir. Satılan gömleklerin xx tanesi X'ten, 100x100-x tanesi Y'den satılsın. Gelirler eşitliği: 120x+100(100x)=1.04×100×100    20x+10000=10400    20x=400    x=20120x + 100(100-x) = 1.04 \times 100 \times 100 \implies 20x + 10000 = 10400 \implies 20x = 400 \implies x = 20 olur. Bu durumda Y'den satılan gömlek sayısı 10020=80100 - 20 = 80 olur. İstenen oran 2080=%25\frac{20}{80} = \%25 olarak bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 144Question

Çevre uzunluğu 720720 metre olan dairesel bir koşu pisti, eşit uzunlukta iki bölüme ayrılmıştır. Bu pistin XX noktasından YY noktasına saat yönünde giden yarısı asfalt, YY noktasından XX noktasına saat yönünde giden diğer yarısı ise kum zemindir.

İki koşucu aynı anda XX noktasından zıt yönlerde koşmaya başlıyor.
* Saat yönünde koşan birinci koşucunun asfalt zemindeki hızı saniyede 66 metre, kum zemindeki hızı ise saniyede 33 metredir.
* Saat yönünün tersine koşan ikinci koşucunun kum zemindeki hızı saniyede 22 metre, asfalt zemindeki hızı ise saniyede 44 metredir.

Buna göre, bu iki koşucu harekete başladıktan kaç saniye sonra ilk kez karşılaşırlar?

Show answer & explanation

Answer: 108

Answer

Koşucular harekete başladıktan 108 saniye sonra karşılaşırlar.
Koşucuların hareketleri zemin geçişlerine göre iki aşamada incelenir. İlk 60 saniyede birinci koşucu asfalt zemini tamamlayıp kum zeminin başlangıcı olan dikey eksendeki diğer noktaya ulaşır. Bu sırada kum zeminde saat yönünün tersine koşan ikinci koşucu 120 metre ilerlemiştir ve birinci koşucuya doğru 240 metre mesafesi kalmıştır. İkinci aşamada her ikisi de kum zeminde birbirlerine doğru sırasıyla 3 m/s ve 2 m/s hızlarla hareket ederler. Kalan 240 metrelik mesafeyi kapatmaları 48 saniye sürer. Başlangıçtan itibaren geçen toplam süre 60 + 48 = 108 saniyedir.

Step-by-Step Solution

1
Pist bölümlerinin uzunluklarını belirleme
Pistin toplam çevresi 720720 metre olduğuna göre, asfalt ve kum bölümlerinin her birinin uzunluğu 7202=360\frac{720}{2} = 360 metredir.
Koşucuların hangi zeminlerde ne kadar süre geçireceğini hesaplamak için zeminlerin uzunluklarını bilmemiz gerekir.
2
Birinci koşucunun ilk bölümü tamamlama süresini hesaplama
Saat yönünde giden birinci koşucu ilk olarak asfalt zeminle başlar. Hızı 66 m/s olduğundan asfalt bölümü t1=3606=60t_1 = \frac{360}{6} = 60 saniyede bitirip YY noktasına ulaşır.
Birinci koşucunun kum zemine ne zaman giriş yapacağını belirlemek amacıyla ilk bölümü tamamlama süresi bulunur.
3
İlk 60 saniyede ikinci koşucunun aldığı yolu ve konumunu bulma
Saat yönünün tersine giden ikinci koşucu ilk olarak kum zeminde ilerler. Hızı 22 m/s olduğundan 6060 saniyede aldığı yol 60×2=12060 \times 2 = 120 metredir. İkinci koşucunun YY noktasına kalan mesafesi 360120=240360 - 120 = 240 metredir.
Birinci koşucu kum zemine ulaştığında ikinci koşucunun nerede olduğunu belirlemek için konumu hesaplanır.
4
Koşucuların kum zemin üzerindeki karşılaşma süresini hesaplama
t=60t = 60 saniye anında aralarındaki mesafe 240240 metredir. İkisi de kum zeminde olup birbirlerine doğru hareket etmektedirler. Birincinin kumdaki hızı 33 m/s, ikincinin kumdaki hızı 22 m/s'dir. Bağıl hızla karşılaşma süresi t2=2403+2=2405=48t_2 = \frac{240}{3 + 2} = \frac{240}{5} = 48 saniyedir.
Her iki hareketlinin de aynı zeminde birbirlerine doğru hareket ederken karşılaşacakları ek süreyi bulmak için bağıl hız formülü uygulanır.
5
Toplam süreyi toplama
Toplam geçen süre ttoplam=t1+t2=60+48=108t_{toplam} = t_1 + t_2 = 60 + 48 = 108 saniyedir.
Hareketin başlangıcından karşılaşma anına kadar geçen toplam süreyi bulmak için iki aşamadaki süreler toplanır.

Key Concept

Farklı zeminlerde farklı sabit hızlarla hareket eden cisimlerin dairesel pist üzerindeki hareket analizi ve bağıl hız yardımıyla karşılaşma süresinin bulunması.
Question 145Question

Bir yazılım şirketinde çalışan Eser ve Fahri'nin yaşları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Eser'in bugünkü yaşının, Fahri'nin bugünkü yaşına oranı 34\frac{3}{4}'tür.
* Eser, Fahri'nin bugünkü yaşına geldiğinde ikisinin yaşları toplamı 7272 olacaktır.

Buna göre, Eser'in bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

Eser'in bugünkü yaşı 24'tür.
Eser'in bugünkü yaşı 3k3k ve Fahri'nin bugünkü yaşı 4k4k alındığında, Eser Fahri'nin yaşına geldiğinde aradan kk yıl geçmiş olur. Bu durumda Eser 4k4k, Fahri ise 5k5k yaşında olur. İkisinin yaşları toplamı 4k+5k=9k=72    k=84k + 5k = 9k = 72 \implies k = 8 olarak bulunur. Eser'in bugünkü yaşı ise 3k=3×8=243k = 3 \times 8 = 24 olur.

Step-by-Step Solution

1
Eser ve Fahri'nin bugünkü yaşlarını verilen orana göre değişken cinsinden ifade etmek.
Eser'in bugünkü yaşı 3k3k, Fahri'nin bugünkü yaşı 4k4k olur.
Yaşlarının oranı 34\frac{3}{4} olarak belirtilmiştir.
2
Eser'in Fahri'nin yaşına gelmesi için geçmesi gereken süreyi ve bu süredeki yaş değişimlerini belirlemek.
Geçen süre 4k3k=k4k - 3k = k yıldır. Bu süre zarfında Eser 4k4k yaşına ulaşırken, Fahri de kk yıl yaşlanarak 4k+k=5k4k + k = 5k yaşına gelir.
Zaman herkes için aynı miktarda ilerler ve yaş farkı zamanla değişmez.
3
Gelecekteki yaşları toplamını verilen değere eşitleyerek kk orantı sabitini ve Eser'in bugünkü yaşını bulmak.
4k+5k=9k=72    k=84k + 5k = 9k = 72 \implies k = 8 bulunur. Buradan Eser'in bugünkü yaşı 3k=3×8=243k = 3 \times 8 = 24 olarak hesaplanır.
Gelecekteki yaşlarının toplamının 72 olacağı soruda verilmiştir.

