Çalışma Sermayesi Yönetimi

122 soru

Soru 61Soru

Nakit ve pazarlanabilir menkul kıymet yönetiminde temel amaç, işletmenin günlük faaliyetlerini aksatmayacak yeterli likiditeyi sağlamak ve aynı zamanda atıl nakit tutmanın yaratacağı fırsat maliyetini (kârlılıktan fedakârlığı) minimize etmektir.

Buna göre, nakit yönetimini ve nakit döngüsünü optimize etmek isteyen rasyonel bir finans yöneticisinin aşağıdakilerden hangisini yapması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakit giriş ve çıkışlarının rastgele dalgalandığı durumlarda, alt ve üst kontrol sınırları ile hedef nakit bakiyesini belirleyen Miller-Orr modelini kullanması

Cevap

Doğru uygulama, nakit akışlarının rastgele dalgalandığı belirsizlik durumlarında alt ve üst kontrol sınırları belirleyerek nakit bakiyesini yöneten Miller-Orr modelinin kullanılmasıdır.
Nakit giriş ve çıkışlarının kesin olarak bilinemediği ve rastgele dalgalanmalar gösterdiği koşullarda en uygun nakit yönetimi modeli Miller-Orr modelidir. Bu model, nakit bakiyesinin önceden belirlenmiş bir alt (L) ve üst (H) sınır arasında serbestçe dalgalanmasına izin vererek, nakit yetersizliği riski ile atıl nakit tutmanın fırsat maliyeti arasındaki ödünleşimi (trade-off) en rasyonel şekilde dengeler.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki amaç ve kısıtların analizi
Yöneticinin likidite ve kârlılık arasındaki ödünleşimi (trade-off) dengeleyecek doğru bir nakit yönetimi modeli ve çalışma sermayesi politikası seçmesi gerektiği belirlenmiştir.
Sorunun bizden beklentisi olan 'doğru/rasyonel eylemi' tespit edebilmek için hedeflerin netleştirilmesi gerekir.
2
Nakit yönetimi modellerinin geçerlilik koşullarının değerlendirilmesi
Baumol modelinin kesinlik koşulları altında, Miller-Orr modelinin ise belirsizlik (dalgalanma) altında geçerli olduğu tespit edilmiştir.
Seçeneklerde yer alan model eşleştirmelerinin doğruluğunu test etmek için.
3
Nakit dönüşüm döngüsü ve nakit bulundurma güdülerinin incelenmesi
Alacak tahsilat süresini uzatmanın nakit döngüsünü uzatacağı, ihtiyat/işlem amaçlı nakdin sıfırlanamayacağı ve fon akımı ile nakit akımının farklı kavramlar olduğu görülerek çeldiriciler elenmiştir.
Yanlış nakit yönetimi stratejilerini içeren seçenekleri sistematik olarak ayıklamak için.

Anahtar Kavram

Nakit ve Pazarlanabilir Menkul Kıymet Yönetimi Stratejileri
Soru 62Soru

X perakende işletmesinin faaliyetlerinin en alt düzeyde olduğu durgun sezonda toplam dönen varlıkları 500.000 TL, kısa vadeli yabancı kaynakları ise 650.000 TL olarak gerçekleşmiştir. İşletmenin satış hacminin zirve yaptığı mevsimsel dalgalanma dönemlerinde ise artan stok ve ticari alacak ihtiyacıyla birlikte dönen varlıkları 900.000 TL'ye ulaşmıştır.

Bu bilgilere ve çalışma sermayesi kavramlarına göre, söz konusu işletmenin çalışma sermayesi yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin durgun dönemdeki net çalışma sermayesi negatiftir ve zirve döneminde ihtiyaç duyduğu geçici çalışma sermayesi tutarı 400.000 TL'dir.

Cevap

İşletmenin durgun dönemdeki net çalışma sermayesinin negatif olduğunu ve zirve döneminde ihtiyaç duyulan geçici çalışma sermayesinin 400.000 TL olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede birbirini tamamlayan iki kavramsal analiz kusursuzdur. Birincisi; Net Çalışma Sermayesi (NÇS), Toplam Dönen Varlıklar eksi Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar şeklinde bulunur. Durgun sezonda 500.000650.000=150.000500.000 - 650.000 = -150.000 TL çıktığı için işletme 'Negatif Net Çalışma Sermayesi'ne sahiptir. İkincisi; işletmenin yılın her döneminde katlanmak zorunda olduğu asgari dönen varlık stoku (500.000 TL) 'Sürekli', mevsimsel hareketlerle bu baz tutarın üzerine eklenen marjinal dalgalanma (900.000500.000=400.000900.000 - 500.000 = 400.000 TL) ise 'Geçici' çalışma sermayesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Durgun dönem verilerini kullanarak Brüt ve Net Çalışma Sermayesini hesapla.
Durgun Dönem Brüt Çalışma Sermayesi (Dönen Varlıklar) = 500.000500.000 TL. Net Çalışma Sermayesi (Dönen Varlıklar - KVYK) = 500.000650.000=150.000500.000 - 650.000 = -150.000 TL.
Brüt çalışma sermayesinin negatif olamayacağını ve net çalışma sermayesinin borç-varlık ilişkisine dayandığını tespit etmek için.
2
Durgun ve zirve dönemi verilerini karşılaştırarak Sürekli ve Geçici Çalışma Sermayesi türlerini ayrıştır.
İşletmenin asgari ihtiyaç duyduğu miktar olan 500.000500.000 TL 'Sürekli (Kalıcı) Çalışma Sermayesi'dir. Zirve döneminde oluşan ek ihtiyaç (900.000500.000=400.000900.000 - 500.000 = 400.000 TL) ise 'Geçici (Dalgalanır) Çalışma Sermayesi'dir.
Mevsimsel dalgalanmaların çalışma sermayesi yapısı üzerindeki bileşenlerini (sürekli/geçici) doğru sınıflandırmak için.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda risk politikasını değerlendir.
Net çalışma sermayesinin negatif olması (500.000<650.000500.000 < 650.000), işletmenin borç ödeme gücü açısından risk taşıdığını ve agresif bir politika izlendiğini gösterir.
Çalışma sermayesi yatırım/finansman stratejisinin muhafazakar olup olmadığını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesi Türleri (Brüt, Net, Sürekli, Geçici) ve Negatif Net Çalışma Sermayesi Durumu
Soru 63Soru

