Sayılar

461 questions

Question 21Question
mm ve nn tam sayıları için
mn+mm \cdot n + m
ifadesinin bir tek sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman çift sayıdır?

Show answer & explanation

Answer: m+n+1m + n + 1

Answer

m+n+1m + n + 1 ifadesi her zaman çift sayıdır.
mm tek ve nn çift tam sayı olduğundan, m+nm + n toplamı tek sayıdır. Tek bir sayıya 11 (yani tek sayı) eklendiğinde elde edilen m+n+1m + n + 1 ifadesi her zaman çift bir tam sayı olur.

Step-by-Step Solution

1
Verilen ifadeyi ortak çarpan parantezine alarak analiz ediniz.
mn+m=m(n+1)m \cdot n + m = m(n + 1) olarak yazılır.
Çarpım durumundaki ifadelerin tek veya çift olma koşullarını incelemek daha kolaydır.
2
m(n+1)m(n + 1) ifadesinin tek sayı olma koşulunu belirleyiniz.
mm tek sayı ve n+1n + 1 tek sayı olmalıdır. Buradan mm tek, nn ise çift sayı olarak bulunur.
İki tam sayının çarpımının tek sayı olması için her iki çarpanın da tek sayı olması gerekir.
3
Bulunan değerleri seçeneklerdeki ifadelerde yerine yazarak her zaman çift sayı olan ifadeyi bulunuz.
m+n+1m + n + 1 ifadesi tek + çift + tek = çift sayı olur.
Tam sayılar kümesinde tek sayı ile çift sayının toplamı tek, iki tek sayının toplamı ise çifttir.

Key Concept

Tek ve çift tam sayıların çarpım ve toplam özellikleri ile üslü ifadelerde tam sayı olma koşulu.
Estimated Time:1m 0s
Question 22Question

Bir nn pozitif tam sayısı için n!n! sayısının farklı asal çarpanlarının sayısı A(n)A(n) ile gösterilmektedir.

Buna göre,
A(n+3)A(n)=2A(n+3) - A(n) = 2
eşitliğini sağlayan iki basamaklı kaç farklı nn doğal sayısı vardır?
Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

Koşulu sağlayan iki basamaklı 6 farklı n doğal sayısı vardır.
Faktöriyel tanımına göre A(n)A(n) değeri, nn sayısına eşit veya küçük asal sayıların adedini verir. A(n+3)A(n)=2A(n+3) - A(n) = 2 eşitliği ise n+1,n+2,n+3n+1, n+2, n+3 sayılarından tam olarak iki tanesinin asal olmasını gerektirir. Sayıların teklik-çiftlik durumları incelendiğinde nn çift olmalı ve n+1n+1 ile n+3n+3 ikiz asal sayılar olmalıdır. İki basamaklı nn değerleri arasından bu şartı sağlayanlar 10,16,28,40,58,7010, 16, 28, 40, 58, 70 sayıları olup toplam 6 tanedir.

Step-by-Step Solution

1
A(n)A(n) fonksiyonunun tanımını yapmak.
A(n)A(n) değeri, nn'den küçük veya nn'ye eşit asal sayıların adedidir.
n!n! sayıs��nın asal çarpanları 11 ile nn arasındaki asal sayılardan oluşur.
2
A(n+3)A(n)=2A(n+3) - A(n) = 2 eşitliğinin anlamını yazmak.
{n+1,n+2,n+3}\{n+1, n+2, n+3\} kümesinde tam olarak 2 tane asal sayı bulunmalıdır.
Bu iki fonksiyon arasındaki fark, aradaki ardışık üç tam sayının içindeki asal sayıların adedini verir.
3
nn sayısının teklik-çiftlik durumunu sorgulamak.
nn sayısı çift olmak zorundadır.
nn tek olduğunda n+1n+1 ve n+3n+3 çift ve 2'den büyük olacağından asal olamazlar, bu da kümedeki asal sayısının en fazla 1 olabilmesine yol açar.
4
nn çift iken asal olabilecek sayıları belirlemek.
n+1n+1 ve n+3n+3 sayılarının ikisi de asal olmalıdır (ikiz asallar).
nn çift olduğunda n+2n+2 çift (ve >2>2) olacağından asal olamaz. Farkın 2 çıkabilmesi için geriye kalan iki sayının da asal olması gerekir.
5
İki basamaklı uygun nn değerlerini listelemek.
nn değerleri 10,16,28,40,58,7010, 16, 28, 40, 58, 70 olmak üzere 6 adettir.
10n9910 \le n \le 99 aralığında aralarında 2 fark bulunan ve ikisi de asal olan sayı çiftlerinin arasındaki çift sayılar belirlenmiştir.

Key Concept

Faktöriyel kavramında asal çarpanların bulunması ve ikiz asal sayıların analizi
Question 23Question

Bir laboratuvardaki üç farklı kimyasal maddenin sıcaklık değerleri santigrat derece (°C) cinsinden sırasıyla aa, bb ve cc gerçel sayılarıdır. Bu sıcaklık değerleri ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* aa sıcaklık değeri, pozitif olmayan en büyük tam sayıdır.
* bb sıcaklık değeri, başlangıç noktasına uzaklığı 33 birim olan negatif tam sayıdır.
* cc sıcaklık değeri, QZ\mathbb{Q} \setminus \mathbb{Z} kümesinin bir elemanıdır ve sayı doğrusunda aa ile bb değerlerinin tam ortasındadır.

Buna göre, cc sıcaklık değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 32-\frac{3}{2}

Answer

c sıcaklık değeri eksi üç bölü ikiye eşittir.
Pozitif olmayan en büyük tam sayı sıfırdır, dolayısıyla a=0a = 0 bulunur. Başlangıç noktasına uzaklığı 3 birim olan negatif tam sayı 3-3 olduğundan b=3b = -3 olur. Bu iki değerin tam ortasındaki sayı 0+(3)2=32\frac{0 + (-3)}{2} = -\frac{3}{2} olarak hesaplanır. Bu sayı rasyonel sayılar kümesinde olup tam sayılar kümesinde yer almadığı için QZ\mathbb{Q} \setminus \mathbb{Z} kümesinin bir elemanıdır ve tüm koşulları sağlar.

Step-by-Step Solution

1
a sayısının değerini belirleme
a=0a = 0
Pozitif olmayan tam sayılar kümesi {...,2,1,0}\{..., -2, -1, 0\} şeklindedir ve bu kümenin en büyük elemanı 00 sayısıdır.
2
b sayısının değerini belirleme
b=3b = -3
Sayı doğrusunda başlangıç noktasına (sıfıra) uzaklığı 3 birim olan sayılar 3-3 ve 33'tür. Bu sayının negatif tam sayı olduğu belirtildiğinden b=3b = -3 olur.
3
c sayısını hesaplama ve sayı kümeleriyle ilişkisini kontrol etme
c=32c = -\frac{3}{2}
Sayı doğrusunda a=0a = 0 ve b=3b = -3 sayılarının tam ortasındaki sayı bu iki sayının aritmetik ortalamasıdır: 0+(3)2=32\frac{0 + (-3)}{2} = -\frac{3}{2}. Bu sayı rasyonel olup tam sayı olmadığından cQZc \in \mathbb{Q} \setminus \mathbb{Z} koşulunu sağlar.

Key Concept

Sayı kümeleri (doğal sayılar, tam sayılar, rasyonel sayılar) arasındaki ilişkiler ve sıfır sayısının bu kümelerdeki yeri.
Estimated Time:1m 30s
Question 24Question
x=6!7!x = 6! \cdot 7!
y=5!8!y = 5! \cdot 8!
z=4!9!z = 4! \cdot 9!

