Çalışma Sermayesi Yönetimi

122 soru

Bir üretim işletmesinin cari yıla ait bazı finansal ve operasyonel verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Kalem	Tutar (TL)
Kredili Satışlar	4.500.000
Satılan Malın Maliyeti	3.000.000
Kredili Alımlar	2.400.000
Ortalama Ticari Alacaklar	500.000
Ortalama Stoklar	500.000
Ortalama Ticari Borçlar	300.000

*(İşlemlerde 1 yıl 360 gün olarak alınacaktır.)*

Buna göre, işletmenin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür?

-5

100

145

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 55

Cevap

İşletmenin nakit döngüsü 55 gündür.

Nakit döngüsü, nakdin stoklara bağlanmasından müşterilerden tahsil edilmesine kadar geçen süreden (Faaliyet Döngüsü), tedarikçilere olan ticari borçların ödenme süresinin çıkarılmasıyla bulunur. Tablodaki verilerle alacakların tahsil süresi 40 gün, stokta bekleme süresi 60 gün olarak hesaplanır. Bu iki değerin toplamı olan 100 günlük faaliyet döngüsünden, kredili alımlar üzerinden hesaplanan 45 günlük borç ödeme süresi çıkarıldığında işletmenin net nakit döngüsü 55 gün olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

Alacak devir hızı ve alacakların tahsil süresi (ATS) hesaplanır.

ADH = \frac{4.500.000}{500.000} = 9

tur.

ATS = \frac{360}{9} = 40

gün.

Nakit döngüsüne eklenecek ilk bileşen müşterilerden ticari alacakların ortalama tahsil edilme süresidir.

Stok devir hızı ve stokta bekleme süresi (SBS) hesaplanır.

SDH = \frac{3.000.000}{500.000} = 6

tur.

SBS = \frac{360}{6} = 60

gün.

Malların üretim sürecinde ve depoda bekleme süresi, nakit döngüsünü uzatan ikinci ana bileşendir ve Satılan Malın Maliyeti üzerinden bulunur.

Borç devir hızı ve ticari borçların ödeme süresi (BÖS) hesaplanır.

BDH = \frac{2.400.000}{300.000} = 8

tur.

BÖS = \frac{360}{8} = 45

gün.

Tedarikçilere yapılan kredili alımların ödenmesindeki gecikme işletmeye finansman sağlayarak nakit döngüsünü kısaltır.

Nakit döngüsü formülü uygulanır:

Nakit\ Döngüsü = ATS + SBS - BÖS

40 + 60 - 45 = 55

gün.

Faaliyet döngüsünden (ATS + SBS), tedarikçilerin sağladığı vade süresinin (BÖS) çıkarılması işletmenin gerçek çalışma sermayesi nakit açığını verir.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü ve Çalışma Sermayesi İhtiyacının Belirlenmesi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 2Soru →

Organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren geniş ölçekli bir imalat işletmesi, geçmişte tahsilat ve ödeme takvimini kesin bir şekilde planlayabilirken, son dönemde tedarik zincirindeki aksamalar ve sipariş iptalleri nedeniyle günlük net nakit akışlarında yüksek varyans ve tam bir rastlantısallık (stokastik yapı) deneyimlemeye başlamıştır. Aynı dönemde, merkez bankasının sıkılaştırıcı para politikaları sonucunda piyasa faiz oranları da belirgin şekilde yükselmiştir. İşletme yönetimi, hem anlık likidite krizlerinden korunmak hem de atıl fonların yaratacağı fırsat maliyetini sınırlandırmak istemektedir.

Bu koşullar altında, işletmenin nakit yönetimi ve çalışma sermayesi politikaları bağlamında alması gereken en rasyonel aksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Nakit bakiyesinin kontrolünde Miller-Orr modeline geçilmeli; artan fırsat maliyetleri sebebiyle hedef nakit seviyesi alt sınıra daha yakın belirlenmeli ve nakit girişlerini hızlandıracak senkronizasyon teknikleri uygulanmalıdır.

Nakit akışlarının hacmi büyüdüğü için işlem maliyetlerini minimize eden Baumol modeli kullanılmaya devam edilmeli ve riskleri azaltmak adına satıcılara olan ticari borçların ödemesi vadesinden önce yapılmalıdır.

Günlük varyansın artması nedeniyle Miller-Orr modeli benimsenmeli; ancak likidite sıkışıklığı yaşamamak adına faiz oranlarındaki artışa rağmen hedef nakit seviyesi ile üst sınır en yüksek noktaya çıkarılmalıdır.

Belirsizlik ortamında yalnızca işlem güdüsüyle nakit tutulmalı ve nakit açıkları oluştuğunda işletme sermayesi ihtiyacını azaltmak için alacakların tahsil süresi ile stok devir süresi bilinçli olarak uzatılmalıdır.

Stokastik yapı sebebiyle optimum nakit modelleri tamamen terk edilip net fon akım tablosu temel alınmalı ve nakit döngüsünü kısaltmak için amortisman gibi nakit çıkışı gerektirmeyen giderler artırılmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakit bakiyesinin kontrolünde Miller-Orr modeline geçilmeli; artan fırsat maliyetleri sebebiyle hedef nakit seviyesi alt sınıra daha yakın belirlenmeli ve nakit girişlerini hızlandıracak senkronizasyon teknikleri uygulanmalıdır.

Cevap

İşletmenin rastlantısal nakit akışlarına uyum sağlamak için Miller-Orr modelini benimsemesi, artan faiz oranlarının yarattığı yüksek fırsat maliyetinden kaçınmak için hedef nakit seviyesini alt sınıra yaklaştırması ve nakit akışlarını hızlandırması gerekliliğini ifade eden seçenektir.

İşletmenin nakit akışlarında varyans ve belirsizlik ortaya çıktığı için, kesinlik (öngörülebilirlik) varsayan Baumol modeli yerine stokastik yapıdaki Miller-Orr modeli kullanılmalıdır. Miller-Orr modelinde piyasa faiz oranı fırsat maliyetini temsil eder. Faizlerin artması, tutulan nakdin işletmeye maliyetinin yükseldiği anlamına gelir; bu sebeple hedef nakit bakiyesi (

Z

) ve doğal olarak üst sınır (

H

) alt sınıra daha yakın olacak şekilde aşağı çekilmelidir. İşletme, azalan ortalama nakit bakiyesine karşılık nakit döngüsünü rahatlatmak için alacak devir hızını artırmalı ve nakit girişlerini senkronize etmelidir.

Adım Adım Çözüm

Nakit akışlarının yapısındaki değişimi (kesinlikten stokastik yapıya geçiş) analiz et ve uygun modeli belirle.

Baumol modeli kesinlik varsaydığı için terk edilmeli; yerine nakit akışlarındaki varyansı ve belirsizliği hesaba katan Miller-Orr modeli tercih edilmelidir.

Senaryoda işletmenin günlük net nakit akışlarında rastlantısallık ve yüksek varyans yaşadığı açıkça belirtilmiştir.

Piyasa faiz oranlarındaki artışın, seçilen model üzerindeki etkisini değerlendir.

Miller-Orr modelinde (

Z = \sqrt[3]{\frac{3 b \sigma^2}{4 i}} + L

), paydada yer alan faiz oranı (

i

) artarsa, fırsat maliyeti artacağından hedef nakit bakiyesi (

Z

) azalır ve alt sınıra (

L

) yaklaşır.

Yüksek faiz ortamında atıl nakit tutmanın maliyeti artar; rasyonel işletmeler getiri kaybını önlemek için daha az nakit tutma eğilimine girerler.

Likidite ihtiyacını karşılamak ve nakit döngüsünü iyileştirmek için uygun çalışma sermayesi hamlesini tespit et.

İşletme daha düşük bir hedef nakit bakiyesiyle çalışacağı için anlık krizleri önlemek adına alacakların tahsilatını hızlandırmalı ve nakit giriş senkronizasyonunu sağlamalıdır.

Alacak tahsil süresinin kısaltılması nakit döngüsünü işletme lehine daraltır ve dış finansman gereksinimini düşürür.

Anahtar Kavram

Nakit Yönetimi Modelleri (Baumol ve Miller-Orr) ile Nakit Döngüsü Optimizasyonu

Soru 3Soru →

Bir üretim işletmesinin hammadde X için yıllık talebi 9.000 birimdir. İşletmenin her bir sipariş için katlandığı sabit sipariş maliyeti 200 TL ve bir birim hammaddenin yıllık elde bulundurma maliyeti 10 TL'dir. İşletmenin yılda 360 gün faaliyet gösterdiği varsayılmaktadır.