Key Concept

Yaş problemlerinde zamanın herkes için aynı miktarda geçmesi ve yaş farkının sabit kalması ilkesi.
Question 146Question

Bir tarım kooperatifi tarafından 2024 yılında üretilen buğdayın bir kısmı iç piyasada tüketime sunulmuş, kalan kısmı ise ihraç edilmek ve depolarda saklanmak üzere iki gruba ayrılmıştır. 2024 yılındaki buğday paylaşımıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Üretilen toplam buğdayın %50\%50'si iç piyasada tüketime sunulmuştur.
* İhraç edilen buğday miktarı, depolanan buğday miktarının %150\%150'sine eşittir.

2025 yılında ise kooperatifin buğday üretim ve paylaşım süreçlerinde şu değişiklikler gerçekleşmiştir:

* Toplam buğday üretimi 2024 yılına göre %30\%30 artmıştır.
* İç piyasada tüketime sunulan buğday miktarı 2024 yılına göre %10\%10 artmıştır.
* Depolanan buğday miktarı 2024 yılına göre %50\%50 azalmıştır.
* Üretilen buğdayın iç piyasa ve depo dışında kalan kısmının tamamı ihraç edilmiştir.

Buna göre, 2025 yılında ihraç edilen buğday miktarı, 2025 yılında üretilen toplam buğday miktarının yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 50

Answer

2025 yılında ihraç edilen buğday miktarı, 2025 yılındaki toplam buğday üretiminin %50'sidir.
2025 yılındaki toplam buğday üretimi 130x130x, iç piyasada tüketilen buğday 55x55x ve depolanan buğday 10x10x olarak hesaplanır. Geriye kalan 130x55x10x=65x130x - 55x - 10x = 65x buğday ihraç edilmiştir. Bu miktarın 2025 yılı toplam üretimine oranı 65x130x=%50\frac{65x}{130x} = \%50 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
2024 yılındaki buğday paylaşımını modellemek için başlangıç değerlerini belirleyelim.
2024 yılı toplam üretimi 100x100x olsun. Bu durumda iç piyasada tüketilen buğday miktarı 50x50x olur. Geriye kalan buğday miktarı ise 100x50x=50x100x - 50x = 50x olarak bulunur.
Toplam üretimin %50\%50'sinin iç piyasaya sunulduğu belirtildiği için geriye kalan kısım ihraç ve depolama için ayrılan toplam miktarı verir.
2
2024 yılındaki ihraç edilen ve depolanan buğday miktarlarını oran yardımıyla hesaplayalım.
Depolanan buğday miktarı SS olsun. İhraç edilen buğday miktarı E=1.5SE = 1.5S olur. Toplamları 1.5S+S=50x    2.5S=50x    S=20x1.5S + S = 50x \implies 2.5S = 50x \implies S = 20x ve E=30xE = 30x bulunur.
İhraç edilen buğday miktarının depolanan miktarın %150\%150'sine eşit olduğu bilgisi kullanılarak iki değişken arasındaki ilişki kurulur.
3
2025 yılındaki yeni üretim, iç piyasa tüketimi ve depolama miktarlarını hesaplayalım.
2025 yılı toplam üretimi: 100x×1.30=130x100x \times 1.30 = 130x. 2025 yılı iç piyasa tüketimi: 50x×1.10=55x50x \times 1.10 = 55x. 2025 yılı depolanan buğday miktarı: 20x×0.50=10x20x \times 0.50 = 10x olur.
2025 yılında toplam üretimin %30\%30, iç piyasa tüketiminin %10\%10 arttığı ve depolanan miktarın %50\%50 azaldığı belirtilmiştir.
4
2025 yılında ihraç edilen buğday miktarını bulup toplam üretime oranlayalım.
2025 yılı ihraç edilen miktar: 130x(55x+10x)=65x130x - (55x + 10x) = 65x olur. Bu miktarın 2025 yılı toplam üretimine oranı: 65x130x=12=%50\frac{65x}{130x} = \frac{1}{2} = \%50 olarak elde edilir.
İç piyasa tüketimi ve depolanan miktar dışındaki tüm buğdayın ihraç edildiği belirtildiğinden çıkarma işlemi yapılarak ihraç miktarı bulunur ve yeni toplam üretime oranlanır.

Key Concept

Yüzde problemlerinde değişen matrah (taban) değerleri üzerinden adım adım hesaplama yapılması
Question 147Question

Bir kuyumcu atölyesinde çalışan bir usta, elinde bulunan 22 ayar altın bilezikler ile 18 ayar altın kolyeleri eriterek yeni bir tasarım için 21 ayar altın alaşımı elde etmek istemektedir.

Ustanın erittiği 22 ayar bileziklerin toplam ağırlığı, 18 ayar kolyelerin toplam ağırlığından 80 gram80\text{ gram} fazladır.

Buna göre, ustanın bu eritme işlemi sonucunda elde ettiği 21 ayar yeni altın alaşımının toplam ağırlığı kaç gramdır?

Show answer & explanation

Answer: 160

Answer

Elde edilen 21 ayar yeni altın alaşımının toplam ağırlığı 160 gramdır.
Toplam saf altın miktarının korunumu ilkesine göre kurulan denklem çözüldüğünde 18 ayar kolyenin ağırlığı 40 gram, 22 ayar bileziğin ağırlığı ise 120 gram bulunur. Bu iki kütle toplandığında elde edilen yeni alaşımın toplam ağırlığı 160 gram olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Değişken tanımlama
18 ayar kolyelerin ağırlığı xx gram, 22 ayar bileziklerin ağırlığı x+80x + 80 gramdır.
Soru metnindeki kütleler arasındaki ilişkiyi cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Karışım denklemini kurma
(x+80)22+x18=(x+80+x)21(x + 80) \cdot 22 + x \cdot 18 = (x + 80 + x) \cdot 21
Farklı ayarlardaki altınlar eritildiğinde toplam saf altın miktarının korunması prensibini uygulamak için.
3
Denklemi çözme
40x+1760=42x+1680    2x=80    x=4040x + 1760 = 42x + 1680 \implies 2x = 80 \implies x = 40 gram
18 ayar altın miktarını bulmak için denklem çözülür.
4
Toplam alaşım miktarını hesaplama
Toplam ağırlık = 120+40=160120 + 40 = 160 gram
Soruda bizden istenen yeni alaşımın toplam ağırlığını bulmak için.