Yukarıda verilen xx, yy ve zz sayılarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sayıların küçükten büyüğe doğru doğru sıralanışı x<y<zx < y < z şeklindedir.
Verilen xx, yy ve zz sayıları ortak olan 7!7! çarpanına göre düzenlendiğinde sırasıyla 7207!720 \cdot 7!, 9607!960 \cdot 7! ve 17287!1728 \cdot 7! değerleri elde edilir. Bu değerlerin katsayıları karşılaştırıldığında 720<960<1728720 < 960 < 1728 olduğu görülür. Dolayısıyla doğru sıralama x<y<zx < y < z şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen ifadeleri karşılaştırabilmek için hepsini ortak bir faktöriyel çarpanı cinsinden ifade edin.
Tüm ifadeleri en küçük faktöriyel çarpanı olan 7!7! cinsinden yazmaya karar veriyoruz.
Farklı faktöriyel terimleri içeren çarpımları doğrudan karşılaştırmak zor olduğundan, ortak bir çarpan belirlemek sıralama yapmayı kolaylaştırır.
2
xx ifadesini düzenleyin.
x=6!7!=7207!x = 6! \cdot 7! = 720 \cdot 7!
6!=7206! = 720 değeri doğrudan yerine yazılır.
3
yy ifadesini 7!7! çarpanına benzeterek düzenleyin.
y=5!8!=120(87!)=9607!y = 5! \cdot 8! = 120 \cdot (8 \cdot 7!) = 960 \cdot 7!
5!=1205! = 120 ve 8!=87!8! = 8 \cdot 7! eşitlikleri kullanılarak ortak çarpan elde edilir.
4
zz ifadesini 7!7! çarpanına benzeterek düzenleyin.
z=4!9!=24(987!)=24727!=17287!z = 4! \cdot 9! = 24 \cdot (9 \cdot 8 \cdot 7!) = 24 \cdot 72 \cdot 7! = 1728 \cdot 7!
4!=244! = 24 ve 9!=987!9! = 9 \cdot 8 \cdot 7! eşitlikleri kullanılarak ortak çarpan elde edilir.
5
Bulunan katsayıları karşılaştırarak sıralamayı tamamlayın.
7207!<9607!<17287!720 \cdot 7! < 960 \cdot 7! < 1728 \cdot 7! olduğundan x<y<zx < y < z sıralaması elde edilir.
720<960<1728720 < 960 < 1728 olduğu için katsayısı küçük olan sayı daha küçüktür.

Key Concept

Faktöriyelli ifadelerin büyüklük sıralaması yapılırken, ifadeler uygun şekilde açılarak ortak bir faktöriyel terimi parantezine veya çarpanına indirgenir ve katsayıları karşılaştırılır.
Question 25Question

Bir pozitif tam sayının farklı asal çarpanlarının toplamı, bu sayının kendisi dışındaki en büyük pozitif tam sayı bölenine eşit ise bu sayıya toplamsal-asal sayı denir.

Buna göre, iki basamaklı tüm toplamsal-asal sayıların toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 74

Answer

İki basamaklı tüm toplamsal-asal sayıların toplamı 74'tür.
Toplamsal-asal sayı tanımına uyan iki basamaklı sayılar yalnızca asal sayıların kareleri olan 25 ve 49 sayılarıdır. Bu iki sayının toplamı 74 olduğundan doğru cevaba ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Toplamsal-asal sayı tanımını analiz etme
nn sayısının farklı asal çarpanlarının toplamı S(n)S(n) ve kendisi dışındaki en büyük pozitif böleni M(n)M(n) olsun. Tanıma göre S(n)=M(n)S(n) = M(n) olmalıdır.
Soruda verilen kural�� matematiksel bir denkleme dönüştürmek için.
2
Farklı asal çarpan sayısına göre olası durumları inceleme
nn sayısının sadece tek bir asal çarpanı varsa (n=pan = p^a), farklı asal çarpanlarının toplamı S(n)=pS(n) = p olur. Kendisi dışındaki en büyük pozitif böleni ise M(n)=pa1M(n) = p^{a-1} olur. Buradan S(n)=M(n)    p=pa1    a1=1    a=2S(n) = M(n) \implies p = p^{a-1} \implies a-1 = 1 \implies a = 2 bulunur. Dolayısıyla n=p2n = p^2 formundaki sayılar bu şartı sağlar. Birden fazla asal çarpanı olan sayılar için S(n)<M(n)S(n) < M(n) olacağından çözüm bulunamaz.
Şartı sağlayan sayıların genel formunu belirlemek için.
3
İki basamaklı şartı sağlayan sayıları bulma ve toplama
n=p2n = p^2 formundaki sayılardan iki basamaklı olanlar, pp asal sayı olmak üzere; p=5p=5 için 52=255^2 = 25 ve p=7p=7 için 72=497^2 = 49 sayılarıdır. Diğer asal sayılar için sonuç ya tek basamaklı (22=42^2=4, 32=93^2=9) ya da üç basamaklı (112=12111^2=121) olur. Bu iki basamaklı sayıların toplamı ise 25+49=7425 + 49 = 74 bulunur.
İki basamaklı koşuluna uyan sayıları tespit edip istenen toplamı hesaplamak için.

Key Concept

Bir sayının asal çarpanlarının belirlenmesi ve pozitif bölenlerinin bulunması.

Alternative Method

Sayıları tek tek incelemek yerine, asal sayıların kuvvetlerini düşünerek sadece p2p^2 biçimindeki sayıların bu kurala uyduğunu genel cebirsel formüllerle ispatlamak en hızlı yöntemdir.
Estimated Time:2m 0s
Question 26Question

Bir bilgisayar programı, ekrana sırasıyla 11'den başlayarak ardışık sayma sayılarını yazmaktadır. Program, 1. satıra 1 tane sayı, 2. satıra 2 tane sayı, 3. sat��ra 3 tane sayı yazarak bu düzeni devam ettirmektedir.

Örneğin;
1. satır: 11
2. satır: 2,32, 3
3. satır: 4,5,64, 5, 6

şeklindedir.

Buna göre, bu programın 15. satırına yazdığı en büyük sayı ile 10. satırına yazdığı en küçük sayının toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 166

Answer

15. satıra yazılan en büyük sayı ile 10. satıra yazılan en küçük sayının toplamı 166'dır.
Satırlardaki sayıların dizilim düzenine göre, nn. satırın son elemanı (en büyük elemanı) ilk nn satırdaki toplam eleman sayısını verir. Bu da 11 ile nn arasındaki sayıların toplamı olan n(n+1)2\frac{n(n+1)}{2} ifadesine eşittir. Dolayısıyla, 15. satırın en büyük elemanı 15×162=120\frac{15 \times 16}{2} = 120 olur. 10. satırın en küçük elemanı ise 9. satırın son elemanından bir sonraki sayı olup 9×102+1=46\frac{9 \times 10}{2} + 1 = 46 olarak bulunur. Bu iki değerin toplamı 120+46=166120 + 46 = 166 elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Satırlardaki sayıların diziliş kuralını ve satır sonlarındaki sayıların genel formülünü belirleme
nn. satırın en büyük elemanı Sn=n(n+1)2S_n = \frac{n(n+1)}{2} formülü ile bulunur.
Her satırda satır numarası kadar eleman bulunduğundan, ilk nn satırdaki toplam eleman sayısı 1+2++n=n(n+1)21 + 2 + \dots + n = \frac{n(n+1)}{2} olur ve bu toplam son elemanın değerini verir.
2
15. satırın en büyük elemanını hesaplama
S15=15×162=120S_{15} = \frac{15 \times 16}{2} = 120
15. satırın son elemanı, ilk 15 satırın toplam eleman sayısına eşittir.
3
10. satırın en küçük elemanını hesaplama
S9+1=9×102+1=46S_9 + 1 = \frac{9 \times 10}{2} + 1 = 46
10. satırın en küçük elemanı, 9. satır bittikten sonra başlayan ilk elemandır.
4
Elde edilen değerleri toplama
120+46=166120 + 46 = 166
Soruda istenen iki değerin toplamını bulmak için.