Buna göre, işletmenin stok maliyetlerini minimize eden Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) ve optimal şartlarda iki sipariş arasında geçmesi gereken süre (gün) sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

300 birim - 12 gün

450 birim - 18 gün

600 birim - 24 gün

600 birim - 15 gün

900 birim - 36 gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 birim - 24 gün

Cevap

İşletmenin Ekonomik Sipariş Miktarı 600 birim ve iki sipariş arasındaki süre 24 gündür.

Stok maliyetlerini minimize eden Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü

ESM = \sqrt{\frac{2DS}{H}}

şeklindedir. Verilen değerler yerine konulduğunda

ESM = \sqrt{\frac{2 \times 9.000 \times 200}{10}} = \sqrt{360.000} = 600

birim bulunur. Yılda verilmesi gereken sipariş sayısı

N = \frac{9.000}{600} = 15

adettir. 360 günlük çalışma yılında iki sipariş arası süre

T = \frac{360}{15} = 24

gün olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülünü uygulama

ESM = \sqrt{\frac{2 \times 9.000 \times 200}{10}} = \sqrt{360.000} = 600

birim

Stok maliyetlerini (sipariş ve elde bulundurma) minimize eden optimal sipariş miktarını bulmak için.

Yıllık sipariş sayısını hesaplama

N = \frac{9.000}{600} = 15

sipariş/yıl

İki sipariş arasındaki süreyi bulabilmek için öncelikle yılda kaç kez sipariş verileceğini belirlemek gerekir.

İki sipariş arasındaki süreyi hesaplama

T = \frac{360}{15} = 24

gün

Yıllık çalışma gün sayısını sipariş sayısına bölerek, her bir sipariş döngüsünün kaç gün sürdüğünü bulmak için.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) ve Yeniden Sipariş Süresi

Soru 4Soru →

Bir işletmenin finansman yöneticisi, çalışma sermayesi yönetimi kapsamında bilançodaki varlıkların finansmanı için şu stratejiyi uygulamaktadır:

Duran varlıkların tamamı ile sürekli dönen varlıkların tamamı uzun vadeli yabancı kaynaklar ve özkaynaklarla finanse edilmektedir. Buna ek olarak, mevsimsel dalgalanmalardan kaynaklanan geçici dönen varlıkların bir kısmı da uzun vadeli kaynaklarla, sadece geriye kalan küçük bir kısmı kısa vadeli yabancı kaynaklarla karşılanmaktadır.

Buna göre, işletmenin uyguladığı çalışma sermayesi finansman politikası türü ile bu politikanın doğuracağı risk-getiri profili aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

İhtiyatlı finansman politikasıdır; işletmenin likidite riski düşük, ancak uzun vadeli kaynakların maliyeti nispeten yüksek olduğu için karlılık beklentisi düşüktür.

İhtiyatlı finansman politikasıdır; güvenli uzun vadeli kaynak kullanımı sayesinde hem likidite riski en aza iner hem de karlılık beklentisi maksimize edilir.

Atılgan finansman politikasıdır; geçici dönen varlıkların bir kısmında uzun vadeli kaynak kullanılması vadesi gelen borçları ödeyememe riskini düşürürken karlılığı artırır.

Dengeli finansman politikasıdır; varlıkların ve kaynakların vadeleri tam olarak eşleştirildiği için likidite riski tamamen sıfırlanır ve piyasa ortalamasında getiri sağlanır.

İhtiyatlı yatırım politikasıdır; dönen varlık seviyesi bilerek yüksek tutulduğu için firmanın faaliyet riski düşer ancak buna bağlı olarak karlılık beklentisi de yükselir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyatlı finansman politikasıdır; işletmenin likidite riski düşük, ancak uzun vadeli kaynakların maliyeti nispeten yüksek olduğu için karlılık beklentisi düşüktür.

Cevap

İşletmenin uyguladığı strateji 'İhtiyatlı (Muhafazakar) Finansman Politikası'dır. Bu politika, düşük likidite riski ve düşük karlılık beklentisi yaratır.

Doğru yanıt, ihtiyatlı (muhafazakar) finansman politikasının temel özelliğini ve bunun sonucunda ortaya çıkan risk-getiri dengesini en yalın haliyle yansıtan ifadedir. İşletme, geçici dönen varlıklarının bile bir bölümünü uzun vadeli ve maliyetli (fakat güvenli) kaynaklarla fonlamaktadır. Bu durum kısa vadeli borç ödeme sıkışıklığı (likidite) riskini minimize ederken, uzun vadeli sermayenin yüksek faizi/maliyeti nedeniyle net karlılığı aşağı çeker.

Adım Adım Çözüm

Senaryodaki varlık ve kaynak eşleşmesini analiz et.

Duran varlıklar + Sürekli dönen varlıklar + Geçici dönen varlıkların bir kısmı = Uzun vadeli kaynaklar ile finanse ediliyor.

Uygulanan finansman politikasının türünü belirlemek için kaynakların hangi varlık türlerine tahsis edildiğinin haritalandırılması gerekir.

Eşleşmeyi teorik çalışma sermayesi finansman politikaları ile sınıflandır.

Kısa vadeli kaynak kullanımının sadece geçici dönen varlıkların bir kısmıyla sınırlandırılması ve uzun vadeli fonlara ağırlık verilmesi, politikanın 'İhtiyatlı (Muhafazakar)' olduğunu gösterir.

Dengeli politikada vade eşleşmesi esasken, uzun vadeli kaynak kullanımının (güvenlik payı oluşturacak şekilde) geçici dönen varlıklara taşması ihtiyatlı yaklaşımdır.

Belirlenen politikanın risk ve getiri düzeyini finansal kuramlara göre değerlendir.

Uzun vadeli fonlar, kısa vadeli borçların yenilenme ve faiz dalgalanması risklerini ortadan kaldırdığı için 'düşük likidite riski' yaratır. Ancak, bu kaynakların maliyeti yüksek olduğundan işletmenin toplam 'karlılık beklentisi düşer'.

Finansal yönetimde risk ile getiri aynı yönde hareket eder; güvenlik artıyorsa potansiyel karlılıktan feragat edilmektedir.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesi Finansman Politikaları ve Risk-Getiri İlişkisi

Soru 5Soru →

Bir işletme hammadde alımlarında satıcı firma tarafından "4/10, net 40" ödeme koşuluyla kredili alım yapma imkanına sahiptir. İşletme, nakit durumundaki sıkışıklık nedeniyle nakit iskontosundan yararlanmayarak ödemeyi vadesinde (40. gün) yapmaya karar vermiştir.

Buna göre, bir yıl 360 gün olarak kabul edildiğinde, işletmenin nakit iskontosundan vazgeçmesinin (ticari kredinin) yıllık yaklaşık maliyeti yüzde kaçtır?

37,5

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50

Cevap

Satıcı kredisi (ticari kredi) maliyeti, işletmenin erken ödeme indiriminden yararlanmayıp parayı vade sonuna kadar kullanmasının zımni bir faiz maliyetidir. Formül şu şekildedir:

Maliyet = \frac{İskonto\ Oranı}{100 - İskonto\ Oranı} \times \frac{360}{Net\ Vade - İskonto\ Süresi}

. Değerler yerine konulduğunda

Maliyet = \frac{4}{100 - 4} \times \frac{360}{40 - 10} = \frac{4}{96} \times \frac{360}{30} = \frac{1}{24} \times 12 = 0,50

bulunur. Bu durum yıllık %50 maliyete denk gelir.

Adım Adım Çözüm

Verilen koşullardan iskonto oranı ve süre parametrelerinin belirlenmesi.

İskonto Oranı = %4, İskonto Süresi = 10 gün, Net Vade = 40 gün.

Ticari kredi maliyeti formülünde kullanılacak değişkenlerin ayrıştırılması gerekir.

Nakit iskontosundan vazgeçmenin yıllık maliyet formülünün kurulması.

Maliyet = \frac{İskonto\ Oranı}{100 - İskonto\ Oranı} \times \frac{360}{Net\ Vade - İskonto\ Süresi}

İşletmenin iskontodan vazgeçerek kullandığı ek sürenin (40 - 10 = 30 gün) yıllıklandırılmış zımni faiz maliyetinin bulunması.

Değerlerin formüle yerleştirilerek sonucun hesaplanması.

Maliyet = \frac{4}{96} \times \frac{360}{30} = \frac{1}{24} \times 12 = 0,50

(Yani %50)

Matematiksel işlemin tamamlanıp yıllık faiz oranının elde edilmesi.

