Genel Denge ve Refah İktisadı

Toplumsal refah fonksiyonları ($W$), bireysel fayda düzeyleri ($U_i$) arasındaki ikame edilebilirliği ve toplumun "dağılım adaleti" konusundaki felsefi tercihlerini yansıtır. Bu bağlamda, toplumsal farksızlık eğrileri üzerinde hareket edildiğinde, toplumsal refah düzeyini sabit tutmak koşuluyla bir bireyin faydasındaki bir birimlik artış karşılığında diğer bireyin faydasından ne kadar vazgeçilmesi gerektiğini gösteren "Toplumsal Marjinal İkame Oranı" ($MRSS_{1,2}$) kavramı kullanılmaktadır.

Buna göre; Benthamcı, Bernoulli-Nash ve Rawlsçu toplumsal refah yaklaşımları ile $MRSS$ özellikleri arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Toplumsal refahın, toplumdaki tüm bireylerin fayda düzeylerinin toplamına ($W = U_1 + U_2 + ... + U_n$) eşit olduğunu varsayan ve bireyler arasındaki fayda ikamesinin tam olduğunu kabul eden sosyal refah fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Mikro iktisat teorisinde, sosyal refah farksızlık eğrilerinin ($SWIC$) orijine göre kesin dışbükey (strictly convex) bir yapıda olması ve marjinal sosyal ikame oranının ($MRSS$) azalan bir seyir izlemesi, toplumun refah yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Bir ekonomide hem enerji sektöründe hem de ulaşım sektöründe tekelci güçler nedeniyle fiyatların marjinal maliyetin üzerinde belirlendiği ($P > MC$) saptanmıştır. Enerji sektöründeki tekelci yapının teknolojik kısıtlar nedeniyle değiştirilemediği bir durumda, politika yapıcıların ulaşım sektöründe tam rekabet koşullarını zorlayarak fiyatı marjinal maliyete eşitlemesi ($P = MC$) hakkında Lipsey ve Lancaster’ın "İkinci En İyi Teoremi" çerçevesinde yapılabilecek en isabetli değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

İki sektörlü (Tarım ve Sanayi) bir ekonomide, üretimde kullanılan emek ($L$) ve sermaye ($K$) faktörlerinin toplam miktarı sabittir. Mevcut girdi dağılımında Tarım sektöründeki marjinal teknik ikame oranı ($MRTS_{L,K}^T$) 4, Sanayi sektöründeki marjinal teknik ikame oranı ($MRTS_{L,K}^S$) ise 2 olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, bu ekonomide üretimde Pareto etkinliğin sağlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir?

Refah iktisadı literatüründe, kaynak dağılımında etkinlik (verimlilik) ile bölüşümde adalet (hakkaniyet) hedeflerinin kuramsal olarak birbirinden ayrılabileceğini; piyasa fiyatlarına müdahale etmeksizin sadece başlangıç donanımlarını değiştirerek arzu edilen herhangi bir adil dağılıma ulaşılabileceğini savunan "Ayırma Prensibi" (Separation Principle), aşağıdaki kuramsal önermelerden hangisinin temelini oluşturur?

İki mal ($X$ ve $Y$) ve iki üretim faktörünün (emek - $L$ ve sermaye - $K$) bulunduğu bir ekonomide, mevcut girdi tahsisinde $X$ malı üretimi için marjinal teknik ikame oranı ($MRTS_{LK}^X$) 6, $Y$ malı üretimi için ise 3'tür. Bu ekonomide üretimde Pareto etkinliğin sağlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

İki tüketicinin ve iki malın bulunduğu saf bir mübadele ekonomisinde, malların tüketiciler arasındaki dağılımının Pareto etkin (tüketimde etkin) olması için sağlanması gereken temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Üç farklı piyasadan (mal, işgücü ve para) oluşan bir ekonomik sistemde piyasaların durumuna ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Walras Kanunu'nun geçerli olduğu varsayıldığında, para piyasasının durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman doğrudur?

İki tüketicinin ($A$ ve $B$) ve iki malın ($X$ ve $Y$) bulunduğu saf bir mübadele ekonomisinde, mevcut dağılımda tüketicilerin marjinal ikame oranlarının birbirine eşit olmadığı ($MRS_A \neq MRS_B$) saptanmıştır.

Buna göre, söz konusu ekonomi ve mevcut dağılım durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Refah iktisadının birinci temel teoremi, tam rekabet koşulları altında piyasa mekanizmasının kaynak dağılımında Pareto etkinliği kendiliğinden sağladığını öne sürer. Ancak bu teoremin geçerliliği, piyasa başarısızlıklarının bulunmadığı varsayımına dayanmaktadır. Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisinin varlığı, tam rekabetçi bir piyasada ulaşılan genel dengenin Pareto etkin olmasını engellemez?

Refah iktisadında Lipsey ve Lancaster tarafından geliştirilen İkinci En İyi Teoremi (Theory of Second Best) çerçevesinde; bir ekonomide vergi, dışsallık veya tekelci güç gibi nedenlerle Pareto optimumuna ulaşmak için gerekli olan marjinal koşullardan en az birinin karşılanamadığı bir durumda, ekonomideki diğer piyasalarda Pareto etkinliği koşullarının ($P = MC$ gibi) tam olarak sağlanmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İki tüketicinin ($A$ ve $B$) ve iki malın ($X$ ve $Y$) bulunduğu saf bir mübadele ekonomisinde; Edgeworth kutusu içerisinde, bir tüketicinin faydasını azaltmadan diğerinin faydasını artırmanın mümkün olmadığı noktaların geometrik yeri olan 'Tüketim Sözleşme Eğrisi' üzerindeki tüm noktalar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Refah iktisadı analizinde, bir ekonomik politika değişikliği sonucunda fayda imkânları eğrilerinin ($UPF$) birbirini kesmesi, "geriye dönüş paradoksu" (reversal paradox) denilen tutarsızlığa yol açabilmektedir. Buna göre, söz konusu tutarsızlığı gidermek amacıyla geliştirilen Scitovsky Çift Kriteri'ne göre bir değişikliğin toplumsal refahı artırdığının söylenebilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmelidir?

Genel denge analizinde kullanılan Walras Kanunu'na göre, bir ekonomide yer alan $n$ sayıdaki piyasadan $n-1$ tanesi dengede ise $n$. piyasanın durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Genel denge analizinde, bir ekonomide hem üretimde etkinliğin hem de tüketimde (mübadelede) etkinliğin aynı anda sağlandığı 'toplam denge' (dağılımda etkinlik) durumunun gerçekleşmesi için gerekli olan temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Mikro iktisat teorisinde, toplumdaki bireylerin fayda düzeyleri $U_1, U_2, \dots, U_n$ ile gösterildiğinde; toplumsal refahın bu fayda düzeylerinin çarpımı ($W = U_1 \cdot U_2 \cdot \dots \cdot U_n$) olarak ifade edildiği Bernoulli-Nash (çarpımsal) sosyal refah fonksiyonu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Genel denge analizinde merkezi bir öneme sahip olan Walras Kanunu, ekonomideki tüm piyasaların birbirine olan bağımlılığını matematiksel bir özdeşlik olarak ifade eder. Buna göre, Walras Kanunu'nun temel işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İki mal ($X$ ve $Y$) ve iki üretim faktörünün (emek ve sermaye) bulunduğu bir ekonomide, her iki malın üretiminde kullanılan faktörler arasındaki marjinal teknik ikame oranlarının birbirine eşit olması ($MRTS_{LK}^X = MRTS_{LK}^Y$), aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştiğini ifade eder?