Başlangıç Hükümleri

Bir yazılım geliştirme sözleşmesinden kaynaklanan bedel iadesi talebinde, taraflar sözleşmede bir kural öngörmemiş ve uyuşmazlık konusu hakkında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda da herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Davaya bakan hâkim, sorunu çözmek için başvuracağı yasal kaynakları ve yöntemleri belirlemektedir.

Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümlerine göre, bu durumdaki hâkimin izlemesi gereken yol ve uygulayacağı kurallarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir uyuşmazlığı karara bağlayan mahkeme, ilgili mevzuat hükmünde yer alan "durumun gereklerine göre" ibaresine dayanarak somut olayın özelliklerini dikkate almış ve esnek bir değerlendirmeyle hüküm kurmuştur. Aleyhine karar verilen tarafın avukatı ise kanun yoluna başvuru dilekçesinde, mahkemenin kanunda yer almayan yeni bir kural ihdas ettiğini ve yasakoyucu gibi davranarak hukuk yarattığını iddia etmiştir.

Bu uyuşmazlıktaki mahkeme uygulaması ve avukatın iddiası medeni hukukun başlangıç hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

(M), komşusu (K)’nin arazisine tecavüz edecek şekilde bir bina inşa etmektedir. (K), inşaatın kendi arazisine taştığını başlangıçtan itibaren bilmesine ve (M) ile yaptığı görüşmelerde inşaatın estetik açıdan bölgeye değer kattığını belirterek (M)'yi teşvik etmesine rağmen, bina tamamen bittikten sonra taşan kısmın kalini (yıkılmasını) talep ederek dava açmıştır. Yapılan incelemede, taşan kısmın yıkılmasının binanın statik dengesini bozacağı ve yıkım maliyetinin (K)'nin uğradığı zarardan kat kat fazla olduğu tespit edilmiştir.

Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) başlangıç hükümleri çerçevesinde yapılan aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Özel hukuk disiplinlerinin kendi içindeki özerkliğine rağmen, hukuk sisteminin bütünlüğünü ve kurumlar arası uyumu sağlamak amacıyla öngörülen "genel nitelikli hükümlerin uygulama alanı" metodolojisine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuk tekniği açısından doğrudur?

Tacir (A), (B) Bankasından kullandığı ticari kredinin son taksitini, ödeme günü saat 17:05'te (mesai bitiminden 5 dakika sonra) banka hesabına havale etmiştir. Banka, kredi sözleşmesindeki "Ödemede yaşanacak bir dakikalık gecikme dahi borcun tamamını muaccel kılar" hükmüne dayanarak krediyi kat etmiş; (A)'nın bankadaki diğer hesaplarında borcun tamamını karşılayacak miktarda nakit mevduatı bulunmasına rağmen, borcun yaklaşık on katı değerindeki fabrikası üzerindeki ipoteğin paraya çevrilmesi için derhal takip başlatmıştır.

Bu olaydaki bankanın tutumu ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 1. maddesinde düzenlenen 'hâkimin hukuk yaratması' ile 4. maddesinde düzenlenen 'hâkimin takdir yetkisi' arasındaki farklar ve takdir yetkisinin sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türk Medeni Kanunu'nun $1$. maddesi uyarınca hakim, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle yürürlükteki kanun hükümlerini uygulamakla yükümlüdür. Yazılı kaynakların uygulanmasında gözetilmesi gereken "normlar hiyerarşisi" ilkesi ve güncel anayasal düzenlemeler dikkate alındığında, mahkemenin önüne gelen bir uyuşmazlıkta uygulayacağı hukuk kurallarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türk Medeni Kanunu'nun 3. maddesinde düzenlenen iyiniyet (subjektif iyiniyet) ilkesi uyarınca, kanunun iyiniyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda iyiniyetin varlığı asıldır.