Anahtar Kavram

Ticari Kredi Maliyetinin Hesaplanması

Soru 6Soru →

Bir üretim işletmesinin yönetim kurulu toplantısında, varlıkların finansmanına yönelik stratejik bir durum değerlendirmesi yapılmıştır. Sunulan finansal rapora göre işletme; sahip olduğu tüm duran varlıkları ve asgari faaliyet hacmini sürdürebilmek için elinde bulundurması zorunlu olan sürekli dönen varlıkları, bütünüyle uzun vadeli kaynaklarla (özkaynak ve uzun vadeli yabancı kaynak) finanse etmektedir. Raporun devamında, mevsimsel talep dalgalanmalarından doğan geçici dönen varlık ihtiyacının da önemli bir bölümünün yine uzun vadeli kaynaklarla karşılandığı, yalnızca geriye kalan çok küçük bir kısım için kısa vadeli yabancı kaynak (banka kredileri vb.) kullanıldığı vurgulanmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin uyguladığı çalışma sermayesi finansman politikası türü ile bu politikanın risk ve karlılık üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

İhtiyatlı (muhafazakar) finansman politikası benimsenmiştir; işletmenin likidite riski oldukça düşük olmakla birlikte, uzun vadeli kaynak maliyetlerinin yüksekliği ve dönemsel atıl fon oluşumu sebebiyle karlılık seviyesi düşüktür.

Atılgan (agresif) finansman politikası benimsenmiştir; geçici dönen varlıkların dahi uzun vadeli finanse edilmesi ödeme riskini azalttığı için finansal risk minimize edilmiş, buna karşılık karlılık maksimize edilmiştir.

Dengeli (vade uyumlu) finansman politikası benimsenmiştir; varlıkların nakde dönüşüm süreleri ile kaynakların vadeleri tam olarak eşleştirildiğinden risk ve getiri arasında optimum bir denge sağlanmıştır.

İhtiyatlı (muhafazakar) finansman politikası benimsenmiştir; uzun vadeli yabancı kaynak kullanımının yoğunluğu finansal kaldıraç etkisini pozitif yönde çalıştırarak işletmenin riske göre düzeltilmiş getirisini artırmaktadır.

Atılgan (agresif) finansman politikası benimsenmiştir; kısa vadeli kaynak kullanımının kısıtlı olması net çalışma sermayesini negatif yönde etkileyerek daha agresif bir borçlanma stratejisi oluşturur ve karlılığı düşürür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyatlı (muhafazakar) finansman politikası benimsenmiştir; işletmenin likidite riski oldukça düşük olmakla birlikte, uzun vadeli kaynak maliyetlerinin yüksekliği ve dönemsel atıl fon oluşumu sebebiyle karlılık seviyesi düşüktür.

Cevap

İşletmenin uyguladığı politika İhtiyatlı (Muhafazakar) Finansman Politikasıdır. Kısa vadeli yabancı kaynak oranının çok düşük tutulması likidite riskini (ödeme güçlüğünü) ciddi ölçüde azaltırken, daha maliyetli olan uzun vadeli kaynakların sezonsal durgunluklarda atıl kalması karlılık düzeyini düşürür.

İhtiyatlı finansman politikası; işletmelerin duran varlıklarını, sürekli dönen varlıklarını ve geçici dönen varlıklarının belirli bir kısmını uzun vadeli fonlarla finanse ettiği stratejidir. Kısa vadeli yükümlülükler minimum düzeyde olduğundan işletmenin aniden ödeme sıkıntısına düşme (likidite) riski son derece düşüktür. Diğer taraftan, uzun vadeli kaynakların faiz maliyeti yüksektir ve işletme geçici ihtiyacının olmadığı durgun sezonlarda dahi bu faizi ödemeye devam eder (atıl fon maliyeti). Dolayısıyla düşük risk, düşük karlılık profili sergiler.

Adım Adım Çözüm

Varlık ve kaynak yapısındaki eşleşmeyi analiz et

Duran varlıklar + Sürekli dönen varlıklar + Geçici dönen varlıkların büyük kısmı = Uzun Vadeli Kaynaklar ile finanse ediliyor.

İşletmenin borçlanma vadeleri ile varlıkların nakde dönüşüm süreleri arasındaki stratejik tercihi belirlemek için.

Çalışma sermayesi politikasının türünü teşhis et

Geçici dönen varlıkların dahi uzun vadeli fonlarla karşılanması, net çalışma sermayesinin (Dönen Varlıklar - KVYK) çok yüksek olduğunu gösterir. Bu durum 'İhtiyatlı (Muhafazakar) Politika' olarak tanımlanır.

Risk ve karlılık ilişkisini kurabilmek için temel stratejinin isimlendirilmesi gerekir.

Tespit edilen politikanın risk ve karlılık üzerindeki etkisini değerlendir

Kısa vadeli borç baskısının olmaması likidite riskini çok düşürür. Ancak uzun vadeli kredilerin faiz oranlarının yüksek olması ve ihtiyaç olmayan dönemlerde atıl duran fonlara faiz ödenmeye devam edilmesi işletmenin karlılığını düşürür.

Politikanın işletme değerine yansımalarını yorumlayarak doğru seçeneğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesinde İhtiyatlı (Muhafazakar) Finansman Politikası ve Risk-Getiri Ödünleşimi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Bir imalat işletmesinin mali tabloları incelendiğinde, kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamının dönen varlıklar toplamını aştığı tespit edilmiştir. Öte yandan işletme yönetimi, üretim ve satış hacmindeki mevsimsel dalgalanmalardan bağımsız olarak, faaliyetlerin kesintiye uğramadan devam edebilmesi için yılın her döneminde belirli bir asgari düzeyde nakit ve emniyet stoku bulundurma politikası izlemektedir.

Bu işletmenin çalışma sermayesi durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşletmenin net çalışma sermayesi negatiftir ve her koşulda bulundurulan bu asgari varlık tutarı sürekli çalışma sermayesini ifade eder.

İşletmenin brüt çalışma sermayesi negatiftir ve bulundurulan bu asgari varlık tutarı geçici çalışma sermayesini oluşturur.

İşletmenin net çalışma sermayesi negatiftir, bu durum likidite riskinin düşük olduğunu gösterir ve asgari varlıklar olağanüstü çalışma sermayesidir.

Dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki fark brüt çalışma sermayesini verdiğinden işletmenin brüt çalışma sermayesi negatiftir.

İşletmenin zorunlu olarak bulundurduğu emniyet stoku asit-test oranını yükseltirken, dalgalı çalışma sermayesi ihtiyacını ortadan kaldırır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin net çalışma sermayesi negatiftir ve her koşulda bulundurulan bu asgari varlık tutarı sürekli çalışma sermayesini ifade eder.

Cevap

İşletmenin kısa vadeli yabancı kaynaklarının dönen varlıklarını aşması net çalışma sermayesinin negatif olduğunu gösterir. Faaliyetlerin kesintisiz sürdürülebilmesi için her koşulda bulundurulması gereken asgari dönen varlık tutarı ise sürekli (devamlı) çalışma sermayesidir.

Net çalışma sermayesi formülü (

Dönen \ Varlıklar - Kısa \ Vadeli \ Yabancı \ Kaynaklar

) uygulandığında, kaynakların varlıklardan büyük olması sonucun negatif çıkmasına neden olur. İşletmenin mevsimsel etkilere bakılmaksızın her zaman elinde bulundurmayı hedeflediği asgari emniyet stoku ve nakit toplamı ise, teorik olarak işletmenin 'sürekli (devamlı) çalışma sermayesini' oluşturur.

Adım Adım Çözüm

Dönen varlıklar ve kısa vadeli yabancı kaynaklar ilişkisi üzerinden çalışma sermayesi durumunu tespit etme

İşletmenin net çalışma sermayesi negatiftir.

Net çalışma sermayesi, dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki farktır. Soruda kaynakların varlıkları aştığı belirtildiği için bu fark negatif çıkar. Brüt çalışma sermayesi ise işletmenin toplam dönen varlıklarıdır ve bilançoda negatif bir değer alamaz.

Mevsimsel dalgalanmalardan bağımsız bulundurulan asgari varlıkların türünü belirleme

Bulundurulan bu asgari varlık tutarı sürekli (devamlı) çalışma sermayesidir.

