Sayı Problemleri

278 questions

Question 201Question

Bir kargo firmasının deposunda küçük ve büyük boy olmak üzere toplam 8080 adet boş kutu bulunmaktadır. Küçük boy kutuların her birine en fazla 66 kg, büyük boy kutuların her birine ise en fazla 1515 kg ağırlığında ürün konulabilmektedir. Bu depodaki kutuların bir kısmı, her kutu tamamen dolacak şekilde toplam 540540 kg ağırlığındaki ürünlerle dolduruluyor.

Doldurma i��lemi tamamlandığında;
* Doldurulan büyük boy kutu sayısı, doldurulan küçük boy kutu sayısından 88 fazladır.
* Depoda boş kalan küçük boy kutu sayısı, boş kalan büyük boy kutu sayısının 33 katıdır.

Buna göre, başlangıçta depoda bulunan büyük boy kutu sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 36

Answer

Başlangıçta depoda bulunan büyük boy kutu sayısı 36'dır.
Doldurulan toplam kutu ağırlığı denkleminden dolu büyük boy kutu sayısı 28, dolu küçük boy kutu sayısı 20 bulunur. Toplam 80 kutunun 48'i dolu olduğundan geriye kalan 32 boş kutunun oran ilişkisinden 8 tanesinin büyük boy boş kutu olduğu hesaplanır. Dolu ve boş büyük boy kutular toplandığında 36 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Doldurulan küçük ve büyük boy kutu sayılarını belirlemek için denklem kurma
Doldurulan küçük boy kutu sayısı 2020, büyük boy kutu sayısı 2828'dir.
Doldurulan küçük boy kutu sayısına xx dersek, doldurulan büyük boy kutu sayısı x+8x + 8 olur. Toplam ürün ağırlığı 6x+15(x+8)=5406x + 15(x + 8) = 540 denklemi ile gösterilir. Buradan 21x+120=540    21x=420    x=2021x + 120 = 540 \implies 21x = 420 \implies x = 20 bulunur. Büyük boy kutu sayısı 20+8=2820 + 8 = 28 olur.
2
Boş kalan toplam kutu sayısını bulma
Boş kalan toplam kutu sayısı 3232'dir.
Depoda başlangıçta toplam 8080 kutu vardı. Doldurulan toplam kutu sayısı 20+28=4820 + 28 = 48 olduğuna göre, geriye kalan boş kutu sayısı 8048=3280 - 48 = 32 olarak hesaplanır.
3
Oran bilgisini kullanarak boş kalan büyük boy kutu sayısını bulma
Boş kalan büyük boy kutu sayısı 88'dir.
Boş kalan büyük boy kutu sayısına yy dersek, boş kalan küçük boy kutu sayısı 3y3y olur. Toplam boş kutu sayısı y+3y=32    4y=32    y=8y + 3y = 32 \implies 4y = 32 \implies y = 8 olarak bulunur.
4
Başlangıçtaki toplam büyük boy kutu sayısını hesaplama
Başlangıçtaki büyük boy kutu sayısı 3636'dır.
Doldurulan büyük boy kutu sayısı (2828) ile boş kalan büyük boy kutu sayısı (88) toplanarak depodaki toplam büyük boy kutu sayısı 28+8=3628 + 8 = 36 olarak elde edilir.

Key Concept

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemleri ve oran-orantı mantığı ile sayı problemlerini modelleme.

Alternative Method

Büyük boy kutuların tamamının dolu olduğu varsayılarak toplam ağırlıktan geriye kalan fark üzerinden de gidilebilir; ancak doğrudan denklem kurup adım adım boş/dolu ayrımı yapmak en güvenli çözüm yoludur.
Estimated Time:2m 0s
Question 202Question

Bir elektrikli araç şarj istasyonunda AC (yavaş) ve DC (hızlı) olmak üzere iki farklı tipte toplam 2424 adet şarj ünitesi bulunmaktadır.

* AC şarj ünitesini kullanan bir aracın bataryası 4545 dakikada tamamen dolmaktadır.
* DC şarj ünitesini kullanan bir aracın bataryası ise 1515 dakikada tamamen dolmaktadır.

Bu istasyondaki tüm şarj üniteleri boş ve tam kapasite çalışır durumdayken, aynı anda birer aracın şarj işlemine başlanmıştır. Şarjı biten aracın yerine hiç zaman kaybetmeden yeni bir araç şarj edilmeye başlanmıştır.

4545 dakikalık süre sonunda bu ünitelerde toplam 5656 aracın bataryası tamamen doldurulduğuna göre, istasyondaki DC şarj ünitesi sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 16

Answer

İstasyondaki DC şarj ünitesi sayısı 16'dır.
Doğru yanıt olan 16 değerine ulaşmak için öncelikle ünitelerin 45 dakikalık sürede kaçar araç şarj edebileceği belirlenmelidir. AC ünitesi 45 dakikada 1 araç doldururken, DC ünitesi 15 dakikada bir araç doldurduğundan 45 dakikada 3 araç doldurur. Toplam ünite sayısı 24 olduğundan AC ünitesi sayısına x, DC ünitesi sayısına y denirse x + y = 24 denklemi elde edilir. Toplam şarj edilen araç sayısı 56 olduğundan x + 3y = 56 denklemi kurulur. Bu iki denklem ortak çözüldüğünde 2y = 32 ve buradan y = 16 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
��nitelerin 45 dakikada şarj edebileceği araç sayılarını belirleme.
AC ünitesi 45 dakikada 1 araç şarj eder. DC ünitesi 15 dakikada 1 araç şarj ettiğinden 45 dakikada 45/15 = 3 araç şarj eder.
Toplam araç sayısını ünite sayıları cinsinden ifade edebilmek için her bir ünite tipinin belirtilen süredeki kapasitesi bulunmalıdır.
2
Ünite sayılarına göre denklem sistemini kurma.
AC ünitesi sayısı x, DC ünitesi sayısı y olsun. Toplam ünite sayısı: x + y = 24. Toplam şarj edilen araç sayısı: x + 3y = 56.
Soruda verilen toplam ünite sayısı ve toplam şarj edilen araç sayısı bilgileri iki bilinmeyenli iki denklem oluşturur.
3
Kurulan denklem sistemini çözerek y (DC ünitesi sayısı) değerini bulma.
İkinci denklemden birinci denklem çıkarılırsa: (x + 3y) - (x + y) = 56 - 24 => 2y = 32 => y = 16 bulunur.
Yok etme metodu kullanılarak doğrudan istenen değişken olan DC ünitesi sayısı elde edilir.

Key Concept

İki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini modelleme ve çözme.
Question 203Question

Bir kargo dağıtım merkezinde bulunan A, B ve C taşıma konteynerlerine; ağırlıkları 44 kg, 66 kg ve 1010 kg olan paketler yerleştirilecektir. Konteynerlerin kapasiteleri ve içerebilecekleri paketlerin ağırlıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

KonteynerKapasite (Paket Sayısı)Yerleştirilecek Paket Ağırlıkları
A454544 kg ve 66 kg
B606066 kg ve 1010 kg
C757544 kg ve 1010 kg

Bu yerleştirme işlemiyle ilgili aşağıdaki bilgiler bilinmektedir:
- Her üç konteyner de tamamen doldurulacaktır.
- Konteynerlere yerleştirilen 44 kg'lık toplam paket sayısı, 1010 kg'lık toplam paket sayısının 22 katıdır.
- B konteynerine yerleştirilen 66 kg'lık paket sayısı, A konteynerine yerleştirilen 66 kg'lık paket sayısının 22 katıdır.
- B konteynerindeki paketlerin toplam ağırlığı 400400 kg'dır.