Bir imalat firmasının yıllık faaliyet döngüsü incelendiğinde, dönen varlık toplamının talebin en düşük olduğu durgun aylarda 1.200.000 TL1.200.000 \text{ TL}'ye kadar gerilediği, siparişlerin zirve yaptığı aylarda ise 2.800.000 TL2.800.000 \text{ TL}'ye ulaştığı görülmektedir. Firmanın söz konusu dönemdeki kısa vadeli yabancı kaynakları ise yıl boyunca sabit kalarak 1.500.000 TL1.500.000 \text{ TL} olarak gerçekleşmiştir.

Buna göre, firmanın çalışma sermayesi yapısı hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma, talebin en düşük olduğu aylarda 300.000 TL300.000 \text{ TL} tutarında negatif net çalışma sermayesine sahiptir.

Cevap

Firmanın faaliyetlerinin en düşük seviyede olduğu durgun aylarda dönen varlıklarının kısa vadeli borçlarını karşılayamaması nedeniyle 300.000 TL300.000 \text{ TL} tutarında negatif net çalışma sermayesine sahip olduğunu belirten ifade doğrudur.
Net çalışma sermayesi, dönen varlıklardan kısa vadeli yabancı kaynakların çıkarılmasıyla bulunur. Talebin en düşük olduğu aylarda dönen varlıklar 1.200.000 TL1.200.000 \text{ TL}, kısa vadeli yabancı kaynaklar ise yıl boyunca sabit kalarak 1.500.000 TL1.500.000 \text{ TL}'dir. 1.200.000 TL1.200.000 \text{ TL}'den 1.500.000 TL1.500.000 \text{ TL} çıkarıldığında 300.000 TL-300.000 \text{ TL} bulunur. Dönen varlıkların kısa vadeli borçları karşılayamadığı bu duruma 'Negatif Net Çalışma Sermayesi' adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Durgun ve zirve dönemlerdeki Dönen Varlık (Brüt Çalışma Sermayesi) tutarlarını belirleyin.
Durgun dönem dönen varlıkları = 1.200.000 TL1.200.000 \text{ TL}. Zirve dönemi dönen varlıkları = 2.800.000 TL2.800.000 \text{ TL}.
Çalışma sermayesi türlerini ayrıştırabilmek için öncelikle asgari ve azami faaliyet seviyelerindeki brüt varlıkları bilmek gerekir.
2
Sürekli ve geçici çalışma sermayesi bileşenlerini hesaplayın.
Sürekli (Devamlı) Çalışma Sermayesi = En düşük seviyedeki dönen varlıklar = 1.200.000 TL1.200.000 \text{ TL}. Geçici (Dalgalanan) Çalışma Sermayesi (Maksimum) = 2.800.0001.200.000=1.600.000 TL2.800.000 - 1.200.000 = 1.600.000 \text{ TL}.
İşletmenin faaliyette bulunabilmesi için sürekli tutması gereken varlıklar ile dönemsel dalgalanmalar sonucu ortaya çıkan ek ihtiyacı birbirinden ayırmak gerekir.
3
Durgun dönem için Net Çalışma Sermayesini bulun.
Net Çalışma Sermayesi = Toplam Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = 1.200.0001.500.000=300.000 TL1.200.000 - 1.500.000 = -300.000 \text{ TL}.
Durgun dönemdeki likidite durumunu (net pozisyonu) ölçmek için borçların varlıklardan düşülmesi gerekir.
4
Zirve dönemi için Net Çalışma Sermayesini kontrol edin.
Zirve Dönemi Net Çalışma Sermayesi = 2.800.0001.500.000=1.300.000 TL2.800.000 - 1.500.000 = 1.300.000 \text{ TL}.
Zirve dönemdeki net ve brüt büyüklüklerin karıştırılmaması için bu ayrımın netleştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Sürekli, Geçici, Brüt ve Net Çalışma Sermayesi Türleri
Soru 64Soru

Bir imalat işletmesinin temel bir hammaddeye ilişkin yıllık talebi 10.00010.000 birimdir. İşletmenin her bir sipariş için katlandığı sabit sipariş verme maliyeti 500 TL500 \text{ TL} ve hammadde başına yıllık elde bulundurma maliyeti ise 10 TL10 \text{ TL}'dir. İşletme yılda 250250 gün faaliyet göstermekte olup, verilen siparişlerin tedarikçiden teslim alınması 66 gün sürmektedir. Ayrıca işletme, olası tedarik gecikmelerine ve talep dalgalanmalarına karşı 100100 birim emniyet stoku bulundurma politikası uygulamaktadır.