İşletmelerin faaliyetlerini aksatmadan sürdürebilmek için, satışların en düşük olduğu dönemlerde bile her zaman ellerinde tutmak zorunda oldukları minimum dönen varlık seviyesi sürekli çalışma sermayesi olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Brüt ve Net Çalışma Sermayesi ile Sürekli ve Geçici Çalışma Sermayesi Ayrımları

Soru 8Soru →

Zeta Ticaret A.Ş.'nin çalışma sermayesi yönetimi etkinliğini ölçmek amacıyla derlenen $2025$ yılı finansal verileri aşağıda sunulmuştur:

- Net Kredili Satışlar: $7.200.000$ TL
- Satışların Maliyeti: $5.400.000$ TL
- Ortalama Ticari Alacaklar: $900.000$ TL
- Ortalama Stoklar: $600.000$ TL
- Ortalama Ticari Borçlar: $450.000$ TL

(Not: İşletmenin dönem içi alımlarının satışların maliyetine eşit olduğu ve bir yılın $360$ gün olarak alınacağı varsayılacaktır.)

Buna göre, işletmenin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür?

25

45

55

85

115

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $55$

Cevap

İşletmenin nakit döngüsü

55

gündür.

Nakit döngüsü; stokta bekleme süresi (

40

gün) ile alacak tahsil süresinin (

45

gün) toplamından, borç ödeme süresinin (

30

gün) çıkarılmasıyla hesaplanır. Faaliyet döngüsü

40 + 45 = 85

gün olup, işletme bu sürenin

30

gününü tedarikçilerin sağladığı vade ile finanse etmektedir. Kalan süre olan

85 - 30 = 55

gün nakit döngüsünü ifade eder.

Adım Adım Çözüm

Stokta Bekleme Süresini (SBS) hesapla.

Stok Devir Hızı =

5.400.000 / 600.000 = 9

. SBS =

360 / 9 = 40

gün.

Nakit döngüsünün ilk bileşeni, alınan malların stokta ne kadar süre kaldığıdır. Bunun için öncelikle satışların maliyeti kullanılarak stok devir hızı bulunmalıdır.

Alacakların Tahsil Süresini (ATS) hesapla.

Alacak Devir Hızı =

7.200.000 / 900.000 = 8

. ATS =

360 / 8 = 45

gün.

İkinci bileşen, satılan malların bedelinin ne kadar sürede tahsil edildiğidir. Net kredili satışlar ortalama ticari alacaklara bölünerek hız, ardından süre bulunur.

Borçların Ödenme Süresini (BÖS) hesapla.

Borç Devir Hızı =

5.400.000 / 450.000 = 12

. BÖS =

360 / 12 = 30

gün.

Üçüncü bileşen, tedarikçilere olan borçların ne kadar sürede ödendiğidir. Dönem içi alımlar (sorudaki varsayımla satışların maliyetine eşit) ortalama ticari borçlara bölünerek hız ve süre bulunur.

Nakit Döngüsünü hesapla.

Nakit Döngüsü = SBS + ATS - BÖS =

40 + 45 - 30 = 55

gün.

İşletmenin nakit bağladığı net süreyi bulmak için stokta geçen süre ile alacakların tahsiline kadar geçen süre toplanır ve işletmenin satıcılardan sağladığı vade (borç ödeme süresi) bu toplamdan düşülür.

Anahtar Kavram

Nakit Dönüşüm Süresi (Nakit Döngüsü)

Soru 9Soru →

Bora Endüstriyel Ürünler A.Ş.'nin finansal tablolarından elde edilen $2025$ yılı verilerine göre hesaplanan devir hızları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Oran	Değer
Stok Devir Hızı	$9$
Alacak Devir Hızı	$12$
Ticari Borç Devir Hızı	$8$

*(İşlemlerde bir yıl $360$ gün olarak kabul edilecektir.)*

Buna göre, işletmenin nakit döngüsü süresi kaç gündür?

115

70

25

55

35

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $25$

Cevap

İşletmenin nakit döngüsü süresi

25

gündür.

Nakit döngüsü, stokta kalma süresi ile alacak tahsil süresinin toplamından ticari borç ödeme süresinin çıkarılmasıyla hesaplanır. Devir hızları güne çevrildiğinde sırasıyla

40

30

45

gün bulunur.

40 + 30 - 45 = 25

gün doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

Devir hızları kullanılarak ilgili süreler hesaplanır.

Stokta Kalma Süresi =

360 / 9 = 40

gün
Alacak Tahsil Süresi =

360 / 12 = 30

gün
Borç Ödeme Süresi =

360 / 8 = 45

gün

Nakit döngüsü devir hızları üzerinden değil, gün bazındaki dönüşüm süreleri üzerinden hesaplanır.

Nakit döngüsü formülü (Stokta Kalma Süresi + Alacak Tahsil Süresi - Borç Ödeme Süresi) uygulanır.

40 + 30 - 45 = 25

gün

İşletmenin nakde bağlanan sermaye süresini bulmak için fon giriş ve çıkışları arasındaki net zaman farkı tespit edilir.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü Hesaplaması

Soru 10Soru →

Bir bağımsız denetim raporunda, incelenen işletmenin varlık ve kaynak yapısı hakkında şu tespitlere yer verilmiştir:

'İşletme, dönemsel dalgalanmalardan kaynaklanan geçici dönen varlıklarının tamamını, faaliyetlerin sürekliliği için bulundurulması zorunlu olan sürekli dönen varlıklarının tümünü ve makine-teçhizat gibi duran varlıklarının belirli bir kısmını kısa vadeli yabancı kaynaklar ile finanse etmektedir.'

Bu bilgilere göre, işletmenin benimsediği çalışma sermayesi finansman politikası ile bu politikanın likidite riski ve kârlılık üzerindeki olası etkileri aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Atılgan (agresif) finansman politikası; işletmenin net çalışma sermayesi noksanı verme olasılığı ve likidite riski yüksek, buna karşın fon maliyeti nispeten düşük olacağından kârlılık beklentisi yüksektir.

Atılgan (agresif) finansman politikası; işletme duran varlıklarını dahi kısa vadeli borçlarla finanse ettiğinden likidite riski düşük, kısa vadeli faiz yükü nedeniyle kârlılık beklentisi de düşüktür.

İhtiyatlı (muhafazakâr) finansman politikası; riskli bir borçlanma yapısı tercih edildiğinden işletmenin iflas riski yüksek, kârlılık beklentisi ise oldukça düşüktür.

Dengeli (vade uyumlu) finansman politikası; varlıkların ekonomik ömürleri ile kaynakların vadeleri eşleştirildiği için likidite riski tamamen ortadan kaldırılmış ve kârlılık maksimize edilmiştir.

İhtiyatlı (muhafazakâr) finansman politikası; kısa vadeli fon kullanımına ağırlık verilerek sabit işletme giderleri azaltılmış ve böylece faaliyet kaldıracı derecesi düşürülmüştür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Atılgan (agresif) finansman politikası; işletmenin net çalışma sermayesi noksanı verme olasılığı ve likidite riski yüksek, buna karşın fon maliyeti nispeten düşük olacağından kârlılık beklentisi yüksektir.

Cevap

İşletmenin uyguladığı politika Atılgan (Agresif) finansman politikasıdır ve bu durum yüksek likidite riski ile yüksek kârlılık beklentisini beraberinde getirir.

Verilen senaryoda işletme, bilançosunun aktifindeki uzun vadeli yatırımlarını (duran varlıklar ve sürekli dönen varlıklar) pasifteki kısa vadeli kaynaklarla fonlamaktadır. Bu durum 'Atılgan (Agresif) Finansman Politikası' olarak adlandırılır. Atılgan stratejilerde, kısa vadeli faiz oranlarının uzun vadeli oranlara kıyasla daha düşük olmasından faydalanılarak ortalama sermaye maliyeti aşağı çekilir ve kârlılık artırılır. Ancak duran varlıklar henüz nakde dönüşmeden kısa vadeli borçların vadesi geleceği için işletmenin ödeme güçlüğüne düşme (likidite) riski maksimum seviyeye çıkar.

Adım Adım Çözüm

Senaryoda bahsedilen varlık-kaynak eşleşmesini analiz et.

Geçici dönen varlıklar + Sürekli dönen varlıklar + Duran varlıkların bir kısmı = Kısa vadeli yabancı kaynaklarla finanse ediliyor.

Uygulanan finansman politikasının türünü varlıkların hangi vadeli kaynaklarla karşılandığına bakarak belirlemek için.

Belirlenen eşleşmeyi teorik çalışma sermayesi politikalarıyla karşılaştır.