Buna göre, C konteynerine yerleştirilen 44 kg'lık paket sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 50

Answer

C konteynerine yerleştirilen 4 kg'lık paket sayısı 50'dir.
B konteynerindeki ağırlık denklemi (6b6+10b10=4006b_6 + 10b_{10} = 400) ve kapasite denklemi (b6+b10=60b_6 + b_{10} = 60) çözüldüğünde b10=10b_{10} = 10 ve b6=50b_6 = 50 bulunur. Buradan A konteynerindeki 6 kg'lık paket sayısı a6=25a_6 = 25 ve 4 kg'lık paket sayısı a4=20a_4 = 20 olarak elde edilir. Toplam 4 kg'lık ve 10 kg'lık paketler arasındaki oran kullanılarak c4=2c10c_4 = 2c_{10} ilişkisi bulunur. C konteynerinin kapasitesi olan c4+c10=75c_4 + c_{10} = 75 denkleminde yerine yazıldığında c4=50c_4 = 50 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
B konteynerindeki paketlerin sayısını ve ağırlıklarını veren denklemleri kurup çözerek B'deki paket dağılımını bulun.
B konteynerindeki 10 kg'lık paket sayısı 10 adet, 6 kg'lık paket sayısı ise 50 adettir.
B'nin kapasitesi 60 olup, yalnızca 6 kg ve 10 kg'lık paketler bulundurmaktadır. Toplam ağırlık 400 kg olduğundan, 6×b6+10×b10=4006 \times b_6 + 10 \times b_{10} = 400 ve b6+b10=60b_6 + b_{10} = 60 denklem sistemi çözüldüğünde 4×b10=40    b10=104 \times b_{10} = 40 \implies b_{10} = 10 ve b6=50b_6 = 50 elde edilir.
2
A ve B konteynerlerindeki 6 kg'lık paket sayıları arasındaki ilişkiden yararlanarak A konteynerindeki paket da��ılımını belirleyin.
A konteynerindeki 6 kg'lık paket sayısı 25 adet, 4 kg'lık paket sayısı ise 20 adettir.
B'deki 6 kg'lık paket sayısı (5050), A'dakinin 2 katı olduğuna göre A'da 50/2=2550 / 2 = 25 adet 6 kg'lık paket vardır. A'nın toplam kapasitesi 45 olduğundan, 4 kg'lık paket sayısı 4525=2045 - 25 = 20 adettir.
3
4 kg ve 10 kg'lık toplam paket sayıları arasındaki 2 kat ilişkisini kullanarak C konteynerindeki paket sayılarını belirlemek için denklem kurun.
C konteynerindeki 4 kg'lık paket sayısı 50 adet, 10 kg'lık paket sayısı ise 25 adettir.
Toplam 4 kg'lık paket sayısı 20+c420 + c_4, toplam 10 kg'lık paket sayısı 10+c1010 + c_{10}'dur. Verilen orana göre 20+c4=2(10+c10)    c4=2c1020 + c_4 = 2(10 + c_{10}) \implies c_4 = 2c_{10} elde edilir. C'nin toplam kapasitesi 75 olduğundan, c4+c10=75    2c10+c10=75    3c10=75    c10=25c_4 + c_{10} = 75 \implies 2c_{10} + c_{10} = 75 \implies 3c_{10} = 75 \implies c_{10} = 25 ve c4=50c_4 = 50 bulunur.

Key Concept

Doğrusal denklem sistemleri kurarak çok değişkenli sayı problemlerini adım adım çözme.
Estimated Time:2m 30s
Question 204Question

Bir kırtasiyede A ve B kategorilerindeki kitaplar için aşağıdaki gibi iki farklı kampanya düzenlenmiştir:

* A kategorisinden satın alınan (ücreti ödenen) her 33 kitap için 11 kitap hediye edilmektedir.
* B kategorisinden satın alınan (ücreti ödenen) her 22 kitap için 11 kitap hediye edilmektedir.

Bu kırtasiyeden A ve B kategorilerinden kitap alan bir müşteri, toplam 2222 kitabın ücretini ödemiş ve bu alışverişten toplam 88 kitap hediye kazanmıştır.

Buna göre, bu müşterinin A kategorisinden aldığı toplam kitap sayısı (satın alınan ve hediye edilenler dahil) kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

A kategorisinden alınan toplam kitap sayısı 24'tür.
Verilen bilgilere göre kurulan iki bilinmeyenli denklem sistemi çözüldüğünde, A kategorisi kampanyasının 6 kez uygulandığı tespit edilir. Her bir kampanya döngüsü 3 adet satın alınan ve 1 adet hediye kitap olmak üzere toplam 4 kitaptan oluştuğu için, A kategorisinden alınan toplam kitap sayısı 24'tür.

Step-by-Step Solution

1
A ve B kategorilerindeki kampanyalardan yararlanma sayılarını tanımlayalım.
A kampanyasının uygulanma sayısı aa, B kampanyasının uygulanma sayısı bb olsun. Buna göre, A kategorisinden satın alınan kitap sayısı 3a3a, hediye kitap sayısı aa; B kategorisinden satın alınan kitap sayısı 2b2b, hediye kitap sayısı bb olur.
Verilen bilgileri matematiksel ifadelere dönüştürerek denklem kurabilmek için değişkenleri tanımlar��z.
2
Satın alınan ve hediye edilen kitap sayılarına göre denklem sistemini oluşturalım.
Satın alınan (ücreti ödenen) kitap sayısı: 3a+2b=223a + 2b = 22
Hediye edilen kitap sayısı: a+b=8a + b = 8
Soruda verilen toplam satın alınan kitap ve hediye kitap sayılarını denkleştirip ortak çözüm yapmak için.
3
Denklem sistemini çözerek aa değerini bulalım.
a+b=8a + b = 8 denklemini 22 ile çarparsak 2a+2b=162a + 2b = 16 elde edilir. Bu denklemi ilk denklemden çıkardığımızda: (3a+2b)(2a+2b)=2216    a=6(3a + 2b) - (2a + 2b) = 22 - 16 \implies a = 6 bulunur.
A kategorisine ait kitap sayısına ulaşmak amacıyla bu kategorideki kampanya döngüsü sayısını bulmak için.
4
A kategorisinden alınan toplam kitap sayısını hesaplayalım.
A kategorisinden alınan toplam kitap sayısı 3a+a=4a3a + a = 4a olduğundan, 4×6=244 \times 6 = 24 olarak bulunur.
Soruda istenen satın alınan ve hediye edilen A kategorisi kitaplarının toplamını bulmak için.

Key Concept

Sayı Problemleri (Kampanya ve Denklem Kurma Problemleri)
Question 205Question

Bir bankada gişe işlemleri için sıra alan Ahmet'in sıra numarası iki basamaklı abab doğal sayısı, Mehmet'in sıra numarası ise iki basamaklı baba doğal sayısıdır.

Ahmet, sırasını Mehmet'ten sonra aldığına göre Ahmet'in sıra numarası daha büyüktür.

Ahmet ve Mehmet'in sıra numaraları arasındaki fark, Ahmet'in sıra numarasının rakamları toplamının 55 katına eşittir.

Buna göre, Ahmet'in sıra numarası kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 72

Answer

Ahmet'in sıra numarası 72'dir.
Ahmet'in sıra numarası Mehmet'inkinden büyük olduğu için ab>ba    a>bab > ba \implies a > b olmalıdır. İki sayının farkı abba=9(ab)ab - ba = 9(a-b) olarak çözümlenir. Soruda verilen eşitlikten 9(ab)=5(a+b)    2a=7b9(a-b) = 5(a+b) \implies 2a = 7b elde edilir. aa ve bb sıfırdan farklı rakamlar olmak zorunda olduğundan bu eşitliği sadece a=7a=7 ve b=2b=2 değerleri sağlar. Bu durumda Ahmet'in sıra numarası 72 olur.

Step-by-Step Solution

1
Ahmet ve Mehmet'in sıra numaralarını basamak çözümlemesi kullanarak yazma ve farklarını bulma.
Ahmet'in sıra numarası ab=10a+bab = 10a + b, Mehmet'in sıra numarası ba=10b+aba = 10b + a ve aralarındaki fark abba=9(ab)ab - ba = 9(a - b) olur.
Sayılar arasındaki matematiksel ilişkiyi basamak değerleri cinsinden ifade etmek için.
2
Verilen eşitliği kurma ve sadeleştirme.
9(ab)=5(a+b)    9a9b=5a+5b    4a=14b    2a=7b9(a - b) = 5(a + b) \implies 9a - 9b = 5a + 5b \implies 4a = 14b \implies 2a = 7b eşitliği elde edilir.
Ahmet'in sıra numarasının rakamları toplamının 5 katı ile farkın eşitliğini kullanmak için.
3
2a=7b2a = 7b eşitliğini sağlayan rakamları belirleme ve iki basamaklı sayı şartlarını kontrol etme.
aa ve bb sıfırdan farklı birer rakam olmak zorunda olduğundan tek çözüm a=7a = 7 ve b=2b = 2 olur. Buradan Ahmet'in sıra numarası ab=72ab = 72 olarak bulunur.
Ahmet'in sıra numarası daha büyük (ab>ba    a>bab > ba \implies a > b) ve her iki sayı da iki basamaklı olduğu için sıfırdan farklı rakamlar seçilmelidir.