Buna göre, işletmenin Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) ve Yeniden Sipariş Noktası (YSN) sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ESM=1.000 birim,YSN=340 birim\text{ESM} = 1.000 \text{ birim}, \text{YSN} = 340 \text{ birim}

Cevap

İşletmenin Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) 1.000 birim, Yeniden Sipariş Noktası (YSN) ise 340 birimdir.
Soruda istenen değerler temel stok yönetimi formülleriyle hesaplanır. Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM), (2×10.000×500)/10\sqrt{(2 \times 10.000 \times 500) / 10} işlemiyle 1.000 birim1.000 \text{ birim} olarak bulunur. Yeniden Sipariş Noktası (YSN) ise, tedarik süresindeki günlük tüketim (40 birim/gu¨n×6 gu¨n=240 birim40 \text{ birim/gün} \times 6 \text{ gün} = 240 \text{ birim}) ile işletmenin emniyet stokunun (100 birim100 \text{ birim}) toplamından oluşur ve 340 birim340 \text{ birim} sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülünü uygulayın: ESM=2×D×SHESM = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}}
ESM=2×10.000×50010=10.000.00010=1.000.000=1.000 birimESM = \sqrt{\frac{2 \times 10.000 \times 500}{10}} = \sqrt{\frac{10.000.000}{10}} = \sqrt{1.000.000} = 1.000 \text{ birim}
Toplam sipariş ve elde bulundurma maliyetlerini minimize eden optimum sipariş miktarını bulmak için.
2
Günlük ortalama hammadde talebini hesaplayın.
Gu¨nlu¨k Talep=Yıllık TalepC¸alıs¸ma Gu¨n Sayısı=10.000250=40 birim/gu¨n\text{Günlük Talep} = \frac{\text{Yıllık Talep}}{\text{Çalışma Gün Sayısı}} = \frac{10.000}{250} = 40 \text{ birim/gün}
Tedarik süresi (6 gün) boyunca üretimde kullanılacak hammadde miktarını tespit etmek için.
3
Yeniden Sipariş Noktasını (YSN) hesaplayın: YSN=(Gu¨nlu¨k Talep×Tedarik Su¨resi)+Emniyet StokuYSN = (\text{Günlük Talep} \times \text{Tedarik Süresi}) + \text{Emniyet Stoku}
YSN=(40×6)+100=240+100=340 birimYSN = (40 \times 6) + 100 = 240 + 100 = 340 \text{ birim}
Sipariş verildiğinde stokların tükenmemesi ve üretimde aksama olmaması için siparişin geçilmesi gereken stok seviyesini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) ve Yeniden Sipariş Noktası Hesaplamaları
Soru 65Soru

Stok yönetimi, işletmelerin üretim faaliyetlerini kesintisiz sürdürebilmesi ve stoklara bağlanan sermayenin maliyetini minimize edebilmesi açısından finansal yönetimin kritik unsurlarından biridir.

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modeli ve stok yönetimi politikaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birim stok elde bulundurma maliyetlerinin artması durumunda, işletmenin optimum sipariş miktarını büyüterek daha seyrek sipariş vermesi toplam stok maliyetlerini minimize eder.

Cevap

Birim stok elde bulundurma maliyetlerinin artması durumunda sipariş miktarının büyütülerek daha seyrek sipariş verileceğini belirten ifade yanlıştır. Elde bulundurma maliyeti arttığında stok tutmamak için daha küçük partiler halinde ve daha sık sipariş verilmelidir.
Yanlış olan ifadeyi içeren seçenekteki bilgi hatalıdır çünkü Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülünde (ESM=2DSHESM = \sqrt{\frac{2DS}{H}}), birim stok elde bulundurma maliyeti (HH) paydada yer alır. Elde bulundurma maliyeti arttığında, optimum sipariş miktarı (ESM) matematiksel olarak azalır. İşletme, artan depo ve stok tutma masraflarından kaçınmak için tek seferde daha az miktarda sipariş vermelidir. Sipariş miktarının küçülmesi ise yıllık toplam sipariş sayısının (sıklığının) artmasına neden olur. Bu nedenle sipariş miktarının büyütülerek daha seyrek sipariş verilmesi gerektiği ifadesi stok yönetimi ilkelerine terstir.

Adım Adım Çözüm

1
İşletmelerde stok politikaları ve stok tutma maliyetleri arasındaki matematiksel ilişkinin analizi
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü ESM=2DSHESM = \sqrt{\frac{2DS}{H}} olarak ifade edilir. Formülde HH (elde bulundurma maliyeti) paydada yer alır.
Değişkenlerin yönü ve birbiriyle olan bağlantısının kurulması için formül yapısı incelenmelidir.
2
Birim elde bulundurma maliyetindeki artışın ESM üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Paydada yer alan elde bulundurma maliyetinin (HH) artması, formülün sonucunu küçülteceğinden ESM değerinin (optimum sipariş miktarının) azalmasına neden olur.
Maliyet optimizasyonu için depolama masrafları arttığında elde daha az stok bulundurulması gerektiği mantığının kanıtlanması.
3
Sipariş miktarındaki küçülmenin sipariş sıklığına etkisinin değerlendirilmesi
Yıllık talep (DD) sabitken işletmenin daha küçük partilerle sipariş vermesi, yıl içinde tedarikçiye daha fazla sayıda (daha sık) sipariş verilmesini gerektirir.
Yanlış olan seçenekteki 'daha seyrek sipariş verilir' argümanının neden hatalı olduğunun ortaya konulması.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Maliyet İlişkileri ve Çalışma Sermayesi Politikaları
Soru 66Soru

Zeta Ticaret A.Ş., hammadde tedarik ettiği firmasından "4/10, net 100" ödeme koşuluyla vadeli alım yapmaktadır.