Duran varlıkların ve sürekli dönen varlıkların dahi kısa vadeli kaynaklarla finanse edilmesi 'Atılgan (Agresif)' finansman politikasıdır.

Kısa vadeli kaynak kullanımının ağırlığına göre politikalar ihtiyatlı, dengeli veya atılgan olarak sınıflandırılır.

Atılgan politikanın risk ve kârlılık üzerindeki etkilerini değerlendir.

Kısa vadeli borçların faizi genelde daha düşük olduğundan fon maliyeti azalır ve kârlılık artar. Ancak borçların vadesi çabuk geleceği (duran varlıklar nakde dönüşmeden borç ödemesi gerekeceği) için likidite riski (ödeyememe riski) çok yüksektir.

Finansal yönetimde her kararın risk-getiri ödünleşimi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesi Finansman Politikaları ve Risk-Getiri Ödünleşimi

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 11Soru →

Bir işletme, alıcılarına "4/20, net 80" kredi şartıyla mal satışı yapmaktadır. Erken ödeme iskontosundan yararlanmayıp borcunu vade sonunda (80. günde) ödemeyi tercih eden bir alıcının, vazgeçtiği bu iskonto nedeniyle katlandığı ticari kredinin yıllık maliyetini hesaplaması gerekmektedir.

Bir yıl 360 gün olarak kabul edildiğine göre, alıcının katlandığı ticari kredinin yıllık maliyet oranı aşağıdakilerden hangisidir?

18,75

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25

Cevap

Doğru cevap %25'tir.

Ticari kredi maliyeti hesaplanırken, erken ödeme iskontosundan vazgeçmenin getirdiği efektif maliyet yıllıklandırılır. Doğru hesaplama yöntemi şu şekildedir:

\text{Maliyet} = \frac{\text{İskonto Oranı}}{1 - \text{İskonto Oranı}} \times \frac{360}{\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi}}

Değerler yerine konulduğunda:

\text{Maliyet} = \frac{0,04}{1 - 0,04} \times \frac{360}{80 - 20}

\text{Maliyet} = \frac{0,04}{0,96} \times \frac{360}{60}

\text{Maliyet} = \frac{1}{24} \times 6 = 0,25

Bu durum, alıcının iskontodan faydalanmayarak elde ettiği ek 60 günlük sürenin yıllık bazda

\%25

oranında bir maliyet yarattığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

Kredi şartlarındaki değişkenleri belirleme.

İskonto Oranı

= 0,04

, Net Vade

= 80

gün, İskonto Süresi

= 20

gün.

Ticari kredi maliyeti formülünde kullanılacak parametreleri tespit etmek.

Maliyet formülünü kurma ve değerleri yerine koyma.

\text{Maliyet} = \frac{0,04}{1 - 0,04} \times \frac{360}{80 - 20}

Vazgeçilen iskontonun, iskonto edilmiş net borç tutarına oranını bulup yıllıklandırmak.

Matematiksel işlemleri tamamlama.

\text{Maliyet} = \frac{0,04}{0,96} \times \frac{360}{60} = \frac{1}{24} \times 6 = \frac{6}{24} = 0,25

Efektif yıllık ticari kredi maliyetine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Ticari Kredi Maliyeti (Erken Ödeme İskontosundan Vazgeçme Maliyeti)

Soru 12Soru →

Bir ticaret işletmesi, tedarik zincirindeki olası aksamaları ve talep dalgalanmalarını dikkate alarak optimum stok yönetimi politikası uygulamaktadır. İşletmenin perakende satışını yaptığı belirli bir ürüne ilişkin yıllık talebi $28.800$ birim olup, işletme yılda $360$ gün faaliyet göstermektedir. Tedarikçi firmanın verilen siparişi teslim etme süresi (tedarik süresi) $10$ gündür.

İşletme yönetimi, tedarik sürecinde yaşanabilecek olası gecikmeler nedeniyle stoksuz kalma maliyetine katlanmamak için, deposunda sürekli olarak $500$ birim emniyet stoku bulundurma kararı almıştır.

Buna göre işletmenin bu ürün için belirlemesi gereken 'Yeniden Sipariş Noktası' aşağıdakilerden hangisidir?

300

500

800

1.289

1.300

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.300$

Cevap

İşletmenin belirlemesi gereken Yeniden Sipariş Noktası

1.300

birimdir.

Yeniden Sipariş Noktası (ROP), siparişin verilmesi gereken anı miktar cinsinden gösteren bir kontrol düzeyidir. Formülü: ROP = (Günlük Talep

\times

Tedarik Süresi) + Emniyet Stoku şeklindedir. Soruda işletmenin yıllık talebi

28.800

ve çalışma gün sayısı

360

olarak verildiği için günlük talep

28.800 / 360 = 80

birimdir. Siparişlerin teslim süresi

10

gün olduğundan bu sürede

80 \times 10 = 800

birim ürün satılacaktır. Güvence payı olarak elde tutulan

500

birim emniyet stoku da eklendiğinde ROP =

800 + 500 = 1.300

birim olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

Günlük ortalama talebi hesapla.

28.800 / 360 = 80

birim/gün.

Tedarik süresi boyunca stoktan ne kadar ürün çıkacağını bulabilmek için bir günde tüketilen miktarın bilinmesi gerekir.

Tedarik süresi (teslimat süresi) boyunca beklenen talebi hesapla.

80 \text{ birim/g\u00fcn} \times 10 \text{ g\u00fcn} = 800

birim.

Yeni sipariş verilip depoya ulaşana kadar geçen sürede satılacak/tüketilecek ürün miktarını belirlemek içindir.

Yeniden Sipariş Noktasını (ROP) bulmak için beklenen talebe emniyet stokunu ekle.

800 + 500 = 1.300

birim.

İşletme olası dalgalanmalara karşı

500

birim ek stok tuttuğundan, stok seviyesi

1.300

'e düştüğünde sipariş verilmelidir ki sipariş geldiğinde elde tam

500

birim emniyet stoku kalmış olsun.

Anahtar Kavram

Yeniden Sipariş Noktası (ROP) ve Emniyet Stoku İlişkisi

Soru 13Soru →

Mevsimsel talep dalgalanmalarına bağlı olarak üretim hacminde periyodik değişimler yaşayan Delta A.Ş.'nin varlık ve kaynak yapısı incelendiğinde şu durum tespit edilmiştir:

İşletme, dönemsel olarak ortaya çıkan geçici dönen varlıklarının tamamı ile üretim kapasitesinin gerektirdiği sürekli dönen varlıklarının önemli bir bölümünü ticari krediler ve kısa vadeli banka kredileri gibi kısa vadeli yabancı kaynaklarla finanse etmektedir. Duran varlıklar ile sürekli dönen varlıkların geriye kalan küçük bir kısmı ise uzun vadeli yabancı kaynaklar ve özkaynaklar kullanılarak karşılanmaktadır.

Bu bulgulara göre, Delta A.Ş.'nin uyguladığı çalışma sermayesi finansman politikası ve bu politikanın olası finansal sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşletme dengeli (vade uyumlu) finansman politikasını seçmiştir; geçici dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynakların eşleştirilmesi, varlık ve kaynak vadelerinin tam olarak örtüştüğünü gösterir.

İşletme atılgan (agresif) finansman politikasını uygulamaktadır; ancak kısa vadeli yabancı kaynak kullanımının artması işletmenin net çalışma sermayesini büyüterek finansal riski en aza indirir.

İşletme atılgan (agresif) finansman politikasını uygulamaktadır; bu strateji net çalışma sermayesini azaltarak likidite riskini artırırken, nispeten düşük maliyetli kısa vadeli kaynak kullanımı nedeniyle beklenen karlılığı yükseltir.

İşletme ihtiyatlı (muhafazakâr) finansman politikasını benimsemiştir; bu sayede kısa vadeli borç geri ödeme baskısı ortadan kalkmış ve işletmenin karlılık düzeyi maksimize edilmiştir.

İşletme atılgan (agresif) finansman politikasını uygulamaktadır; bu tercih işletmenin sabit üretim ve faaliyet giderlerini artıracağından faaliyet kaldıracı derecesinin (DOL) yükselmesine neden olur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme atılgan (agresif) finansman politikasını uygulamaktadır; bu strateji net çalışma sermayesini azaltarak likidite riskini artırırken, nispeten düşük maliyetli kısa vadeli kaynak kullanımı nedeniyle beklenen karlılığı yükseltir.

Cevap

İşletmenin uyguladığı strateji atılgan (agresif) finansman politikasıdır; bu strateji net çalışma sermayesini azaltıp likidite riskini yükseltirken, düşük maliyetli kaynak kullanımıyla karlılığı artırır.