Key Concept

Ardışık doğal sayıların toplamı formülü: 1+2+3++n=n(n+1)21 + 2 + 3 + \dots + n = \frac{n(n+1)}{2} ve terim sayısı ilişkisi.
Question 27Question

Bir hedef tahtasındaki 8 farklı bölgenin her birine birer sayı yazılmıştır. Bu sayılar aşağıda verilmiştir:

5-5, 00, 8\sqrt{8}, 183\frac{18}{3}, 34-\frac{3}{4}, π\pi, 2.52.5, 49\sqrt{49}

Bu hedef tahtasına atış yapan bir oyuncu, vurduğu bölgedeki sayı:
* Bir tam sayı ise o sayının 3 katı kadar,
* Tam sayı olmayan bir rasyonel sayı ise o sayının 4 katı kadar,
* Bir irrasyonel sayı ise 5 puan
almaktadır.

Oyuncu tüm bölgeleri tam birer kez vurduğuna göre, oyun sonunda toplam kaç puan kazanır?

Show answer & explanation

Answer: 41

Answer

Oyuncunun oyun sonunda kazandığı toplam puan 41'dir.
Sayıların sayı kümeleri doğru bir şekilde belirlenip puanlama kuralı hatasız uygulandığında; tam sayılardan 24 puan, tam sayı olmayan rasyonel sayılardan 7 puan ve irrasyonel sayılardan 10 puan elde edilir ve toplam 41 puan kazanılır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen sayıların ait oldukları sayı kümelerini belirleme
Tam sayılar: 5,0,183=6,49=7-5, 0, \frac{18}{3} = 6, \sqrt{49} = 7. Rasyonel olup tam sayı olmayan sayılar: 34,2.5-\frac{3}{4}, 2.5. İrrasyonel sayılar: 8,π\sqrt{8}, \pi.
Her sayıya uygulanacak puanlama kuralını doğru tespit etmek amacıyla sayıları sınıflandırmak gerekir.
2
Her sayı sınıfı için kurallara göre puanları hesaplama
Tam sayılar için: 3×(5)=153 \times (-5) = -15, 3×0=03 \times 0 = 0, 3×6=183 \times 6 = 18, 3×7=213 \times 7 = 21.
Tam sayı olmayan rasyonel sayılar için: 4×(34)=34 \times (-\frac{3}{4}) = -3, 4×2.5=104 \times 2.5 = 10.
İrrasyonel sayılar için: her biri için 55 puan (8\sqrt{8} ve π\pi için toplam 10 puan).
Sayı kümeleri için belirlenen özel katsayıları ve puanları uygulamak.
3
Kazanılan tüm puanları toplama
(15)+0+18+21+(3)+10+5+5=41(-15) + 0 + 18 + 21 + (-3) + 10 + 5 + 5 = 41
Oyun sonunda elde edilen toplam puanı bulmak.

Key Concept

Sayı kümelerinin (Tam Sayılar, Rasyonel Sayılar, İrrasyonel Sayılar) tanımları ve elemanlarının ayırt edilmesi.
Question 28Question

Bir torbada 11'den nn'ye kadar ardışık sayma sayılarıyla numaralandırılmış nn tane top bulunmaktadır. Bu torbadan, üzerindeki numaralar ardışık tam sayılar olan 55 top çekildiğinde torbada kalan topların numaralarının toplamı 303303 olmaktadır.

Buna göre, nn kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 27

Answer

Torbadaki toplam top sayısı 27'dir.
Torbada kalan topların toplamının 303 olması, tüm topların toplamı ile çekilen 5 topun toplamının farkının 303 olduğunu gösterir. Çekilen en küçük top x olmak üzere bu ilişkiyi veren denklem n(n+1)/2 - (5x+10) = 303 şeklindedir. Değişkenlerin sınır koşulları (1 <= x ve x+4 <= n) analiz edildiğinde n sayısının 25 ile 29 arasında olması gerektiği belirlenir. Bu aralıkta x değerini pozitif tam sayı yapan tek değer 27 olduğundan doğru yanıt yirmi yedi olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Çekilen ardışık 5 topun ve torbadaki tüm topların toplamı için cebirsel ifadeleri yazalım.
Çekilen topların numaraları x,x+1,x+2,x+3,x+4x, x+1, x+2, x+3, x+4 olsun. Bu topların toplamı: S=5x+10S = 5x + 10 olur. Torbadaki tüm topların toplamı ise: T=n(n+1)2T = \frac{n(n+1)}{2} şeklindedir.
Kalan topların toplamını bulabilmek için tüm topların toplamından çekilen topların toplamını çıkarmamız gerekir.
2
Kalan topların toplamı olan 303 değerini kullanarak denklem kuralım ve düzenleyelim.
TS=303n(n+1)2(5x+10)=303n(n+1)2=313+5xT - S = 303 \Rightarrow \frac{n(n+1)}{2} - (5x + 10) = 303 \Rightarrow \frac{n(n+1)}{2} = 313 + 5x elde edilir.
n ve x değişkenleri arasındaki matematiksel ilişkiyi kurmak için denklem düzenlenmiştir.
3
Değişkenlerin sınır koşullarını belirleyelim.
Çekilen toplar torbadaki toplar arasından seçildiğinden en küçük numara x1x \ge 1 olmalıdır. Buradan, n(n+1)2=313+5x318n(n+1)636\frac{n(n+1)}{2} = 313 + 5x \ge 318 \Rightarrow n(n+1) \ge 636 bulunur. 24×25=60024 \times 25 = 600 ve 25×26=65025 \times 26 = 650 olduğundan n25n \ge 25 olmalıdır.
Ayrıca çekilen en büyük topun numarası x+4nx+4 \le n olmalıdır. x=n(n+1)62610x = \frac{n(n+1) - 626}{10} ifadesini yerine yazarsak: n(n+1)62610+4nn29n5860\frac{n(n+1) - 626}{10} + 4 \le n \Rightarrow n^2 - 9n - 586 \le 0 elde edilir. Bu eşitsizliği sağlayan en büyük tam sayı değeri n29n \le 29 dur.
n parametresinin alabileceği değer aralığını daraltarak deneme adımlarını azaltmak amacıyla sınır koşulları incelenmiştir.
4
Belirlenen aralıktaki (25n2925 \le n \le 29) tam sayı değerleri için x'in bir pozitif tam sayı olup olmadığını kontrol edelim.
Denklemden 5x=n(n+1)23135x = \frac{n(n+1)}{2} - 313 olduğu görülür. Dolayısıyla n(n+1)2\frac{n(n+1)}{2} ifadesinin birler basamağı 3 veya 8 olmalıdır (böylece 313 çıkarıldığında sonuç 5'in katı olur):
- n=25n = 25 için: T=325T = 325 (birler basamağı 5, uygun değil)
- n=26n = 26 için: T=351T = 351 (birler basamağı 1, uygun değil)
- n=27n = 27 için: T=378T = 378 (birler basamağı 8, uygun). Buradan 5x=378313=65x=135x = 378 - 313 = 65 \Rightarrow x = 13 bulunur. Çekilen toplar: 13, 14, 15, 16, 17 olur. Bu toplar 1131 \le 13 ve 172717 \le 27 koşullarını sağlar.
- n=28n = 28 için: T=406T = 406 (birler basamağı 6, uygun değil)
- n=29n = 29 için: T=435T = 435 (birler basamağı 5, uygun değil)
Hem ardışıklık hem de torba sınırları koşulunu tam sayı olarak sağlayan tek değeri tespit etmek için tüm adaylar elenmiştir.

Key Concept

Ardışık Sayılar ve Toplamları
Question 29Question

Bir depodaki kutular; en üst sırada 11 kutu, onun altındaki sırada 22 kutu, onun altındaki sırada 33 kutu olacak ve her sırada bir önceki sıradakinden 11 fazla kutu bulunacak biçimde üst üste dizilerek üçgensel bir yapı oluşturulmuştur.

Bu yapıdaki toplam kutu sayısı, en alttaki sırada bulunan kutu sayısının 1010 katından 2424 eksiktir.

