Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 21Soru

Bir apartmanda yaşayan Ali, Banu, Can, Deniz, Elif ve Fatih isimli altı kişiyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Apartman 6 katlıdır ve katlar aşağıdan yukarıya doğru 1'den 6'ya kadar numaralandırılmıştır. Her katta yalnızca bir kişi yaşamaktadır.
* Can, çift numaralı bir katta yaşamaktadır.
* Elif, Banu'nun hemen üstündeki katta yaşamaktadır.
* Fatih ile Ali'nin yaşadığı katlar arasında tam olarak iki kat vardır.
* Deniz, Can'ın daha üstündeki katlardan birinde yaşamaktadır.
* Ali ya 1. katta ya da 6. katta yaşamaktadır.

Buna göre, bu kişilerin oturduğu katlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deniz tek numaralı bir katta yaşamaktadır.

Cevap

Deniz'in tek numaralı bir katta yaşaması kesinlikle doğrudur.
Her iki olası yerleşim planı incelendiğinde, Deniz birinci senaryoda 3. katta, ikinci senaryoda ise 5. katta oturmaktadır. Hem 3 hem de 5 tek sayılar olduğu için Deniz'in tek numaralı bir katta oturduğu ifadesi her iki durumda da kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Ali'nin 1. katta oturduğu Durum 1'i analiz edin.
Fatih ile Ali arasında iki kat olduğundan Fatih 4. kattadır. Can çift numaralı katta (2, 4 veya 6) oturmalıdır. Fatih 4. katta olduğundan ve Deniz, Can'ın üstünde olması gerektiğinden Can 6. katta olamaz. Dolayısıyla Can 2. kattadır. Elif ve Banu yan yana (E = B + 1) oturacağı için kalan boş katlardan (3, 5, 6) ardışık olan 5 ve 6. katlara yerleşirler (Banu 5, Elif 6). Kalan 3. kata Deniz yerleşir. Bu durumda kat dizilimi aşağıdan yukarıya: Ali (1), Can (2), Deniz (3), Fatih (4), Banu (5), Elif (6) şeklindedir.
İlk olasılığı kurarak tüm kişilerin yerini kesin olarak belirlemek için.
2
Ali'nin 6. katta oturduğu Durum 2'yi analiz edin.
Fatih ile Ali arasında iki kat olduğundan Fatih 3. kattadır. Can çift numaralı katta (2, 4 veya 6) oturmalıdır. Ali 6. katta olduğundan Can 2 veya 4. kattadır. Eğer Can 2. katta olsaydı, kalan boş katlar 1, 4, 5 olurdu. Elif ve Banu ardışık katlarda (E = B + 1) olacağından Banu 4, Elif 5 olurdu ve Deniz'e 1. kat kalırdı. Ancak Deniz, Can'ın (2. kat) üzerinde olmalıdır, bu durum kuralı ihlal eder. Dolayısıyla Can 4. kattadır. Kalan boş katlar 1, 2, 5 olur. Elif ve Banu ardışık katlarda olacağından Banu 1, Elif 2. katta oturur. Kalan 5. kata ise Deniz yerleşir. Bu durumda kat dizilimi aşağıdan yukarıya: Banu (1), Elif (2), Fatih (3), Can (4), Deniz (5), Ali (6) şeklindedir.
İkinci olasılığı kurarak tüm kişilerin yerini kesin olarak belirlemek için.
3
Her iki olasılıkta da ortak olan durumları karşılaştırın.
Durum 1'de Deniz 3. katta, Durum 2'de ise 5. katta oturmaktadır. Her iki kat numarası da (3 ve 5) tek sayıdır. Dolayısıyla Deniz'in tek numaralı bir katta oturması kesinlikle doğrudur.
Her iki durum için de geçerli olan kesin yargıyı bulmak için.

Anahtar Kavram

Koşullara göre alternatif tablolar oluşturma ve kesin yargı çıkarma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru

Arkeoastronomi, antik uygarlıkların gökyüzü olaylarını nasıl gözlemlediklerini ve bu gözlemleri mimari yapılarına nasıl yansıttıklarını inceleyen çok disiplinli bir alandır. Geçmişteki topluluklar için gökyüzü sadece bir zaman belirteci değil, aynı zamanda kozmik bir düzenin yeryüzündeki yansımasıydı. ------- Nitekim Stonehenge’den Maya tapınaklarına kadar pek çok anıtsal yapı, ekinoks veya gündönümü gibi önemli göksel döngülerde güneş ışınlarını belirli açılardan alacak şekilde inşa edilmiştir. Bu durum, antik mimarların yalnızca yerel çevre koşullarını değil, evrensel ritimleri de tasarımlarının merkezine koyduklarını göstermektedir.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu kozmik bağ, tapınakların ve yerleşim yerlerinin konumlandırılmasında somut bir şekilde kendini gösteriyordu.

Cevap

Bu kozmik bağ, tapınakların ve yerleşim yerlerinin konumlandırılmasında somut bir şekilde kendini gösteriyordu.
Doğru yanıt olan 'Bu kozmik bağ, tapınakların...' seçeneği, boşluktan önceki 'kozmik bir düzenin yansıması' teması ile boşluktan sonraki anıtsal yapıların göksel döngülere göre konumlandırılışı arasındaki anlamsal köprüyü 'Nitekim' bağlacıyla uyumlu olacak şekilde kurmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki boşluğun öncesinde ve sonrasında yer alan ifadeler incelenerek bağlam tespit edilir.
Boşluktan önce 'kozmik düzenin yeryüzündeki yansıması' kavramının, boşluktan sonra ise 'Stonehenge'den Maya tapınaklarına kadar anıtsal yapıların konumlandırılışının' anlatıldığı görülür.
Anlam bütünlüğünü koruyan köprü ifadeyi belirlemek.
2
Boşluktan sonra gelen 'Nitekim' bağlacının işlevi değerlendirilir.
'Nitekim' bağlacı, bir önceki yargıyı somut örneklerle desteklemek veya doğrulamak amacıyla kullanılır.
Bağlaçların yönlendirici gücünden yararlanarak mantıksal uyumu yakalamak.
3
Seçenekler arasında hem kozmik yansımaya gönderme yapan hem de mimari örneklendirmeye geçiş sağlayan ifade bulunur.
'Bu kozmik bağ' ifadesiyle bir önceki cümleye bağlanan ve 'tapınakların konumlandırılması' ifadesiyle sonraki cümleye zemin hazırlayan yargının doğru olduğu saptanır.
Paragrafı en uygun ve tutarlı şekilde tamamlamak.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam bütünlüğü ve cümleler arası geçiş unsurları
Soru 23Soru

2023 yılında uzaya gönderilen Euclid Uzay Teleskobu, karanlık madde ve karanlık enerjinin evrenin genişlemesine etkisini incelemek amacıyla altı yıl sürecek görevi boyunca gökyüzünün üçte birinden fazlasını tarayarak şimdiye kadarki en kapsamlı üç boyutlu kozmik haritayı oluşturacaktır.

Bu cümleden Euclid Uzay Teleskobu ile ilgili olarak çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Euclid Uzay Teleskobu'nun oluşturacağı haritadan daha geniş kapsamlı bir üç boyutlu kozmik harita, o fırlatılmadan önce mevcut değildir.