Buna göre, iyiniyetin varlığı ve korunması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Medeni hukuk yargılamasında, kanun metninin uyuşmazlığa uygulanacak bir çözüm içerdiği ancak bu çözümün kapsamını 'haklı sebepler', 'durumun gerekleri' veya 'uygun bir tazminat' gibi esnek kavramlarla yargıcın değerlendirmesine bıraktığı durumlarda; yargıcın gerçekleştirdiği bu faaliyetin hukuki niteliği ve bağlı olduğu temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Türk hukuk düzeninde normlar hiyerarşisi ve yazılı kaynakların uygulama sırası dikkate alındığında; mülkiyet hakkının korunmasına ilişkin usulüne göre yürürlüğe konulmuş bir milletlerarası antlaşma hükmü ile mülkiyetin iktisabına dair bir kanun hükmünün aynı olayda birbiriyle çelişen düzenlemeler içermesi ve söz konusu uyuşmazlık alanını düzenleyen bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) de bulunması durumunda, uyuşmazlığın çözümüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türk Medeni Kanunu’nun "İyiniyet" başlıklı 3. maddesi uyarınca, kanunun iyiniyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak bu kuralın uygulanması ve sınırları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, bir uyuşmazlığın çözümünde ne yazılı hukuk kurallarında ne de örf ve adet hukukunda uygulanabilir bir hüküm bulunmaması durumunda hâkimin izlemesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Türk Medeni Kanunu uyarınca, bir hakkın kazanılmasına engel olan bir hususun varlığı konusunda "durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen" bir kişinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$(A)$ Vakfı ile $(B)$ Şirketi arasında akdedilen iş yeri kira sözleşmesinde "Kiracı, kiralayanın yazılı izni olmaksızın taşınmazı kısmen veya tamamen alt kiraya veremez; aksi durum sözleşmeye aykırılık teşkil eder ve fesih sebebidir." hükmü yer almaktadır. $(B)$, kiraladığı taşınmazın bir bölümünü $(C)$'ye alt kiraya vermiş, $(A)$ Vakfı ise bu durumu bilmesine rağmen $6$ yıl boyunca hiçbir itirazda bulunmamış, hatta $(B)$ ile yaptığı çeşitli görüşmelerde bu durumdan memnuniyetini sözlü olarak ifade etmiştir. Vakıf yönetiminin değişmesi üzerine yeni yönetim, sözleşmedeki "yazılı izin" şartına dayanarak sözleşmeyi feshetmiş ve $(B)$'nin tahliyesi için dava açmıştır.

Bu olayda vakfın fesih ve tahliye talebiyle ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri uyarınca doğrudur?

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca; kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, kararını aşağıdakilerden hangisine dayandırmak zorundadır?

Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca hâkim, uyuşmazlığa uygulanacak yazılı bir hüküm ve örf-âdet hukuku kuralı bulamadığında "hukuk yaratma" yetkisini kullanır. Bu yetkinin kullanılması ve yaratılan kuralın niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuk tekniği açısından doğrudur?

Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi kapsamında uyuşmazlıkların çözümünde esas alınan 'yazılı kaynaklar' ve bu kaynakların normlar hiyerarşisindeki konumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Bir uyuşmazlığı karara bağlamakla yükümlü olan hâkim; somut olaya uygulanacak ne yazılı bir kanun hükmü bulabilmiş ne de yerleşik bir örf ve adet hukuku kuralı tespit edebilmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun $1.$ maddesinde düzenlenen hukukun uygulanması ve kaynaklar hiyerarşisi dikkate alındığında, bu durumdaki bir hâkimin uyuşmazlığı çözmek adına başvurması gereken temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Bir uyuşmazlığı karara bağlamakla görevli olan hâkim; uyuşmazlığa uygulanacak yazılı bir hüküm bulunmadığını ve bu konuda herhangi bir örf ve adet hukuku kuralının da mevcut olmadığını tespit etmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca, bu durumda hâkimin uyuşmazlığı çözmek için izlemesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde düzenlenen ve kanun koyucunun somut olayın özelliklerinin değişkenliği veya konunun hassasiyeti nedeniyle uyuşmazlığın çözümünü 'haklı sebepler', 'durumun gerekleri' veya 'uygun bir tazminat' gibi esnek kavramlarla hâkimin değerlendirmesine bıraktığı 'kural içi boşluk' (intra legem) hallerinde, hâkimin uyuşmazlığı çözüme kavuştururken izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?