Buna göre, Zeta Ticaret A.Ş.'nin nakit iskontosundan (erken ödeme indiriminden) faydalanmayarak borcunu vadenin sonunda (100. günde) ödemesi durumunda katlanacağı yıllık zımni (örtük) finansman maliyeti yaklaşık olarak yüzde kaçtır? (Bir yıl 360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16,67

Cevap

Doğru yanıt, yıllık zımni maliyetin formüle uygun olarak hesaplandığı 16,67 değeridir.
Doğru yanıt, işletmenin erken ödeme iskontosundan vazgeçerek elde ettiği 90 günlük ek sürenin (100 - 10) yıllık maliyetini gösteren 16,67'dir. '4/10, net 100' koşulunda, faturanın %4'lük kısmı kadar iskonto fırsatı kaybedilir ve gerçekte faturanın %96'sı üzerinden bir finansman sağlanmış olur. Bu kredi tutarı yılda 4 kez (360 / 90) yenilenir; dolayısıyla (0,04/0,96)×4=1/6%16,67 (0,04 / 0,96) \times 4 = 1/6 \approx \%16,67 oranına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen kredi koşulundaki değişkenleri belirle.
İskonto oranı (dd) = %4 (0,04), İskonto süresi (tt) = 10 gün, Toplam vade (NN) = 100 gün.
Zımni maliyet formülünde kullanılacak girdilerin doğru tespit edilmesi gerekir.
2
Ticari kredi yıllık zımni maliyet formülünü yaz ve değişkenleri yerine koy.
Maliyet=(d1d)×(360Nt)(0,0410,04)×(36010010)Maliyet = \left( \frac{d}{1 - d} \right) \times \left( \frac{360}{N - t} \right) \Rightarrow \left( \frac{0,04}{1 - 0,04} \right) \times \left( \frac{360}{100 - 10} \right)
Maliyet, kaybedilen iskontonun net ödenen anaparaya oranı ile yıl içindeki devir hızının çarpımıyla bulunur.
3
Kesir içi çıkarma işlemlerini tamamla ve oranları sadeleştir.
(0,040,96)×(36090)\left( \frac{0,04}{0,96} \right) \times \left( \frac{360}{90} \right)
Net iskonto yükü ile net kredi kullanım süresini (vade farkını) hesaplamak içindir.
4
Çarpma işlemini gerçekleştirerek nihai yüzdeyi bul.
124×4=424=160,1667\frac{1}{24} \times 4 = \frac{4}{24} = \frac{1}{6} \approx 0,1667 (Yani %16,67)
İşletmenin erken ödememesi durumunda katlandığı yıllıklandırılmış net maliyet oranına ulaşmak içindir.

Anahtar Kavram

Ticari Kredi Maliyeti (Zımni/Örtük Finansman Maliyeti)
Soru 67Soru

Üretim sektöründe faaliyet gösteren Kuzey Yalıtım Sistemleri A.Ş.'nin 20242024 yılı mali tablolarından alınan bazı verileri aşağıdaki gibidir:

KalemTutar (TL)
Net Kredili Satışlar12.000.00012.000.000
Satışların Maliyeti8.000.0008.000.000
Ortalama Ticari Alacaklar1.500.0001.500.000
Ortalama Stoklar1.000.0001.000.000
Ortalama Ticari Borçlar800.000800.000

(Not: Bir yıldaki gün sayısı 360360 olarak kabul edilecek olup, tüm alışların kredili olduğu varsayılacaktır.)

Buna göre, işletmenin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5454

Cevap

İşletmenin nakit döngüsü 5454 gündür.
Nakit döngüsü hesaplanırken üç temel süre dikkate alınır. Stokta Kalma Süresi (SKS), 360/(8.000.000/1.000.000)=45360 / (8.000.000 / 1.000.000) = 45 gündür. Alacakların Tahsil Süresi (ATS), 360/(12.000.000/1.500.000)=45360 / (12.000.000 / 1.500.000) = 45 gündür. Borçların Ödenme Süresi (BÖS), 360/(8.000.000/800.000)=36360 / (8.000.000 / 800.000) = 36 gündür. İşletmenin nakde bağlı kaldığı süre; SKS+ATSBO¨SSKS + ATS - BÖS formülüyle 45+4536=5445 + 45 - 36 = 54 gün olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Stokta Kalma Süresini (SKS) hesapla.
Stok Devir Hızı = 8.000.000/1.000.000=88.000.000 / 1.000.000 = 8. SKS = 360/8=45360 / 8 = 45 gün.
Stokların nakde dönüşüm sürecindeki ilk aşama olan depoda bekleme süresini bulmak için Satışların Maliyeti ortalama stoklara bölünerek devir hızı bulunur, ardından 360 güne oranlanır.
2
Alacakların Tahsil Süresini (ATS) hesapla.
Alacak Devir Hızı = 12.000.000/1.500.000=812.000.000 / 1.500.000 = 8. ATS = 360/8=45360 / 8 = 45 gün.
Satışların ne kadar sürede tahsil edildiğini bulmak için Net Kredili Satışlar ortalama ticari alacaklara bölünür ve 360 güne oranlanır.
3
Borçların Ödenme Süresini (BÖS) hesapla.
Borç Devir Hızı = 8.000.000/800.000=108.000.000 / 800.000 = 10. BÖS = 360/10=36360 / 10 = 36 gün.
Tedarikçilere yapılan ödemelerin ne kadar geciktirildiğini (finansman süresini) bulmak için Satışların Maliyeti (alışların yaklaşık değeri olarak) ortalama ticari borçlara bölünür ve 360 güne oranlanır.
4
Nakit Döngüsünü formüle göre hesapla.
Nakit Döngüsü = 45+4536=5445 + 45 - 36 = 54 gün.
Nakit döngüsü, faaliyet döngüsünden (SKS + ATS) borç ödeme süresinin (BÖS) çıkarılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü = Stokta Kalma Süresi + Alacakların Tahsil Süresi - Borçların Ödenme Süresi
Soru 68Soru

Marmara Perakende A.Ş., likidite durumunu iyileştirmek amacıyla nakit döngüsünü (nakit dönüşüm süresini) 4545 güne indirmeyi hedeflemektedir. İşletmenin mevcut durumda stok devir hızı 66 ve alacak devir hızı 1212'dir.