Cevap

Euclid Uzay Teleskobu'nun oluşturacağı haritadan daha geniş kapsamlı bir üç boyutlu kozmik harita, o fırlatılmadan önce mevcut değildir.
Cümlede geçen 'şimdiye kadarki en kapsamlı üç boyutlu kozmik haritayı oluşturacaktır' ifadesi, Euclid Teleskobu'nun hazırlayacağı haritadan önce o büyüklükte/kapsamda başka bir üç boyutlu kozmik haritanın yapılmadığını kesin olarak gösterir. Bu nedenle bu yargıya kesin olarak ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümleyi ögelerine ve anlam birimlerine ayırarak analiz etme.
Teleskobun fırlatılma yılı (2023), amacı (karanlık madde/enerji etkisi), süresi (altı yıl), kapsamı (gökyüzünün üçte birinden fazlası) ve sonucu (şimdiye kadarki en kapsamlı üç boyutlu kozmik harita) belirlenir.
Cümlenin sınırlarını çizmek ve dışarıdan öznel bilgi eklenmesini engellemek için.
2
Seçenekleri cümledeki kesin verilerle karşılaştırma.
Cümledeki 'şimdiye kadarki en kapsamlı...' ifadesi, bu haritadan önce daha geniş kapsamlısının yapılmadığını kesinleştirir.
Soruda bizden istenen çıkarılabilecek kesin yargıyı bulmak için.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargı sorularında, cümlede açıkça belirtilmeyen, öznel yorum veya tahmin içeren unsurlar elenmeli; sadece verilen ifadelerden doğrudan ve kesin olarak ulaşılabilen sonuç bulunmalıdır.
Soru 24Soru

Bir sinema salonuna giriş yapan Gizem, Hakan, Ilgın, Kaan ve Lale adlı beş arkadaşın giriş sırasıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Ilgın, salona üçüncü sırada girmiştir.
* Hakan, Ilgın'ın hemen ardından girmiştir.
* Gizem, Kaan'ın hemen önünde girmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lale salona son sırada girmiştir.

Cevap

Lale'nin salona son sırada girdiği bilgisi kesinlikle doğrudur.
Oluşturulan sıralama tablosuna göre sırasıyla Gizem (birinci), Kaan (ikinci), Ilgın (üçüncü), Hakan (dördüncü) ve Lale (beşinci) sinema salonuna giriş yapmıştır. Dolayısıyla Lale'nin son sırada girdiğini belirten ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kesin bilgileri sıraya yerleştirmek.
Ilgın'ın üçüncü sırada, Hakan'ın ise Ilgın'ın hemen ardından dördüncü sırada olduğu belirlenir.
Soruda Ilgın'ın üçüncü sırada olduğu belirtilmiş, Hakan'ın da onun hemen ardından girdiği söylenmiştir.
2
Gizem ve Kaan'ın ardışık yerleşimini analiz etmek.
Gizem'in Kaan'ın hemen önünde olması için (Gizem, Kaan) şeklinde yan yana olmaları gerekir. Kalan boş sıralar birinci, ikinci ve beşincidir. Sadece birinci ve ikinci sıralar yan yana olduğu için Gizem birinci sıraya, Kaan ise ikinci sıraya yerleşir.
Ardışık elemanların yerleşebileceği tek ikili boşluk birinci ve ikinci sıralardır.
3
Kalan son kişiyi boş pozisyona yerleştirmek.
Geriye kalan tek kişi olan Lale, kalan tek boş sıra olan beşinci sıraya yerleştirilir.
Tüm değişkenlerin yerleşimi tamamlandığında beşinci sırada yalnızca Lale kalmaktadır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Sıralama Problemleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru

Yukarıda verilen sözcük ve sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında doğru sıralama nasıl olur?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

okuma alışkanlığı zihni geliştiren en önemli etkendir
Sözcük ve sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralandığında, yüklem olan 'etkendir' kelimesi sonda, özne olan 'okuma alışkanlığı' başta yer alır. 'zihni geliştiren' sıfat-fiil grubu 'etkendir' ismini niteler ve 'en önemli' derecelendirmesiyle birlikte sıralanır. Bu durumda doğru sıralama 'okuma alışkanlığı' - 'zihni' - 'geliştiren' - 'en önemli' - 'etkendir' şeklinde olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi belirleme
'etkendir' sözcüğü cümlenin yüklemidir.
Türkçede kurallı cümlelerin sonunda yüklem yer alır. Ek fiil alan 'etkendir' sözcüğü cümlenin yüklemi olarak belirlenir ve en sona yerleştirilir.
2
Özneyi belirleme
'okuma alışkanlığı' ögesi özne olarak belirlenir.
Cümlede bildirilen durumun öznesi 'okuma alışkanlığı' ifadesidir ve kurallı cümlelerde özne genellikle cümlenin başında yer alır.
3
Ara ögeleri ve niteleyicileri sıralama
'zihni geliştiren en önemli' ögeleri birleştirilir.
'geliştiren' sıfat-fiili kendinden önceki nesneyle ('zihni') ve kendinden sonraki isimle ('etkendir') bağlanarak sıfat tamlaması oluşturur. 'en önemli' derecelendirme zarfı da sıfat-fiil grubunu niteler. Bu doğrultuda anlamlı bütün 'zihni geliştiren en önemli etkendir' şeklinde tamamlanır.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)
Soru 26Soru

Bir sporcunun ya da bilim insanının başarıya giden yolu, çoğu zaman sayısız başarısızlıkla döşelidir. Karşılaşılan her yenilgi veya yapılan her hata, hedefe giden yolda neyin işe yaramadığını gösteren değerli birer kılavuzdur. Hatalarından ders çıkarmayıp onları birer engel olarak görenler yerinde sayarken, bunları gelişim için bir basamak olarak kullananlar gerçek başarıya ulaşırlar. Dolayısıyla başarı, kusursuz bir yolculuğun değil, hatalardan öğrenerek ilerlemenin bir sonucudur.

Bu parçada vurgulanmak istenen ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gerçek başarıya, karşılaşılan hatalardan ders çıkarıp onları birer gelişim fırsatına dönüştürerek ulaşılır

Cevap

Gerçek başarıya, karşılaşılan hatalardan ders çıkarıp onları birer gelişim fırsatına dönüştürerek ulaşılır
Doğru olan seçenek parçanın bütününde ve özellikle sonuç cümlesinde verilen mesajı tam olarak yansıtmaktadır. Paragrafta başarının hatalardan ders çıkararak ve bunları gelişim basamağı olarak görerek elde edildiği belirtilmiştir. Bu nedenle 'Gerçek başarıya, karşılaşılan hatalardan ders çıkarıp onları birer gelişim fırsatına dönüştürerek ulaşılır' ifadesi parçanın ana düşüncesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın anahtar kelimelerini ve yapısını incelemek.
Paragrafta 'başarı', 'başarısızlık', 'hata', 'ders çıkarmak' ve 'gelişim' kavramları ön plana çıkmaktadır.
Ana düşünceyi belirlemek için yazarın üzerinde durduğu temel kavramları tespit etmek gerekir.
2
Paragrafın sonuç cümlesini analiz etmek.
Son cümlede 'Dolayısıyla başarı, kusursuz bir yolculuğun değil, hatalardan öğrenerek ilerlemenin bir sonucudur.' denilerek ana mesaj açıkça verilmiştir.
Yazarın vermeyi amaçladığı mesaj (ana düşünce) genellikle sonuç kısmında özetlenir.
3
Seçenekleri değerlendirerek metnin ana mesajıyla eşleşen seçeneği bulmak.
'Gerçek başarıya, karşılaşılan hatalardan ders çıkarıp onları birer gelişim fırsatına dönüştürerek ulaşılır' ifadesi sonuç cümlesiyle tam olarak örtüşmektedir.
Doğru seçenek, parçanın yazar tarafından yazılma amacını ve genel iletisini en iyi özetleyen yargı olmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 27Soru

Mariana Çukuru'nun 8000 metre derinliğinde keşfedilen ve aşırı basınca dayanıklı özel bir hücresel yapıya sahip olan yeni bir balık türü, omurgalı canlıların yaşayabileceği derinlik sınırına dair önceki kabulleri değiştirdi.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözü edilen balık türünün keşfinden önce, omurgalı canlıların hangi derinliğe kadar yaşayabileceğine dair kabul görmüş bazı düşünceler bulunmaktadır.