Key Concept

Karışım problemlerinde toplam madde miktarı ile karışım yüzdesinin (veya altın ayarının) çarpımlarının toplamı, son karışımın toplam kütlesi ile son yüzdenin (veya son ayarın) çarpımına eşittir.
Estimated Time:2m 0s
Question 148Question

Bir kütüphanedeki romanların %40\%40’ı macera romanıdır. Bu kütüphaneye 3030 tane daha macera romanı eklendiğinde, kütüphanedeki macera romanlarının sayısı tüm romanların sayısının %50\%50’si olmaktadır.

Buna göre, başlangıçta bu kütüphanede toplam kaç roman vardır?

Show answer & explanation

Answer: 150

Answer

Başlangıçta kütüphanede toplam 150150 roman vardır.
Başlangıçtaki roman sayısına xx dediğimizde macera romanları 04x0{}4x adet olur. Kitaplığa 3030 macera romanı eklenince macera romanları 04x+300{}4x + 30 olurken toplam roman sayısı da x+30x + 30 olur. Yeni durumda macera romanı sayısı toplamın yarısına (%50\%50’sine) eşitlendiği için 04x+30=05(x+30)0{}4x + 30 = 0{}5(x + 30) denklemi elde edilir. Bu denklem çözüldüğünde x=150x = 150 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki roman sayılarını bilinmeyen cinsinden ifade etme.
Toplam roman sayısı xx kabul edilirse, macera romanı sayısı 04x0{}4x olur.
Yüzde oranını denklemde kullanabilmek için başlangıç miktarlarını tek bir değişken cinsinden yazarız.
2
Yeni kitap eklenmesiyle oluşan durumu denklemle ifade etme.
Yeni macera romanı sayısı 04x+300{}4x + 30, yeni toplam roman sayısı x+30x + 30 olur. Kurulan denklem: 04x+30=05(x+30)0{}4x + 30 = 0{}5(x + 30)
Eklenen kitapların hem macera romanı alt kümesini hem de evrensel küme olan toplam roman sayısını artırdığını göstermek gerekir.
3
Denklemi çözerek başlangıçtaki toplam roman sayısını bulma.
04x+30=05x+15    15=01x    x=1500{}4x + 30 = 0{}5x + 15 \implies 15 = 0{}1x \implies x = 150 elde edilir.
Bilinmeyen xx değerini yalnız bırakarak kütüphanedeki başlangıç kitap sayısını hesaplarız.

Key Concept

Yüzde Problemleri
Estimated Time:2m 0s
Question 149Question

Bir zeytinyağı üreticisi, asit dereceleri sırasıyla %0,8\%0,8 ve %2\%2 olan iki farklı sızma zeytinyağını karıştırarak bir miktar karışım elde etmek istemektedir. Üretici; birinci zeytinyağından AA litre, ikinci zeytinyağından ise BB litre alarak homojen bir karışım hazırlamayı planlamıştır. Ancak yanlışlıkla birinci zeytinyağından BB litre, ikinci zeytinyağından ise AA litre alarak karıştırmıştır. Elde edilen bu hatalı karışımın asit derecesi %1,6\%1,6 olmuştur. Buna göre üretici; karışımı başlangıçta planladığı gibi doğru oranlarda hazırlayıp elde ettiği bu doğru karışımın AA litresini boşaltarak yerine boşalttığı miktar kadar asit derecesi %3\%3 olan üçüncü bir zeytinyağı ekleseydi son karışımın asit derecesi yüzde kaç olurdu?

Show answer & explanation

Answer: 2,4

Answer

Son karışımın asit derecesi %2,4 olur.
Doğru cevap asit oranının %2,4 olduğunu belirten seçenektir. Hatalı karışım denkleminden elde edilen A = 2B ilişkisi yardımıyla doğru karışımın asit oranı %1,2 olarak hesaplanır. Toplam 3B hacmindeki bu karışımdan A = 2B litre boşaltıldığında geriye B litre ve %1,2 asit oranında karışım kalır. Bu kısma asit oranı %3 olan A = 2B litre yeni zeytinyağı eklendiğinde ağırlıklı ortalama formülü kullanılarak son asit oranı %2,4 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Hatalı karışımın asit oranı denkleminden A ve B değişkenleri arasındaki bağıntıyı belirleme.
0,8B+2AA+B=1,6    0,8B+2A=1,6A+1,6B    0,4A=0,8B    A=2B\frac{0,8 \cdot B + 2 \cdot A}{A + B} = 1,6 \implies 0,8B + 2A = 1,6A + 1,6B \implies 0,4A = 0,8B \implies A = 2B
Hatalı karışımda birinci zeytinyağından B litre, ikinci zeytinyağından A litre kullanılmıştır ve karışımın asit oranı %1,6'dır.
2
Başlangıçta planlanan doğru karışımın asit oranını hesaplama.
Doğru kar��şım için A litre (yani 2B litre) birinci yağdan ve B litre ikinci yağdan alınır. Toplam hacim A+B=3BA + B = 3B olur. Asit oranı: 0,8(2B)+2B3B=1,6B+2B3B=3,6B3B=1,2\frac{0,8 \cdot (2B) + 2 \cdot B}{3B} = \frac{1,6B + 2B}{3B} = \frac{3,6B}{3B} = 1,2 Yani doğru karışımın asit oranı %1,2'dir.
Sonraki işlemleri doğru karışım üzerinden sürdürebilmek için bu karışımın asit derecesini hesaplamamız gerekir.
3
Karışımdan A litrelik kısım boşaltıldıktan sonra geriye kalan miktarı ve bu miktardaki asit oranını belirleme.
Doğru karışımın toplam hacmi 3B litredir. Bu karışımdan A=2BA = 2B litre boşaltılırsa geriye 3B2B=B3B - 2B = B litre karışım kalır. Kalan karışımın asit oranı değişmez ve %1,2 olarak kalır.
Homojen bir karışımdan miktar azaltıldığında geriye kalan kısmın karışım oranı değişmez.
4
Boşaltılan miktar kadar %3 asit oranına sahip zeytinyağı eklendikten sonraki son asit oranını hesaplama.
Kalan B litrelik %1,2'lik karışıma, A=2BA = 2B litre %3'lük zeytinyağı eklenir. Toplam hacim tekrar B+2B=3BB + 2B = 3B litre olur. Son asit oranı: B1,2+2B33B=1,2B+6B3B=7,2B3B=2,4\frac{B \cdot 1,2 + 2B \cdot 3}{3B} = \frac{1,2B + 6B}{3B} = \frac{7,2B}{3B} = 2,4 Yani son karışımın asit derecesi %2,4 bulunur.
Son durumda karışan maddelerin toplam saf asit miktarının toplam hacme oranlanmasıyla son asit derecesi hesaplanır.