Buna göre, işletmenin belirlediği nakit döngüsü hedefine ulaşabilmesi için ticari borç devir hızı kaç olmalıdır? (Bir yıl 360360 gün olarak alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88

Cevap

İşletmenin hedeflediği duruma ulaşması için ticari borç devir hızının 88 olması gerekmektedir.
Nakit döngüsü, stokta kalma süresi ile alacak tahsil süresinin toplamından ticari borç ödeme süresinin çıkarılmasıyla bulunur. İşletmenin stokta kalma süresi 360/6=60360 / 6 = 60 gün, alacak tahsil süresi ise 360/12=30360 / 12 = 30 gündür. Faaliyet döngüsü (toplam süre) 9090 gün (60+3060+30) olarak hesaplanır. Hedeflenen nakit döngüsü 4545 gün olduğuna göre, formül (45=90Borc¸ O¨deme Su¨resi45 = 90 - \text{Borç Ödeme Süresi}) gereği ticari borç ödeme süresinin de 4545 gün olması gerekmektedir. İstenen değer ticari borç devir hızı olduğundan, bir yıldaki gün sayısının ödeme süresine bölünmesi (360/45360 / 45) işlemiyle sonuca (88) ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Stokta kalma süresinin hesaplanması
360/6=60360 / 6 = 60 gün
Nakit döngüsü formülünde kullanabilmek için stok devir hızının gün cinsinden ifade edilmesi gerekir.
2
Alacak tahsil süresinin hesaplanması
360/12=30360 / 12 = 30 gün
Alacak devir hızının nakit döngüsü analizine dahil edilebilmesi için süreye çevrilmesi şarttır.
3
Nakit döngüsü formülü kullanılarak ticari borç ödeme süresinin (TBÖS) bulunması
45=60+30TBO¨S    TBO¨S=4545 = 60 + 30 - \text{TBÖS} \implies \text{TBÖS} = 45 gün
Hedeflenen nakit döngüsüne (4545 gün) ulaşmak için tedarikçilere yapılacak ödemelerin ortalama vadesi belirlenmelidir.
4
Ticari borç ödeme süresinin devir hızına dönüştürülmesi
360/45=8360 / 45 = 8
Soru bizden süre (gün) değil, ticari borç devir hızı (oran) değerini istemektedir.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü, Faaliyet Döngüsü ve Devir Hızları Arasındaki İlişki
Soru 69Soru

Ülke genelinde faaliyet gösteren bir lojistik firmasının hazine yöneticisi, şirketin likidite pozisyonunu güçlendirmek için yeni bir eylem planı kurgulamaktadır. Firmanın günlük tahsilat ve ödeme işlemleri, yapılan uzun vadeli sözleşmeler sayesinde dalgalanmadan uzak ve yüksek oranda planlanabilir bir seyir izlemektedir. Yönetici, elde tutulan nakit mevcudunun fırsat maliyetini minimize etmeyi ve aynı zamanda menkul kıymet alım-satım işlemlerinde karşılaşılan komisyon giderlerini optimize etmeyi amaçlamaktadır.

Bu veriler doğrultusunda, hazine yöneticisinin nakit yönetimi politikaları kapsamında uygulayacağı stratejilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakit akışlarının planlanabilir olması sebebiyle Baumol modelini kullanarak optimum işlem hacmini belirlemeli ve tahsilat süreçlerindeki şamandırayı (float) işletme lehine çevirmek için kilitli kutu (lock-box) sisteminden yararlanmalıdır.

Cevap

Hazine yöneticisi, nakit akışlarının planlanabilir doğası gereği Baumol modelini tercih etmeli ve nakit akışını hızlandırmak için kilitli kutu sistemini uygulamalıdır.
Verilen senaryoda nakit akışları yüksek oranda planlanabilir (düzenli) olduğu için, işlem ve fırsat maliyetlerini dengeleyen en uygun yaklaşım Baumol modelidir. Ayrıca, kilitli kutu (lock-box) sistemi postada geçen süreyi ve banka işlem süresini kısaltarak tahsilat şamandırasını (float) işletme lehine çevirir, böylece likidite pozisyonu güçlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Nakit akış özelliklerinin tespit edilmesi
Nakit hareketlerinin dalgalanmadan uzak ve planlanabilir olduğu anlaşılmıştır.
Uygun nakit yönetimi modelinin seçilebilmesi için nakit akışlarının karakteristiği (düzenli mi, stokastik mi olduğu) belirlenmelidir.
2
Model seçimi yapılması
Öngörülebilir nakit akışları için Baumol modeli seçilmelidir.
Baumol modeli nakit ihtiyacının sabit ve bilinebilir olduğu varsayımına dayanırken, Miller-Orr modeli belirsizlik (stokastik akış) durumlarında kullanılır.
3
Nakit döngüsünü iyileştirecek aksiyonların belirlenmesi
Tahsilat şamandırasını kısaltan kilitli kutu (lock-box) sistemi stratejiye eklenmiştir.
Fırsat maliyetlerini düşürmek için tahsilatların hızlandırılması ve nakit girişlerinin anında kullanılabilir hale getirilmesi gereklidir.

Anahtar Kavram

Baumol Modeli ve Nakit Döngüsü Optimizasyonu
Soru 70Soru

Dayanıklı tüketim malları sektöründe faaliyet gösteren bir işletme, müşterilerine "2/102/10, net 4040" ödeme koşuluyla kredili satış yapmaktadır. İşletmenin yıllık kredili satış tutarı 18.000.00018.000.000 TL'dir.