Key Concept

Basamak analizi yardımıyla sayı problemleri kurma ve çözme
Estimated Time:2m 0s
Question 206Question

Bir yazılım şirketinde çalışan mühendislerin sayısı iki basamaklı abab sayısı, tasarımcıların sayısı ise iki basamaklı baba sayısıdır. Bu şirkette çalışan mühendis ve tasarımcıların toplam sayısı 66'dır.

Tasarımcıların sayısı mühendislerin sayısından fazla olduğuna göre, bu çalışanların A ve B projelerindeki görevleri ve haftalık çalışma süreleri hakkında şunlar bilinmektedir:

* Şirketteki tüm mühendisler hem A hem de B projesinde görev almıştır.
* Tasarımcıların bir kısmı sadece A projesinde, geri kalanları ise sadece B projesinde görev almıştır.
* A projesinde görev alan her bir mühendis haftalık 10 saat, her bir tasarımcı ise haftalık 15 saat çalışmıştır.
* B projesinde görev alan her bir mühendis haftalık 8 saat, her bir tasarımcı ise haftalık 12 saat çalışmıştır.
* A projesindeki toplam haftalık çalışma süresi, B projesindeki toplam haftalık çalışma süresinden 30 saat fazladır.

Buna göre, bu şirkette sadece A projesinde çalışan tasarımcı sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 18

Answer

Sadece A projesinde ��alışan tasarımcı sayısı 18'dir.
Doğru seçenekte belirtilen 18 değeri, basamak çözümlemesi ve çalışma sürelerine ait denklemlerin pozitif tam sayılar kümesindeki tek ortak çözümü olan M=24M = 24, D=42D = 42 durumundan elde edilir. Bu durumda A projesindeki tasarımcı sayısı 18, B projesindeki ise 24 olmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Mühendis ve tasarımcı sayılarını iki basamaklı sayılar olarak tanımlayıp toplam çalışan sayısından yararlanarak rakamlar arasındaki ilişkiyi bulma.
a+b=6a + b = 6 elde edilir.
Mühendislerin sayısı M=ab=10a+bM = ab = 10a + b ve tasarımcıların sayısı D=ba=10b+aD = ba = 10b + a olarak yazıldığında, toplam çalışan sayısı M+D=(10a+b)+(10b+a)=11(a+b)=66    a+b=6M + D = (10a + b) + (10b + a) = 11(a + b) = 66 \implies a + b = 6 olur.
2
Tasarımcı sayısının mühendis sayısından fazla olması koşulunu kullanarak uygun rakam ikililerini belirleme.
(a,b)(a, b) ikilisi (1,5)(1, 5) veya (2,4)(2, 4) olabilir. Bu durumda (M,D)(M, D) çifti sırasıyla (15,51)(15, 51) veya (24,42)(24, 42) olur.
D>M    ba>ab    10b+a>10a+b    b>aD > M \implies ba > ab \implies 10b + a > 10a + b \implies b > a olmalıdır. aa ve bb sıfırdan farklı rakamlar olduğundan, a+b=6a+b = 6 ve b>ab > a koşulunu sağlayan durumlar incelenir.
3
Haftalık çalışma sürelerini kullanarak projelerdeki tasarımcı sayıları için genel denklemi kurma.
2M+27DA12D=302M + 27D_A - 12D = 30 denklemi elde edilir.
A projesinde çalışan tasarımcı sayısı DAD_A olsun. Bu durumda B projesinde çalışan tasarımcı sayısı DB=DDAD_B = D - D_A olur. Projelerin toplam çalışma süreleri farkı TATB=(10M+15DA)(8M+12DB)=30    2M+15DA12(DDA)=30T_A - T_B = (10M + 15D_A) - (8M + 12D_B) = 30 \implies 2M + 15D_A - 12(D - D_A) = 30 denklemini verir.
4
Belirlenen (M,D)(M, D) durumlarını denklemde yerine yazarak çalışan sayılarının tam sayı olma koşulunu kontrol etme.
M=24,D=42M = 24, D = 42 için DA=18D_A = 18 tam sayı çözümü bulunur. Diğer durum olan M=15,D=51M = 15, D = 51 için DA22.67D_A \approx 22.67 tam sayı çıkmaz.
Kişi sayısı tam sayı olmak zorunda olduğundan, yalnızca DA=18D_A = 18 değeri geçerli bir çözümdür.

Key Concept

Sayı problemlerinde denklem kurma ve iki basamaklı sayıların çözümlenmesi ile tam sayı sınırlarının analizi.

Alternative Method

Seçenekleri doğrudan denemek yerine, toplam çalışan sayısının 66 olmasından yola çıkıp basamak analizi ile mühendis (abab) ve tasarımcı (baba) sayıları için olası durumları (155115-51, 244224-42) listeleyerek ve her iki durum için de haftalık çalışma saatlerini test ederek hızlıca sonuca ulaşılabilir.
Estimated Time:3m 0s
Question 207Question

Bir lojistik deposunda bulunan A ve B tipi kolilerin sayıları sırasıyla 3 ve 4 ile ters orantılıdır. Bu depoda bulunan toplam koli sayısı 56'dır. Ayrıca kolilerle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* A tipi kolilerin her birinin ağırlığı, B tipi kolilerin her birinin ağırlığından 7 kg fazladır.
* Depodaki tüm kolilerin toplam ağırlığı 840 kg'dır.

Buna göre, bir adet B tipi kolinin ağırlığı kaç kg'dır?

Show answer & explanation

Answer: 11

Answer

B tipi bir kolinin ağırlığı 11 kg'dır.
B tipi bir kolinin ağırlığı xx olarak tanımlandığında, A tipi kolilerin her birinin ağırlığı x+7x+7 olur. Kolilerin sayıları sırasıyla 3 ve 4 ile ters orantılı olduğundan, A tipi kolilerin sayısı 32, B tipi kolilerin sayısı ise 24'tür. Bu değerler kullanılarak yazılan toplam ağırlık denklemi 32(x+7)+24x=84032(x+7) + 24x = 840 olur. Denklem çözüldüğünde 56x=61656x = 616 ve x=11x=11 kg elde edilir. Bu nedenle 11 kg değeri doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
A ve B tipi kolilerin sayılarını belirlemek için ters oranti denklemini kurmak.
A tipi kolilerin sayısı NA=4kN_A = 4k ve B tipi kolilerin sayısı NB=3kN_B = 3k olur.
Sayılar sıras��yla 3 ve 4 ile ters orantılı olduğundan 3×NA=4×NB3 \times N_A = 4 \times N_B bağıntısı geçerlidir.
2
Toplam koli sayısı bilgisini kullanarak orantı sabitini (kk) bulmak.
4k+3k=567k=56k=84k + 3k = 56 \Rightarrow 7k = 56 \Rightarrow k = 8 olarak bulunur. Buradan koli sayıları NA=32N_A = 32 ve NB=24N_B = 24 olur.
Depodaki toplam koli sayısı 56 olarak verilmiştir.
3
Kolilerin ağırlık ilişkisini ve toplam ağırlığı veren denklemi kurup çözmek.
B tipi bir kolinin ağırlığı xx kg ise A tipi bir kolinin ağırlığı x+7x + 7 kg olur. Ağırlık denklemi: 32(x+7)+24x=84032x+224+24x=84056x=616x=1132(x + 7) + 24x = 840 \Rightarrow 32x + 224 + 24x = 840 \Rightarrow 56x = 616 \Rightarrow x = 11 kg bulunur.
Toplam ağırlık 840 kg'dır ve A tipi kolilerin ağırlığı B tipinden 7 kg fazladır.

Key Concept

Ters orantı kuralları yardımıyla değişken sayısını azaltma ve birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem çözme.
Estimated Time:2m 0s
Question 208Question

Bir matbaada basılan bir kitabın iki farklı sürümüne ait bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Kitap SürümüBasım Adedi (Adet)Birim Baskı Maliyeti (TL)
A serisiabab8
B serisibaba15

Burada abab ve baba iki basamaklı doğal sayılardır.