Doğru seçenekte belirtildiği gibi, işletmenin geçici dönen varlıklarının tamamını ve sürekli dönen varlıklarının bir kısmını kısa vadeli yabancı kaynaklarla finanse etmesi atılgan (agresif) finansman politikasının temel özelliğidir. Bu politika, kısa vadeli faizlerin genellikle uzun vadeli faizlerden düşük olması sebebiyle beklenen karlılığı artırır. Ancak, kısa vadeli borçların miktarının artması, dönen varlıklar ile kısa vadeli borçlar arasındaki fark olan net çalışma sermayesini daraltır ve borçların ödenememe (likidite) riskini önemli ölçüde yükseltir.

Adım Adım Çözüm

Varlık ve kaynak eşleşmesini analiz etme

Geçici dönen varlıkların tamamı ve sürekli dönen varlıkların bir kısmı kısa vadeli yabancı kaynaklarla finanse edilmektedir.

Uygulanan finansman politikasının türünü belirlemek için varlıkların hangi kaynaklarla karşılandığının tespiti şarttır.

Finansman politikasını tanımlama

Belirlenen bu eşleşme yapısı, literatürde 'Atılgan (Agresif) Finansman Politikası' olarak adlandırılır.

Dengeli politikada tam eşleşme aranırken, agresif politikada kısa vadeli kaynakların kullanım alanı sürekli dönen varlıklara ve hatta duran varlıklara doğru genişler.

Politikanın risk ve getiri üzerindeki etkisini değerlendirme

Kısa vadeli yabancı kaynak oranının artması, net çalışma sermayesini daraltıp likidite (ödeme) riskini artırır; ancak bu kaynakların maliyeti daha düşük olduğundan karlılık olumlu etkilenir.

Finansal yönetimde risk ve getiri doğru orantılıdır; yüksek risk üstlenmek, daha yüksek karlılık beklentisini beraberinde getirir.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesi Finansman Politikaları ve Risk-Getiri İlişkisi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 14Soru →

İşletmelerin finansal yönetim kararlarında, ödeme aczine düşme riski ile atıl fonların yaratacağı fırsat maliyeti arasında hassas bir denge (ödünleşim) kurulması gerekmektedir. Bu bağlamda nakit yönetim modelleri, çalışma sermayesi stratejileri ve nakit bulundurma güdüleri birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Nakit giriş ve çıkışlarının kesin olarak öngörülemediği ve rastgele (stokastik) dalgalanmalar gösterdiği durumlarda, sabit öngörü varsayımına dayanan Baumol modeli yerine, alt ve üst kontrol sınırları belirleyen Miller-Orr modelinin kullanılması daha uygundur.

Nakit dönüşüm döngüsünü iyileştirmek isteyen bir finans yöneticisi; müşteri memnuniyetini artırmak için ticari alacakların tahsilat süresini uzatmalı, tedarikçi ilişkilerini korumak için ise borç ödeme süresini kısaltmalıdır.

İşletmenin günlük olağan faaliyetlerini ve rutin ödemelerini aksatmadan gerçekleştirebilmek amacıyla elinde tuttuğu fonlar, literatürde spekülatif güdüyle bulundurulan nakit olarak adlandırılır.

Likidite ile kârlılık arasındaki ödünleşim kuralına göre; işletmenin kasasında tuttuğu nakit seviyesi arttıkça likidite riski artış gösterir ve buna bağlı olarak kârlılık oranı da maksimize olur.

Baumol modeline göre optimum nakit bakiyesi hesaplanırken, pazarlanabilir menkul kıymetleri nakde çevirme (işlem) maliyeti arttığında, işletmenin hedeflemesi gereken optimum nakit miktarı azalır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakit giriş ve çıkışlarının kesin olarak öngörülemediği ve rastgele (stokastik) dalgalanmalar gösterdiği durumlarda, sabit öngörü varsayımına dayanan Baumol modeli yerine, alt ve üst kontrol sınırları belirleyen Miller-Orr modelinin kullanılması daha uygundur.

Cevap

Nakit akışlarının belirsiz olduğu (stokastik) durumlarda, tam kesinlik varsayan Baumol modeli yerine alt ve üst sınırlar kullanan Miller-Orr modelinin tercih edilmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.

Baumol modeli, nakit giriş ve çıkışlarının kesin olarak bilindiği ve sabit oranlı olduğu varsayımına dayanır. Ancak gerçek hayatta nakit akışları genellikle rastgele (stokastik) dalgalanmalar gösterir. Bu belirsizliği hesaba katan Miller-Orr modeli, nakit bakiyesinin alt (L) ve üst (H) sınırlar arasında dalgalanmasına izin vererek daha gerçekçi bir çözüm sunar. Bu nedenle doğru olan ifade budur.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki ifadelerin nakit yönetim modelleri ve temel finansal ilkelerle uyumunu değerlendirin.

Sadece nakit modellerinin özelliklerini doğru kıyaslayan seçeneğin bilimsel olarak geçerli olduğu tespit edilir.

Nakit yönetimi, modellerin varsayımlarını (kesinlik vs. belirsizlik) ve risk-getiri ödünleşimini doğru uygulamayı gerektirir.

Anahtar Kavram

Nakit ve Pazarlanabilir Menkul Kıymet Yönetimi

Soru 15Soru →

Lodos Tüketim Malları A.Ş.'nin $2025$ yılı faaliyet sonuçlarına ve ortalama bilanço değerlerine ilişkin veriler aşağıdaki tablolarda özetlenmiştir:

Gelir Tablosu ve Ek Veriler	Tutar (TL)
Yıllık Net Kredili Satışlar	$14.400.000$
Satışların Maliyeti	$10.800.000$
Yıllık Kredili Alışlar	$9.000.000$

Ortalama Bilanço Kalemleri	Tutar (TL)
Ticari Alacaklar	$1.800.000$
Stoklar	$2.400.000$
Ticari Borçlar	$1.500.000$

(İşlemlerde bir yıl $360$ gün olarak kabul edilecektir.)

Buna göre, Lodos Tüketim Malları A.Ş.'nin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür?

125

185

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 65

Cevap

İşletmenin nakit döngüsü 65 gündür.

Nakit döngüsü; alacak tahsil süresi ile stokta kalma süresinin toplamından, ticari borçların ödeme süresinin çıkarılmasıyla bulunur. Verilen tablolara göre oranlar hesaplandığında; alacak tahsil süresi

45

gün (

360 / (14.400.000/1.800.000)

), stokta kalma süresi

80

gün (

360 / (10.800.000/2.400.000)

) ve ticari borç ödeme süresi

60

gün (

360 / (9.000.000/1.500.000)

) olarak tespit edilir. Bu formül uygulandığında nakit döngüsü

45 + 80 - 60 = 65

gün olarak hesaplanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Alacak Tahsil Süresinin (ATS) hesaplanması.

Alacak Devir Hızı = 14.400.000 / 1.800.000 = 8. ATS = 360 / 8 = 45 gün.

Nakit döngüsünün ilk bileşeni olan alacakların ortalama kaç günde tahsil edildiğini bulmak için net kredili satışlar ortalama ticari alacaklara bölünerek devir hızı bulunur, ardından 360 güne oranlanır.

Stokta Kalma Süresinin (SKS) hesaplanması.

Stok Devir Hızı = 10.800.000 / 2.400.000 = 4,5. SKS = 360 / 4,5 = 80 gün.

Nakit döngüsünün ikinci bileşeni olan stokların ortalama kaç günde satıldığını bulmak için satışların maliyeti ortalama stoklara bölünür, ardından 360 güne oranlanır.

Ticari Borç Ödeme Süresinin (BÖS) hesaplanması.

Borç Devir Hızı = 9.000.000 / 1.500.000 = 6. BÖS = 360 / 6 = 60 gün.

Nakit döngüsünden düşülecek olan borçların ortalama ödenme süresini bulmak için kredili alışlar ortalama ticari borçlara bölünür, ardından 360 güne oranlanır.

Nakit Döngüsünün hesaplanması.

Nakit Döngüsü = 45 + 80 - 60 = 65 gün.