Cevap

Sözü edilen balık türünün keşfinden önce, omurgalı canlıların hangi derinliğe kadar yaşayabileceğine dair kabul görmüş bazı düşünceler bulunmaktadır.
Doğru yanıt olan 'Sözü edilen balık türünün keşfinden önce, omurgalı canlıların hangi derinliğe kadar yaşayabileceğine dair kabul görmüş bazı düşünceler bulunmaktadır.' ifadesi, cümlenin sonundaki 'omurgalı canlıların yaşayabileceği derinlik sınırına dair önceki kabulleri değiştirdi' kısmından kesin olarak çıkarılır. Bir durumun veya bilginin 'önceki kabulleri değiştirmesi', o konunun öncesinde zaten bazı kabullere (görüşlere/düşüncelere) konu olduğunu kesin olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
��ncül cümleyi anlam ögelerine ayırma ve temel yargıyı belirleme.
Cümledeki anahtar ifadeler: 'keşfedilen yeni bir balık türü', 'önceki kabulleri değiştirdi' ve 'yaşayabileceği derinlik sınırına dair' şeklindedir.
Cümleden doğrudan çıkarılabilecek kesin bilgileri bulabilmek için ifadenin unsurlarını analiz etmek gerekir.
2
'Önceki kabuller' ifadesinin mantıksal sonucunu değerlendirme.
Bir bulgunun 'önceki kabulleri değiştirmesi', o konuda daha önceden var olan kabullerin, inanışların veya varsayımların mevcudiyetini mantıksal olarak gerektirir.
Kesin yargı sorularında, cümlede açıkça söylenmeyen ancak varlığı mantıksal olarak zorunlu olan ön bilgileri tespit etmek önemlidir.
3
Seçenekleri analiz ederek eş anlamlı ifadeleri ve mantıksal çıkarımı doğrulama.
Doğru seçenekteki 'kabul görmüş bazı düşünceler bulunmaktadır' ifadesi, cümledeki 'önceki kabuller' ifadesiyle doğrudan örtüşmektedir.
Doğru yanıt, öncül cümlenin bir kısmının farklı sözcüklerle (yakın anlamlılar/eş anlamlılar) yeniden ifade edilmiş halidir.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulma aşamasında, cümlede yer alan ifadelerin dışına çıkmadan, sadece metindeki verilerden hareketle mantıksal ve zorunlu bir sonuca ulaşılmalıdır.
Soru 28Soru

Bir iş yerinde Pazartesi, Salı, Çarşamba ve Perşembe günleri; Sabah ve Akşam olmak üzere günde iki farklı vardiyada çalışılmaktadır. Bu iş yerinde Kerem, Leyla, Murat, Nalan ve Özgür adlı çalışanların vardiya düzeniyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Her bir vardiyada sadece bir kişi çalışmaktadır.
* Hiç kimse aynı gün içinde iki vardiyada birden çalışmamıştır.
* Kerem ve Nalan sadece birer vardiyada çalışmışlardır ve bu vardiyalar farklı günlerin akşam vardiyalarıdır.
* Leyla ve Özgür ikişer vardiyada çalışmışlardır. Leyla'nın çalıştığı vardiyalar ardışık günlerde ve aynı vakittedir (Sabah veya Akşam).
* Murat, Pazartesi günü sabah vardiyasında çalışmıştır.
* Özgür'ün çalıştığı vardiyalardan biri Çarşamba akşamı, diğeri ise Perşembe sabahıdır.
* Kerem, Salı günü çalışmamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çarşamba günü sabah vardiyasında Leyla çalışmıştır.

Cevap

Çarşamba günü sabah vardiyasında Leyla çalışmıştır.
Çözüm adımlarında görüldüğü üzere, Leyla'nın ardışık günlerde ve aynı vakitte çalışabilmesi için tek seçenek Salı ve Çarşamba günlerinin sabah vardiyalarıdır. Pazartesi akşam ve Salı akşam seçeneği, Kerem ve Nalan'ın akşam vardiyası kurallarıyla çelişmektedir. Bu nedenle Çarşamba günü sabah vardiyasında Leyla'nın çalıştığı kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen bilgilere göre günleri (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe) ve vardiyaları (Sabah, Akşam) içeren bir tablo oluşturulur.
Tabloda toplam 88 boş vardiya hücresi elde edilir. Kişilerin vardiya sayıları belirlenir: Leyla (22), Özgür (22), Murat (22), Kerem (11), Nalan (11); toplam 88 vardiya.
Değişkenleri ve kısıtlamaları net bir şekilde görmek için görsel bir taslak oluşturulması gerekir.
2
Kesin olan bilgiler tabloya yerleştirilir.
Murat'ın Pazartesi sabahı çalıştığı (P-Sabah: Murat) ve Özgür'ün Çarşamba akşamı ile Perşembe sabahı çalıştığı (Ç-Akşam: Özgür, Pe-Sabah: Özgür) yerleştirilir.
Sorunun çözümünü kolaylaştırmak için bilinen kesin verilerden başlanır.
3
Leyla'nın ardışık ve aynı vakitteki 22 vardiyası için olası durumlar analiz edilir.
Leyla ya (Salı sabah ve Çarşamba sabah) ya da (Pazartesi akşam ve Salı akşam) çalışmalıdır. Eğer Leyla Pazartesi akşam ve Salı akşam çalışırsa, geriye kalan akşam vardiyası sadece Perşembe akşamı olur. Ancak Kerem ve Nalan'ın her ikisinin de akşam vardiyasında çalışması gerektiği ve farklı günlerde olmaları gerektiği kuralı çelişki yaratır. Bu yüzden Leyla kesin olarak Salı sabah ve Çarşamba sabah çalışmıştır.
Çelişkileri eleyerek Leyla'nın vardiya günlerini ve vakitlerini kesinleştirmek gerekir.
4
Geriye kalan kişilerin (Kerem, Nalan, Murat) vardiyaları yerleştirilir ve olasılıklar değerlendirilir.
Kalan boş vardiyalar Pazartesi akşam, Salı akşam ve Perşembe akşamdır. Kerem Salı günü çalışmadığı için Pazartesi akşam veya Perşembe akşam çalışmıştır. Murat Pazartesi günü iki vardiyada birden çalışamayacağı için Pazartesi akşam çalışamaz; Salı akşam veya Perşembe akşam çalışmıştır. Bu durumda birden fazla geçerli olasılık ortaya çıkar ancak tüm olasılıklarda Leyla'nın Çarşamba sabahı çalıştığı sabittir.
Seçenekleri doğrulamak için kesin ve olası durumların ayrımı yapılır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında zaman ve vardiya kısıtlamalarına göre tablo oluşturma, olasılıkları gruplandırma ve çelişki eleme yöntemi.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 29Soru