En alttaki sırada bulunan kutu sayısı iki basamaklı bir sayı olduğuna göre, bu yapının oluşturulmasında toplam kaç kutu kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 136

Answer

Toplam kutu sayısı 136'dır.
Toplam kutu sayısını veren formül Sn=n(n+1)2S_n = \frac{n(n+1)}{2} şeklindedir. Sorudaki verilere göre n(n+1)2=10n24\frac{n(n+1)}{2} = 10n - 24 denklemi kurulur. Bu denklem düzenlendiğinde n219n+48=0n^2 - 19n + 48 = 0 elde edilir. Çarpanlara ayırma yöntemiyle kökler n=16n=16 ve n=3n=3 bulunur. En alttaki sıradaki kutu sayısının iki basamaklı olduğu belirtildiğinden n=16n=16 seçilmelidir. Buradan toplam kutu sayısı S16=16×172=136S_{16} = \frac{16 \times 17}{2} = 136 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
En alttaki sırada bulunan kutu sayısını nn olarak belirleyip toplam kutu sayısını veren ardışık sayılar formülünü yazmak.
Sn=1+2+3++n=n(n+1)2S_n = 1 + 2 + 3 + \dots + n = \frac{n(n+1)}{2}
Kutular her sırada birer artarak dizildiği için toplam kutu sayısı ilk nn pozitif tam sayının toplamına eşittir.
2
Soruda verilen ilişkiyi kullanarak denklem kurmak.
n(n+1)2=10n24\frac{n(n+1)}{2} = 10n - 24
Toplam kutu sayısının, en alttaki sıradaki kutu sayısının (nn değerinin) 1010 katından 2424 eksik olduğu belirtilmiştir.
3
Kurulan denklemi düzenleyerek ikinci dereceden bir bilinmeyenli denklem haline getirmek.
n(n+1)=20n48n2+n=20n48n219n+48=0n(n+1) = 20n - 48 \Rightarrow n^2 + n = 20n - 48 \Rightarrow n^2 - 19n + 48 = 0
Eşitliğin her iki tarafı 2 ile çarpılarak payda eşitlenmiş ve tüm terimler sol tarafta toplanmıştır.
4
İkinci dereceden denklemi çarpanlarına ayırarak kökleri bulmak.
(n16)(n3)=0n=16(n-16)(n-3) = 0 \Rightarrow n = 16 veya n=3n = 3
Çarpımları 4848, toplamları 19-19 olan sayılar 16-16 ve 3-3'tür.
5
Verilen iki basamaklı sayı koşulunu uygulamak ve toplam kutu sayısını hesaplamak.
nn sayısı iki basamaklı olduğundan n=16n = 16 alınır. Toplam kutu sayısı: S16=16×172=136S_{16} = \frac{16 \times 17}{2} = 136
n=3n = 3 değeri tek basamaklı olduğu için elenir. n=16n = 16 değeri için toplam kutu sayısı hesaplanır.

Key Concept

Ardışık sayılar toplamı formülü ve ikinci dereceden denklem çözümü yardımıyla modelleme yapılması.
Question 30Question

Bir depodaki kutular, en üstteki 1. sıradan başlayarak aşağıya doğru her sırada bir önceki sıradakinden 2 kutu fazla olacak şekilde üst üste dizilmiştir. Bu dizilimdeki en alt sırada 23 kutu bulunmaktadır. Dizilimdeki tüm sıralarda toplam 140 kutu kullanıldığına göre, bu dizilimde toplam kaç sıra kutu vardır?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

Dizilimde toplam 10 sıra kutu bulunmaktadır.
Ardışık terimler toplamı ve son terim formülleri birleştirilerek elde edilen ikinci dereceden denklemin köklerinden, kutu sayısını pozitif yapan 10 değeri doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Terimler arasındaki ilişkiyi kurma ve ilk terimi belirleme
a1=252na_1 = 25 - 2n
Toplam nn sıra olsun. En üstteki sıra 1. sıra ve en alttaki sıra nn. sıra olmak üzere, her sıradaki kutu sayısı ikişer artmaktadır. En alt sırada (nn. sırada) 23 kutu olduğu verilmiştir. Ardışık terim ilişkisinden an=a1+2(n1)    23=a1+2n2    a1=252na_n = a_1 + 2(n - 1) \implies 23 = a_1 + 2n - 2 \implies a_1 = 25 - 2n elde edilir.
2
Ardışık toplam formülünü kullanarak denklemi oluşturma
n(24n)=140n(24 - n) = 140
Ardışık sayıların toplamı Sn=n(a1+an)2S_n = \frac{n(a_1 + a_n)}{2} formülü ile bulunur. Toplam kutu sayısı 140 olarak verildiğinden, değerleri yerine yazarsak: n(252n+23)2=140    n(482n)2=140    n(24n)=140\frac{n(25 - 2n + 23)}{2} = 140 \implies \frac{n(48 - 2n)}{2} = 140 \implies n(24 - n) = 140 elde edilir.
3
Elde edilen ikinci dereceden denklemi çözme
n=10n = 10 veya n=14n = 14
Denklemi düzenlersek: 24nn2=140    n224n+140=0    (n10)(n14)=024n - n^2 = 140 \implies n^2 - 24n + 140 = 0 \implies (n - 10)(n - 14) = 0 olur. Buradan kökler n=10n = 10 ve n=14n = 14 olarak bulunur.
4
Gerçekçi sınır koşulunu (sayı kümesi uygunluğunu) kontrol etme
n=10n = 10
n=14n = 14 için en üst sıradaki kutu sayısı a1=252(14)=3a_1 = 25 - 2(14) = -3 olur. Kutu sayısı negatif bir sayı olamayacağından (sayma sayısı olmalıdır), n=14n = 14 çözümü elenir. n=10n = 10 için a1=252(10)=5a_1 = 25 - 2(10) = 5 olup pozitif bir sayma sayısıdır. Dolayısıyla doğru sıra sayısı 10'dur.

Key Concept

Ardışık terimlerin toplamı formülü ve terimlerin sayma sayısı olması zorunluluğunun sınır koşulu olarak kullanılması.
Estimated Time:2m 0s
Question 31Question
Bir xx pozitif tam sayısının farklı asal çarpanlarının kümesi A(x)A(x) ile gösterilmektedir. Örneğin; 18=23218 = 2 \cdot 3^2 olduğundan A(18)={2,3}A(18) = \{2, 3\} kümesidir. aa ve bb pozitif tam sayılar olmak üzere, A(a)A(b)={2,3,5}A(a) \cup A(b) = \{2, 3, 5\} A(a)A(b)={3}A(a) \cap A(b) = \{3\} olduğu bilinmektedir. Buna göre, aba \cdot b çarpımının pozitif bölen sayısı en az kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

a ve b sayılarının çarpımının pozitif bölen sayısı en az 12'dir.
Verilen küme işlemlerine göre hem a hem de b sayıları 3 asal çarpanına sahiptir; bu da a * b çarpımında 3'ün üssünün en az 2 olmasını gerektirir. 2 ve 5 asalları da çarpımda en az 1'er kez yer alacağı için a * b = 2^1 * 3^2 * 5^1 durumunda pozitif bölen sayısı (1 + 1) * (2 + 1) * (1 + 1) = 12 olarak en küçük değerine ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Kesişim ve birleşim kümelerinden yararlanarak asal çarpanları belirleme
Hem a hem de b sayısının asal çarpanları arasında 3 bulunur. 2 ve 5 asallarından biri sadece a'da, diğeri ise sadece b'dedir.
Kesişim kümesinin {3} ve birleşim kümesinin {2, 3, 5} olması, 3 asalının ortak olduğunu; 2 ve 5 asallarının ise ortak olmadan sayılara dağıldığını gösterir.
2
a * b çarpımının asal çarpanlarının üslerinin alt sınırlarını bulma
a * b = 2^p * 3^q * 5^r yazımında p >= 1, q >= 2 ve r >= 1 olmalıdır.
3 asalı her iki sayıda da en az 1'er kez bulunduğu için çarpımda en az 3^2 elde edilir. 2 ve 5 ise en az 1'er kez bulunmak zorundadır.
3
Pozitif bölen sayısı formülünü uygulayarak en küçük değeri hesaplama
Pozitif bölen sayısı en az (1 + 1) * (2 + 1) * (1 + 1) = 12 olur.
Pozitif bölen sayısını minimum yapmak için asal çarpanların üsleri en küçük değerleri olan p = 1, q = 2 ve r = 1 olarak seçilir.