Key Concept

Karışım Problemleri
Estimated Time:2m 0s
Question 150Question

Bir pastacı, çikolata yapımında kullanmak üzere kakao oranları farklı iki kakaolu süt karışımını karıştırmak istiyor. Pastacının elinde;

* Ağ��rlıkça %10\%10'u kakao olan 150 gram150\text{ gram} kakaolu süt,
* Ağırlıkça %20\%20'si kakao olan 100 gram100\text{ gram} kakaolu süt

bulunmaktadır. Pastacı bu iki karışımın tamamını boş bir kapta karıştırıyor.

Buna göre, elde edilen yeni karışımın kakao oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 14

Answer

Yeni karışımın kakao oranı %14\%14 olur.
İki karışımın içindeki toplam kakao kütlesi (35 gram35\text{ gram}), toplam karışım kütlesine (250 gram250\text{ gram}) oranlandığında kakao oranı %14\%14 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci karışımın kakao miktarını bulma
15 gram15\text{ gram} kakao
150 gram150\text{ gram} karışımın %10\%10’u kakaodur. 150×010=15 gram150 \times 0{}10 = 15\text{ gram} kakao elde edilir.
2
İkinci karışımın kakao miktarını bulma
20 gram20\text{ gram} kakao
100 gram100\text{ gram} karışımın %20\%20’si kakaodur. 100×020=20 gram100 \times 0{}20 = 20\text{ gram} kakao elde edilir.
3
Toplam karışım ve toplam kakao miktarlarını bulma
Toplam kakao: 35 gram35\text{ gram}, Toplam karışım: 250 gram250\text{ gram}
Karışımlar birleştirildiğinde toplam kütleler ve içlerindeki kakao kütleleri doğrudan toplanır.
4
Yeni karışımın kakao yüzdesini hesaplama
1414
Toplam kakao miktarının toplam karışım miktarına oranı olan 35250\frac{35}{250} ifadesi genişletilerek 14100\frac{14}{100} şeklinde yazılır ve yüzde oranı elde edilir.

Key Concept

Karışımların birleştirilmesi durumunda toplam saf madde miktarının toplam karışım miktarına oranlanması
Question 151Question

Bir bahçıvan, bahçesindeki 8080 adet ağacın %35\%35'inin elma ağacı olduğunu belirlemiştir. Bu bahçeye 2020 adet daha elma ağacı dikilirse son durumda bahçedeki elma ağaçlarının sayısı, bahçedeki tüm ağaçların sayısının yüzde kaçı olur?

Show answer & explanation

Answer: 48

Answer

Son durumda bahçedeki elma ağaçlarının sayısı, tüm ağaçların sayısının %48'i olur.
Doğru olan seçenekte verilen değer, başlangıçtaki elma ağacı sayısı olan 28'e 20 eklenerek 48 elma ağacı bulunması ve toplam ağaç sayısı olan 100'e oranlanmasıyla elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki elma ağacı sayısını bulmak
80×35100=2880 \times \frac{35}{100} = 28 adet elma ağacı vardır.
Bahçedeki ağaçların %35'inin elma ağacı olduğu belirtilmiştir.
2
Yeni dikilen ağaçlardan sonraki elma ağacı sayısını hesaplamak
28+20=4828 + 20 = 48 adet elma ağacı olur.
Bahçeye 20 adet daha elma ağacı dikilmiştir.
3
Son durumdaki toplam ağaç sayısını hesaplamak
80+20=10080 + 20 = 100 adet toplam ağaç olur.
Bahçeye eklenen 20 ağaç, toplam ağaç sayısını da artırır.
4
Elma ağaçlarının tüm ağaçlara oranını yüzde olarak bulmak
48100=%48\frac{48}{100} = \%48
Yeni elma ağacı sayısının, yeni toplam ağaç sayısına oranı istenmektedir.

Key Concept

Bir çokluğun belirli bir yüzdesini hesaplama ve son durumdaki yeni değerlere göre yüzde oranı belirleme.
Estimated Time:1m 0s
Question 152Question

Bir dijital arşivleme projesinde yer alan kitapların toplam sayfa sayısı ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* İlk hafta, tüm sayfaların 25\frac{2}{5}'inin 34\frac{3}{4}'ü taranarak sisteme yüklenmiştir.
* İkinci hafta, sisteme henüz yüklenmemiş olan sayfaların 13\frac{1}{3}'ünden 120120 sayfa fazlası taranarak yüklenmiştir.
* Üçüncü hafta ise son durumda kalan sayfaların 38\frac{3}{8}'i taranarak yüklenmiştir.

Üçüncü hafta taranan sayfa sayısı, ikinci hafta taranan sayfa sayısından 270270 sayfa az olduğuna göre, başlangıçtaki toplam sayfa sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1800

Answer

Başlangıçtaki toplam sayfa sayısı 1800'dür.
Soruda verilen adımlara göre başlangıçtaki toplam sayfa sayısına xx dediğimizde; ilk hafta sonunda kalan sayfa sayısı 710x\frac{7}{10}x olur. İkinci hafta taranan sayfa sayısı 730x+120\frac{7}{30}x + 120 ve bunun sonucunda kalan sayfa sayısı 715x120\frac{7}{15}x - 120 olarak hesaplanır. Üçüncü hafta bu son kalanın 38\frac{3}{8}'i taranarak 740x45\frac{7}{40}x - 45 sayfaya ulaşılır. İkinci hafta tarananlar ile üçüncü hafta tarananlar arasındaki fark 270270 olarak eşitlendiğinde 7120x=105\frac{7}{120}x = 105 denklemi elde edilir ve buradan başlangıçtaki toplam sayfa sayısı 1800 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki toplam sayfa sayısına xx diyelim. Birinci hafta taranan ve kalan sayfa sayısını xx cinsinden ifade edelim.
Taranan: 25×34x=310x\frac{2}{5} \times \frac{3}{4} x = \frac{3}{10} x
Kalan: x310x=710xx - \frac{3}{10} x = \frac{7}{10} x
Birinci hafta tüm sayfaların 25\frac{2}{5}'inin 34\frac{3}{4}'ü taranmıştır.
2
İkinci hafta taranan sayfa sayısını ve bu haftanın sonunda kalan sayfa sayısını belirleyelim.
Taranan: 13(710x)+120=730x+120\frac{1}{3} \left(\frac{7}{10} x\right) + 120 = \frac{7}{30} x + 120
Kalan: 710x(730x+120)=715x120\frac{7}{10} x - \left(\frac{7}{30} x + 120\right) = \frac{7}{15} x - 120
İkinci hafta kalan sayfaların 13\frac{1}{3}'ünden 120 sayfa fazlası taranmıştır.
3
Üçüncü hafta taranan sayfa sayısını bulalım.
Taranan: 38(715x120)=740x45\frac{3}{8} \left(\frac{7}{15} x - 120\right) = \frac{7}{40} x - 45
Üçüncü hafta son durumda kalan sayfaların 38\frac{3}{8}'i taranmıştır.
4
İkinci ve üçüncü hafta taranan sayfa sayıları arasındaki farkı veren denklemi kurup çözelim.
Denklem:
(730x+120)(740x45)=270\left(\frac{7}{30} x + 120\right) - \left(\frac{7}{40} x - 45\right) = 270
730x740x+165=270\frac{7}{30} x - \frac{7}{40} x + 165 = 270
7120x=105\frac{7}{120} x = 105
x=1800x = 1800
Üçüncü hafta taranan sayfa sayısı, ikinci hafta taranan sayfa sayısından 270 sayfa azdır.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar üzerinden denklem kurma ve çözme.
Question 153Question