İşletmenin tahsilat kayıtları incelendiğinde müşterilerin;
- %30\%30'unun nakit iskontosundan yararlanarak 1010. günde,
- %50\%50'sinin net vade olan 4040. günde,
- Kalan %20\%20'sinin ise gecikmeli olarak 5555. günde

ödemelerini gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. (11 yıl 360360 gün olarak kabul edilecektir.)

Buna göre, işletmenin ortalama tahsil süresi ve bilançosunda yer alması beklenen ortalama ticari alacak bakiyesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3434 gün ; 1.700.0001.700.000 TL

Cevap

İşletmenin ortalama tahsil süresi 34 gün, ortalama ticari alacak bakiyesi ise 1.700.000 TL'dir.
Doğru seçenekte verilen değerler, müşterilerin ödeme alışkanlıkları üzerinden hesaplanan 34 günlük ağırlıklı tahsil süresini ve günlük 50.000 TL kredili satış üzerinden oluşan 1.700.000 TL'lik ticari alacak yatırımını doğru biçimde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ortalama tahsil süresini (DSO) ağırlıklı ortalama yöntemiyle hesaplama
(0,30×10)+(0,50×40)+(0,20×55)=3+20+11=34(0,30 \times 10) + (0,50 \times 40) + (0,20 \times 55) = 3 + 20 + 11 = 34 gün
İşletmenin alacaklarının ortalama kaç günde nakde dönüştüğünü bulmak için, müşterilerin ödeme süreleri kendi yüzdelik ağırlıkları ile çarpılmalıdır.
2
Günlük ortalama kredili satış tutarını bulma
18.000.000/360=50.00018.000.000 / 360 = 50.000 TL/gün
Ortalama ticari alacak bakiyesini hesaplayabilmek için öncelikle bir güne düşen satış tutarının belirlenmesi gerekir.
3
Ortalama ticari alacak bakiyesini hesaplama
50.000×34=1.700.00050.000 \times 34 = 1.700.000 TL
Ticari alacaklar, işletmenin günlük satışlarının ortalama tahsil süresi boyunca birikmesiyle oluştuğu için iki değer birbiriyle çarpılır.

Anahtar Kavram

Alacak Yönetimi, Ortalama Tahsil Süresi (DSO) ve Ortalama Ticari Alacak Bakiyesi Hesaplamaları
Soru 71Soru

Bir tekstil firması, sezonluk sipariş artışlarından kaynaklanan geçici dönen varlık ihtiyacının tamamını ve üretim faaliyetlerinin aksamaması için elinde bulundurması gereken sürekli dönen varlıklarının belirli bir kısmını kısa vadeli yabancı kaynaklarla karşılamaktadır. İşletmenin duran varlıkları ve geriye kalan sürekli dönen varlıkları ise devamlı sermaye (uzun vadeli borç ve özkaynak) ile finanse edilmektedir.

Buna göre, işletmenin tercih ettiği çalışma sermayesi finansman yaklaşımı ve bu yaklaşımın doğuracağı sonuç aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Atılgan (agresif) bir finansman stratejisi uygulanmaktadır; bu durum işletmenin likidite riskini artırırken beklenen karlılık oranını da yükseltir.

Cevap

İşletme, sürekli dönen varlıklarının bir kısmını kısa vadeli yabancı kaynaklarla finanse ettiği için atılgan (agresif) bir strateji izlemektedir. Bu strateji likidite riskini artırmakla birlikte, beklenen karlılığı yükseltir.
Doğru yanıt, işletmenin atılgan (agresif) bir finansman stratejisi izlediğini ve bu durumun risk-karlılık düzeyini artırdığını belirten ifadedir. Atılgan finansman politikasında, geçici dönen varlıkların tamamı ile sürekli dönen varlıkların (ve bazen duran varlıkların) bir kısmı kısa vadeli yabancı kaynaklarla finanse edilir. Kısa vadeli kaynakların maliyetinin uzun vadeli kaynaklara göre genellikle daha düşük olması toplam finansman giderlerini azaltarak karlılığı artırır. Ancak, kısa sürede geri ödenmesi gereken borç miktarının yüksek olması, işletmenin net işletme sermayesini daraltır ve likidite (ödeme güçlüğü) riskini önemli ölçüde yükseltir.

Adım Adım Çözüm

1
İşletmenin varlıklarının hangi kaynaklarla finanse edildiğini belirlemek
Geçici dönen varlıkların tamamı ve sürekli dönen varlıkların bir kısmı kısa vadeli yabancı kaynaklarla (KVYK) finanse edilmektedir.
Finansman stratejisini doğru tanımlayabilmek için varlık-kaynak eşleşmesine bakılmalıdır.
2
Belirlenen eşleşmeyi teorik stratejilerle karşılaştırmak
Sürekli dönen varlıkların finansmanında KVYK kullanılması, stratejinin 'Atılgan (Agresif)' olduğunu gösterir.
Uyumlu stratejide KVYK sadece geçici dönen varlıklar için kullanılır. İhtiyatlı stratejide ise geçici dönen varlıkların bile bir kısmı uzun vadeli fonlanır.
3
Atılgan stratejinin risk ve getiri üzerindeki etkisini değerlendirmek
Kısa vadeli fonların maliyeti uzun vadeli fonlara göre daha düşük olduğundan karlılık artar; ancak borçların vadesinin çok kısa olması ödeme güçlüğü (likidite) riskini yükseltir.
Çalışma sermayesi yönetiminde risk ve getiri arasında her zaman doğru orantılı bir ödünleşme (trade-off) vardır.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesine Yatırım ve Finansman Politikaları: Atılgan, İhtiyatlı ve Uyumlu Finansman Stratejileri ile Risk-Getiri İlişkisi
Soru 72Soru

Kapsamlı bir pazar araştırması yapan bir üretim işletmesinin finans müdürü, önümüzdeki üç aylık dönemde ana hammadde fiyatlarında kısa süreli ve ani bir düşüş yaşanacağını öngörmektedir. İşletme, bu olası fiyat düşüşünden yararlanarak düşük maliyetli hammadde stoklayabilmek ve maliyet avantajı sağlamak amacıyla bankadaki vadesiz mevduat hesaplarında normal operasyonları için gerekenden daha yüksek tutarda nakit bulundurma kararı almıştır.