A serisi kitapların toplam baskı maliyeti, B serisi kitapların toplam baskı maliyetinden fazla olduğuna göre, bu iki sürümden basılan toplam kitap sayısı en fazla kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 143

Answer

143
Kitapların adetleri abab ve baba olarak çözümlendiğinde toplam maliyet ilişkisi 8(10a+b)>15(10b+a)8(10a+b) > 15(10b+a) olur. Bu eşitsizlik sadeleştirildiğinde 65a>142b65a > 142b elde edilir. Toplam kitap sayısı 11(a+b)11(a+b) ifadesine eşittir ve bu toplamı en büyük yapmak için a+ba+b toplamı en yüksek seçilmelidir. aa ve bb birer rakam olduğu için b=4b=4 seçildiğinde aa en fazla 99 olabilir. Bu durumda a+b=13a+b = 13 olur ve toplam kitap sayısı en fazla 11×13=14311 \times 13 = 143 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Kitap adetlerini temsil eden iki basamaklı sayıları basamak çözümlemesi kullanarak yazalım.
ab=10a+bab = 10a + b ve ba=10b+aba = 10b + a
Maliyet hesaplamalarında kullanabilmek için sayıları çözümlenmiş halde ifade etmeliyiz.
2
A ve B serisi kitapların toplam maliyetlerini veren eşitsizliği kuralım.
8×(10a+b)>15×(10b+a)8 \times (10a + b) > 15 \times (10b + a)
A serisinin toplam maliyetinin B serisinden fazla olduğu belirtilmiştir.
3
Eşitsizlikteki parantezleri dağıtıp benzer terimleri bir araya getirerek sadeleştirelim.
80a+8b>150b+15a    65a>142b80a + 8b > 150b + 15a \implies 65a > 142b
aa ve bb değişkenleri arasındaki temel ilişkiyi bulmak için.
4
aa ve bb birer sıfırdan farklı rakam olduğundan, bu eşitsizliği sağlayan en büyük a+ba+b toplamını bulalım.
b=4b = 4 için 65a>568    a=965a > 568 \implies a = 9 olur. Buradan a+b=13a+b = 13 elde edilir.
b=5b = 5 için 65a>71065a > 710 olur ki bu durumda en büyük rakam olan a=9a = 9 bile eşitsizliği sağlamaz.
5
Basılan toplam kitap sayısını hesaplayalım.
ab+ba=11(a+b)=11×13=143ab + ba = 11(a + b) = 11 \times 13 = 143
En büyük toplam kitap adedine ulaşmak için.

Key Concept

Sayı basamakları çözümlemesi ve birinci dereceden eşitsizlik içeren sayı problemleri
Estimated Time:2m 0s
Question 209Question

Bir şehirdeki paylaşımlı bisiklet sisteminde kullanıcılara iki farklı tarife seçeneği sunulmaktadır:

* Klasik Tarife: Bisikletin kilidini açmak için 3 TL3\text{ TL} ve bisikletin kullanıldığı her dakika için 0,5 TL0,5\text{ TL} ücret alınmaktadır.
* Avantajlı Tarife: Aylık 45 TL45\text{ TL} sabit abonelik ücreti ödenmekte ve bu tarifede bisikletin kilidini açmak için ücret alınmayıp, bisikletin kullanıldığı her dakika için 0,2 TL0,2\text{ TL} ücret alınmaktadır.

Bir ay boyunca bu bisiklet sistemini NN kez kullanan ve toplamda 120120 dakika bisiklet süren bir kullanıcının, Avantajlı Tarife yerine Klasik Tarife'yi seçmiş olması durumunda ödeyeceği toplam ücretin daha az olacağı hesaplanmıştır.

Buna göre, bu kullanıcının bisikleti kiralama sayısı NN en fazla kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 2

Answer

Kullanıcının bisikleti kiralama sayısı en fazla 2 olabilir.
Avantajlı Tarife'nin toplam maliyeti 45+120×0,2=69 TL45 + 120 \times 0,2 = 69\text{ TL}'dir. Klasik Tarife'nin maliyeti ise kiralama sayısı NN olmak üzere 3N+120×0,5=3N+60 TL3N + 120 \times 0,5 = 3N + 60\text{ TL} şeklinde yazılır. Klasik Tarife'nin daha ucuz olması beklendiğinden 3N+60<693N + 60 < 69 eşitsizliğinden 3N<93N < 9 ve buradan da N<3N < 3 elde edilir. Bu koşula uyan en büyük tam sayı değeri 2 olduğundan doğru cevap 2'dir.

Step-by-Step Solution

1
Avantajlı Tarife seçildiğinde ödenecek aylık toplam ücreti hesaplayın.
45+120×0,2=45+24=69 TL45 + 120 \times 0,2 = 45 + 24 = 69\text{ TL}
Kullanıcının Avantajlı Tarife'deki sabit ve dakika başına ödeyeceği toplam tutarı belirlemek için.
2
Klasik Tarife seçildiğinde ödenecek aylık toplam ücreti kiralama sayısı olan NN cinsinden ifade edin.
3N+120×0,5=3N+60 TL3N + 120 \times 0,5 = 3N + 60\text{ TL}
Klasik Tarife'deki kilit açma ücreti kiralama sayısı olan NN ile, dakika ücreti ise toplam süre ile çarpılmalıdır.
3
Klasik Tarife ücretinin Avantajlı Tarife ücretinden daha az olmasını sağlayan eşitsizliği kurun ve çözün.
3N+60<69    3N<9    N<33N + 60 < 69 \implies 3N < 9 \implies N < 3
Klasik Tarife'nin daha ucuz olacağı belirtildiği için strict (kesin) küçüktür eşitsizliği kurulur.
4
NN kiralama sayısının pozitif bir tam sayı olması gerektiğini dikkate alarak en büyük NN değerini belirleyin.
N<3N < 3 koşulunu sağlayan en büyük tam sayı değeri 2'dir.
Kiralama işlemi yarım veya küsuratlı olamayacağından kiralama sayısı tam sayı olmalıdır.

Key Concept

Sayı Problemleri ve Birinci Dereceden Eşitsizlik Kurma
Estimated Time:2m 0s
Question 210Question

Bir elektrikli araç şarj istasyonunda A ve B olmak üzere iki farklı tip şarj ünitesi bulunmaktadır. Bu ünitelerin saatlik enerji aktarım miktarları ve bir günde kaçar saat çalıştırıldıkları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Şarj Ünitesi TipiSaatlik Enerji Aktarımı (kWh\text{kWh})Günlük Çalışma Süresi (Saat)
A151588
B252566

İstasyonda toplam 1818 adet şarj ünitesi bulunmaktadır. Bir günün sonunda B tipi ünitelerin tümünden aktarılan toplam elektrik enerjisi, A tipi ünitelerin tümünden aktarılan toplam elektrik enerjisinden 540 kWh540\text{ kWh} daha fazladır.

Buna göre, bu istasyondaki A tipi şarj ünitesi sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 88

Answer

A tipi şarj ünitesi sayısı 88'dir.
A tipi şarj ünitesi sayısının 88 olması durumunda, B tipi şarj ünitesi sayısı 1010 olur. Bu durumda A tipi ünitelerden aktarılan toplam elektrik enerjisi 8×120=960 kWh8 \times 120 = 960\text{ kWh} ve B tipi ünitelerden aktarılan toplam elektrik enerjisi 10×150=1500 kWh10 \times 150 = 1500\text{ kWh} olur. İki grup arasındaki enerji farkı 1500960=540 kWh1500 - 960 = 540\text{ kWh} olarak elde edilir ve soruda verilen tüm koşullar sağlanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
A ve B tipi ünitelerin birer tanesinin bir günde aktardığı toplam enerji miktarı hesaplanır.
Bir adet A tipi ünitenin günlük aktardığı enerji: 15×8=120 kWh15 \times 8 = 120\text{ kWh}. Bir adet B tipi ünitenin günlük aktardığı enerji: 25×6=150 kWh25 \times 6 = 150\text{ kWh} olur.
Her bir ünitenin günlük enerji üretimini bulmak, toplam enerji farkını veren denklemi kurmak için gereklidir.
2
Ünite sayıları için değişken tanımlanarak toplam enerji farkı denklemi kurulur.
A tipi ünite sayısı xx ise, toplam 1818 ünite olduğu için B tipi ünite sayısı 18x18 - x olur. Toplam enerji farkı denklemi: 150(18x)120x=540150(18 - x) - 120x = 540 şeklindedir.
Soruda B tipi ünitelerden aktarılan enerjinin A tipi ünitelerden 540 kWh540\text{ kWh} fazla olduğu belirtilmiştir.
3
Denklem çözülerek A tipi ünite sayısı (xx) bulunur.
2700150x120x=540    2700270x=540    270x=2160    x=82700 - 150x - 120x = 540 \implies 2700 - 270x = 540 \implies 270x = 2160 \implies x = 8 olarak bulunur.
Denklemin çözülmesiyle doğrudan aranan A tipi şarj ünitesi sayısı elde edilir.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem yardımıyla sayı problemi çözme
Question 211Question

Bir tiyatro salonunda yan yana bulunan A ve B bloklarındaki toplam koltuk sayısı 180180'dir. Bu salondaki koltukların bilet ücretleri ve bir oyun için satılan biletlerin oranları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