Key Concept

Asal çarpanlar, küme kesişim/birleşim işlemleri ve pozitif bölen sayısı formülü
Question 32Question

Bir spor salonunda antrenman yapan Arda, Berk ve Can'ın attıkları toplam tur sayıları sırasıyla AA, BB ve CC ile gösterilmektedir. xx bir pozitif tam sayı olmak üzere sporcuların antrenman programı şu şekildedir:

* Arda: İlk gün xx tur atmış ve takip eden her gün tur sayısını bir önceki güne göre 11 artırarak antrenmanını 66 günde tamamlamıştır.
* Berk: İlk gün x+1x+1 tur atmış ve takip eden her gün tur sayısını bir önceki güne göre 22 artırarak antrenmanını 44 günde tamamlamıştır.
* Can: İlk gün x+2x+2 tur atmış ve takip eden her gün tur sayısını bir önceki güne göre 33 artırarak antrenmanını 33 günde tamamlamıştır.

Buna göre, sporcuların antrenman boyunca attıkları toplam tur sayılarını en az olandan en çok olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

En az tur atandan en çok tur atana doğru sıralama Can (CC), Berk (BB) ve Arda (AA) şeklindedir.
Sporcuların her gün attıkları tur sayıları ardışık diziler oluşturur. Bu dizilerin terimleri toplandığında Arda için A=6x+15A = 6x + 15, Berk için B=4x+16B = 4x + 16 ve Can için C=3x+15C = 3x + 15 ifadeleri elde edilir. xx sayısının en az 11 olabilen bir pozitif tam sayı olduğu bilgisi kullanılarak bu ifadeler karşılaştırıldığında en küçük toplamın Can'ın (CC), en büyük toplamın ise Arda'nın (AA) attığı tur sayısı olduğu görülür.

Step-by-Step Solution

1
Arda'nın toplam tur sayısı olan AA değerini xx cinsinden hesaplayalım.
A=6x+15A = 6x + 15
Arda'nın günlük tur sayıları sırasıyla xx, x+1x+1, x+2x+2, x+3x+3, x+4x+4 ve x+5x+5 şeklindedir. Bunların toplamı x+(x+1)+(x+2)+(x+3)+(x+4)+(x+5)=6x+15x + (x+1) + (x+2) + (x+3) + (x+4) + (x+5) = 6x + 15 olur.
2
Berk'in toplam tur sayısı olan BB değerini xx cinsinden hesaplayalım.
B=4x+16B = 4x + 16
Berk'in günlük tur sayıları sırasıyla x+1x+1, x+3x+3, x+5x+5 ve x+7x+7 şeklindedir. Bunların toplamı (x+1)+(x+3)+(x+5)+(x+7)=4x+16(x+1) + (x+3) + (x+5) + (x+7) = 4x + 16 olur.
3
Can'ın toplam tur sayısı olan CC değerini xx cinsinden hesaplayalım.
C=3x+15C = 3x + 15
Can'ın günlük tur sayıları sırasıyla x+2x+2, x+5x+5 ve x+8x+8 şeklindedir. Bunların toplamı (x+2)+(x+5)+(x+8)=3x+15(x+2) + (x+5) + (x+8) = 3x + 15 olur.
4
x1x \geq 1 (pozitif tam sayı) koşulu altında elde edilen AA, BB ve CC değerlerini karşılaştıralım.
C<B<AC < B < A
BB ile CC arasındaki fark: BC=(4x+16)(3x+15)=x+1B - C = (4x + 16) - (3x + 15) = x + 1'dir. x1x \geq 1 olduğundan x+1>0x + 1 > 0 olur ve B>CB > C elde edilir. AA ile BB arasındaki fark: AB=(6x+15)(4x+16)=2x1A - B = (6x + 15) - (4x + 16) = 2x - 1'dir. x1x \geq 1 olduğundan 2x11>02x - 1 \geq 1 > 0 olur ve A>BA > B elde edilir. Dolayısıyla doğru sıralama C<B<AC < B < A şeklindedir.

Key Concept

Ardışık sayı dizilerinde terimlerin aritmetik toplamı ve değişkenli eşitsizliklerin karşılaştırılması.

Alternative Method

xx bir pozitif tam sayı olduğundan ve sıralama her pozitif tam sayı değeri için aynı kalacağından, pratik bir yol olarak x=1x = 1 seçilebilir. Bu durumda; A=1+2+3+4+5+6=21A = 1+2+3+4+5+6 = 21, B=2+4+6+8=20B = 2+4+6+8 = 20 ve C=3+6+9=18C = 3+6+9 = 18 değerleri bulunur. Buradan da C<B<AC < B < A sıralamasına hızlıca ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 33Question

Birden fazla farklı asal çarpanı olan bir nn pozitif tam sayısı, farklı asal çarpanlarının toplamına tam bölünebiliyorsa bu sayıya toplamsal-bölen sayı denir.

Örneğin, 18 sayısının farklı asal çarpanları 2 ve 3 olup toplamları 2+3=52+3=5’tir. 18 sayısı 5 ile tam bölünmediğinden 18 bir toplamsal-bölen sayı değildir.

Buna göre, iki basamaklı en küçük toplamsal-bölen sayı ile iki basamaklı en büyük toplamsal-bölen sayının toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

İki basamakl�� en küçük ve en büyük toplamsal-bölen sayıların toplamı 120'dir.
İki basamaklı en küçük toplamsal-bölen sayı 30'dur. Çünkü farklı asal çarpanları olan 2, 3 ve 5'in toplamı 10'dur ve 30 sayısı 10'a tam bölünür. İki basamaklı en büyük toplamsal-bölen sayı ise 90'dır. Çünkü farklı asal çarpanları olan 2, 3 ve 5'in toplamı 10'dur ve 90 sayısı 10'a tam bölünür. Bu iki sayının toplamı 30 + 90 = 120'dir.

Step-by-Step Solution

1
Toplamsal-bölen sayı tanımını analiz etmek.
Bir nn sayısının farklı asal çarpanlarının toplamına S(n)S(n) dersek, nn sayısı S(n)S(n) ile tam bölünmelidir ve nn sayısının en az iki farklı asal çarpanı olmalıdır.
Soruda verilen tanımı matematiksel bir kurala dökmek için.
2
İki farklı asal çarpanı olan sayıların bu tanıma uyup uymadığını kontrol etmek.
Eğer n=paqbn = p^a \cdot q^b (pp ve qq farklı asallar) ise farklı asal çarpanların toplamı p+qp+q olur. p+qp+q sayısı pp ve qq asallarının her biriyle aralarında asaldır. Dolayısıyla p+qp+q sayısı, paqbp^a \cdot q^b sayısını asla tam bölemez. Bu durumda iki farklı asal çarpanı olan hiçbir sayı toplamsal-bölen sayı olamaz.
Arama uzayını daraltmak ve yalnızca üç veya daha fazla farklı asal çarpanı olan sayıları incelemek için.
3
İki basamaklı en küçük toplamsal-bölen sayıyı bulmak.
En az üç farklı asal çarpanı olan en küçük pozitif tam sayı 235=302 \cdot 3 \cdot 5 = 30’dur. 30 sayısının asal çarpanları 2, 3 ve 5’tir. Toplamları 2+3+5=102+3+5=10’dur. 30 sayısı 10 ile tam bölündüğünden (30 / 10 = 3), iki basamaklı en küçük toplamsal-bölen sayı 30'dur.
Tanıma uyan en küçük iki basamaklı sayıyı belirlemek için.
4
İki basamaklı en büyük toplamsal-bölen sayıyı bulmak.
En büyük iki basamaklı sayılardan geriye doğru gidilerek en az üç farklı asal çarpanı olan sayılar incelenir. 90 sayısı 23252 \cdot 3^2 \cdot 5 şeklinde yazılır ve asal çarpanları 2, 3, 5'tir. Toplamları 2+3+5=102+3+5=10'dur. 90 sayısı 10 ile tam bölündüğünden (90 / 10 = 9) bu kuralı sağlar. 90'dan büyük başka hiçbir iki basamaklı sayı bu tanıma uymaz.
Tanıma uyan en büyük iki basamaklı sayıyı belirlemek için.
5
Bulunan en küçük ve en büyük sayıları toplamak.
30+90=12030 + 90 = 120 bulunur.
Soruda istenen toplam değerine ulaşmak için.