Nakit döngüsü formülü (ATS + SKS - BÖS) kullanılarak nihai sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü ve Çalışma Sermayesi İhtiyacının Belirlenmesi

Soru 16Soru →

Doğu Akdeniz Tekstil A.Ş. yöneticileri, işletmenin çalışma sermayesi ihtiyacını optimize etmek amacıyla bir durum değerlendirmesi yapmaktadır. Şirketin ilgili yıla ait temel finansal verileri şu şekildedir:

- Net Satışlar: $14.400.000$ TL
- Satışların Maliyeti: $10.800.000$ TL
- Ortalama Ticari Alacaklar: $1.600.000$ TL
- Ortalama Stoklar: $1.800.000$ TL
- Ortalama Ticari Borçlar: $1.200.000$ TL

(Not: Bir yıl $360$ gün olarak ve kredili alışların satışların maliyetine eşit olduğu varsayılacaktır.)

Bu verilere göre, şirketin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür?

100

140

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60

Cevap

Şirketin nakit döngüsü

60

gündür.

Nakit döngüsü; stokta kalma süresi ile alacakların tahsil süresinin toplamından (faaliyet döngüsü), ticari borçların ödeme süresinin çıkarılmasıyla bulunur. Sorudaki verilere göre stok devir hızı

10.8M / 1.8M = 6

, stok süresi

360/6=60

gündür. Alacak devir hızı

14.4M / 1.6M = 9

, alacak süresi

360/9=40

gündür. Borç devir hızı

10.8M / 1.2M = 9

, borç ödeme süresi

360/9=40

gündür. Sonuç olarak Nakit Döngüsü =

60 + 40 - 40 = 60

gün olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

Alacakların tahsil süresini hesapla.

Alacak Devir Hızı =

14.400.000 / 1.600.000 = 9

. Tahsil Süresi =

360 / 9 = 40

gün.

Alacakların yılda kaç kez nakde dönüştüğünü ve bunun gün cinsinden karşılığını bulmak için gereklidir.

Stokta kalma süresini hesapla.

Stok Devir Hızı =

10.800.000 / 1.800.000 = 6

. Stokta Kalma Süresi =

360 / 6 = 60

gün.

Alınan malların satılana kadar depoda ne kadar süre beklediğini ölçmek için gereklidir.

Ticari borçların ödeme süresini hesapla.

Borç Devir Hızı =

10.800.000 / 1.200.000 = 9

. Borç Ödeme Süresi =

360 / 9 = 40

gün.

İşletmenin tedarikçilere olan borçlarını ortalama kaç günde ödediğini bulmak için gereklidir.

Nakit döngüsünü formüle et ve sonucu bul.

Nakit Döngüsü = Stokta Kalma Süresi + Tahsil Süresi - Borç Ödeme Süresi =

60 + 40 - 40 = 60

gün.

İşletmenin fiili nakit çıkışı ile fiili nakit girişi arasındaki zaman farkını tespit etmek için bu temel formül uygulanır.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü (Nakit Dönüşüm Süresi) Hesaplaması

Soru 17Soru →

X İşletmesi'nin mevcut durumda yıllık kredili satış tutarı $7.200.000$ TL ve alacak devir hızı $6$ 'dır. İşletme yönetimi, pazardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla kredi şartlarını esneterek alacak tahsil süresini $30$ gün uzatmayı ve bu sayede yıllık kredili satış hacmini $\%25$ artırmayı planlamaktadır. (İşlemlerde $1$ yıl $360$ gün olarak alınacaktır.)

Buna göre, yeni kredi politikasının uygulanması durumunda işletmenin ortalama ticari alacak tutarı kaç TL olacaktır?

750.000

1.050.000

1.500.000

1.800.000

2.250.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.250.000

Cevap

İşletmenin ortalama ticari alacak tutarı 2.250.000 TL olacaktır.

Ortalama ticari alacak tutarı, yıllık kredili satışların alacak devir hızına bölünmesi (veya günlük satışların ortalama tahsil süresi ile çarpılması) formülüyle bulunur. Öncelikle işletmenin mevcut tahsil süresi

360 / 6 = 60

gün olarak hesaplanır. Yeni politikayla tahsil süresi

30

gün uzayarak

90

güne (

60 + 30

) çıkacaktır. Aynı zamanda kredili satışlar

\%25

artarak

7.200.000 \times 1,25 = 9.000.000

TL seviyesine ulaşacaktır. Yeni durumda ortalama ticari alacak tutarı =

9.000.000 / (360 / 90) = 9.000.000 / 4 = 2.250.000

TL olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

Mevcut alacak tahsil süresini hesaplamak.

Mevcut süre =

360 / 6 = 60

gün.

Politika değişikliğinin uygulanabilmesi için baz alınacak mevcut sürenin bilinmesi gerekir.

Yeni alacak tahsil süresini belirlemek.

Yeni süre =

60 + 30 = 90

gün.

Kredi şartları esnetilmiş ve vade 30 gün uzatılmıştır.

Yeni yıllık kredili satış tutarını hesaplamak.

Yeni satışlar =

7.200.000 \times 1,25 = 9.000.000

TL.

Politika değişikliği sonucunda satışlar %25 artmıştır.

Yeni ortalama ticari alacak tutarını hesaplamak.

Ortalama Alacak =

(9.000.000 / 360) \times 90 = 2.250.000

TL (veya

9.000.000 / (360/90) = 2.250.000

TL).

Ortalama ticari alacaklar, günlük kredili satışların ortalama tahsil süresi ile çarpılması yoluyla bulunur.

Anahtar Kavram

Alacak Yönetiminde Kredi Politikası Değişikliklerinin Analizi

Soru 18Soru →

Hızla büyüyen bir perakende işletmesi, nakit akışlarındaki belirsizliğin yüksek olması sebebiyle nakit yönetiminde Miller-Orr modelini benimsemiştir. İşletmenin finans müdürü, hem beklenmedik ödemelere karşı hazırlıklı olmak hem de piyasadaki anlık hammadde indirimlerinden faydalanabilmek için nakit mevcudunu yüksek tutmayı tercih etmektedir. Ancak bu durum, işletmenin likidite gücünü artırırken genel kârlılık oranları üzerinde aşağı yönlü bir baskı yaratmaktadır.

Bu işletmenin nakit yönetimi uygulamaları ve karşılaştığı durumlar değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Nakit dönüşüm döngüsünü iyileştirmek ve likidite pozisyonunu güçlendirmek için ticari alacakların tahsilat sürecinin yavaşlatılması uygun bir finansal stratejidir.

İşletmenin piyasadaki anlık hammadde indirimlerinden faydalanabilmek amacıyla nakit bulundurması, spekülasyon güdüsüyle hareket edildiğinin bir göstergesidir.

Likidite seviyesinin yüksek tutulması sonucunda atıl kalan fonların yaratacağı fırsat maliyetinin artması, işletmenin kârlılığı üzerindeki baskının temel nedenidir.

Beklenmedik ödemelere karşı hazırlıklı olma amacı, nakit yönetiminde ihtiyat (tedbir) güdüsünün ön planda tutulduğunu ifade etmektedir.

Miller-Orr modelinin tercih edilmesi, işletmenin nakit giriş ve çıkışlarının günlük bazda kesin olarak öngörülebilir bir yapıda olmamasından kaynaklanmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakit dönüşüm döngüsünü iyileştirmek ve likidite pozisyonunu güçlendirmek için ticari alacakların tahsilat sürecinin yavaşlatılması uygun bir finansal stratejidir.

Cevap

Nakit dönüşüm döngüsünü iyileştirmek için alacak tahsilatının yavaşlatılması gerektiğini savunan ifade yanlıştır.

Soruda yanlış olan ifade sorulmaktadır. Nakit dönüşüm döngüsünü iyileştirmek (kısaltmak) ve likiditeyi artırmak için işletmenin ticari alacaklarını daha hızlı tahsil etmesi, stoklarını daha hızlı satması ve ticari borç ödemelerini (ticari ilişkiyi bozmadan) olabildiğince vadelendirmesi gerekir. Tahsilatın yavaşlatılması nakit döngüsünü uzatır ve likidite pozisyonunu zayıflatır.

Adım Adım Çözüm

Senaryodaki nakit yönetimi politikalarının ve güdülerin (ihtiyat, spekülasyon) doğruluğunu analiz et.

Beklenmedik durumlara karşı nakit tutmak ihtiyat, fırsatlardan yararlanmak spekülasyon güdüsüdür. Likidite ve kârlılık arasında ters yönlü bir ilişki (ödünleşme) vardır.

Nakit yönetiminin temel kavramları ile senaryonun uyumluluğunu doğrulamak için.

Miller-Orr modelinin kullanım gerekçesini değerlendir.

Miller-Orr modeli, belirsiz ve dalgalanma gösteren nakit akışları için uygundur. Senaryodaki belirsizlik vurgusu bu durumla örtüşmektedir.

