Genel Denge ve Refah İktisadı

Genel denge ve refah iktisadı analizi çerçevesinde; ekonomideki mevcut kaynaklar ve teknoloji düzeyi veri iken, tüketicilerin elde edebileceği maksimum fayda bileşimlerini gösteren fayda imkanları sınırı (UPF) üzerindeki bir noktadan bu sınırın dışına (sağına) doğru bir kayma gerçekleştiğinde, ulaşılan yeni nokta için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Refah iktisadında, bir ekonomik politika değişikliği sonucunda fayda imkânları eğrilerinin kesişmesi durumunda ortaya çıkabilecek "geriye dönüş paradoksu"nu ($reversal$ $paradox$) önlemek amacıyla; hem kazananların kaybedenleri tazmin edebilmesini (Kaldor kriteri) hem de kaybedenlerin kazananları eski duruma dönmek için ikna edememesini (Hicks kriteri) bir arada şart koşan refah kriteri aşağıdakilerden hangisidir?

Fayda imkânları eğrilerinin ($UPF$) birbirini kestiği bir genel denge analizinde, bir politika değişikliğinin toplumsal refahı artırdığını söyleyebilmek için hem kazançlı çıkanların kaybedenleri tazmin edebilmesi hem de kaybedenlerin kazananları bu değişiklikten vazgeçmeye ikna edememesi (eski duruma dönmek için rüşvet verememesi) gerektiğini savunan kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Refah iktisadı analizinde, iki farklı toplumsal durum ($S_1$ ve $S_2$) arasında geçiş yapıldığında fayda imkânları eğrilerinin ($UPF$) kesişmesi, refah değişiminin belirlenmesinde tutarsız sonuçlara yol açabilmektedir. Kaldor ve Hicks kriterlerinin tek başına yetersiz kaldığı bu durumlarda, Scitovsky tarafından önerilen "Çifte Kriter" (Double Criterion) ve bu bağlamda ele alınan "Geriye Dönüş Paradoksu" (Reversal Paradox) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi iktisadi mantık açısından doğrudur?

Mikro iktisat teorisinde toplumsal refahın ölçülmesinde kullanılan farklı fonksiyonlar, bireyler arası fayda dağılımı ve adalet yaklaşımlarına göre farklı yapısal özellikler gösterirler. Özellikle faydacı (Benthamcı) yaklaşım bireyler arası fayda ikamesine tam olarak izin verirken, Rawlsçu (Maximin) yaklaşım bu ikameyi tamamen reddederek sadece en kötü durumdaki bireyin refahına odaklanır.

Buna göre, Benthamcı ve Rawlsçu sosyal refah fonksiyonları için bireyler arası fayda ikame esnekliği ($\sigma$) değerleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Kenneth Arrow tarafından geliştirilen 'İmkansızlık Teoremi' çerçevesinde; toplumsal tercihlerin belirlenmesinde geçişkenlik (tutarlılık), sınırsız tanım aralığı, Pareto ilkesi ve ilgisiz seçeneklerin bağımsızlığı aksiyomlarının hepsinin birden sağlandığı bir durumda ortaya çıkan kaçınılmaz sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