BlokBir Koltuğun Bilet Ücreti (TL)Satılan Bilet Oranı
A25012\frac{1}{2}
B30023\frac{2}{3}

Bu oyunda salondaki satılmayan koltukların toplam bilet değeri 21.00021.000 TL olduğuna göre, B bloğundan satılan bilet sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

B bloğundan satılan bilet sayısı 40'tır.
B bloğundaki toplam koltuk sayısı 60 olarak hesaplandıktan sonra satılan bilet oranı olan 3'te 2 ile çarpıldığında satılan bilet sayısı 40 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Bloklardaki toplam koltuk sayısı ve satılmayan bilet oranlarını belirleme
A bloğundaki koltuk sayısı AA, B bloğundaki koltuk sayısı BB olsun. A+B=180A + B = 180 olur. A blo��unda satılmayan koltukların oranı 112=121 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}, B bloğunda satılmayan koltukların oranı ise 123=131 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}'tür.
Koltuk sayıları arasındaki ili��kiyi kurmak ve boş kalan koltukların oranını elde etmek için.
2
Satılmayan koltukların toplam bilet değeri üzerinden denklem kurma
A bloğundaki satılmayan koltukların bilet değeri A12250=125AA \cdot \frac{1}{2} \cdot 250 = 125A TL, B bloğundaki satılmayan koltukların bilet değeri ise B13300=100BB \cdot \frac{1}{3} \cdot 300 = 100B TL olur. Toplam değer: 125A+100B=21.000125A + 100B = 21.000 olarak elde edilir.
Verilen toplam bilet değerini veren denklemi oluşturmak için.
3
Denklem sistemini çözerek B bloğundaki toplam koltuk sayısını bulma
A=180BA = 180 - B ifadesi toplam değer denkleminde yerine yazılır: 125(180B)+100B=21.000    22.50025B=21.000    25B=1500    B=60125(180 - B) + 100B = 21.000 \implies 22.500 - 25B = 21.000 \implies 25B = 1500 \implies B = 60 ve A=120A = 120 bulunur.
Her iki bloktaki koltuk sayılarını ayrı ayrı belirlemek için.
4
B bloğundan satılan bilet sayısını hesaplama
B bloğunda toplam 6060 koltuk olduğuna göre, satılan bilet sayısı 6023=4060 \cdot \frac{2}{3} = 40 olarak hesaplanır.
Soruda istenen satılan bilet sayısını bulmak için.

Key Concept

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma
Estimated Time:2m 0s
Question 212Question

Bir okulda düzenlenen 'Sıfır Atık' kampanyasında, öğrenciler topladıkları her 3 kg3\text{ kg} gazete kağıdı için 4 puan4\text{ puan}, her 5 kg5\text{ kg} karton kutu için ise 7 puan7\text{ puan} kazanmaktadır.

Bu kampanya kapsamında bir sınıf, toplam 95 kg95\text{ kg} gazete kağıdı ve karton kutu teslim ederek 131 puan131\text{ puan} toplamıştır.

Buna göre, bu sınıfın topladığı karton kutu miktarı gazete kağıdı miktarından kaç kg\text{kg} fazladır?

Show answer & explanation

Answer: 35

Answer

Karton kutu miktarı gazete kağıdı miktarından 35 kg fazladır.
Sınıfın topladığı karton kutu miktarı 65 kg65\text{ kg}, gazete kağıdı miktarı ise 30 kg30\text{ kg}'dır. Karton kutu miktarının gazete kağıdı miktarından ne kadar fazla olduğunu bulmak için aralarındaki fark alınır: 6530=35 kg65 - 30 = 35\text{ kg} bulunur. Bu nedenle doğru cevap 35'tir.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenlerin tanımlanması ve toplam ağırlık denkleminin kurulması
Gazete kağıdı miktarı g=3xg = 3x kg ve karton kutu miktarı k=5yk = 5y kg olsun. Bu durumda toplam ağırlık denklemi: 3x+5y=953x + 5y = 95 olur.
Toplanan kağıtların ağırlıkları sırasıyla 3 ve 5'in katı olmalıdır ki puan hesaplamaları tam sayı çıksın.
2
Toplam puan denkleminin kurulması
Her 3 kg3\text{ kg} gazete için 4 puan4\text{ puan} (xx paket için 4x4x puan) ve her 5 kg5\text{ kg} karton için 7 puan7\text{ puan} (yy paket için 7y7y puan) kazanılır. Toplam puan denklemi: 4x+7y=1314x + 7y = 131 olur.
Sınıfın topladığı toplam puanın 131 olduğu bilgisi kullanılarak ikinci bir denklem elde edilir.
3
Elde edilen denklem sisteminin çözülmesi
3x+5y=95    12x+20y=3803x + 5y = 95 \implies 12x + 20y = 380 ve 4x+7y=131    12x+21y=3934x + 7y = 131 \implies 12x + 21y = 393 olur. Taraf tarafa çıkarıldığında y=13y = 13 bulunur. Birinci denklemde yerine yazıldığında 3x+65=95    3x=30    x=103x + 65 = 95 \implies 3x = 30 \implies x = 10 elde edilir.
İki bilinmeyenli denklem sistemini çözerek paket sayılarını bulmak.
4
Toplam miktarların ve farkın hesaplanması
Gazete kağıdı miktarı g=3×10=30 kgg = 3 \times 10 = 30\text{ kg}, karton kutu miktarı k=5×13=65 kgk = 5 \times 13 = 65\text{ kg}'dır. Aralarındaki fark: 6530=35 kg65 - 30 = 35\text{ kg} olarak bulunur.
Soru kökünün bizden istediği karton kutu miktarının gazete kağıdı miktarından ne kadar fazla olduğunu bulmak.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri değişkenler yardımıyla doğrusal denklem sistemine dönüştürme ve çözme.
Estimated Time:2m 0s
Question 213Question

Bir kargo firması, taşıdığı kolilerin hacimlerine göre belirlediği ücret tarifesinde her bir koli için sabit bir temel ücret almakta ve kolinin hacmindeki her 1 dm31\text{ dm}^3 artış için sabit bir ek ücret uygulamaktadır.

Bu firma ile hacimleri sırasıyla 12 dm312\text{ dm}^3 ve 20 dm320\text{ dm}^3 olan iki koli gönderen Ayşe toplam 116 TL116\text{ TL}, hacimleri 15 dm315\text{ dm}^3 ve 25 dm325\text{ dm}^3 olan iki koli gönderen Barış ise toplam 140 TL140\text{ TL} ödeme yapmıştır.

Buna göre, bu firmayla hacmi 30 dm330\text{ dm}^3 olan tek bir koli gönderen Can kaç TL ödeme yapar?

Show answer & explanation

Answer: 100

Answer

Hacmi 30 dm330\text{ dm}^3 olan tek bir koli gönderen Can, 100 TL100\text{ TL} ödeme yapar.
Doğru çözümde, kargo ücret tarifesi x+Vyx + V \cdot y şeklinde modellenmiştir. Ayşe ve Barış'ın gönderdiği ikişer koli için kurulan 2x+32y=1162x + 32y = 116 ve 2x+40y=1402x + 40y = 140 denklemlerinden birim ek ücret y=3 TLy = 3\text{ TL} ve koli başına temel ücret x=10 TLx = 10\text{ TL} bulunur. Can tek koli gönderdiği için ödeyeceği tutar x+30y=10+30×3=100 TLx + 30y = 10 + 30 \times 3 = 100\text{ TL} olarak hesaplanır. Dolayısıyla 100100 cevabının yer aldığı seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Koli başına alınan sabit temel ücreti xx TL, kolinin hacmindeki her 1 dm31\text{ dm}^3 artış için uygulanan ek ücreti yy TL olarak tanımlayıp Ayşe'nin gönderim ücretini denklemleştirme
Ayşe iki koli gönderdiği için ödediği toplam ücret: (x+12y)+(x+20y)=2x+32y=116(x + 12y) + (x + 20y) = 2x + 32y = 116 olur.
Her bir koli için ayrı ayrı temel ücret ve hacme bağlı ek ücret hesaplanmalıdır.
2
Barış'ın gönderim ücretini benzer şekilde denklemleştirme
Barış iki koli gönderdiği için ödediği toplam ücret: (x+15y)+(x+25y)=2x+40y=140(x + 15y) + (x + 25y) = 2x + 40y = 140 olur.
İki bilinmeyenli bir denklem sistemi elde etmek için ikinci bağıntı kurulur.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini çözme
2x+40y=1402x + 40y = 140
2x+32y=1162x + 32y = 116