Bir ayakkabı mağazası sahibi, sezon başında maliyeti aynı olan bir grup ayakkabıyı %50\%50 kârla etiketlendirerek satışa sunmuştur. Sezon ortasına kadar bu ayakkabıların %60\%60'ını etiket fiyatından satmıştır. Geriye kalan ayakkabıları ise sezon sonu kampanyasında etiket fiyatı üzerinden %x\%x indirim yaparak satmış ve tüm ayakkabıların satışından elde ettiği toplam kâr oranını %29\%29 olarak belirlemiştir. Buna göre, sezon sonu kampanyasında yapılan indirim oranı olan xx ka��tır?

Show answer & explanation

Answer: 35

Answer

Sezon sonu kampanyasında yapılan indirim oranı 35'tir.
Sezon başında maliyeti 100100 TL olan ayakkabının etiket fiyatı 150150 TL'dir. Toplamda 1010 adet ayakkabı alındığında toplam maliyet 10001000 TL olur. Tüm satışlardan %29\%29 kâr elde etmek, toplam gelirin 12901290 TL olması demektir. İlk 66 ayakkabıdan 900900 TL kazanıldığı için kalan 44 ayakkabıdan toplam 390390 TL kazanılmalıdır. Bu durumda kalan ayakkabıların tanesi 97.597.5 TL'ye satılmalıdır. Etiket fiyatı olan 150150 TL'den 97.597.5 TL'ye düşmek için yapılan indirim oranı 15097.5150=%35\frac{150 - 97.5}{150} = \%35 olur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam maliyet ve ayakkabı miktarı için hesaplamayı kolaylaştıracak değerler seçilmesi.
Toplam ayakkabı sayısı 1010 adet ve bir ayakkabının maliyeti 100100 TL seçildiğinde toplam maliyet 10001000 TL olur.
Yüzde hesaplamalarını daha pratik hale getirmek.
2
Sezon ortasına kadar yapılan satışlardan elde edilen gelirin hesaplanması.
Bir ayakkabının etiket fiyatı 150150 TL'dir. %60\%60'ı olan 66 adet ayakkabının satışından 6×150=9006 \times 150 = 900 TL gelir elde edilir.
İlk etapta elde edilen net geliri bulmak.
3
Kalan ayakkabıların indirimli satışından elde edilen gelirin xx değişkeni cinsinden ifade edilmesi.
Kalan 44 adet ayakkabı, etiket fiyatı üzerinden %x\%x indirimle satıldığında elde edilen gelir 4×150imes(1x100)=6006x4 \times 150 imes (1 - \frac{x}{100}) = 600 - 6x TL olur.
Kampanyalı satıştan elde edilen geliri denkleme dahil etmek.
4
Tüm satışlardan elde edilen toplam geliri, hedeflenen toplam kâr tutarı ile eşitleyerek denklemin çözülmesi.
Toplam maliyet 10001000 TL iken %29\%29 kâr elde etmek için toplam gelir 12901290 TL olmalıdır. 15006x=1290    6x=210    x=351500 - 6x = 1290 \implies 6x = 210 \implies x = 35 elde edilir.
Hedeflenen kâr oranını sağlayan xx değerini bulmak.

Key Concept

Maliyet, etiket fiyatı, indirimli fiyat ve toplam kâr arasındaki ilişkileri kurarak denklem çözme.
Estimated Time:2m 0s
Question 154Question

Bir boya ustası, mavi renk tonunu ayarlamak için mavi boya oranları s��rasıyla %40\%40 ve %10\%10 olan iki farklı boya karışımını karıştırmak istiyor.

Usta; mavi boya oranı %40\%40 olan karışımdan 30 kg30\text{ kg}, mavi boya oranı %10\%10 olan karışımdan ise 20 kg20\text{ kg} alarak yeni bir boya karışımı elde ediyor.

Buna göre, elde edilen yeni karışımın mavi boya oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 28

Answer

Yeni karışımın mavi boya oranı %28'dir.
Doğru yanıt olan 28 değeri, her iki karışımdaki net mavi boya miktarlarının toplanıp (12 kg + 2 kg = 14 kg) toplam karışıma (50 kg) oranlanmasıyla bulunur. Bu oran yüzdeye çevrildiğinde %28 elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci karışımdaki mavi boya miktarını hesaplayalım.
30×40100=12 kg30 \times \frac{40}{100} = 12\text{ kg}
Birinci karışımdan gelen net mavi boya miktarını bulmak için.
2
İkinci karışımdaki mavi boya miktarını hesaplayalım.
20×10100=2 kg20 \times \frac{10}{100} = 2\text{ kg}
İkinci karışımdan gelen net mavi boya miktarını bulmak için.
3
Toplam karışım miktarını ve toplam mavi boya miktarını bulalım.
Toplam karışım: 30+20=50 kg30 + 20 = 50\text{ kg}. Toplam mavi boya: 12+2=14 kg12 + 2 = 14\text{ kg}.
Yeni karışımın yüzdesini hesaplamak için gerekli toplam değerleri elde etmek amacıyla.
4
Yeni karışımın mavi boya yüzdesini hesaplayalım.
1450×100=28\frac{14}{50} \times 100 = 28 (yani %28\%28).
Mavi boya miktarının toplam karışım miktarına oranını bulmak için.