I. Antik Çağ'da bilimin merkezi olan İskenderiye Kütüphanesi, insanlığın o güne dek ürettiği yazılı birikimi tek bir çatı altında toplamayı hedeflemişti.
II. Oysa parşömenlerin kopyalanması ve korunması gibi lojistik zorluklar, kütüphanenin bilgi üzerindeki tekelini sürdürmesini zorlaştırıyordu.
III. Bu devasa arşivde, felsefe yazmalarından tıp metinlerine kadar binlerce parşömen rulosu titizlikle sınıflandırılmıştı.
IV. Nitekim kütüphane bünyesinde çalışan çevirmenler ve kâtipler, farklı dillerdeki eserleri sistematik bir biçimde Yunancaya kazandırıyordu.
V. Tüm bu engellere rağmen kurum, döneminin en parlak zihinlerini kendine çekerek adeta bir akademi görevi üstlenmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

II ve III numaralı cümlelerin yer değiştirmesi parçanın anlam bütünlüğünü sağlayacaktır.
Doğru sıralamada, birinci cümleden sonra kütüphanenin arşiv yapısını açıklayan ve 'Bu devasa arşivde' ifadesiyle birinci cümleye bağlanan üçüncü cümle gelmelidir. Ardından, bu arşivdeki çalışmaları detaylandıran ve 'Nitekim' bağlacıyla başlayan dördüncü cümle yer almalıdır. Kütüphanenin karşılaştığı zorlukları anlatan ikinci cümle ise, beşinci cümledeki 'Tüm bu engellere rağmen' ifadesine zemin hazırladığı için dördüncü cümleden sonra gelmelidir. Bu durumda ikinci ve üçüncü cümlelerin yer değiştirmesi parçanın anlam bütünlüğünü sağlayacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın giriş cümlesini ve takip eden ifadelerdeki referans kelimeleri belirleyin.
Birinci cümlede İskenderiye Kütüphanesi'nin hedefinden bahsedildiği, üçüncü cümledeki 'Bu devasa arşivde' ifadesinin de doğrudan bu hedefe bağlandığı tespit edilir.
Anlam bütünlüğünü sağlamak için ilk iki cümle arasındaki köprüyü doğru kurmak gerekir.
2
Geçiş ve bağlantı unsurlarını (oysa, nitekim vb.) inceleyerek cümlelerin mantıksal sırasını oluşturun.
Dördüncü cümledeki 'Nitekim' ifadesinin, üçüncü cümlede bahsedilen sınıflandırma çalışmasını detaylandırdığı; ikinci cümledeki 'Oysa lojistik zorluklar...' ifadesinin ise kütüphanenin sorunlarına geçiş yaptığı görülür.
Düşüncenin akış yönünü ve cümleler arası sebep-sonuç veya karşıtlık ilişkilerini belirlemek için bu bağlaçlar kritik öneme sahiptir.
3
Parçanın son cümlesini bir önceki cümleyle ilişkilendirerek akışı sonlandırın.
Beşinci cümledeki 'Tüm bu engellere rağmen' ifadesinin, ikinci cümledeki 'lojistik zorluklar' ile doğrudan bağlantılı olduğu ve bu iki cümlenin ardı ardına gelmesi gerektiği saptanır.
Parçanın sonuç bölümünün, kendisinden önce gelen gerekçe veya engellerle anlamlı bir bütün oluşturmasını sağlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Cümleler Arası Anlamsal ve Yapısal Köprüler (Referans Sözcükler ve Bağlaçlar)
Soru 30Soru

Bir işi Aslı tek başına 1515 günde, Banu ise tek başına 3030 günde bitirebilmektedir. İkisi birlikte bu işe başladıktan 44 gün sonra Aslı çalışma hızını yarıya indiriyor, Banu ise çalışma hızını 22 katına çıkarıyor. Buna göre, işin kalan kısmı kaç günde tamamlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

İşin kalan kısmı 6 günde tamamlanır.
İlk 4 günde işin 25\frac{2}{5}'i tamamlanır ve geriye 35\frac{3}{5}'i kalır. Yeni çalışma hızlarıyla toplam kapasite 110\frac{1}{10} olacağından kalan iş 6 günde biter.

Adım Adım Çözüm

1
İlk 4 günde yapılan iş miktarını hesaplama
Aslı'nın hızı 115\frac{1}{15}, Banu'nun hızı 130\frac{1}{30}'dur. Birlikte 1 günde 115+130=110\frac{1}{15} + \frac{1}{30} = \frac{1}{10} iş yaparlar. 4 günde yapılan iş: 4×110=254 \times \frac{1}{10} = \frac{2}{5} olur.
Çalışmanın ilk aşamasında tamamlanan iş oranını bulmak.
2
Kalan iş oranını bulma
Kalan iş: 125=351 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5} olur.
Hız değişiminden sonra yapılması gereken iş miktarını belirlemek.
3
Yeni çalışma hızları ile kalan süreyi hesaplama
Aslı'nın yeni hızı: 115×12=130\frac{1}{15} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{30} olur. Banu'nun yeni hızı: 130×2=115\frac{1}{30} \times 2 = \frac{1}{15} olur. Yeni ortak hız: 130+115=110\frac{1}{30} + \frac{1}{15} = \frac{1}{10} olur. Kalan işin bitme süresi: 35÷110=6\frac{3}{5} \div \frac{1}{10} = 6 gün bulunur.
Hız değişimi sonrası kalan işin yeni kapasiteyle ne kadar sürede tamamlanacağını bulmak.

Anahtar Kavram

Kapasite değişimli işçi problemlerinde iş ve zaman orantısı

Alternatif Yöntem

İşin tamamı 30 birim kabul edilirse; Aslı günde 2 birim, Banu ise 1 birim iş yapar. İlk 4 günde birlikte 4×(2+1)=124 \times (2 + 1) = 12 birim iş yaparlar. Kalan iş 3012=1830 - 12 = 18 birimdir. Aslı hızını yarıya indirdiğinde günde 1 birim, Banu hızını 2 katına çıkardığında günde 2 birim iş yapar. Yeni hızlarla günlük toplam iş 1+2=31 + 2 = 3 birim olur. Kalan iş 18÷3=618 \div 3 = 6 günde biter.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

Tarihçiler uzun yıllar boyunca arşiv belgelerini geçmişin tarafsız ve nesnel tanıkları olarak kabul etmiş, adeta onlara mutlak bir doğruluk atfetmişlerdir. Oysa modern tarih metodolojisi, her yazılı belgenin belirli bir amaç doğrultusunda, belirli bir kişi tarafından ve yine belirli bir güç odağının gözetiminde üretildiğini önemle hatırlatır. Dolayısıyla hiçbir arşiv vesikası, bize geçmişin yalın gerçekliğini doğrudan sunmaz; aksine onu üreten iradenin gerçeği nasıl yansıtmak istediğini gösterir. Bu durum, tarih araştırmacısının belgedeki verileri doğrudan doğruya kabullenmek yerine, metinlerin arkasındaki güç ilişkilerini, üretildikleri bağlamı ve satır aralarındaki ideolojik yönlendirmeleri eleştirel bir süzgeçten geçirmesini zorunlu kılmaktadır. Aksi halde tarih yazımı, geçmişin kendisini değil, yalnızca egemen güçlerin kurgulanmış anlatılarını tekrarlamaktan öteye gidemez.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarihsel gerçekliği doğru kavramak, arşiv belgelerinin tarafsız bilgi kaynakları olmadığını bilerek onları eleştirel bir çözümlemeye tabi tutmakla mümkündür

