Kamu Hizmetleri ve Kolluk
137 soru
İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, idari kolluk makamları ile personeli arasındaki ayrım ve bu makamların tesis ettiği işlemlerin hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
İdare hukuku doktrininde kamu hizmetleri, sundukları faaliyetin konusu ve niteliği (maddi kriter) esas alınarak çeşitli kategorilere ayrılmaktadır. Bu bağlamda; Türk Standartları Enstitüsü (TSE) veya Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) gibi kuruluşların yürüttüğü uzmanlık gerektiren teknik denetim, standart belirleme ve araştırma faaliyetleri, kamu hizmetlerinin sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer almaktadır?
Türkiye'de kamu hizmetlerinin özel hukuk kişilerine gördürülmesinde kullanılan modern yöntemlerden biri olan Yap-İşlet (Yİ) usulü; mülkiyet rejimi, sözleşme niteliği ve uygulama alanı bakımından diğer yöntemlerden ayrılmaktadır. Buna göre, Yap-İşlet (Yİ) modelini hem Yap-İşlet-Devret (YİD) hem de klasik Kamu Hizmeti İmtiyaz usulünden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usulleri arasında yer alan iltizam ve ruhsat (izin) usulleri karşılaştırıldığında; bu iki yöntemi birbirinden ayıran en temel doktrinal fark aşağıdakilerden hangisidir?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin, toplumsal hayatın idamesi için taşıdığı kritik önem nedeniyle hiçbir sebeple duraksamaya uğratılmadan sunulması zorunluluğunu ifade eden; bu kapsamda personel için öngörülen grev yasağına dayanak teşkil eden ve idari sözleşmelerde mali dengenin bozulması durumunda hizmetin devamını sağlamayı amaçlayan 'öngörülemezlik (emprévision) kuramı' gibi mekanizmaların temelini oluşturan kamu hizmeti ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir ilde mülki idare amirinin talimatıyla, halk sağlığını korumak amacıyla gıda imalathanelerine yönelik rutin denetimler yapılmaktadır. Denetim esnasında bir imalathanede, kaçak alkol üretimi yapıldığı ve bu ürünlerin sahte bandrollerle paketlendiği belirlenmiştir. Durum derhal yetkili makamlara bildirilmiş ve suç delillerinin muhafazası ile şüphelilerin tespiti işlemlerine başlanmıştır.
Buna göre, söz konusu süreçteki kolluk faaliyetleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usulleri içerisinde yer alan iltizam ve ruhsat (izin) usullerinin hukuki nitelikleri ve faaliyet alanları karşılaştırıldığında, bu iki yöntem arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkması ve orman yangını riskinin artması sebebiyle bir ilin valisi, il sınırları içerisindeki tüm ormanlık alanlara giriş ve çıkışları geçici olarak yasaklayan bir karar almıştır. Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı, daha önce yayımladığı bir düzenleme ile söz konusu bölgelerde profesyonel arıcılık faaliyetlerinin kontrollü bir şekilde sürdürülebileceğini belirtmiştir.
İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, genel ve özel kolluk yetkilerinin çatışmasıyla ilgili bu durumda aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?
Türkiye'de kamu hizmetlerinin özel hukuk kişilerine gördürülmesinde başvurulan modern yöntemlerden olan Yap-İşlet (Yİ) ve Yap-İşlet-Devret (YİD) usulleri; mülkiyet rejimi, uygulandıkları sektörler ve tabi oldukları hukuki rejim bakımından çeşitli farklılıklar göstermektedir. Buna göre, Yap-İşlet (Yİ) usulünü Yap-İşlet-Devret (YİD) usulünden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
İdare hukuku doktrininde kamu hizmetleri, sunulan faaliyetin konusu ve niteliği (maddi kriter) esas alınarak; idari, iktisadi, sosyal, kültürel, bilimsel ve teknik kamu hizmetleri olarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre, aşağıda verilen kamu hizmeti ile yer aldığı kategori eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Kamu hizmetlerinin görülüş usullerinden biri olan 'müşterek emanet' (joint management) yönteminde, hizmetin yönetimi teknik uzmanlığı bulunan bir özel kişiye (müstedbir) bırakılmaktadır. Bu usulde hizmetin mali yapısı, risk dağılımı ve işletmecinin geliriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usulleri içerisinde yer alan 'iltizam' ve 'ruhsat (izin)' yöntemleri, hizmetin hukuki kaynağı ve idarenin işlem tesis etme biçimi açısından karşılaştırıldığında; aşağıdakilerden hangisi bu iki usul arasındaki temel ayrımı ifade eder?