Key Concept

Karışım Problemlerinde Ağırlıklı Ortalama
Estimated Time:1m 30s
Question 155Question

Bir zeytinyağı üreticisi, asit oranları ve kaliteleri farklı olan A ve B sınıfı zeytinyağlarını karıştırarak özel bir harman elde etmektedir. Bu zeytinyağları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* A sınıfı zeytinyağının litre maliyeti, B sınıfı zeytinyağının litre maliyetinden %50\%50 fazladır.
* Üretici; A sınıfı zeytinyağından 22 ölçek, B sınıfı zeytinyağından 33 ölçek alarak karıştırmıştır.
* Elde edilen bu harman şişelenirken sızma ve dökülmelerden dolayı hacimce %10\%10 oranında fire verilmiştir.

Üretici, kalan şişelenmiş harmanın tamamını satarak bu işten toplamda %26\%26 kâr elde etmeyi hedeflemektedir.

Buna göre, şişelenmiş harman zeytinyağının litre satış fiyatı, B sınıfı zeytinyağının litre maliyetinden yüzde kaç fazla olarak belirlenmelidir?

Show answer & explanation

Answer: 68

Answer

Şişelenmiş harman zeytinyağının litre satış fiyatı, B sınıfı zeytinyağının litre maliyetinden %68 fazla olarak belirlenmelidir.
Şişelenmiş harmanın litre satış fiyatı (16,8x16,8x) ile B sınıfının litre maliyeti (10x10x) karşılaştırıldığında, fark 6,8x6,8x olur. Bu fark B sınıfının maliyetine oranlandığında 6,8x10x×100=68\frac{6,8x}{10x} \times 100 = 68 kâr artışı elde edilir, bu da istenen koşulları tam olarak sağlar.

Step-by-Step Solution

1
B sınıfı zeytinyağının litre maliyetine 10x10x diyelim. Bu durumda, A sınıfı zeytinyağının litre maliyeti B'den %50\%50 fazla olduğundan 15x15x olur.
B sınıfı maliyeti: 10x10x, A sınıfı maliyeti: 15x15x
Maliyetler arasında değişken tanımlayarak oranları kurmak.
2
Harman oluşturulurken A sınıfından 22 litre ve B sınıfından 33 litre alındığı kabul edilsin. Bu harmanın toplam maliyeti hesaplanır: 2×15x+3×10x=30x+30x=60x2 \times 15x + 3 \times 10x = 30x + 30x = 60x olur.
Toplam maliyet: 60x60x, Başlangıç hacmi: 55 litre
Karışımın toplam hacmini ve bu hacmin toplam maliyetini bulmak.
3
Şişeleme esnasında %10\%10 oranında fire verildiğinden, elde kalan harman miktarı 5×0,9=4,55 \times 0,9 = 4,5 litre olur. Toplam maliyet değişmeyip 60x60x olarak kalır.
Satışa hazır harman miktarı: 4,54,5 litre
Fire sonrası satılabilir hacmi belirlemek.
4
Üretici bu işten toplamda %26\%26 kâr elde etmek istemektedir. Toplam maliyet 60x60x olduğuna göre, elde edilmesi gereken toplam gelir: 60x×(1+0,26)=75,6x60x \times (1 + 0,26) = 75,6x olmalıdır.
Gereken toplam gelir: 75,6x75,6x
Hedeflenen toplam kâr oranını maliyete uygulayarak satış tutarını bulmak.
5
Litre satış fiyatını bulmak için toplam gelir, satışa hazır hacme bölünür: 75,6x4,5=16,8x\frac{75,6x}{4,5} = 16,8x bulunur.
Şişelenmiş harmanın litre satış fiyatı: 16,8x16,8x
Birim litre satış fiyatını elde etmek.
6
Şişelenmiş harmanın litre satış fiyatı (16,8x16,8x), B sınıfı zeytinyağının litre maliyetinden (10x10x) ne kadar fazla olduğunu bulmak için yüzde hesabı yapılır: 16,8x10x10x×100=68\frac{16,8x - 10x}{10x} \times 100 = 68 bulunur.
Artış yüzdesi: %68\%68
İstenen yüzde oranını B sınıfının maliyet matrahına göre hesaplamak.

Key Concept

Kâr ve zarar problemlerinde fire oranının birim maliyete etkisi, karışım maliyeti ve farklı matrahlara göre yüzde değişim hesabı.
Question 156Question

Bir fabrikada üretilen A ve B ürünlerinin toplam üretim maliyetleri ve bu maliyetlerin bileşenleri aşağıdaki gibidir:

* A ürününün üretim maliyetinin %60\%60'ını ham madde, %40\%40'ını işçilik oluşturmaktadır.
* B ürününün üretim maliyetinin %30\%30'unu ham madde, %70\%70'ini işçilik oluşturmaktadır.

Bu fabrikada bir adet A ürününün toplam maliyeti, bir adet B ürününün toplam maliyetinin 22 katıdır.

Ham madde fiyatlarındaki artış nedeniyle A ürününün ham madde maliyeti %30\%30, B ürününün ham madde maliyeti ise %10\%10 artmıştır. Yapılan bu zamlar sonrasında, A ürününün toplam maliyetindeki artış miktarı, B ürününün toplam maliyetindeki artış miktarından %150\%150 fazla olmuştur.

Buna göre, her iki ürünün de işçilik maliyetlerindeki artış oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 30