Cevap

Tarihsel gerçekliği doğru kavramak, arşiv belgelerinin tarafsız bilgi kaynakları olmadığını bilerek onları eleştirel bir çözümlemeye tabi tutmakla mümkündür.
Tarihsel gerçekliği doğru kavramanın, arşiv belgelerinin tarafsız olmadığını bilip onları eleştirel bir çözümlemeye tabi tutmaktan geçtiğini belirten yargı doğrudur. Çünkü paragrafın bütününde arşiv belgelerinin nesnel olmadığı, belirli bir güç ve amaç doğrultusunda kurgulandığı belirtilerek tarihçinin bunları eleştirel bir süzgeçten geçirmesinin zorunluluğu üzerinde durulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusunu belirleme
Paragraf, tarihçilerin arşiv belgelerine yaklaşımını ve bu belgelerin üretiliş koşullarını ele almaktadır.
Ana düşünceye ulaşmak için öncelikle parçanın neyden bahsettiğini (konusunu) anlamak gerekir.
2
Yazarın konuya bakış açısını ve eleştirisini tespit etme
Yazar, arşiv belgelerinin mutlak nesnel kaynaklar olmadığını, arkalarında belirli güç ilişkileri ve kurgular barındırdığını savunmaktadır.
Ana düşünce, yazarın konuya dair temel iddiasını ve iletmek istediği mesajı içerir.
3
Parçadaki yönlendirici ifadeleri analiz etme
Tarih araştırmacısının bu belgeleri doğrudan kabul etmeyip eleştirel bir süzgeçten geçirmesinin zorunlu olduğu, aksi takdirde egemen güçlerin kurgularının tekrarlanacağı vurgulanmaktadır.
Bu tür ifadeler yazarın asıl varmak istediği sonucu ve önerisini doğrudan ortaya koyar.
4
Seçenekleri karşılaştırarak ana düşünceyi en genel ve doğru biçimde kapsayan yargıyı bulma
Tarihsel gerçekliği doğru anlamanın, belgelerin tarafsız olmadığını bilip onları eleştirel bir çözümlemeye tabi tutmaktan geçtiğini belirten seçenek doğru yanıt olarak belirlenir.
Bulunan ana fikir ile seçeneklerdeki ifadelerin örtüşmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 32Soru

Yan yüzeyinin açınımı yapıldığında merkez açısı 288288^\circ ve yarıçapı (ana doğrusunun uzunluğu) 15 cm15\text{ cm} olan bir daire dilimi elde edilen dik dairesel koni, tabanına paralel bir düzlemle kesilerek iki parçaya ayrılıyor.

Oluşan küçük koninin yanal alanının, geriye kalan kesik koninin yanal alanına oranı 45\frac{4}{5} olduğuna göre, bu kesik koninin hacmi kaç π cm3\pi\text{ cm}^3 tür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 304

Cevap

Kesik koninin hacmi 304π cm3304\pi\text{ cm}^3 tür.
Doğru cevap olan 304 seçeneği, koninin açınım bağıntısı kullanılarak hesaplanan taban yarıçapı (12 cm12\text{ cm}) ve Pisagor bağıntısı ile bulunan yükseklik (9 cm9\text{ cm}) yardımıyla toplam hacmin (432π cm3432\pi\text{ cm}^3) elde edilmesi, ardından yanal alanlar oranından bulunan benzerlik oranının küpü (k3=8/27k^3 = 8/27) ile kesik koni hacim oranının (19/2719/27) çarpılması sonucu doğru bir şekilde hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Koninin yan yüzeyinin açınımı kullanılarak taban yarıçapını bulma.
r=12 cmr = 12\text{ cm}
Yan yüzeyin açınımındaki daire diliminin merkez açısı θ=288\theta = 288^\circ ve ana doğrusu a=15 cma = 15\text{ cm} olduğundan, ra=θ360\frac{r}{a} = \frac{\theta}{360^\circ} bağıntısı kullanılır. Buradan r=15288360=12 cmr = 15 \cdot \frac{288}{360} = 12\text{ cm} elde edilir.
2
Koninin yüksekliğini bulma.
h=9 cmh = 9\text{ cm}
Dik konide taban yarıçapı (rr), yükseklik (hh) ve ana doğru (aa) dik üçgen oluşturur. Pisagor bağıntısı (h2+r2=a2h^2 + r^2 = a^2) uyguland��ğında: h2+122=152    h2=225144=81    h=9 cmh^2 + 12^2 = 15^2 \implies h^2 = 225 - 144 = 81 \implies h = 9\text{ cm} bulunur.
3
Tüm koninin hacmini hesaplama.
V=432π cm3V = 432\pi\text{ cm}^3
Koninin hacim formülü V=13πr2hV = \frac{1}{3}\pi r^2 h şeklindedir. Bulunan değerler formülde yerine yazıldığında: V=13π1229=3π144=432π cm3V = \frac{1}{3}\pi \cdot 12^2 \cdot 9 = 3\pi \cdot 144 = 432\pi\text{ cm}^3 elde edilir.
4
Benzerlik oranını yanal alanlar oranından belirleme.
k=23k = \frac{2}{3}
Küçük koninin yanal alanının kesik koninin yanal alanına oranı 45\frac{4}{5} ise, küçük koninin yanal alanının tüm koninin yanal alanına oranı 44+5=49\frac{4}{4+5} = \frac{4}{9} olur. Benzer iki katı cismin alanları oranı benzerlik oranının karesine eşit olduğundan, k2=49    k=23k^2 = \frac{4}{9} \implies k = \frac{2}{3} bulunur.
5
Kesik koninin hacmini hesaplama.
Vf=304π cm3V_f = 304\pi\text{ cm}^3
Benzer katı cisimlerin hacimleri oranı benzerlik oranının küpüne eşittir. Küçük koninin hacminin tüm koninin hacmine oranı k3=(23)3=827k^3 = (\frac{2}{3})^3 = \frac{8}{27} olur. Dolayısıyla geriye kalan kesik koninin hacmi, tüm koninin hacminin 1827=19271 - \frac{8}{27} = \frac{19}{27}'sidir. Buradan kesik koninin hacmi Vf=1927432π=1916π=304π cm3V_f = \frac{19}{27} \cdot 432\pi = 19 \cdot 16\pi = 304\pi\text{ cm}^3 olarak bulunur.

Anahtar Kavram

Koni benzerliği, yanal alan ve hacim oranları ile açınım bağıntıları

Alternatif Yöntem

Kesik koninin hacmi, kesik koni hacim formülü olan Vf=13πhf(r12+r22+r1r2)V_f = \frac{1}{3}\pi h_f (r_1^2 + r_2^2 + r_1 r_2) formülü ile doğrudan hesaplanabilir. Burada kesik koninin yüksekliği hf=hh1=96=3 cmh_f = h - h_1 = 9 - 6 = 3\text{ cm}, alt taban yarıçapı r1=12 cmr_1 = 12\text{ cm} ve üst taban yarıçapı r2=8 cmr_2 = 8\text{ cm}'dir. Formülde yerine yazıldığında: Vf=13π3(122+82+128)=π(144+64+96)=304π cm3V_f = \frac{1}{3}\pi \cdot 3 \cdot (12^2 + 8^2 + 12 \cdot 8) = \pi \cdot (144 + 64 + 96) = 304\pi\text{ cm}^3 elde edilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 33Soru

Dünyanın en eski ve en derin tatlı su gölü olan Baykal Gölü, barındırdığı 1500'den fazla endemik türle biyolojik çeşitlilik açısından eşsiz bir laboratuvar kabul edilmekle birlikte, son yıllarda artan endüstriyel atıklar ve turizm faaliyetleri nedeniyle ciddi bir kirlilik tehdidiyle karşı karşıyadır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Baykal Gölü'nün karşı karşıya olduğu kirlilik tehdidinde birden fazla insan kaynaklı etken rol oynamaktadır.