Key Concept

Asal çarpanlara ayırma, farklı asal çarpanların toplamı ve bölünebilme kuralları.
Estimated Time:2m 0s
Question 34Question

Bir kütüphanedeki kitaplar, en üstteki 1. raftan başlayarak aşağıya doğru sıralanmıştır. Bu kütüphanedeki kitap düzeniyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Her raftaki kitap sayısı, bir üstündeki raftaki kitap sayısından 2 fazladır.
* Raflarda bulunan kitap sayıları birer ardışık tek sayıdır.
* En alt rafta bulunan kitap sayısı, en üst rafta bulunan kitap sayısının 3 katıdır.

Kütüphanede toplam 264 kitap olduğuna göre, bu kütüphanedeki toplam raf sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

Toplam raf sayısı 12'dir.
Soruda verilen bilgilere göre kitap sayıları ardışık tek sayılardır ve aralarındaki fark 2'dir. İlk raftaki kitap sayısına aa, toplam raf sayısına nn dersek, son raftaki kitap sayısı a+2n2a + 2n - 2 olur. Son raftaki kitap sayısı ilk raftakinin 3 katı olduğu için a+2n2=3a    a=n1a + 2n - 2 = 3a \implies a = n - 1 eşitliği bulunur. Tüm raflardaki toplam kitap sayısı ise n×a+3a2=2ann \times \frac{a + 3a}{2} = 2an formülüyle hesaplanır. Burada a=n1a = n - 1 yazıldığında 2n(n1)=264    n(n1)=1322n(n - 1) = 264 \implies n(n - 1) = 132 denklemi elde edilir. Bu denklemi sağlayan nn değeri 12'dir. n=12n = 12 olduğunda a=11a = 11 (tek sayı) olup tüm koşullar sağlanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Terimleri tanımlama
Raf sayısı nn ve 1. raftaki kitap sayısı aa (tek sayı) olsun. Kitap say��ları ardışık tek sayılar olduğundan, kk. raftaki kitap sayısı a+2(k1)a + 2(k-1) olur. Bu durumda en alt raftaki (nn. raf) kitap sayısı l=a+2(n1)l = a + 2(n-1) olarak ifade edilir.
Soruda verilen ardışık tek sayılar kuralına göre her raftaki kitap sayısını cebirsel olarak ifade etmek gerekir.
2
İlk ve son raf ilişkisini kurma
Son raftaki kitap sayısı en üst raftakinin 3 katı olduğuna göre:
a+2(n1)=3aa + 2(n-1) = 3a
2(n1)=2a2(n-1) = 2a
a=n1a = n-1 elde edilir.
İlk terim ile terim sayısı arasındaki matematiksel ilişkiyi bulmak için verilen kat ilişkisi kullanılır.
3
Toplam formülünü uygulama ve denklem çözme
Toplam kitap sayısı (SS):
S=n×a+l2=n×a+3a2=2anS = n \times \frac{a+l}{2} = n \times \frac{a+3a}{2} = 2an
a=n1a = n-1 ifadesini yerine yazarsak:
2n(n1)=2642n(n-1) = 264
n(n1)=132n(n-1) = 132 elde edilir.
Bu denklemi sağlayan pozitif tam sayı değeri 12×11=13212 \times 11 = 132 olduğundan n=12n = 12 bulunur.
Toplam kitap sayısı verisini kullanarak raf sayısını veren ikinci dereceden denklemi kurmak ve çözmek gerekir.
4
Koşulları kontrol etme
n=12n = 12 için a=121=11a = 12 - 1 = 11 olur. 11 bir tek sayı olduğu için kitap sayılarının ardışık tek sayılar olması koşulu sağlanır.
Bulunan değerlerin soruda belirtilen sayı kümesi özelliklerine (tek sayı olma koşuluna) uygunluğunu doğrulamak gerekir.

Key Concept

Ardışık sayıların genel terimi ve terimler toplamı formülü
Question 35Question

Aşağıda tanımlanan KK, LL ve MM değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Küçükten büyüğe doğru doğru sıralama L < M < K şeklindedir.
Ortanca terim formülü ve ardışık sayılar arasındaki artış miktarları kullanılarak elde edilen değerler L = 9, M = 15 ve K = 22 şeklindedir. Bu değerlerin küçükten büyüğe sıralanışı L < M < K sırasını verir.

Step-by-Step Solution

1
K değerini belirlemek için ilgili ardışık sayıların ortanca terimini ve en büyük terimini bulalım.
K=22K = 22
Ardışık 5 çift sayının toplamı 90 ise, ortanca terim 90 / 5 = 18 olur. Çift sayılar ikişer ikişer arttığı için en büyük terim ortanca terimden 2 adım ileridedir: 18 + (2 * 2) = 22.
2
L değerini belirlemek için ilgili ardışık sayıların ortanca terimini ve en küçük terimini bulalım.
L=9L = 9
Ardışık 7 tek sayının toplamı 105 ise, ortanca terim 105 / 7 = 15 olur. Tek sayılar ikişer ikişer azaldığı için en küçük terim ortanca terimden 3 adım geridedir: 15 - (3 * 2) = 9.
3
M değerini belirlemek için ilgili ardışık sayıların ortanca terimini ve en büyük terimini bulalım.
M=15M = 15
Ardışık 15 tam sayının toplamı 120 ise, ortanca terim 120 / 15 = 8 olur. Tam sayılar birer birer arttığı için en büyük terim ortanca terimden 7 adım ileridedir: 8 + (7 * 1) = 15.
4
Elde edilen K, L ve M değerlerini sayı doğrusu üzerindeki büyüklüklerine göre küçükten büyüğe doğru sıralayalım.
9<15<229 < 15 < 22 olduğundan sıralama L<M<KL < M < K şeklindedir.
Değerlerin sayısal büyüklükleri karşılaştırıldığında en küçük değerin L, ortanca değerin M ve en büyük değerin K olduğu görülür.

Key Concept

Ardışık sayı dizilerinde toplamın terim sayısına bölünmesiyle ortanca terimin bulunması ve ardışık terimler arası fark kuralları kullanılarak diğer terimlere ulaşılması.
Question 36Question

Bir nn pozitif tam sayısının farklı asal çarpanlarının çarpımı C\c(n)Ç(n), farklı asal çarpanlarının toplamı ise T(n)T(n) ile gösterilmektedir.

Buna göre,
C\c(n)+T(n)=31Ç(n) + T(n) = 31
eşitliğini sağlayan iki basamaklı en küçük nn doğal sayısının pozitif bölen sayısı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

İstenen koşulu sağlayan iki basamaklı en küçük nn doğal sayısı 21 olup, bu sayının pozitif bölen sayısı 4'tür.
Verilen denklem çözüldüğünde nn sayısının asal çarpanlarının 3 ve 7 olduğu bulunur. Şartı sağlayan en küçük iki basamaklı sayı n=21n = 21 olup pozitif bölen sayısı 4'tür.

Step-by-Step Solution

1
Asal çarpan sayısı durumlarını analiz etmek.
Asal çarpan sayısı 1 veya 3'ten büyük olamaz. Sadece 2 asal çarpanı olmalıdır.
Tek asal çarpan durumunda 2p=312p=31 tamsayı vermez. Üç asal çarpan durumunda ise en küçük toplam 235+2+3+5=40>312\cdot3\cdot5 + 2+3+5 = 40 > 31 olur.
2
İki asal çarpan durumundaki denklemi çözmek.
Asal çarpanlar 3 ve 7 olarak bulunur.
pq+p+q=31(p+1)(q+1)=32pq + p + q = 31 \Rightarrow (p+1)(q+1) = 32 eşitliğinden p+1=4p+1=4 ve q+1=8q+1=8 bulunur.
3
Koşulu sağlayan en küçük iki basamaklı nn sayısını belirlemek.
n=21n = 21 olarak bulunur.
n=3a7bn = 3^a \cdot 7^b formunda olmalıdır (a,b1a,b \ge 1). En küçük iki basamaklı değer a=1,b=1a=1, b=1 için 2121 olur.
4
2121 sayısının pozitif bölen sayısını hesaplamak.
Pozitif bölen sayısı 4'tür.
21=317121 = 3^1 \cdot 7^1 olduğundan pozitif bölen sayısı (1+1)(1+1)=4(1+1)(1+1) = 4 şeklinde hesaplanır.