Buna göre işletmenin bu nakit bulundurma kararı, nakit yönetimi kapsamında aşağıdaki güdülerden hangisi ile doğrudan açıklanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spekülasyon güdüsü

Cevap

İşletmenin hammadde fiyatlarındaki düşüş fırsatını değerlendirmek için nakit tutması spekülasyon güdüsüdür.
İşletmelerin normal faaliyetleri dışında, piyasadaki olası fiyat dalgalanmalarından kar elde etmek, ucuz hammadde fırsatlarını değerlendirmek veya rakiplerin zayıf anlarında stratejik satın almalar yapmak için fazladan nakit bulundurması finans literatüründe 'spekülasyon güdüsü' olarak adlandırılır. Senaryodaki finans müdürü de tam olarak bu amaçla nakit rezervi ayırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel amacı tespit etme.
İşletmenin nakit tutma amacı, olası bir fiyat düşüşünden faydalanarak maliyet avantajı sağlamaktır (fırsat değerlendirme).
Nakit bulundurma nedenini belirlemek, Keynes'in üç temel güdüsünden (işlem, ihtiyat, spekülasyon) hangisinin geçerli olduğunu saptamak için gereklidir.
2
Belirlenen amacı teorik kavramlarla eşleştirme.
Piyasadaki olumlu dalgalanmalardan (fırsatlardan) kar veya avantaj elde etme amacı 'spekülasyon güdüsü' ile birebir örtüşmektedir.
Kavramsal tanımın senaryoya doğru şekilde uygulanması sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

Nakit Bulundurma Güdüleri (Keynesyen Yaklaşım)
Soru 73Soru

Güneş Elektronik A.Ş. çalışma sermayesi yönetimini optimize etmek amacıyla finansal verilerini analiz etmektedir. İşletmenin yıllık satışlarının maliyeti 36.000.00036.000.000 TL, kredili satış tutarı ise 72.000.00072.000.000 TL'dir. İşletmenin ortalama stok tutarı 4.000.0004.000.000 TL ve ortalama ticari alacakları 9.000.0009.000.000 TL'dir.

İşletmenin dönem içindeki net alışlarının, satışların maliyetine eşit olduğu varsayılmaktadır.

Şirket, likidite pozisyonunu güçlendirmek için nakit döngüsünü (nakit dönüşüm süresini) 5555 gün olarak hedeflemektedir.

Bir yıl 360360 gün olarak kabul edildiğine göre, işletmenin bu hedefe ulaşabilmesi için ortalama ticari borç bakiyesi kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.000.0003.000.000

Cevap

İşletmenin hedefine ulaşması için 3.000.0003.000.000 TL ortalama ticari borç bakiyesine sahip olması gerekmektedir.
Doğru cevap 3.000.0003.000.000 TL'dir. İşletmenin nakit döngüsünü 5555 güne indirebilmesi için öncelikle stokta kalma ve alacak tahsil süreleri hesaplanmalıdır. Stokta kalma süresi (360/(36.000.000/4.000.000)360 / (36.000.000/4.000.000)) = 4040 gündür. Alacak tahsil süresi ise (360/(72.000.000/9.000.000)360 / (72.000.000/9.000.000)) = 4545 gündür. Nakit döngüsü formülü (Stokta Kalma Süresi + Alacak Tahsil Süresi - Ticari Borç Ödeme Süresi) gereği, 55=40+45Ticari Borc¸ O¨deme Su¨resi55 = 40 + 45 - \text{Ticari Borç Ödeme Süresi} işleminden ticari borç ödeme süresi 3030 gün olarak bulunur. 3030 günlük borç ödeme süresi, yılda 1212 kez (360/30360/30) borç devri anlamına gelir. Net alışların satışların maliyetine (36.000.00036.000.000 TL) eşit olduğu varsayımıyla, ortalama ticari borç bakiyesi 36.000.000/12=3.000.00036.000.000 / 12 = 3.000.000 TL olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Stokta kalma süresinin hesaplanması.
4040 gün
Stok devir hızı = Satışların Maliyeti / Ortalama Stok = 36.000.000/4.000.000=936.000.000 / 4.000.000 = 9'dur. Stokta kalma süresi = 360/9=40360 / 9 = 40 gün olarak bulunur.
2
Alacak tahsil süresinin hesaplanması.
4545 gün
Alacak devir hızı = Kredili Satışlar / Ortalama Ticari Alacak = 72.000.000/9.000.000=872.000.000 / 9.000.000 = 8'dir. Alacak tahsil süresi = 360/8=45360 / 8 = 45 gün olarak bulunur.
3
Hedef nakit döngüsü formülünden ticari borç ödeme süresinin bulunması.
3030 gün
Nakit Döngüsü = Stokta Kalma Süresi + Alacak Tahsil Süresi - Ticari Borç Ödeme Süresi. Formülde yerine konulduğunda: 55=40+45XX=3055 = 40 + 45 - X \Rightarrow X = 30 gün olarak hesaplanır.
4
Ortalama ticari borç bakiyesinin hesaplanması.
3.000.0003.000.000 TL
Ticari borç devir hızı = 360/30=12360 / 30 = 12'dir. Ortalama ticari borç = Net Alışlar / Ticari Borç Devir Hızı = 36.000.000/12=3.000.00036.000.000 / 12 = 3.000.000 TL.