Cevap

Baykal Gölü'nün karşı karşıya olduğu kirlilik tehdidinde birden fazla insan kaynaklı etken rol oynamaktadır.
Cümlede Baykal Gölü'ndeki kirlilik tehdidinin gerekçesi olarak 'endüstriyel atıklar' ve 'turizm faaliyetleri' gösterilmiştir. Bu iki unsur da doğrudan insan faaliyetleri (insan kaynaklı etkenler) kapsamına girer ve cümlede iki farklı etken sayıldığı için 'birden fazla' ifadesi kesin olarak doğrulanır. Bu nedenle bu yargı cümleden kesin olarak çıkarılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki cümleyi analiz ederek temel bilgi unsurlarını ve bunların arasındaki ilişkileri belirlemek.
Baykal Gölü'nün özellikleri (dünyanın en eski ve en derin tatlı su gölü olması, 1500'den fazla endemik türe sahip olması) ve gölün karşı karşıya olduğu tehditler (artan endüstriyel atıklar ve turizm faaliyetleri kaynaklı kirlilik) belirlendi.
Kesin yargı sorularında seçeneklerin doğruluğunu doğrudan cümlede verilen unsurlara dayandırmak gerekir.
2
Cümlede kirlilik tehdidine yol açan unsurları incelemek.
Kirlilik tehdidinin 'endüstriyel atıklar' ve 'turizm faaliyetleri' nedeniyle ortaya çıktığı belirlendi. Bu unsurların her ikisi de insan faaliyetlerinin (insan kaynaklı etkenlerin) bir sonucudur.
Kirliliğin nedenlerinin niteliğini ve kökenini doğru sınıflandırmak kesin yargıya ulaşmayı sağlar.
3
Seçenekleri cümledeki bilgilerle karşılaştırarak yorum veya varsayım içermeyen seçeneği bulmak.
Endüstriyel atıklar ve turizm faaliyetlerinin insan kaynaklı etkenler olduğu ve bunların sayısının birden fazla olduğu (iki adet) kesin olarak doğrulanarak doğru seçeneğe ulaşıldı.
Sadece cümlede verilen kanıtlara dayanarak mantıksal bir çıkarım yapmak sorunun çözümünü kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulma
Soru 34Soru

Bir müzik stüdyosunda yan yana bulunan ve 11'den 77'ye kadar numaralandırılmış yedi kabine; Davul, Flüt, Gitar, Keman ve Piyano enstrümanları yerleştirilecektir. İki kabin ise boş bırakılacaktır. Kabinlerin yerleşimiyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* 11 numaralı kabin boştur.
* Flüt kabini, 77 numaralı kabindedir.
* Gitar ve Keman kabinleri arasında tam olarak bir boş kabin bulunmaktadır.
* Piyano kabini, Davul kabininin hemen sağındaki kabindedir.
* Boş kabinler yan yana değildir.

Buna göre, 33 numaralı kabinin boş olduğu biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5 numaralı kabinde Davul vardır.

Cevap

5 numaralı kabinde Davul vardır.
3 numaralı kabinin boş olduğu durumda, Gitar ve Keman kabinleri 2 ve 4 numaralı kabinlerde olmak zorundadır. Bu durumda geriye kalan Davul ve Piyano kabinleri yan yana olacak şekilde sırasıyla 5 ve 6 numaralı kabinlere yerleşir. Dolayısıyla 5 numaralı kabinde kesinlikle Davul bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Flüt ve boş olan 1 numaralı kabini şemaya yerleştirin.
1 numaralı kabin boş, 7 numaralı kabinde ise Flüt bulunur.
Soruda verilen kesin konumları sabitlemek için.
2
3 numaralı kabinin de boş olduğu bilgisini ekleyerek boş kabinleri belirleyin.
Kabin 1 ve Kabin 3 boştur. Kalan 2, 4, 5 ve 6 numaralı kabinler doludur.
Boş kabinleri belirleyip diğer kabinlerin dolu olduğunu netleştirmek için.
3
Gitar ve Keman kabinleri arasındaki tek boş kabin şartını uygulayın.
Gitar ve Keman kabinleri 2 ve 4 numaralı kabinlere yerleşir (Gitar 2'de iken Keman 4'tedir veya tam tersi).
Gitar ve Keman arasında tam olarak bir boş kabin olması gerektiğinden ve bu boş kabin ancak 3 numaralı kabin olabileceğinden.
4
Davul ve Piyano kabinlerini kalan yerlere yerleştirin.
Kalan 5 ve 6 numaralı kabinlere Davul ve Piyano yerleşir. Piyano, Davul'un hemen sağında olduğu için Davul 5'te, Piyano ise 6'dadır.
Davul ve Piyano'nun yan yana (Davul solda, Piyano sağda) yerleşebileceği tek boş alanın 5 ve 6 numaralı kabinler olması nedeniyle.
5
Oluşan olasılıkları değerlendirerek kesin doğru seçeneği bulun.
5 numaralı kabinde Davul'un bulunduğu kesinlikle doğrudur.
Her iki olası dizilimde de (1: Boş, 2: Gitar/Keman, 3: Boş, 4: Keman/Gitar, 5: Davul, 6: Piyano, 7: Flüt) Davul'un yeri değişmemektedir.

Anahtar Kavram

Mekansal Kısıtlamalar ve Boşluk Analizi
Soru 35Soru

Nöroestetik alanında yapılan son araştırmalar, beynin sanat eserlerini algılama biçiminin yalnızca görsel korteksin değil, aynı zamanda motor planlama ve empati ile ilişkili ayna nöron sisteminin de aktif katılımıyla gerçekleştiğini ve bu durumun izleyicide fiziksel bir taklit dürtüsü uyandırdığını ortaya koymuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanat yapıtlarının izleyici tarafından algılanması, beyinde yalnızca görmeyle ilgili merkezin faaliyetiyle sınırlandırılamaz.

Cevap

Sanat yapıtlarının izleyici tarafından algılanması, beyinde yalnızca görmeyle ilgili merkezin faaliyetiyle sınırlandırılamaz.
Sanat eserlerinin algılanması sürecinde beyinde görsel korteksin yanı sıra ayna nöron sisteminin de aktif katılım gösterdiği ifade edilmiştir. Görsel korteks beynin görme ile ilgili merkezini temsil ettiğinden, bu algılama sürecinin yalnızca görme merkezinin faaliyetiyle sınırlı olmadığı kesin olarak çıkarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi temel yargılarına ve kavramlarına ayırarak analiz etmek.
Cümlede nöroestetik alanındaki güncel çalışmaların, sanat algısı esnasında görsel korteksin (görme duyusu alanı) yanında motor planlama/empati ile ilişkili ayna nöron sisteminin de aktif çalıştığını ve bunun izleyicide taklit dürtüsü doğurduğunu ortaya koyduğu belirlenir.
Cümledeki kesin verileri tespit edip yorum katmadan sınırları çizmek.
2
Bulunan veriler doğrultusunda seçenekleri elemek ve doğrudan eşleşen yargıyı aramak.
Görsel korteksin dışındaki sistemlerin de sürece dahil olması, algılamanın yalnızca görmeyle ilgili alanın faaliyetiyle sınırlandırılamayacağı sonucunu doğrular.
Metindeki 'yalnızca görsel korteksin değil, aynı zamanda...' ifadesini anlamca karşılayan seçeneği saptamak.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulma
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru

Yazınsal bir yapıtın özgünlüğü, yazarın ona yüklediği değişmez iletilerden ziyade, farklı okurların dünyalarında yankı bularak her okumada yeniden üretilebilen anlam zenginliğinde aranmalıdır.