Key Concept

Asal Çarpanlara Ayırma ve Pozitif Bölen Sayısı
Question 37Question

Bir tahtada ardışık 5 çift tam sayı yazılıdır. Bu sayılardan en küçüğü silinip yerine tahtada kalan diğer sayıların toplamı yazıldığında, tahtadaki sayıların yeni toplamı ilk toplamdan 50 fazla olmaktadır.

Buna göre, başlangıçta tahtada yazılı olan en büyük sayı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 18

Answer

Başlangıçtaki en büyük sayı 18'dir.
En küçük terim aa olmak üzere, ardışık 5 çift sayı a,a+2,a+4,a+6,a+8a, a+2, a+4, a+6, a+8 şeklinde yazılır. Bu sayıların toplamı 5a+205a+20 olur. En küçük sayı olan aa silinip yerine kalan 4 sayının toplamı olan 4a+204a+20 yazıld��ğında, tahtadaki sayıların yeni toplamı 2(4a+20)=8a+402(4a+20) = 8a+40 olur. İki toplam arasındaki fark (8a+40)(5a+20)=3a+20(8a+40) - (5a+20) = 3a+20 olup bu değer 50'ye eşitlendiğinde a=10a=10 bulunur. Başlangıçtaki en büyük sayı a+8=18a+8 = 18 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Ardışık 5 çift tam sayıyı cebirsel olarak ifade edip ilk durumdaki toplamı bulalım.
En küçük sayı aa olsun. Sayılar sırasıyla aa, a+2a+2, a+4a+4, a+6a+6 ve a+8a+8 olur. İlk durumdaki toplam S1=a+(a+2)+(a+4)+(a+6)+(a+8)=5a+20S_1 = a + (a+2) + (a+4) + (a+6) + (a+8) = 5a + 20 olarak elde edilir.
Ardışık çift sayılar ikişer ikişer artar. Bu sayede sayıları tek bir değişken cinsinden yazıp ilk toplamı hesaplayabiliriz.
2
En küçük sayı silindikten sonra kalan sayıların toplamını ve tahtadaki yeni toplamı bulalım.
En küçük sayı olan aa silindiğinde kalan sayılar a+2a+2, a+4a+4, a+6a+6 ve a+8a+8 olur. Bu sayıların toplamı Se=(a+2)+(a+4)+(a+6)+(a+8)=4a+20S_e = (a+2) + (a+4) + (a+6) + (a+8) = 4a + 20 olur. Tahtaya aa yerine bu toplam yazıldığı için, yeni durumdaki sayıların toplamı S2=Se+Se=2(4a+20)=8a+40S_2 = S_e + S_e = 2 \cdot (4a + 20) = 8a + 40 olur.
Yeni durumda tahtadaki sayılar, kalan 4 sayı ile bu 4 say��nın toplamından oluşmaktadır.
3
İki toplam arasındaki farkı 50'ye eşitleyerek en küçük sayı olan aa'yı bulalım ve ardından en büyük sayıyı hesaplayalım.
Yeni toplam ile ilk toplam arasındaki fark: S2S1=(8a+40)(5a+20)=3a+20S_2 - S_1 = (8a + 40) - (5a + 20) = 3a + 20 olur. Bu fark 50'ye eşit olduğuna göre: 3a+20=50    3a=30    a=103a + 20 = 50 \implies 3a = 30 \implies a = 10 bulunur. Başlangıçtaki en büyük sayı a+8=10+8=18a+8 = 10+8 = 18 olarak hesaplanır.
Sayıların toplamındaki artış miktarı verilmiştir. Bu bilgiyi kullanarak bilinmeyeni çözebiliriz.

Key Concept

Ardışık çift sayıların cebirsel olarak ifade edilmesi ve terimler toplamı formülleri.

Alternative Method

Sayıların ortanca terimi üzerinden de çözüm yapılabilir. Ortanca terim xx olsun. Sayılar x4,x2,x,x+2,x+4x-4, x-2, x, x+2, x+4 olur. Bu durumda ilk toplam 5x5x olur. En küçük sayı x4x-4 silinip yerine kalanların toplamı olan 4x+44x+4 yazıldığında yeni toplam 2(4x+4)=8x+82(4x+4) = 8x+8 olur. Aradaki fark (8x+8)5x=3x+8=50    3x=42    x=14(8x+8) - 5x = 3x+8 = 50 \implies 3x = 42 \implies x = 14 bulunur. En büyük sayı x+4=14+4=18x+4 = 14+4 = 18 elde edilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 38Question

Bir metro hattındaki duraklar, başlangıç durağından itibaren sırasıyla 1,2,3,1, 2, 3, \dots şeklinde ardışık pozitif tam sayılarla numaralandırılmıştır. Bu metro hattındaki ardışık bir grup durağ��n numaraları toplamı 135135 olduğuna göre, bu gruptaki durak sayısı en fazla kaç olabilir?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Ardışık sayıların toplamı ve terim sayısı arasındaki ilişkiden elde edilen en büyük geçerli terim sayısı 15'tir.
Ardışık sayıların toplam formülü düzenlendiğinde n(2x+n1)=270n(2x+n-1)=270 elde edilir. Başlangıç terimi olan xx sayısı en az 1 olmalıdır, bu da 2x+n1>n2x+n-1 > n eşitsizliğini gerektirir. Bu koşula uyan en büyük nn değeri 15'tir. Bu durumda ilk terim x=2x=2 olur ve pozitif tam sayı şartını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Ardışık sayı grubunun ilk terimini xx, terim sayısını ise nn olarak tanımlayıp toplam formülünü yazalım.
nx+n(n1)2=135n \cdot x + \frac{n(n-1)}{2} = 135 denklemi elde edilir.
Ardışık terimlerin toplamını cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Elde edilen denklemi düzenleyerek çarpanlarına ayıralım.
2nx+n(n1)=270    n(2x+n1)=2702n \cdot x + n(n-1) = 270 \implies n(2x + n - 1) = 270 eşitliği bulunur.
Terim sayısı ile başlangıç terimi arasındaki ilişkiyi çarpanlar üzerinden incelemek için.
3
Durak numaralarının pozitif tam sayı olduğunu (x1x \geq 1) kullanarak nn değerinin sınırlarını belirleyelim ve 270'in çarpanlarını inceleyelim.
x1x \geq 1 olduğundan 2x+n1n+12x + n - 1 \geq n + 1 olur. Bu durumda n(2x+n1)=270n(2x + n - 1) = 270 eşitliğinde küçük olan çarpan nn, büyük olan çarpan 2x+n12x + n - 1 olmalıdır. Buradan n2<270    n<16,43n^2 < 270 \implies n < 16,43 elde edilir. 270'in 16,43'ten küçük en büyük böleni 15'tir. n=15n = 15 için 2x+14=18    x=22x + 14 = 18 \implies x = 2 bulunur.
Pozitif tam sayılar kümesindeki sınırları göz önünde bulundurarak en büyük terim sayısını bulmak için.

Key Concept

Ardışık sayıların toplamı formülü ve terim sayısı analizi
Question 39Question

Bir otoparktaki park yerleri soldan sağa doğru 1,3,5,1, 3, 5, \dots şeklinde ardışık pozitif tek tam sayılarla numaralandırılmıştır. Bu otoparkta yan yana bulunan tüm park yerleri doludur.