İki tüketicinin ($A$ ve $B$) ve iki malın ($X$ ve $Y$) bulunduğu bir mübadele ekonomisinde, başlangıç tahsisatı (donanımı) Edgeworth kutusu diyagramı içinde tüketicilere ait farksızlık eğrilerinin birbirini kestiği bir noktadadır. Bu ekonomide rasyonel tüketiciler arasında yapılacak gönüllü değişim süreci sonunda ulaşılan tüketimde (mübadelede) etkinlik ve sözleşme eğrisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mikro iktisat teorisinde, toplumdaki bireylerin fayda düzeylerinin çarpımı şeklinde tanımlanan ($W = U_1 \cdot U_2 \cdot ... \cdot U_n$) Bernoulli-Nash (Nash-Savage) sosyal refah fonksiyonuna ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Genel denge analizinde, refah ekonomisinin varsayımlarından birinin (örneğin bir piyasada tekel gücü, vergi veya dışsallık bulunması) yapısal bir kısıt olarak ekonomide yer aldığı ve bu kısıtın ortadan kaldırılamadığı bir durum düşünülmelidir. Bu kısıtın varlığı altında, Lipsey ve Lancaster tarafından geliştirilen "İkinci En İyi Teoremi" (Theory of the Second Best) uyarınca, sosyal refahı maksimize etmek isteyen bir politika yapıcı için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Genel denge analizinde Walras Kanunu, ekonomideki tüm piyasaların karşılıklı bağımlılığını ve bütçe kısıtlarının toplamını ifade eden matematiksel bir özdeşliktir. Bu çerçevede, $n$ sayıda piyasadan oluşan bir ekonomide Walras Kanunu'nun yapısal özellikleri ve fiyat değişimleri ile olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Mikro iktisadi analizde, tüketicilerin farksızlık eğrilerinin birbirine teğet olduğu noktaların birleşimi olan tüketim sözleşme eğrisi üzerinden türetilen Fayda İmkanları Sınırı (UPF) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir ekonomide iki temel sektör bulunduğu varsayılmaktadır. Birinci sektörde (Sektör A) doğal bir tekel yapısı nedeniyle fiyat marjinal maliyetin üzerinde belirlenmekte ($P > MC$) ve bu yapısal aksaklığın giderilmesi teknik nedenlerle mümkün olmamaktadır. İkinci sektör (Sektör B) ise başlangıçta tam rekabet koşullarında faaliyet göstermektedir. Lipsey ve Lancaster tarafından geliştirilen "İkinci En İyi Teoremi" (Theory of the Second Best) çerçevesinde, ekonomide toplumsal refahı maksimize etmek isteyen bir politika yapıcının Sektör B'ye yönelik izlemesi gereken strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomide hem üretimde hem de tüketimde (mübadelede) etkinliğin sağlandığı ve üretilen mal bileşiminin tüketicilerin istekleriyle tam olarak örtüştüğü 'toplam denge' durumunda gerçekleşmesi gereken temel matematiksel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Genel denge analizinde, bir ekonomide Pareto optimumuna ulaşmak için gerekli olan marjinal koşullardan en az birinin (tekelci güç, vergi veya dışsallık gibi nedenlerle) sağlanamadığı ve bu aksaklığın politika araçlarıyla ortadan kaldırılamadığı varsayılmaktadır. Lipsey ve Lancaster tarafından geliştirilen 'İkinci En İyi Teoremi' (Theory of the Second Best) çerçevesinde, ekonomide toplumsal refahın maksimize edilmesine yönelik izlenecek stratejiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İki tüketicinin ve iki malın bulunduğu saf bir mübadele ekonomisinde, Edgeworth kutusu diyagramı üzerinde tanımlanan 'Tüketim Sözleşme Eğrisi' boyunca bir noktadan başka bir noktaya hareket edildiğinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

İki mal ($X$ ve $Y$) ve iki üretim faktörünün ($L$ ve $K$) bulunduğu bir ekonomide, mevcut girdi dağılımında $X$ malı üretimi için marjinal teknik ikame oranı ($MRTS_{LK}^X$) 3, $Y$ malı üretimi için ise marjinal teknik ikame oranı ($MRTS_{LK}^Y$) 1 olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, üretimde Pareto etkinliğin (girdi etkinliği) sağlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Bir ekonomide üretimde ve mübadelede (tüketimde) Pareto etkinliğin sağlandığı kabul edilmektedir. Ancak, tüketicilerin bir birim daha $X$ malı tüketmek için vazgeçmeye razı oldukları $Y$ malı miktarının, üreticilerin bir birim daha $X$ malı üretebilmek için teknik olarak vazgeçmek zorunda oldukları $Y$ malı miktarından daha fazla olduğu saptanmıştır.

Buna göre, söz konusu ekonomide genel dengenin (toplam denge) sağlanabilmesi için üretim yapısında ne yönde bir değişiklik yapılmalıdır?

Refah iktisadında, bir iktisadi politika değişikliği sonucunda refahın arttığının kabul edilebilmesi için; zarar görenlerin, bu değişikliğin yapılmaması karşılığında kazançlı çıkanlara teklif edebilecekleri maksimum tazminat (rüşvet) tutarının, kazançlı çıkanların bu değişiklikten elde edeceği toplam kazançtan daha az olması gerektiğini savunan refah kriteri aşağıdakilerden hangisidir?

Genel denge analizi kapsamında, iki üretim faktörü (emek ve sermaye) ve iki malın ($X$ ve $Y$) üretildiği bir ekonomide; her iki malın üretiminde kullanılan faktörler arasındaki marjinal teknik ikame oranlarının ($MRTS_{L,K}$) birbirine eşit olması durumunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiş olur?

Toplumdaki bireylerin fayda düzeyleri $U_1, U_2, \dots, U_n$ ile gösterildiğinde; toplumsal refah düzeyinin ($W$), bu bireyler arasından faydası en düşük olanın (en kötü durumdaki bireyin) refah düzeyine eşit olduğunu savunan ve cebirsel olarak $W = \min\{U_1, U_2, \dots, U_n\}$ şeklinde ifade edilen sosyal refah fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?