Answer

İşçilik maliyetlerindeki artış oranı %30 olmalıdır.
Soruda verilen bilgilere göre B'nin maliyeti 100k100k, A'nın maliyeti 200k200k seçilerek ham madde ve işçilik payları doğru belirlenir. İşçilik artış oranı %x\%x olarak belirlendikten sonra A'nın artış miktarı 36k+0,8kx36k + 0,8kx, B'nin artış miktarı ise 3k+0,7kx3k + 0,7kx olarak bulunur. '%150 fazladır' ifadesi matematiksel olarak 2,5 katına denk geldiği için 36+0,8x=2,5(3+0,7x)36 + 0,8x = 2,5(3 + 0,7x) denklemi kurulur. Buradan x=30x = 30 elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Ürünlerin başlangıç maliyetlerini belirleme
B ürününün toplam maliyeti 100k100k ise A ürününün toplam maliyeti 200k200k olur.
A ürününün toplam maliyetinin B ürününün maliyetinin 2 katı olduğu belirtilmiştir.
2
A ve B ürünlerinin ham madde ve işçilik maliyet bileşenlerini hesaplama
A ürünü için ham madde maliyeti 200k×0,60=120k200k \times 0,60 = 120k, işçilik maliyeti 200k×0,40=80k200k \times 0,40 = 80k olur. B ürünü için ham madde maliyeti 100k×0,30=30k100k \times 0,30 = 30k, işçilik maliyeti 100k×0,70=70k100k \times 0,70 = 70k olur.
Yüzde oranlarını her ürünün kendi toplam maliyetine uygulamak gerekir.
3
Ham madde ve işçilik maliyetlerindeki artış miktarlarını x cinsinden ifade etme
İşçilik artış oranı %x\%x olsun. A ürününün artış miktarı: 120k×0,30+80k×x100=36k+0,8kx120k \times 0,30 + 80k \times \frac{x}{100} = 36k + 0,8k \cdot x. B ürününün artış miktarı: 30k×0,10+70k×x100=3k+0,7kx30k \times 0,10 + 70k \times \frac{x}{100} = 3k + 0,7k \cdot x olur.
Ham madde maliyetlerindeki artış oranları sırasıyla %30 ve %10 verilmiştir.
4
Artış miktarları arasındaki yüzde ilişkisini kurma ve denklemi çözme
A ürününün artış miktarı, B ürününün artış miktarından %150\%150 fazla ise A'nın artışı, B'nin artışının 1+1,5=2,51 + 1,5 = 2,5 katıdır. 36k+0,8kx=2,5×(3k+0,7kx)36+0,8x=7,5+1,75x28,5=0,95xx=3036k + 0,8k \cdot x = 2,5 \times (3k + 0,7k \cdot x) \Rightarrow 36 + 0,8x = 7,5 + 1,75x \Rightarrow 28,5 = 0,95x \Rightarrow x = 30 bulunur.
Bir değerin %150 fazlası, o değerin 2,5 katına eşittir.

Key Concept

Yüzde problemlerinde farklı matrahlara göre artış miktarını hesaplama ve yüzde artış oranlarını cebirsel denklemlere dökme.
Estimated Time:2m 30s
Question 157Question

Saatteki ortalama hızı 60 km60\text{ km} olan bir motosikletli, AA kentinden BB kentine 44 saatte gitmiştir.

Bu motosikletli dönüşte hızını saatte 20 km20\text{ km} artırırsa, BB kentinden AA kentine kaç saatte döner?

Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

Motosikletli dönüş yolculuğunu 3 saatte tamamlar.
Yolun tamamı 240 km240\text{ km} olup dönüş hızı saatte 80 km80\text{ km}'ye çıkarıldığında yolculuk süresi 33 saat olacaktır.

Step-by-Step Solution

1
A ve B kentleri arasındaki mesafeyi hesaplama
240 km240\text{ km}
Motosikletli saatte 60 km60\text{ km} hızla giderek yolu 44 saatte tamamladığı için toplam mesafe 60×4=240 km60 \times 4 = 240\text{ km} olur.
2
Dönüş hızını hesaplama
80 km/sa80\text{ km/sa}
Motosikletli dönüş yolunda hızını saatte 20 km20\text{ km} artırdığı için yeni hızı 60+20=80 km/sa60 + 20 = 80\text{ km/sa} olur.
3
D��nüş süresini hesaplama
3 saat3\text{ saat}
240 km240\text{ km} uzunluğundaki yol, saatte 80 km80\text{ km} sabit hızla gidildiğinde 24080=3\frac{240}{80} = 3 saat sürer.

Key Concept

Hız, zaman ve alınan yol arasındaki temel ilişki (Yol=Hız×ZamanYol = Hız \times Zaman)
Question 158Question

Selin, Umut ve Tolga adındaki üç arkadaşın yaşları ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Tolga, Umut'tan; Umut da Selin'den büyüktür.
* Tolga ile Selin'in bugünkü yaşları farkı, Umut ile Selin'in bugünkü yaşları farkının 33 katına eşittir.
* Selin, Umut'un bugünkü yaşına geldiğinde; Tolga'nın ya��ı, Selin ve Umut'un o günkü yaşları toplamından 88 eksik olacaktır.
* Bu üç arkadaşın bugünkü yaşları toplamı 5252'dir.

Buna göre, Selin'in bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

Selin'in bugünkü yaşı 12'dir.
Selin, Umut ve Tolga'nın bugünkü yaşları sırasıyla 12, 16 ve 24 olarak bulunur. Koşullar sağlandığında Selin'in bugünkü yaşının 12 olduğu görülür.

Step-by-Step Solution

1
Arkadaşların bugünkü yaşlarını değişkenler cinsinden ifade etme
Selin'in bugünkü yaşına SS, Umut'un bugünkü yaşına UU, Tolga'nın bugünkü yaşına TT diyelim. T>U>ST > U > S olduğu bilinmektedir. Umut ile Selin'in bugünkü yaşları farkı US=xU - S = x olsun (x>0x > 0). Bu durumda U=S+xU = S + x olur. Tolga ile Selin'in bugünkü yaşları farkı (TST - S), Umut ile Selin'in bugünkü yaşları farkının (xx) 33 katı olduğuna göre: TS=3x    T=S+3xT - S = 3x \implies T = S + 3x olur.
Yaşlar arasındaki fark ilişkisini kullanarak bilinmeyen sayısını azaltmak.
2
Selin'in Umut'un bugünkü yaşına gelmesi durumu için o günkü yaşları bulma
Selin'in Umut'un bugünkü yaşına (S+xS + x) gelmesi için geçen süre xx yıldır. Bu xx yıl sonunda her bir kişinin yaşı xx artacaktır:
Selin'in yaşı: S+xS + x
Umut'un yaşı: U+x=S+2xU + x = S + 2x
Tolga'nın yaşı: T+x=S+4xT + x = S + 4x olur.
Selin'in Umut'un yaşına gelmesi için geçen sürenin herkesin yaşını aynı miktarda artıracağını belirlemek.
3
Gelecekteki yaş ilişkisini denklem haline getirme
Tolga'nın o günkü yaşı (S+4xS + 4x), Selin ve Umut'un o günkü yaşları toplamından (S+x+S+2x=2S+3xS + x + S + 2x = 2S + 3x) 88 eksik olacağına göre:
S+4x=(2S+3x)8S + 4x = (2S + 3x) - 8
S+4x=2S+3x8    S=x+8S + 4x = 2S + 3x - 8 \implies S = x + 8 denklemi elde edilir.
Tolga'nın gelecekteki yaşının, Selin ile Umut'un o günkü yaşları toplamıyla olan ilişkisini denklemleştirmek.
4
Bugünkü yaşlar toplamını kullanarak sistemi çözme ve Selin'in yaşını bulma
Üç arkadaşın bugünkü yaşları toplamı 5252 olduğuna göre:
S+U+T=52S + U + T = 52
S+(S+x)+(S+3x)=52    3S+4x=52S + (S + x) + (S + 3x) = 52 \implies 3S + 4x = 52
Elde ettiğimiz S=x+8S = x + 8 ifadesini bu denklemde yerine yazalım:
3(x+8)+4x=523(x + 8) + 4x = 52
3x+24+4x=52    7x=28    x=43x + 24 + 4x = 52 \implies 7x = 28 \implies x = 4 bulunur.
Buradan Selin'in bugünkü yaşı:
S=x+8=4+8=12S = x + 8 = 4 + 8 = 12 olarak elde edilir.
Üç arkadaşın bugünkü yaşları toplamının 52 olmasını kullanarak her iki değişkeni de hesaplamak.