Otoparka park eden bir aracın solunda kalan tüm park yerlerinin numaralarının toplamı, sağında kalan ilk 88 park yerinin numaralarının toplamına eşittir.

Buna göre, bu aracın park ettiği yerin numarası kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 41

Answer

Aracın park ettiği yerin numarası 41'dir.
Araç soldan 21. sırada bulunduğunda, park numarası 41 olur. Bu durumda aracın solundaki 20 yerin numaraları toplamı 202=40020^2 = 400 olur. Sağındaki ilk 8 yerin numaraları 43,45,,5743, 45, \dots, 57 olup toplamları 8×50=4008 \times 50 = 400 yapar. İki tarafın toplamı birbirine eşit olduğundan doğru yanıt 41'dir.

Step-by-Step Solution

1
Aracın park ettiği konumu tanımlayarak solundaki sayıların toplamını ifade etmek.
Araç soldan kk. sırada park etmiş olsun. Bu durumda aracın solunda kalan park yerlerinin sayısı k1k-1 olur. Bu yerlerin numaraları toplamı ardışık tek sayıların toplamı formülüyle 1+3+5++(2k3)=(k1)21 + 3 + 5 + \dots + (2k-3) = (k-1)^2 olarak bulunur.
Sol taraftaki park yerlerinin numaraları toplamını veren genel cebirsel ifadeyi oluşturmak amacıyla.
2
Aracın sağındaki ilk 8 yerin numaraları toplamını belirlemek.
Aracın park ettiği yer 2k12k-1 numaralı yerdir. Bu yerin sağındaki ilk 8 yerin numaralar�� sırasıyla 2k+1,2k+3,,2k+152k+1, 2k+3, \dots, 2k+15 olacaktır. Bu 8 sayının toplamı: 8×2k+(1+3+5++15)=16k+648 \times 2k + (1 + 3 + 5 + \dots + 15) = 16k + 64 olur.
Sağ taraftaki park yerlerinin numaraları toplamını veren genel cebirsel ifadeyi oluşturmak amacıyla.
3
Elde edilen toplamları eşitleyerek denklemi çözmek ve park yerini bulmak.
(k1)2=16k+64k22k+1=16k+64k218k63=0(k21)(k+3)=0(k-1)^2 = 16k + 64 \Rightarrow k^2 - 2k + 1 = 16k + 64 \Rightarrow k^2 - 18k - 63 = 0 \Rightarrow (k-21)(k+3) = 0 elde edilir. kk bir pozitif tam sayı olması gerektiğinden k=21k = 21 bulunur. Aracın park ettiği yerin numarası 2k1=2(21)1=412k - 1 = 2(21) - 1 = 41 olur.
Kurulan denklemi çözerek aracın otoparktaki sırasını ve park yeri numarasını hesaplamak amacıyla.

Key Concept

Ardışık tek tam sayıların toplamı formülü
Estimated Time:2m 0s
Question 40Question

Bir nn pozitif tam sayısının asal çarpanlarının en büyüğü ile en küçüğü arasındaki fark Δ(n)\Delta(n) ile gösterilmektedir.

Örneğin; 60=223560 = 2^2 \cdot 3 \cdot 5 olduğundan Δ(60)=52=3\Delta(60) = 5 - 2 = 3'tür.

Buna göre, iki basamaklı bir nn doğal sayısı için
Δ(n)=8\Delta(n) = 8
eşitliğini sağlayan tüm nn sayılarının toplamı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 197

Answer

Koşulu sağlayan tüm iki basamaklı sayıların toplamı 197'dir.
Koşulu sağlayan iki basamaklı nn sayıları 3333, 6565 ve 9999 olup bu sayıların toplamı 197197'dir. Bu değer doğru seçenekte verilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Tanıma göre, Δ(n)=8\Delta(n) = 8 eşitliği nn sayısının en büyük asal çarpanı (pmaxp_{max}) ile en küçük asal ��arpanı (pminp_{min}) arasındaki farkın 88 olmasını gerektirir: pmaxpmin=8p_{max} - p_{min} = 8.
pmaxpmin=8p_{max} - p_{min} = 8 eşitliğini sağlayan asal sayı çiftleri belirlenmelidir.
Hangi asal sayıların bu şartı sağladığını bularak olası çarpan kümelerini sınırlandırmak için.
2
Farkları 88 olan asal sayı çiftlerini küçükten büyüğe inceleyelim: (3,11)(3, 11), (5,13)(5, 13), (11,19)(11, 19), (23,31)(23, 31), (29,37)(29, 37) vb. En küçük asal sayı olan 22 seçilirse diğer çarpanın 1010 olması gerekir ki bu asal değildir.
Olası asal çarpan sınırları (3,11)(3, 11), (5,13)(5, 13) ve daha büyük çiftlerdir.
nn sayısının çarpanı olabilecek en küçük ve en büyük asal sayıları tespit etmek için.
3
nn sayısının iki basamaklı (10n9910 \le n \le 99) bir doğal sayı olduğu verilmiştir. nn sayısı hem pminp_{min} hem de pmaxp_{max} asal sayılarına tam bölünmelidir. Dolayısıyla nn sayısı pminpmaxp_{min} \cdot p_{max} çarpımının bir katı olmalıdır. Bu durumda pminpmax99p_{min} \cdot p_{max} \le 99 şartı aranmalıdır.
(11,19)(11, 19) çifti için en küçük sayı 1119=209>9911 \cdot 19 = 209 > 99 olduğundan bu ve daha büyük çiftlerden iki basamaklı sayı elde edilemez. Yalnızca (3,11)(3, 11) ve (5,13)(5, 13) çiftleri incelenebilir.
İki basamaklı olma sınırını kullanarak olası durum sayısını daraltmak için.
4
(3,11)(3, 11) çifti için nn sayısının asal çarpanları en küçük 33, en büyük 1111 olmalıdır. Bu aradaki diğer asallar (55 ve 77) çarpan olarak eklenirse sayı 3115=165>993 \cdot 11 \cdot 5 = 165 > 99 olacağından iki basamaklı kalamaz. O halde n=3a11bn = 3^a \cdot 11^b (a1,b1a \ge 1, b \ge 1) formunda olmalıdır. Bu şartı sağlayan iki basamaklı sayılar: a=1,b=1a=1, b=1 için 3333 ve a=2,b=1a=2, b=1 için 9999 sayılarıdır.
(3,11)(3, 11) çiftinden 3333 ve 9999 sayıları elde edilir.
En küçük ve en büyük asal çarpanı sırasıyla 33 ve 1111 olan tüm iki basamaklı sayıları bulmak için.
5
(5,13)(5, 13) çifti için nn sayısının asal çarpanları en küçük 55, en büyük 1313 olmalıdır. n=5a13bn = 5^a \cdot 13^b (a1,b1a \ge 1, b \ge 1) formunda olmalıdır. a=1,b=1a=1, b=1 için 513=655 \cdot 13 = 65 elde edilir. Herhangi bir üs artırılırsa sayı iki basamaklı sınırını aşar (2513=325>9925 \cdot 13 = 325 > 99 gibi).
(5,13)(5, 13) çiftinden yalnızca 6565 sayısı elde edilir.
En küçük ve en büyük asal çarpanı sırasıyla 55 ve 1313 olan tüm iki basamaklı sayıları bulmak için.
6
Bulunan tüm iki basamaklı sayıları toplayalım: 33+65+9933 + 65 + 99.
Toplam 197197 olarak hesaplanır.
Soru kökünde istenen tüm uygun nn değerlerinin toplamına ulaşmak için.

Key Concept

Bir tam sayının en küçük ve en büyük asal çarpanlarının belirlenmesi ve bu çarpanların kuvvetleriyle oluşturulabilecek sayı sınırlarının analiz edilmesi.

Alternative Method

Asal sayıların farkı 8 olan çiftleri doğrudan listelenip her bir çiftin en küçük iki basamaklı katı kontrol edilebilir. pminpmaxp_{min} \cdot p_{max} çarpımının iki basamaklı katları doğrudan incelenerek de aynı sayılara hızlıca ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 2 / 24Next
Sayılar Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 2 | Examkin