Modelin teorik varsayımlarının vaka ile tutarlı olup olmadığını kontrol etmek için.

Seçeneklerde sunulan nakit dönüşüm döngüsü stratejisini değerlendir.

Alacak tahsilatının yavaşlatılması, nakit girişlerini geciktireceğinden nakit döngüsünü uzatır ve likiditeyi bozar. Bu nedenle iyileştirme için tahsilat yavaşlatılmaz, aksine hızlandırılır.

Yanlış olan ifadeyi tespit etmek için işletme sermayesi yönetimi kurallarını uygulamak.

Anahtar Kavram

Nakit Tutma Güdüleri, Likidite-Kârlılık Ödünleşmesi ve Nakit Döngüsü

Soru 19Soru →

Bir işletme, mevcut durumda tüm müşterilerine "net 30" gün vade ile satış yapmakta olup, tahsilatlarını ortalama 30 günde gerçekleştirmektedir. İşletme yönetimi, nakit girişlerini hızlandırmak amacıyla kredi şartlarını "4/10, net 40" olarak değiştirmeyi planlamaktadır.

Yapılan pazar araştırmalarına göre, yeni kredi politikasına geçilmesi durumunda müşterilerin %40'ının nakit iskontosundan yararlanarak ödemelerini 10. günde, iskontodan yararlanmayan %60'lık kesimin ise ödemelerini vade sonu olan 40. günde yapacağı öngörülmektedir. (İşlemlerde 1 yıl 360 gün olarak alınacaktır.)

Buna göre, yeni kredi politikasına geçilmesinin işletmenin ortalama tahsilat süresinde (DSO) yaratacağı değişim ve iskontodan yararlanmayan bir müşteri için bu ticari kredinin yıllıklandırılmış maliyeti aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

8 gün kısalır / %36

10 gün uzar / %50

2 gün kısalır / %50

5 gün kısalır / %37,5

2 gün kısalır / %48

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2 gün kısalır / %50

Cevap

Yeni kredi politikası sonucunda ortalama tahsilat süresi 2 gün kısalır ve iskontodan yararlanmamanın ticari kredi maliyeti %50 olur.

Yeni kredi şartlarında tahsilat süresi, iskontodan yararlananlar ve vade sonunda ödeyenlerin ağırlıklı ortalaması alınarak 28 gün olarak bulunur. Mevcut durumdaki 30 günlük süreye kıyasla tahsilat süresi 2 gün kısalmıştır. İskontodan yararlanmayan müşteri, faturanın %4'lük tutarından feragat ederek ekstra 30 gün (40-10) kazanır. Bunun yıllıklandırılmış maliyeti ilgili formül kullanılarak

\frac{4}{96} \times \frac{360}{30} = \%50

şeklinde bulunur. Bu değerlerin her ikisini de doğru veren seçenek doğru yanıttır.

Adım Adım Çözüm

Yeni ortalama tahsilat süresinin (DSO) ağırlıklı ortalama yöntemiyle hesaplanması.

Yeni DSO =

(0{}40 \times 10) + (0{}60 \times 40) = 4 + 24 = 28

gün.

Müşterilerin farklı vadelerde ödeme yapacak olması nedeniyle, genel tahsilat performansını bulmak için her vadenin müşteri yüzdesi ile çarpılarak ağırlıklı ortalaması alınmalıdır.

Eski ve yeni ortalama tahsilat sürelerinin karşılaştırılarak değişimin bulunması.

Değişim =

30 - 28 = 2

gün kısalır.

Mevcut durumdaki net 30 günlük süre ile yeni hesaplanan 28 günlük süre arasındaki fark işletmenin alacaklarını tahsil etme hızındaki artışı (süredeki kısalmayı) gösterir.

İskontodan yararlanmayan müşteriler için ticari kredinin yıllıklandırılmış maliyetinin (Basit faiz yaklaşımı ile) hesaplanması.

Maliyet =

\frac{\text{İskonto Oranı}}{1 - \text{İskonto Oranı}} \times \frac{360}{\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi}}

Maliyet =

\frac{0{}04}{1 - 0{}04} \times \frac{360}{40 - 10} = \frac{0{}04}{0{}96} \times \frac{360}{30} = \frac{1}{24} \times 12 = 0{}50

(yani

\%50

Erken ödeme iskontosunun reddedilmesi, müşteriye sağlanan fazladan vade süresi (40 - 10 = 30 gün) boyunca işletmeye ve müşteriye zımni bir faiz maliyeti yükler.

Anahtar Kavram

Kredi Politikası Analizi ve Ticari Kredi Maliyeti

Soru 20Soru →

Atlas Makine A.Ş.'nin $2025$ yılına ait bazı finansal verileri ve bütçe projeksiyonları aşağıda verilmiştir:

- Yıllık net satışlar (tamamı kredili): $18.000.000$ TL
- Satışların maliyeti: $14.400.000$ TL
- Ortalama ticari alacaklar: $2.500.000$ TL
- Ortalama stoklar: $2.400.000$ TL
- Ortalama ticari borçlar: $1.600.000$ TL
- Nakit çıkışı gerektiren yıllık toplam maliyet ve giderler: $12.600.000$ TL

İşletmenin ticari borç devir hızı hesaplanırken satışların maliyeti dikkate alınmaktadır. Bir yıl $360$ gün olarak kabul edilecektir.

Buna göre, işletmenin nakit döngüsü ve bu döngüyü finanse etmek için gereken minimum çalışma sermayesi (nakit) ihtiyacı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

70

gün ;

2.450.000

70

gün ;

3.500.000

110

gün ;

3.850.000

150

gün ;

5.250.000

58

gün ;

2.030.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $70$ gün ; $2.450.000$ TL

Cevap

Doğru seçenek, nakit döngüsünün

70

gün ve çalışma sermayesi ihtiyacının

2.450.000

TL olarak verildiği seçenektir.

İşletmenin nakit döngüsünü bulmak için stok, alacak ve borç dönüşüm süreleri hesaplanmalıdır. Stokta kalma süresi (

360 / (14.400.000 / 2.400.000) = 60

gün) ile alacak tahsil süresi (

360 / (18.000.000 / 2.500.000) = 50

gün) toplanır ve faaliyet döngüsü

110

gün bulunur. Bu süreden satıcıların sağladığı finansman olan borç ödeme süresi (

360 / (14.400.000 / 1.600.000) = 40

gün) düşüldüğünde nakit döngüsü

70

gün olarak hesaplanır. Döngünün finansmanı için gereken minimum çalışma sermayesi ise yıllık nakit çıkışı gerektiren giderlerin

360

'a bölünmesiyle bulunan günlük fon çıkışının (

12.600.000 / 360 = 35.000

TL) döngü süresi ile çarpılmasıyla (

70 \times 35.000 = 2.450.000

TL) bulunur.

Adım Adım Çözüm

Alacak devir hızını ve alacakların tahsil süresini hesapla.

ADH =

18.000.000 / 2.500.000 = 7,2

. Tahsil Süresi =

360 / 7,2 = 50

gün.

Alacakların işletmeye ne kadar sürede nakit olarak döndüğünü bulmak için.

Stok devir hızını ve stokta kalma süresini hesapla.

SDH =

14.400.000 / 2.400.000 = 6

. Stokta Kalma Süresi =

360 / 6 = 60

gün.

Stokların işletmede hammadde aşamasından satılana kadar ne kadar süre beklediğini bulmak için.

Borç devir hızını ve borçların ödenme süresini hesapla.

BDH =

14.400.000 / 1.600.000 = 9

. Ödenme Süresi =

360 / 9 = 40

gün.

Tedarikçilerin işletmeye sağladığı finansman (vade) süresini tespit etmek için.

Nakit döngüsünü formüle göre hesapla.

Nakit Döngüsü =

60 + 50 - 40 = 70

gün.

İşletmenin kendi özkaynakları veya banka kredileriyle finanse etmesi gereken net gün sayısını bulmak için.

Günlük nakit ihtiyacını bul ve nakit döngüsüyle çarparak toplam ihtiyacı hesapla.

Günlük İhtiyaç =

12.600.000 / 360 = 35.000

TL. Minimum İhtiyaç =

35.000 \times 70 = 2.450.000

TL.

Döngü boyunca işletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için kasasında veya bankasında hazır bulundurması gereken nakit miktarını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü ve Çalışma Sermayesi İhtiyacı

Sayfa 1 / 7Sonraki

Çalışma Sermayesi Yönetimi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram