Kamu Hizmetleri ve Kolluk
137 soru
Bir büyükşehir belediyesi, kent merkezindeki trafik yoğunluğunu azaltmak ve hijyen standartlarını yükseltmek amacıyla çöp toplama saatlerini ve yöntemini değiştirerek sabit konteyner sisteminden belirli saatlerde kapıdan alım sistemine geçmiştir. Bu yeni düzenlemenin kendisine ek külfet getirdiğini ve çalışma saatlerine uymadığını savunan bir mahalle sakini, eski sistemin kendi lehine bir hak doğurduğunu ileri sürerek işlemin iptali istemiyle dava açmıştır. Mahkeme, idarenin kamu hizmetini günün koşullarına ve toplumun değişen ihtiyaçlarına göre tek taraflı olarak düzenleme yetkisi bulunduğunu, kişilerin hizmetin işleyiş usulüne karşı kazanılmış hak iddiasında bulunamayacağını belirterek davayı reddetmiştir.
Mahkemenin bu kararı, kamu hizmetlerine hâkim olan aşağıdaki temel ilkelerden hangisiyle doğrudan ilgilidir?
Türkiye'de kamu hizmetlerinin özel hukuk kişilerine gördürülmesinde kullanılan modern yöntemlerden biri olan "Yap-İşlet" (BO) usulünün hukuki rejimi ve uygulama alanı düşünüldüğünde, bu modelle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir büyükşehir belediyesi, bünyesindeki spor tesislerinden yararlanmak isteyen vatandaşlar için hazırladığı başvuru formuna 'sosyal medya platformlarında belediye yönetimi ve hizmetleri aleyhine herhangi bir eleştirel paylaşım yapmamış olma' şartını eklemiştir. Belediye, bu şartı taşımayan vatandaşların üyelik taleplerinin reddedileceğini ilan etmiştir. İdare hukukunda kamu hizmetlerinin yürütülmesine hâkim olan temel ilkeler çerçevesinde, belediyenin bu uygulaması ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usulleriyle ilgili olarak; söz konusu faaliyetin yürütülmesinin bir kamu tekelini gerektirmediği, yasal şartları sağlayan her özel kişiye idarenin tek taraflı bir işlemiyle bu faaliyetin yürütülme yetkisinin verildiği ve idare ile özel kişi arasında herhangi bir sözleşme ilişkisinin kurulmadığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu kurumu, daha önce posta yoluyla kabul ettiği hizmet başvurularının artık sadece elektronik ortam üzerinden yapılacağını duyurmuştur. Bu değişikliğe karşı, internet erişiminde zorluk yaşadığını belirten bir vatandaş, idarenin hizmetin sunum yöntemini tek taraflı olarak değiştirme yetkisinin olmadığını ve eski usulün kendisi için devam ettirilmesi gerektiğini ileri sürerek dava açmıştır.
İdarenin, toplumsal ve teknolojik gelişmeleri dikkate alarak hizmetin sunuluş biçiminde bu tür düzenlemeler yapabilmesi, kamu hizmetine hakim olan aşağıdaki ilkelerden hangisinin doğrudan bir gereğidir?
Bir kamu kurumu, mülkiyetindeki ileri teknoloji veri merkezinin teknik işletimini, uzmanlık gerektirmesi sebebiyle bir özel hukuk tüzel kişisine bırakmıştır. Hizmetin yürütülmesi için gerekli tüm sermaye ve tesisler idare tarafından sağlanmakta; tüm giderler idarece karşılanmakta ve işletme sonucu doğabilecek mali riskler idare üzerinde kalmaktadır. Buna karşılık, işletmeci şirkete hizmetin verimliliğine bağlı olarak elde edilen hasılattan bir pay verilmesi kararlaştırılmıştır. Bu durumda başvurulan kamu hizmeti görülüş usulü aşağıdakilerden hangisidir?
Bir ilçe belediyesi, bölgedeki konut projelerinin hızla tamamlanması amacıyla inşaat çalışmalarının hafta sonları da dahil olmak üzere saat ’ye kadar sürdürülebileceğine dair bir meclis kararı almıştır. Ancak aynı ilin valisi, kentteki genel huzuru sağlamak ve vatandaşların dinlenme hakkını korumak amacıyla yayımladığı bir kararla, il genelindeki tüm inşaat faaliyetlerinin hafta sonları tamamen durdurulmasını ve hafta içi ise en geç saat ’de sona erdirilmesini emretmiştir. Bu olayda belediye ve valilik makamları arasındaki yetki çatışmasıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdari kolluk faaliyetlerinin yürütülmesinde görev alan makamlar, personel ve bu makamların tesis ettiği işlemlerin hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usulleri arasında yer alan iltizam usulü ile ruhsat (izin) usulü karşılaştırıldığında, bu iki yöntemin hukuki niteliği ve kuruluşu hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türkiye'de kamu hizmetlerinin özel hukuk kişilerine gördürülmesinde başvurulan ve 4283 sayılı Kanun ile düzenlenen "Yap-İşlet" (BO) modeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir ilçe merkezinde bulunan ve yalnızca yayaların kullanımına açık olan "Kordon Boyu" gezi yolunda, son haftalarda elektrikli scooter kullanan kişilerin yayalara çarpması neticesinde ayrı yaralanmalı kaza meydana gelmiştir. Bu durum üzerine ilçe mülki idare amiri, toplumun can güvenliğini sağlamak ve kamu düzenini korumak amacıyla, sadece söz konusu gezi yolunda değil, ilçedeki tüm cadde, sokak ve meydanlarda elektrikli scooter kullanımını belirsiz bir süreyle yasaklamış; ayrıca ilçedeki işletmelerin scooter kiralamasını ve satışını da durdurmuştur.
İdarenin aldığı bu karar, kolluk yetkisinin sınırlarını belirleyen "ölçülülük" ilkesinin aşağıdaki alt unsurlarından hangisi bakımından öncelikle hukuka aykırılık teşkil etmektedir?
Kamu hizmetlerinin konuları (maddi kriter) esas alınarak yapılan sınıflandırma ve bu hizmetlerin genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
İl valisi tarafından, genel sağlığın korunması ve salgın bir hastalığın yayılmasının önlenmesi amacıyla belirli bir bölgedeki işletmelerin çalışma saatlerine sınırlama getirilmiştir. Bu kısıtlamalara uyulup uyulmadığını denetleyen kolluk görevlilerinin, denetim sırasında bir işletmede uyuşturucu madde ticareti yapıldığını tespit ederek şüphelileri yakalaması ve durumu ilgili mercilere bildirmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdari kolluk teşkilatı içerisinde yer alan makamlar ve bu makamların tesis ettiği işlemlerle ilgili olarak; bir ilde valinin kamu düzenini korumak amacıyla, belirsiz sayıda kişiyi kapsayan ve süreklilik arz eden yükümlülükler getiren 'genel emir' (ilan) çıkarması durumunda, bu işlemin hukuki niteliği ve valinin bu süreçteki sıfatı aşağıdakilerin hangisinde doğru tanımlanmıştır?
Bir yerel yönetim, mülkiyetinde bulunan bir kongre ve kültür merkezinin işletilmesi amacıyla profesyonel bir yönetim firmasıyla anlaşmıştır. Yapılan sözleşme uyarınca merkezin tüm finansmanı ve teknik donanımı yerel yönetim tarafından karşılanmakta; yönetim firması ise sadece operasyonel süreçleri yöneterek aylık sabit bir hizmet bedeli ile yıl sonu kârından belirli bir yüzde almaktadır. İşletme sürecindeki olası tüm mali kayıplardan yerel yönetim sorumlu tutulmaktadır.
Buna göre, söz konusu kongre merkezinin işletilmesinde kullanılan kamu hizmeti görülüş usulü aşağıdakilerden hangisidir?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel hukuk kişilerine gördürülme usullerinden biri olan 'kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri'nin kuruluşu ve hukuki özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
sayılı Kanun ile düzenlenen "Yap-İşlet" (BO) usulü ile sayılı Kanun kapsamında uygulanan "Yap-İşlet-Devret" (YİD) usulü arasındaki hukuki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kamu hizmetlerinin sunumunda geleneksel yöntemlerin dışına çıkılarak geliştirilen ve sayılı Kanun ile hukuk sistemimize giren "Yap-İşlet" (BO) modeli hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Bir ilin belediye meclisi, il sınırları içerisindeki seyyar satıcıların faaliyet gösterebileceği alanları ve uymaları gereken kuralları belirleyen genel bir karar almıştır. Bu kurallara uymayan bir seyyar satıcının tezgâhına belediye zabıtası tarafından müdahale edilmiştir. Öte yandan, aynı ilde vali, kış aylarında yaşanabilecek olumsuz hava koşulları nedeniyle il genelindeki tüm ticari araçların kar lastiği takmasını zorunlu kılan bir genel emir yayımlamıştır. Bu emre aykırı davranan bir minibüs şoförüne ise trafik polisi tarafından idari para cezası tutanağı düzenlenmiştir.
Buna göre, senaryoda yer alan idari kolluk makamları, personeli ve kolluk işlemleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir ilçede son dönemde artan asayiş olaylarını ve mala karşı işlenen suçları önlemek amacıyla ilçe kaymakamlığı, hava karardıktan sonra ilçedeki tüm fırın ve nöbetçi eczanelerin faaliyetlerini durdurmasına karar vermiştir. Ancak bu ticari işletmelerin kapalı tutulmasının suç oranlarını düşürmeye yönelik nesnel hiçbir katkı sağlamadığı; aksine caddelerin daha ıssız ve karanlık hale gelerek güvenlik zafiyetinin artmasına yol açtığı saptanmıştır.
Kolluk makamının kamu düzenini sağlamak için başvurduğu bu aracın, ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye objektif olarak uygun olmaması ve amaca hizmet etme yeteneğinden yoksun bulunması, kolluk yetkisinin sınırlarına ilişkin aşağıdaki kavramlardan öncelikle hangisinin ihlal edildiğini gösterir?