İkinci denklemi birinciden çıkardığımızda:
8y=24    y=38y = 24 \implies y = 3

y=3y = 3 değerini ilk denklemde yerine yazarak xx değerini bulalım:
2x+32(3)=116    2x+96=116    2x=20    x=102x + 32(3) = 116 \implies 2x + 96 = 116 \implies 2x = 20 \implies x = 10
Sistemdeki değişkenlerin (temel ücret ve birim ek ücret) değerlerini ayrı ayrı hesaplamak gerekir.
4
Can'ın göndereceği tek koli için toplam ücreti hesaplama
Can'ın hacmi 30 dm330\text{ dm}^3 olan tek kolisi için ödeyeceği ücret:
x+30y=10+30(3)=10+90=100 TLx + 30y = 10 + 30(3) = 10 + 90 = 100\text{ TL} olur.
Can tek bir koli gönderdiği için 11 adet temel ücret ve 30 dm330\text{ dm}^3 ek ücret ödemelidir.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri iki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemine dönüştürme ve çözme.
Question 214Question

Bir grup arkadaş, ortak alacakları bir doğum günü hediyesinin ücretini eşit olarak paylaşmaya karar vermiştir. Ancak hediyeyi almaya giderken gruptaki 33 kişinin yanında para olmadığı için, para ödeyenlerin her biri başlangıçta planlanana göre 20 TL20\text{ TL} fazla ödeme yapmıştır.

Eğer yanında para olmayan kişi sayısı 33 değil de 55 olsaydı, para ödeyenlerin her biri başlangıçta planlanana göre 40 TL40\text{ TL} fazla ödeme yapacaktı.

Buna göre, bu gruptaki toplam kişi sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Gruptaki toplam kişi sayısı 15'tir.
Gruptaki kişi sayısı xx ve hediyenin toplam bedeli GG olsun. İlk durumda kişi başı düşen pay Gx\frac{G}{x} olur. 3 kişinin yanında para olmaması durumunda kalan x3x-3 kişi Gx3\frac{G}{x-3} öder ve aradaki fark 20 TL'dir. Buradan 3G=20x(x3)3G = 20x(x-3) elde edilir. Benzer şekilde, 5 kişinin ödememesi durumunda kalan x5x-5 kişi Gx5\frac{G}{x-5} öder ve fark 40 TL'dir. Buradan G=8x(x5)G = 8x(x-5) elde edilir. Bu iki denklem birleştirildiğinde x=15x = 15 olarak bulunur. Dolayısıyla doğru yanıt 15'tir.

Step-by-Step Solution

1
Gruptaki toplam kişi sayısını xx ve hediyenin toplam fiyatını GG olarak belirleyip ilk durumdaki kişi başı düşen payı yazın.
İlk durumda kişi başı düşen pay Gx\frac{G}{x} TL'dir.
Toplam maliyetin gruptaki tüm kişilere eşit olarak bölünmesi gerekir.
2
3 kişinin ödeme yapmadığı durum için denklemi kurun ve GG ile xx arasındaki ilk ilişkiyi elde edin.
x3x-3 kişi ödeme yapmıştır. Gx3Gx=20    3Gx(x3)=20    3G=20x(x3)\frac{G}{x-3} - \frac{G}{x} = 20 \implies \frac{3G}{x(x-3)} = 20 \implies 3G = 20x(x-3) olur.
Kişi başı ödemedeki artış miktarı 20 TL olarak verilmiştir.
3
5 kişinin ödeme yapmadığı durum için ikinci denklemi kurun ve GG ile xx arasındaki ikinci ilişkiyi elde edin.
x5x-5 kişi ödeme yapmıştır. Gx5Gx=40    5Gx(x5)=40    G=8x(x5)\frac{G}{x-5} - \frac{G}{x} = 40 \implies \frac{5G}{x(x-5)} = 40 \implies G = 8x(x-5) olur.
Kişi başı ödemedeki artış miktarı bu durumda 40 TL olmaktadır.
4
Elde edilen iki denklemi birbirine eşitleyerek xx değerini çözün.
3G ifadesinde G yerine ikinci denklemdeki değeri yazarsak: 3(8x(x5))=20x(x3)    24x(x5)=20x(x3)    6(x5)=5(x3)    6x30=5x15    x=153 \cdot (8x(x-5)) = 20x(x-3) \implies 24x(x-5) = 20x(x-3) \implies 6(x-5) = 5(x-3) \implies 6x - 30 = 5x - 15 \implies x = 15 bulunur.
Her iki durumda da hediyenin toplam fiyatı (GG) aynıdır.

Key Concept

Sayı Problemleri

Alternative Method

Oran-orantı mantığıyla da çözülebilir. Gruptaki kişi sayısı x olsun. 3 kişi ödemediğinde kalan x-3 kişinin her biri 20 TL fazla ödüyorsa, ödenmeyen toplam miktar 20(x-3) TL'dir. Bu miktar, ödeme yapmayan 3 kişinin başlangıçtaki payına eşittir. Buradan başlangıçtaki kişi başı düşen pay 20(x-3)/3 TL olur. Benzer şekilde 5 kişi ödemediğinde başlangıçtaki kişi başı düşen pay 40(x-5)/5 = 8(x-5) TL olur. Başlangıçtaki paylar eşit olduğundan, 20(x-3)/3 = 8(x-5) eşitliğinden x = 15 bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 215Question

Bir restoranda satılan A, B ve C menülerinin adet fiyatları sırasıyla 120 TL120\text{ TL}, 150 TL150\text{ TL} ve 180 TL180\text{ TL}'dir. Bir gün boyunca bu menülerden toplam 8080 adet satılmış ve toplam 12.900 TL12.900\text{ TL} gelir elde edilmiştir.

Bu günde her menüden en az birer adet satıldığı ve en çok satılan menünün B menüsü olduğu bilindiğine göre, A menüsünden en çok kaç adet satılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

6
Verilen denklem sisteminden b=502ab = 50 - 2a ve c=a+30c = a + 30 bağıntıları elde edilir. En çok satılan menünün B menüsü olması koşuluyla b>ab > a ve b>cb > c eşitsizlikleri kurulur. b>cb > c eşitsizliğinden 502a>a+30    a<20/36,6750 - 2a > a + 30 \implies a < 20/3 \approx 6,67 sonucuna ulaşılır. Adet miktarı tam sayı olacağından bu koşulu sağlayan en büyük değer 6'dır.

Step-by-Step Solution

1
Menü adetlerini değişkenlerle ifade edip toplam adet ve toplam gelir denklemlerini kurun.
A, B ve C menülerinin adetleri sırasıyla aa, bb ve cc olsun. Toplam adet denklemi: a+b+c=80a + b + c = 80. Toplam gelir denklemi: 120a+150b+180c=12900120a + 150b + 180c = 12900.
Soruda verilen adet ve gelir bilgilerini matematiksel denklemlere dökmek için.
2
Gelir denklemini sadeleştirin ve iki denklemi ortak çözerek değişkenleri birbirleri cinsinden yazın.
120a+150b+180c=12900120a + 150b + 180c = 12900 denklemi 3030 ile sadeleştirilirse 4a+5b+6c=4304a + 5b + 6c = 430 elde edilir. Birinci denklemi 44 ile genişletip çıkarırsak: (4a+5b+6c)4(a+b+c)=430320    b+2c=110(4a + 5b + 6c) - 4(a + b + c) = 430 - 320 \implies b + 2c = 110 bulunur. Buradan b=1102cb = 110 - 2c elde edilir. Toplam adet denkleminden b=80acb = 80 - a - c yazılarak 80ac=1102c    ca=30    c=a+3080 - a - c = 110 - 2c \implies c - a = 30 \implies c = a + 30 bulunur. Bu değer yerine yazılırsa b=502ab = 50 - 2a elde edilir.
Çözüm kümesini tek bir değişken (a) cinsinden analiz edebilmek için.
3
En çok satılan menünün B menüsü olma koşulunu eşitsizlik olarak uygulayın.
b>ab > a ve b>cb > c olmalıdır. b>c    502a>a+30    20>3a    a<2036,67b > c \implies 50 - 2a > a + 30 \implies 20 > 3a \implies a < \frac{20}{3} \approx 6,67 elde edilir. Diğer taraftan b>a    502a>a    50>3a    a<50316,67b > a \implies 50 - 2a > a \implies 50 > 3a \implies a < \frac{50}{3} \approx 16,67 bulunur.
Her iki koşulun da aynı anda sağlanması gerektiği için en dar aralığı bulmak amacıyla.
4
Bulunan aralıktaki en büyük tam sayıyı belirleyin.
a<6,67a < 6,67 eşitsizliğini sağlayan en büyük aa tam sayısı 66'dır. Bu durumda c=36c = 36 ve b=38b = 38 olur ki bu değerler tüm koşulları sağlar.
Menü adedi bir tam sayı olmak zorunda olduğundan bu aralıktaki en büyük tam sayıyı seçeriz.

Key Concept

Birinci dereceden çok bilinmeyenli denklemlerin belirli tam sayı kısıtları ve eşitsizlikler altında çözülmesi.
Question 216Question

Bir manav, elindeki elmaların tamamını her birinde eşit sayıda elma olacak şekilde kasalara dolduracaktır. Manav, her kasaya 1010'ar elma koyarsa elmaların tamamını yerleştirmek için iki basamaklı ABAB tane kasaya ihtiyaç duyuyor. Eğer her kasaya 1212'şer elma koyarsa, elmaların tamamını yerleştirmek için iki basamaklı BABA tane kasa kullanıyor ve hiç elma artmıyor. Buna göre, manavın elindeki toplam elma sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 540

Answer

Toplam elma sayısı 540'tır.
Toplam elma sayısını veren iki durum birbirine eşitlenir: 10(10A+B)=12(10B+A)10 \cdot (10A + B) = 12 \cdot (10B + A). Buradan 100A+10B=120B+12A100A + 10B = 120B + 12A elde edilir ve sadeleştirildiğinde 4A=5B4A = 5B bağıntısına ulaşılır. A ve B sıfırdan farklı rakamlar olduğu için bu eşitliği sağlayan tek değer çifti A = 5 ve B = 4'tür. Toplam elma sayısı da 1054=54010 \cdot 54 = 540 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam elma sayısı için iki farklı durumdaki kasa sayılarını kullanarak denklem kurma.
10×(AB)=12×(BA)10 \times (AB) = 12 \times (BA)
Toplam elma sayısı, kasa sayısı ile her kasaya konulan elma sayısının çarpımına eşittir.
2
İki basamaklı AB ve BA sayılarını basamak analizi yöntemiyle çözümleme.
10×(10A+B)=12×(10B+A)100A+10B=120B+12A10 \times (10A + B) = 12 \times (10B + A) \Rightarrow 100A + 10B = 120B + 12A
AB sayısı 10A + B ve BA sayısı 10B + A şeklinde çözümlenir.
3
Elde edilen denklemi sadeleştirerek A ve B rakamları arasındaki bağıntıyı bulma.
88A=110B4A=5B88A = 110B \Rightarrow 4A = 5B
Benzer terimler bir araya getirildikten sonra eşitliğin her iki tarafı 22 ile sadeleştirilir.
4
A ve B'nin sıfırdan farklı birer rakam olması koşuluyla denklemi sağlayan değerleri belirleme.
A=5A = 5 ve B=4B = 4
4 ve 5 aralarında asal olduğundan, bu eşitliği sağlayan tek basamaklı rakam değerleri yalnızca A = 5 ve B = 4 olabilir.
5
Bulunan rakam değerlerini kullanarak toplam elma sayısını hesaplama.
10×54=54010 \times 54 = 540
Hesaplanan A ve B rakamları yerine yazıldığında toplam elma sayısı elde edilir.

Key Concept

Sayı problemleri ve iki basamaklı sayıların basamak çözümlemesi.
Question 217Question

Bir tekstil atölyesinde üretilen tişörtler, her birinde ABAB adet tişört olacak şekilde kolilenmiştir. Kolileme işlemi tamamlandıktan sonra yapılan kontrolde, 6 kolinin üzerindeki ürün sayısı etiketinin yanlışlıkla iki basamaklı BABA sayısı olarak yazıldığı fark edilmiştir.

* Üzerinde BABA yazan bu kolilerin her birinde gerçekte ABAB adet tişört bulunmaktadır.
* Bu etiketleme hatası nedeniyle, kolilerdeki toplam tişört sayısı hesaplanırken gerçek durumdan 270 adet fazla tişört olduğu hesaplanmıştır.

ABAB ve BABA iki basamaklı doğal sayılar olduğuna göre, bir kolide bulunması gereken gerçek tişört sayısı (ABAB) en fazla kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 49

Answer

Bir kolide bulunması gereken gerçek tişört sayısı en fazla 49'dur.
Koli başına düşen fark BAAB=45BA - AB = 45 olarak bulunur. Basamak çözümlemesi yapıldığında 9(BA)=45    BA=59(B - A) = 45 \implies B - A = 5 ilişkisine ulaşılır. İki basamaklı en büyük ABAB sayısını bulmak için birer rakam olan AA ve BB değerlerinden BB en fazla 9 seçilebilir. Bu durumda A=4A = 4 olur ve aranan en büyük değer 49 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Hatalı etiketlenen koli sayısı ile tek bir kolideki etiket farkını çarparak toplam fazlalık denklemine eşitleyin.
6×(BAAB)=270    BAAB=456 \times (BA - AB) = 270 \implies BA - AB = 45 olur.
Toplamda 6 koli hatalı etiketlenmiş ve bu hata 270 adet fazlalığa neden olmuştur. Koli başına farkı bulmak için toplam fazlalık koli sayısına bölünür.
2
İki basamaklı BABA ve ABAB sayılarını basamak çözümlemesi kullanarak birbirinden çıkarın.
BAAB=(10B+A)(10A+B)=9(BA)=45    BA=5BA - AB = (10B + A) - (10A + B) = 9(B - A) = 45 \implies B - A = 5 elde edilir.
Sayıların basamak değerlerini yazarak aralarındaki rakamsal ilişkiyi bulmak için çözümleme yapılır.
3
B=A+5B = A + 5 koşulunu sağlayan ve ABAB sayısını en büyük yapan rakamları belirleyin.
BB en fazla 9 olabileceğinden, A=4A = 4 ve B=9B = 9 olur. Buradan en büyük ABAB sayısı 49 olarak bulunur.
ABAB sayısının en büyük olması için onlar basamağındaki AA rakamının en büyük seçilmesi gerekir. BB bir rakam olduğundan en fazla 9 değerini alabilir.

Key Concept

İki basamaklı sayıların çözümlenmesi ve değer aralığı analizi ile sayı problemlerinin çözümü.
Question 218Question

Bir pastanede üretilen kurabiyeler, her bir pakette 8 veya 12 kurabiye olacak şekilde paketlenmiştir. Bu pastanede başlangıçta 12'li paketlerin sayısı, 8'li paketlerin sayısının 2 katıdır.

Daha sonra, 12'li paketlerin bir kısmı açılarak içlerindeki kurabiyelerin tamamı her bir pakette 8 kurabiye olacak şekilde yeniden paketlenmiştir. Son durumda pastanedeki 8'li paketlerin sayısı 12'li paketlerin sayısına eşit olmuştur.

Buna göre, başlangıçtaki 12'li paketlerin yüzde kaçı açılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 20

Answer

Başlangıçtaki 12'li paketlerin %20'si açılmıştır.
Başlangıçta xx adet 8'li ve 2x2x adet 12'li paket vardır. Açılan yy adet 12'li paketten 12y12y kurabiye elde edilir. Bu kurabiyelerle 1.5y1.5y adet yeni 8'li paket yapılır. Son durumda 8'li paket sayısı x+1.5yx + 1.5y, 12'li paket sayısı ise 2xy2x - y olur. Bunlar eşitlendiğinde x=2.5yx = 2.5y yani y=0.4xy = 0.4x bulunur. Açılan paketlerin başlangıçtaki 12'li paketlere oranı 0.4x2x=0.2\frac{0.4x}{2x} = 0.2 olup bu da yüzde 20'ye karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki paket sayılarını değişkenlerle ifade etme
8'li paket sayısı xx ise 12'li paket sayısı 2x2x olur.
Başlangıçta 12'li paketlerin sayısının 8'li paketlerin sayısının 2 katı olduğu belirtilmiştir.
2
Açılan paketlerden elde edilen yeni paket sayısını hesaplama
Açılan 12'li paket sayısı yy olsun. Bu paketlerden çıkan toplam kurabiye sayısı 12y12y olur. Bu kurabiyelerle 12y8=1.5y\frac{12y}{8} = 1.5y adet yeni 8'li paket oluşturulur.
Açılan paketlerdeki tüm kurabiyeler 8'li paketler halinde yeniden paketlenmektedir.
3
Son durumdaki paket sayılarını eşitleyerek değişkenler arasındaki ilişkiyi bulma
Son durumda kalan 12'li paket sayısı 2xy2x - y, 8'li paket sayısı ise x+1.5yx + 1.5y olur. Bu iki değer eşitlendiğinde: x+1.5y=2xy    x=2.5y    y=0.4xx + 1.5y = 2x - y \implies x = 2.5y \implies y = 0.4x elde edilir.
Son durumda 8'li paket sayısının 12'li paket sayısına eşit olduğu verilmiştir.
4
Açılan 12'li paketlerin oranını yüzde olarak bulma
Açılma oranı: y2x=0.4x2x=0.2\frac{y}{2x} = \frac{0.4x}{2x} = 0.2 yani %20\%20'dir.
Bizden açılan 12'li paket sayısın��n (yy), başlangıçtaki 12'li paket sayısına (2x2x) oranı istenmiştir.