Key Concept

Yaş problemlerinde zamanın herkes için aynı miktarda ilerlemesi ve iki kişi arasındaki yaş farkının yıllar geçse de değişmemesi esastır.

Alternative Method

Deneme yanılma veya seçeneklerden giderek de çözüme ulaşılabilir. Örneğin, Selin'in yaşı 12 olarak alındığında; yaş farkı ilişkisinden Umut 16, Tolga 24 yaşında olur (yaşlar toplamı 12+16+24=52 sağlar). 4 yıl sonra Selin 16, Umut 20, Tolga 28 yaşında olur. Tolga'nın yaşı (28), Selin ile Umut'un yaşları toplamından (16+20=36) 8 eksik olup koşulu doğrular.
Estimated Time:2m 30s
Question 159Question

Bir alışveriş merkezinde aşağıya doğru sabit hızla hareket eden bir yürüyen merdiven bulunmaktadır. Alper, bu yürüyen merdiven hareket hâlindeyken merdivenden aşağıya doğru sabit hızla yürüyerek indiğinde toplam 4040 basamak atmaktadır. Beren ise aynı yürüyen merdiven hareket hâlindeyken merdivenden yukarıya doğru (merdivenin hareket yönünün tersine) Alper ile aynı sabit hızla yürüyerek çıktığında toplam 120120 basamak atmaktadır. Buna göre, bu yürüyen merdiven durdurulduğunda dışarıdan görünen toplam basamak sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 60

Answer

Yürüyen merdiven durdurulduğunda dışarıdan görünen toplam basamak sayısı 60'tır.
Alper ve Beren'in hareket denklemlerinin ortak çözümünden elde edilen hız oranı kullanılarak toplam basamak sayısı 60 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri tanımlama
Toplam basamak sayısı NN, merdiven hızı vmv_m ve yürüme hızı vv olsun.
Soruda verilen durumları matematiksel olarak modelleyebilmek için değişkenler atanır.
2
Alper'in hareket denklemini kurma
N=40(1+vmv)N = 40 \left(1 + \frac{v_m}{v}\right)
Alper merdiven ile aynı yönde hareket ettiğinden, merdivenin hızı onun hareketini destekler.
3
Beren'in hareket denklemini kurma
N=120(1vmv)N = 120 \left(1 - \frac{v_m}{v}\right)
Beren merdivenin tersi yönünde hareket ettiğinden, merdivenin hızı onun hareketini zorlaştırır.
4
Hızlar arasındaki oranı bulma
vmv=0,5\frac{v_m}{v} = 0,5
İki durumda da toplam basamak sayısı (NN) sabit olduğundan denklemler birbirine eşitlenir.
5
Toplam basamak sayısını hesaplama
N=60N = 60
Bulunan hız oranı denklemlerden birinde yerine yazılarak merdivenin toplam basamak sayısı bulunur.

Key Concept

Bağıl hız yardımıyla hareket süresi ve atılan adım sayısı arasındaki ilişkinin kurulması.
Estimated Time:2m 0s
Question 160Question

Bir giyim mağazası, sezon başında maliyeti üzerinden %80 kâr ekleyerek belirlediği etiket fiyatıyla mont satmaktadır. Sezon ortasında bu montlara iki farklı kampanya seçeneği sunulmuştur:

* 1. Kampanya: Aynı üründen 3 adet alana en ucuz olan ürün bedava.
* 2. Kampanya: Her bir ürünün etiket fiyatı üzerinden %x\%x indirim.

Bu mağazadan aynı monttan 3 adet alan bir müşterinin 1. kampanyayı tercih etmesi durumunda mağazanın elde edeceği toplam kâr, 2. kampanyayı tercih etmesi durumunda elde edeceği toplam kârdan daha az olmaktadır.

Buna göre, xx indirim yüzdesinin alabileceği en büy��k tam sayı değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 33

Answer

Kâr oranlarının ve kampanyaların karşılaştırılmasıyla elde edilen eşitsizlik sonucunda x indirim yüzdesinin alabileceği en büyük tam sayı değeri 33'tür.
1. kampanyadaki toplam kâr (60 TL), 2. kampanyadaki toplam kârdan küçük olacak şekilde kurulan eşitsizlik çözüldüğünde x < 33,33 elde edilir. Bu koşulu sağlayan en büyük tam sayı 33'tür.

Step-by-Step Solution

1
Bir adet montun maliyetini ve başlangıç etiket fiyatını belirlemek.
Maliyet = 100 TL, Etiket Fiyatı = 180 TL, 3 adet montun toplam maliyeti = 300 TL.
Hesaplamaları kolaylaştırmak amacıyla maliyete 100 TL değerini verdik.
2
1. kampanya tercih edildiğinde elde edilecek toplam kârı hesaplamak.
Toplam Satış Fiyatı = 360 TL, Kâr = 60 TL.
3 al 2 öde mantığıyla en ucuz olan (eş değer olan) 1 mont bedavaya gelir ve sadece 2 montun ücreti ödenir.
3
2. kampanya tercih edildiğinde elde edilecek toplam kârı x değişkeni cinsinden ifade etmek.
Toplam Satış Fiyatı = 540 * (1 - x/100) TL, Kâr = 540 * (1 - x/100) - 300 TL.
Her bir monta etiket fiyatı üzerinden %x indirim uygulandığında toplam ciro ve kâr formülize edilir.
4
1. kampanyadaki kârın, 2. kampanyadaki kârdan az olmasını sağlayan eşitsizliği kurmak ve çözmek.
x < 100/3 (yaklaşık 33,33).
İki kampanya durumundaki kâr ifadeleri karşılaştırılarak x parametresinin sınır değeri bulunur.
5
Eşitsizliği sağlayan en büyük tam sayı değerini belirlemek.
x = 33.
33,33 değerinden küçük olan en büyük tam sayı 33'tür.

Key Concept

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, etiket fiyatı, indirimli satış fiyatı ve kâr arasındaki ilişkilerin kurulması ve eşitsizlik çözümü.
PreviousPage 8 / 45Next
Problemler Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 8 | Examkin