Bu cümleye anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir edebi eseri benzersiz kılan, yazarın metne kazandırdığı tekil ve donmuş anlamdan çok, alımlayıcının kendi birikimiyle metni yorumlarken ortaya çıkardığı çok boyutlu anlam dünyasıdır.

Cevap

Bir edebi eseri benzersiz kılan, yazarın metne kazandırdığı tekil ve donmuş anlamdan çok, alımlayıcının kendi birikimiyle metni yorumlarken ortaya çıkardığı çok boyutlu anlam dünyasıdır.
Öncül cümlede, edebi eserin özgünlüğünün yazarın yerleştirdiği sabit/değişmez iletilerden çok, okurun kendi dünyasındaki yorumlama gücüyle her seferinde yeniden kurulan anlam zenginliğinde olduğu savunulmaktadır. Doğru yanıt da bu düşünceyi eş anlamlı sözcükler ve farklı bir cümle yapısıyla karşılamakta; eserin benzersizliğini yazarın tekil ve donmuş anlamı yerine alımlayıcının kendi birikimiyle oluşturduğu çok boyutlu anlam dünyasına bağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncül cümledeki anahtar kavramlar ve aralarındaki anlamsal ilişkiler çözümlenir.
Cümlede, edebi eserin özgünlüğ��nün yazarın sabit iletilerine değil, okurun zihninde yeniden üretilen dinamik anlam zenginliğine bağlı olduğu belirlenir.
Doğru yanıtı bulabilmek için öncüldeki düşünsel örüntünün eksiksiz çözümlenmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin, öncüldeki kavramsal çerçeveyle örtüşüp örtüşmediği kontrol edilir.
Yazarın metne yüklediği sabit/donmuş anlam ile okurun zihnindeki çok boyutlu alımlama sürecini karşılaştıran seçenek tespit edilir.
Öncül cümleyle aynı anlama gelecek biçimde farklı sözcük ve yapıların kullanıldığı eşdeğer yargının bulunması hedeflenir.
3
Doğru ve yanlış seçeneklerin gerekçelendirmesi yapılarak nihai kontrol gerçekleştirilir.
Yazarın tekil ve donmuş anlamından ziyade alımlayıcının kendi birikimiyle yorumladığı çok boyutlu anlam dünyasını vurgulayan yargının öncülle tam uyumlu olduğu kesinleştirilir.
Diğer seçeneklerin neden-sonuç ilişkisini bozduğu, üslup-içerik karmaşası yarattığı veya kavramları yanlış bağdaştırdığı kanıtlanır.

Anahtar Kavram

Yakın Anlamlı Cümleler (Cümle Eşleştirme)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 37Soru

Tuz oranı %20\%20 olan 200200 gramlık bir tuz-su karışımı verilmiştir. Buna göre, elde edilen yeni karışımın tuz oranının %36\%36 olması için bu karışıma kaç gram saf tuz eklenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5050

Cevap

Yeni karışımın tuz oranının %36\%36 olması için karışıma 5050 gram saf tuz eklenmelidir.
Başlangıçtaki 200200 gram karışımda 200×020=40200 \times 0{}20 = 40 gram tuz vardır. Karışıma xx gram saf tuz eklendiğinde toplam tuz miktarı 40+x40+x gram, toplam karışım miktarı ise 200+x200+x gram olur. Yeni karışımın tuz oranının %36\%36 olması istendiğinden 40+x200+x=36100\frac{40+x}{200+x} = \frac{36}{100} denklemi elde edilir. Bu denklem çözüldüğünde x=50x = 50 gram olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki tuz-su karışımında bulunan tuz miktarını hesaplayalım.
200200 g karışımın %20\%20'si tuz olduğundan başlangıçtaki tuz miktarı 200×20100=40200 \times \frac{20}{100} = 40 gramdır.
Karışıma yapılacak eklemeler sonrasındaki oran dengesini bulabilmek için başlangıçtaki saf madde miktarlarını bilmeliyiz.
2
Eklenecek saf tuz miktarına xx gram diyerek yeni karışımın kütlesini ve toplam tuz miktarını ifade edelim.
Yeni tuz miktarı 40+x40 + x gram, yeni toplam karışım miktarı ise 200+x200 + x gram olur.
Karışıma saf çözünen (tuz) eklendiğinde bu miktar hem toplam tuz kütlesine hem de toplam karışım kütlesine eklenir.
3
Yeni oran olan %36\%36 değerine ulaşmak için denklemi kurup çözelim.
40+x200+x=36100    40+x200+x=925    25(40+x)=9(200+x)    1000+25x=1800+9x    16x=800    x=50\frac{40+x}{200+x} = \frac{36}{100} \implies \frac{40+x}{200+x} = \frac{9}{25} \implies 25(40+x) = 9(200+x) \implies 1000 + 25x = 1800 + 9x \implies 16x = 800 \implies x = 50 olarak bulunur.
Karışımdaki tuz miktarının toplam kütleye oranı, hedeflenen yeni tuz yüzdesine eşit olmalıdır.

Anahtar Kavram

Karışım problemlerinde saf madde ekleme ve yüzde oran dengesi.

İpuçları

1
Başlangıçtaki karışımda kaç gram tuz olduğunu hesaplayarak işe başlayın.
2
Eklenecek saf tuz miktarını hem tuz miktarına hem de toplam karışım miktarına ilave etmeyi unutmayın.

Alternatif Yöntem

Karışımdaki su miktarı değişmediği için su oranları üzerinden de gidebiliriz: Başlangıçta %80\%80 su vardır (200×080=160200 \times 0{}80 = 160 g). Son karışımda tuz oranı %36\%36 ise su oranı %64\%64 olmalıdır. Buradan, yeni toplam karışım miktarı 160/064=250160 / 0{}64 = 250 g bulunur. Eklenen tuz ise 250200=50250 - 200 = 50 g olur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 38Soru

Dört sporcunun katıldığı bir tenis turnuvasında her sporcu diğer sporcularla birer kez karşılaşmıştır. Bu turnuvada galip gelen sporcu 33 puan kazanmakta, mağlup olan sporcu ise puan alamamaktadır (teniste beraberlik yoktur).