Key Concept

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma

Alternative Method

Değişken kullanmak yerine başlangıçtaki 8'li paket sayısına 10 diyerek somut değerler üzerinden gidilebilir. Bu durumda 12'li paket sayısı 20 olur. Toplam kurabiye sayısı 10×8+20×12=32010 \times 8 + 20 \times 12 = 320 olur. Son durumda 8'li ve 12'li paket sayıları eşit ve NN olsun. Toplam kurabiye değişmeyeceğinden 8N+12N=320    20N=320    N=168N + 12N = 320 \implies 20N = 320 \implies N = 16 bulunur. Son durumda 12'li paket sayısı 16 olduğuna göre, açılan 12'li paket sayısı 2016=420 - 16 = 4 olur. Başlangıçtaki 20 adet 12'li paketin 4 tanesi açıldığına göre açılma oranı 4/20=%204/20 = \%20 olarak bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 219Question

Bir iş merkezinde A ve B tipi olmak üzere toplam 60 adet ofis bulunmaktadır. Bu ofislerin bir kısmı dolu, geri kalanları ise boştur.

* A tipi ofislerin kapasitesi en fazla 4 kişi, B tipi ofislerin kapasitesi ise en fazla 6 kişidir.
* Dolu olan her bir A tipi ofiste tam kapasiteyle (4 kişi), dolu olan her bir B tipi ofiste ise tam kapasiteyle (6 kişi) çalışılmaktadır.
* Bu iş merkezindeki toplam dolu ofis sayısı 42'dir.
* Dolu ofislerde çalışan toplam kişi sayısı 188'dir.
* İş merkezindeki A tipi ofislerin toplam sayısı, B tipi ofislerin toplam sayısının 3 katıdır.

Buna göre, bu iş merkezindeki B tipi boş ofis sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

B tipi boş ofis sayısı 5'tir.
İş merkezindeki toplam B tipi ofis sayısı 15, denklem sistemi çözüldüğünde elde edilen dolu B tipi ofis sayısı ise 10'dur. B tipi toplam ofis sayısından dolu olanlar çıkarıldığında boş ofis sayısı 5 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
A ve B tipi ofislerin toplam sayılarını belirleyelim.
B tipi ofis sayısı bb ise A tipi ofis sayısı 3b3b olur. Toplam ofis sayısı 3b+b=60    4b=60    b=153b + b = 60 \implies 4b = 60 \implies b = 15 ve a=45a = 45 bulunur.
İş merkezindeki A tipi ofis sayısının B tipi ofis sayısının 3 katı olduğu bilgisi verilmiştir.
2
Dolu A ve B tipi ofis sayılarını bulmak için denklem kuralım.
Dolu A tipi ofis sayısı xx, dolu B tipi ofis sayısı yy olsun. Bu durumda, toplam dolu ofis sayısı x+y=42x + y = 42 ve dolu ofislerde çalışan toplam kişi sayısı 4x+6y=1884x + 6y = 188 olur.
Dolu ofislerde çalışan kişi sayıları ofis tiplerinin kapasitelerine göre belirlenir.
3
Elde edilen denklem sistemini çözerek dolu B tipi ofis sayısını (yy) bulalım.
Birinci denklemi 4-4 ile çarpıp ikinci denklemle toplarsak: 4x4y=168-4x - 4y = -168 ve 4x+6y=188    2y=20    y=104x + 6y = 188 \implies 2y = 20 \implies y = 10 bulunur. Buradan dolu A tipi ofis sayısı da x=32x = 32 olur.
İki bilinmeyenli denklem sistemini yok etme metodu ile çözerek dolu B tipi ofis sayısına ulaşırız.
4
B tipi boş ofis sayısını hesaplayalım.
B tipi toplam ofis sayısı 15 ve dolu B tipi ofis sayısı 10 olduğuna göre, boş ofis sayısı 1510=515 - 10 = 5 olarak bulunur.
Bir ofis tipindeki boş ofis sayısı, o tipteki toplam ofis sayısından dolu olanların çıkarılmasıyla elde edilir.

Key Concept

İki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemleri kurma ve çözme yöntemiyle sayı problemlerinin modellenmesi.

Alternative Method

Denklem kurmak yerine şıklardan gidilebilir. Toplam 15 adet B tipi ofis olduğu bilinmektedir. Eğer boş B tipi ofis sayısı 5 ise, dolu B tipi ofis sayısı 10 olur. Dolu ofislerin toplamı 42 olduğundan, dolu A tipi ofis sayısı 32 olmalıdır. Bu durumda toplam çalışan sayısı 32×4+10×6=128+60=18832 \times 4 + 10 \times 6 = 128 + 60 = 188 olur ve soruda verilen bilgiyi doğrular.
Estimated Time:2m 0s
Question 220Question

Bir güneş enerjisi firması, müşterilerine sunmak üzere Standart ve Premium olmak üzere iki farklı montaj paketi hazırlamıştır. Bu paketlerin içerdiği panel sayıları ve montaj süreleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Paket TürüPanel Sayısı (Adet)Montaj Süresi (Saat)
Standart6644
Premium101055

Bu firmadan belirli sayıda Standart ve Premium paket satın alan bir grup müşterinin tüm montaj işlemleri toplam 8080 saat sürmüştür. Satın alınan tüm Premium paketlerdeki toplam panel sayısı, Standart paketlerdeki toplam panel sayısından 2020 adet fazladır.

Buna göre, bu grup müşteri toplam kaç adet Standart paket satın almıştır?

Show answer & explanation

Answer: 1010

Answer

Standart paket sayısı 10 olarak bulunur.
Doğru seçenekte verilen 10 değeri, kurulan denklem sisteminin çözümünden elde edilen Standart paket sayısıdır. Toplam montaj süresi denklemi 4x+5y=804x + 5y = 80 ve panel sayısı farkı denklemi 10y6x=2010y - 6x = 20 (sadeleştirilmiş haliyle 5y3x=105y - 3x = 10) ortak çözüldüğünde Standart paket sayısı (xx) 10, Premium paket sayısı (yy) ise 8 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Satın alınan Standart paket sayıs�� xx, Premium paket sayısı yy olarak belirlenir ve toplam montaj süresini veren denklem kurulur.
4x+5y=804x + 5y = 80 denklemi elde edilir.
Her bir Standart paket 4 saat, Premium paket 5 saat montaj süresi gerektirdiğinden ve toplam süre 80 saat olduğundan bu denklem kurulur.
2
Toplam panel sayıları arasındaki ilişkiyi veren denklem kurulur ve sadeleştirilir.
10y6x=20Rightarrow5y3x=1010y - 6x = 20 Rightarrow 5y - 3x = 10 denklemi elde edilir.
Premium paketlerdeki toplam panel sayısı 10y10y, Standart paketlerdeki toplam panel sayısı 6x6x'tir. Premium panel sayısı Standart'tan 20 fazla olduğundan fark 20'ye eşitlenir ve işlem kolaylığı için denklem 2 ile sadeleştirilir.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemi yok etme yöntemi kullanılarak çözülür.
(4x+5y)(5y3x)=8010Rightarrow7x=70Rightarrowx=10(4x + 5y) - (5y - 3x) = 80 - 10 Rightarrow 7x = 70 Rightarrow x = 10 bulunur.
Her iki denklemde de +5y+5y terimi ortak olduğundan, taraf tarafa çıkarma işlemi yapılarak yy değişkeni yok edilir ve Standart paket sayısı olan xx değeri doğrudan bulunur.

Key Concept

İki Bilinmeyenli Denklem Sistemleri yardımıyla Sayı Problemlerinin Çözümü
PreviousPage 11 / 14Next
Sayı Problemleri Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 11 | Examkin