Bir belediyenin, belde sakinlerine yönelik temizlik ve katı atık toplama hizmetini gerçekleştirmek amacıyla gerekli tüm araç ve iş makinelerini kendi bütçesiyle satın alması, hizmette çalışacak personeli kendi kadrolu işçileri arasından görevlendirmesi ve bu faaliyetten doğacak mali riskleri bizzat üstlenmesi durumunda, söz konusu kamu hizmetinin görülmesinde uygulanan usul aşağıdakilerden hangisidir?
Bir mülki idare amiri, şehir merkezindeki tarihi bir çarşıda faaliyet gösteren hediyelik eşya dükkânlarının, kaldırımlara taşan sergileme üniteleri nedeniyle yaya trafiğini ciddi şekilde aksattığını tespit etmiştir. İdare, yaya geçişini rahatlatmak amacıyla, bu bölgedeki dükkânların dış cephelerine herhangi bir ürün asılmasını veya kapı önlerinde ürün sergilenmesini, herhangi bir mesafe veya alan sınırlaması getirmeksizin süresiz ve tamamen yasaklamıştır. Yapılan hukuki incelemede; dükkânların önüne sınır çizgisi çekilmesi veya sergileme alanlarının belirli bir metrekare ile sınırlandırılması gibi ticari faaliyeti daha az kısıtlayan yöntemlerle de yaya trafiğinin aynı derecede rahatlatılabileceği saptanmıştır.
Buna göre idarenin tesis ettiği bu işlem, ölçülülük ilkesinin aşağıdaki alt unsurlarından hangisi bakımından öncelikle hukuka aykırılık teşkil eder?
Bir belediye, sunduğu su dağıtım hizmetinde kullanılan mekanik sayaçların zamanla hassasiyetini yitirmesi ve teknolojik ömrünü tamamlaması nedeniyle, tüm abonelerin sayaçlarını akıllı kartlı sistemle değiştirme kararı almıştır. Bazı aboneler, mevcut sayaçlarının hâlen çalıştığını ve bu değişikliğin kendilerine alışma sürecinde zorluk çıkaracağını belirterek eski sistemin devam ettirilmesini talep etmişlerdir. İdarenin, kamu hizmetinin daha verimli yürütülmesi amacıyla teknolojideki yenilikleri ve değişen ihtiyaçları hizmete yansıtma yetkisi, kamu hizmetine hâkim olan aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin toplumsal gereksinimleri karşılamak amacıyla duraksamaya uğramadan, düzenli ve istikrarlı bir şekilde yürütülmesini öngören 'süreklilik' (kesintisizlik) ilkesi, idareye bu amacı gerçekleştirmek adına geniş yetkiler tanıdığı gibi çeşitli hukuki kuramların da temelini oluşturur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetinin 'süreklilik' ilkesinin idare hukuku alanındaki doğrudan bir yansıması veya sonucu olarak değerlendirilemez?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilerce yerine getirilmesi yöntemlerinden olan iltizam usulü ile ruhsat (izin) usulü karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki yöntemi birbirinden ayıran temel hukuki farklardan biridir?
Bir il sınırları içerisinde hava kirliliğinin toplum sağlığını ciddi şekilde tehdit etmesi üzerine valilik, kirliliği önlemek amacıyla şehir merkezindeki tüm özel araçların trafiğe çıkışını haftanın yedi günü boyunca tamamen yasaklamıştır. Ancak teknik heyetlerce hazırlanan raporlar, araçlara egzoz filtresi takılması zorunluluğu getirilmesinin veya belirli saatlerde (08:00-18:00) trafik kısıtlaması uygulanmasının da kirliliği aynı oranda düşürmek için yeterli olacağını ortaya koymuştur.
Buna göre, idarenin tesis ettiği bu işlem ölçülülük ilkesinin aşağıdaki alt unsurlarından hangisine doğrudan aykırılık teşkil etmektedir?
Bir liman işletmesi sahasında kamu düzenini ve deniz güvenliğini sağlamakla görevli olan Liman Başkanlığı ( ), liman sahasındaki gemi trafiğini sayılı Limanlar Kanunu çerçevesinde belirli kurallara bağlamıştır. Ancak bölgede gerçekleştirilecek uluslararası bir devlet başkanları zirvesi öncesinde İl Valisi ( ), güvenlik risklerini gerekçe göstererek Liman Başkanlığının mevcut düzenlemesinden çok daha kapsamlı ve kısıtlayıcı bir yasaklama kararı almıştır.
İdare hukuku ilkeleri uyarınca kolluk yetkilerinin yarışması ve çatışması kapsamında bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usullerinden biri olan 'kamu hizmeti imtiyazı' ve bu kapsamda düzenlenen imtiyaz sözleşmelerinin hukuki rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?