Buna göre, turnuva sonunda tüm sporcuların aldığı puanların toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

Turnuva sonunda tüm sporcuların aldığı toplam puan 18'dir.
Turnuvada 4 sporcu yer almaktadır ve her biri diğeriyle birer kez karşılaşmaktadır. Bu durumda toplam maç sayısı kombinasyon formülüyle (42)=6\binom{4}{2} = 6 olarak hesaplanır. Teniste beraberlik olmadığı için her maçta bir kazanan ve bir kaybeden olacaktır. Kazanana 33, kaybedene 00 puan verildiğine göre, her maçta oyunculara toplamda 33 puan dağıtılmaktadır. Toplam 6 maç yapıldığı için turnuva genelinde dağıtılan toplam puan 6×3=186 \times 3 = 18 olacaktır. Dolayısıyla 18 puanı belirten seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Turnuvadaki toplam maç sayısını hesaplama
Toplam maç say��sı (42)=4×32=6\binom{4}{2} = \frac{4 \times 3}{2} = 6 olarak bulunur.
4 sporcunun her biri diğeriyle birer kez karşılaştığı için kombine maç sayısını bulmamız gerekir.
2
Bir maçta dağıtılan toplam puanı belirleme
Her bir maçta 3+0=33 + 0 = 3 puan dağıtılır.
Her maçın bir kazananı (33 puan) ve bir kaybedeni (00 puan) vardır.
3
Turnuva sonundaki toplam puanı hesaplama
6×3=186 \times 3 = 18 puan elde edilir.
Yapılan 6 maçın her birinden sporculara toplam 3 puan dağıtılacağı için toplam puan maç sayısı ile maç başına puanın çarpımıdır.

Anahtar Kavram

Tek devreli lig usulü turnuvalarda toplam maç sayısı ve toplam puan hesabı
Soru 39Soru

"Ge��mişin ağırlığından kurtulmak isteyen bir toplum için hafıza, korunması gereken bir hazine değil; aksine, şimdiki zamanı özgürce inşa edebilmek adına seçici bir biçimde ayıklanması gereken bir yüktür."

Bu cümleye anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bugünü özgürce şekillendirmek isteyen toplumlar, geçmişin y��künü hafifletmek için toplumsal belleği süzgeçten geçirmek zorundadır.

Cevap

Bugünü özgürce şekillendirmek isteyen toplumlar, geçmişin yükünü hafifletmek için toplumsal belleği süzgeçten geçirmek zorundadır.
Doğru yanıt olan cümlede, özgün cümlenin üç temel ögesi de (bugünü özgürce kurmak, geçmişin yükünü hafifletmek ve belleği seçici olarak süzgeçten geçirmek) eksiksiz ve anlamca tam bir şekilde karşılanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümlenin temel yargılarını ve anahtar kelimelerini belirleme
Cümledeki anahtar ögeler şunlardır: 'geçmişin ağırlığından kurtulmak' (olumsuz bir yükten kurtulma arzusu), 'şimdiki zamanı özgürce inşa etmek' (bugünü kurma amacı) ve 'hafızanın seçici biçimde ayıklanması' (geçmişin elenerek süzülmesi gerekliliği).
Yakın anlamlı cümle sorularında eş anlamlı veya yakın anlamlı kavramların tespiti ilk adımdır.
2
Seçeneklerdeki kavramların öncüldeki kavramlarla eşleştirilmesi
Doğru seçenekte yer alan 'bugünü özgürce şekillendirmek' ile 'şimdiki zamanı özgürce inşa etmek'; 'geçmişin yükünü hafifletmek' ile 'geçmişin ağırlığından kurtulmak'; 'toplumsal belleği süzgeçten geçirmek' ile 'hafızayı seçici biçimde ayıklamak' ifadeleri birebir örtüşmektedir.
Farklı sözcüklerle ifade edilmiş aynı anlam öbeklerinin bulunması doğru cevaba ulaştırır.
3
Diğer seçeneklerin anlam sapmalarını analiz etme
Diğer seçeneklerde 'koruma', 'tümüyle silme', 'kararların niteliğini belirleme' veya 'sorun çözmede araç olarak kullanma' gibi öncül cümlede yer almayan veya onunla çelişen yargıların bulunduğu saptanmıştır.
Çeldiricilerin elenmesiyle doğru seçeneğin sağlaması yapılmış olur.

Anahtar Kavram

Yakın Anlamlı Cümleler (Cümle Eşleştirme)

İpuçları

1
Cümledeki 'seçici bir biçimde ayıklanması' ifadesinin hangi seçenekte mecazi bir süzme/seçme eylemiyle karşılandığına dikkat edin.
2
Cümlenin ana amacı bugünü ('şimdiki zamanı') özgürce kurmaktır. Seçeneklerde bu hedefe giden yolun nasıl tanımlandığını karşılaştırın.
3
Doğru seçenekte 'ayıklamak' eylemi 'süzgeçten geçirmek', 'ağırlıktan kurtulmak' eylemi ise 'yükünü hafifletmek' ifadeleriyle birebir karşılanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Benzer yakın anlamlı cümle sorularında eşanlamlı kelime çiftleri kurarak çalışmak, çeldiricileri daha kolay elemenizi sağlayacaktır.

Alternatif Yöntem

Öncül cümledeki kavramları (+) ve (-) olarak işaretleyebilirsiniz. Şimdiki zamanı inşa etmek (+), geçmişin ağırlığı (-), seçici ayıklama (+/işlem). Seçeneklerde bu kavram dengesini tam olarak kuran ve yeni bir yorum eklemeyen cümleyi arayarak doğru yanıta hızlıca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 40Soru

Gerçek bir okur, bir yapıtı sadece yazarın sunduğu dünyayla sınırlı kalarak tüketmez; aksine, metindeki boşlukları kendi deneyimleriyle doldurarak onu yeniden üretir.

Bu cümleye anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okur, bir yapıtı pasif bir biçimde alımlamakla yetinmez; kendi yaşam birikiminden yola çıkarak metinde açık bırakılan kapıları aralar ve eseri adeta yeniden var eder.

Cevap

Okurun yapıtı pasif alımlamakla yetinmeyip kendi yaşam birikimini kullanarak metindeki boşlukları doldurması ve eseri yeniden var etmesi gerektiğini belirten yargı.
Öncülde yer alan 'gerçek bir okurun yapıtı sadece sunulanla sınırlı kalmayıp tüketmemesi' ifadesi, doğru cevapta 'okurun yapıtı pasif bir biçimde alımlamakla yetinmemesi' şeklinde karşılanmıştır. 'Metindeki boşlukları kendi deneyimleriyle doldurması', okurun 'kendi yaşam birikiminden yola çıkarak metinde açık bırakılan kapıları aralaması' ile eş anlamlıdır. 'Onu yeniden üretmesi' ise eseri 'yeniden var etmesi' anlamına gelmektedir. Dolayısıyla bu iki cümle tamamen aynı anlamı farklı ifadelerle taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi analiz ederek anahtar kavramları belirlemek.
Cümlenin 'aktif okur', 'metindeki boşlukları kendi deneyimleriyle doldurma' ve 'eseri yeniden üretme' kavramları üzerine kurulduğu saptanır.
Yakın anlamlı cümleyi bulmak için öncelikle verilen cümlenin temel iletisini ve kavramsal çerçevesini doğru tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki cümleleri öncül cümleyle karşılaştırmak.
Diğer seçeneklerin cümleyi eksik yorumladığı veya anlamı başka bir yöne kaydırdığı görülürken, doğru seçeneğin aynı iletiyi farklı sözcüklerle aktardığı görülür.
Anlamca eş değerliliği saptamak için seçeneklerdeki anlam kaymalarını elemek gerekir.

Anahtar Kavram

Yakın Anlamlı Cümleler (Cümle Eşleştirme)
ÖncekiSayfa 2 / 129Sonraki