Anahtar Kavram

Nakit döngüsü bileşenleri arasındaki ilişki ve devir hızlarından bilanço kalemlerine geçiş.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru

Kredi değerliliği (kredibilitesi) yüksek olan büyük anonim şirketlerin, kısa vadeli çalışma sermayesi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla banka gibi aracı finansal kurumları devreden çıkararak doğrudan para piyasalarındaki yatırımcılara ihraç ettikleri teminatsız borçlanma senetlerine aşağıdakilerden hangisi adı verilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Finansman bonosu

Cevap

Doğru yanıt finansman bonosudur. Bu araçlar kısa vadeli nakit ihtiyacı için piyasaya doğrudan ihraç edilen teminatsız senetlerdir.
Finansman bonoları (ticari evraklar), yalnızca yüksek kredi derecesine sahip güvenilir anonim şirketlerin, ticari bankaları aracı olarak kullanmadan doğrudan yatırımcılara satarak kısa vadeli fon sağladıkları teminatsız borçlanma araçlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki yönlendirici temel kavramları analiz etmek.
Aranılan kaynağın; 'kısa vadeli', 'teminatsız borçlanma senedi (menkul kıymet)', 'bankaları devreden çıkarma' ve 'doğrudan piyasaya ihraç' özelliklerini taşıdığı belirlenmiştir.
Finansman kaynakları arasındaki temel kavramsal farkları ortaya koymak.
2
Seçenekleri belirlenen özelliklere göre elemek.
Tahvil uzun vadelidir. Faktoring alacak satışıdır. Ticari kredi tedarikçi kredisidir. Rotatif kredi ise doğrudan bankadan alınır. Finansman bonosu ise tüm bu özellikleri sağlayan tek para piyasası aracıdır.
Yanlış kavramları eleyerek kesin doğruya ulaşmak.

Anahtar Kavram

Finansman Bonosu
Soru 75Soru

Balkan Endüstriyel Üretim A.Ş., işletme sermayesi etkinliğini artırmak amacıyla kapsamlı bir yeniden yapılandırma sürecine girmiştir. İşletmenin mevcut durumdaki finansal verilerine göre alacak devir hızı 66, stok devir hızı 44 ve ticari borç devir hızı 88'dir.

Yeni dönemde planlanan tedarik zinciri optimizasyonu ve finansal politikalar doğrultusunda şu hedefler belirlenmiştir:
- Tam zamanında üretim (JIT) sistemine geçilerek stok devir hızının 66'ya yükseltilmesi,
- Tedarikçilerle yapılan yeni peşin alım iskontosu anlaşmaları gereği ticari borç devir hızının 1212'ye çıkması,
- Müşterilere sunulan yeni erken ödeme iskontosu kampanyası ile mevcut alacak tahsil süresinin 1515 gün kısaltılması.

(İşlemlerde bir yıl 360360 gün olarak alınacaktır.)

Buna göre, işletmenin hedeflenen yeni nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gün olacaktır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7575

Cevap

İşletmenin hedeflenen yeni nakit döngüsü 7575 gün olarak hesaplanmalıdır.
Nakit döngüsü formülü; Stokta Kalma Su¨resi+Alacak Tahsil Su¨resiTicari Borc¸ O¨deme Su¨resi\text{Stokta Kalma Süresi} + \text{Alacak Tahsil Süresi} - \text{Ticari Borç Ödeme Süresi} şeklindedir. Sorudaki yeni veriler ışığında stokta kalma süresi 360/6=60360/6=60 gün, yeni alacak tahsil süresi mevcut süreden (360/6=60360/6=60) 1515 gün eksik yani 4545 gün ve ticari borç ödeme süresi 360/12=30360/12=30 gündür. Tüm veriler formülde yerine konduğunda: 60+4530=7560 + 45 - 30 = 75 gün sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut alacak tahsil süresinin bulunması ve yeni hedeflenen sürenin hesaplanması
Mevcut Süre = 360/6=60360 / 6 = 60 gün. Yeni Süre = 6015=4560 - 15 = 45 gün.
Erken ödeme iskontosunun etkisini bulabilmek için öncelikle mevcut devir hızı üzerinden güncel tahsil süresi hesaplanmalı ve ardından 1515 günlük kısalma düşülmelidir.
2
Yeni stokta kalma süresinin hesaplanması
Yeni Stokta Kalma Süresi = 360/6=60360 / 6 = 60 gün.
Nakit döngüsünün ilk bileşeni olan stokların paraya dönüşme potansiyelini yeni hedef (JIT) doğrultusunda bulmak gereklidir.
3
Yeni ticari borç ödeme süresinin hesaplanması
Yeni Borç Ödeme Süresi = 360/12=30360 / 12 = 30 gün.
İşletmenin kendi nakit çıkışını geciktirme potansiyelini ifade eden borç ödeme süresi, yeni tedarikçi anlaşmasına göre belirlenmelidir.
4
Yeni nakit döngüsünün formül ile hesaplanması
Nakit Döngüsü = Stokta Kalma Süresi + Alacak Tahsil Süresi - Ticari Borç Ödeme Süresi = 60+4530=7560 + 45 - 30 = 75 gün.
İşletme sermayesi yönetimi performansını yansıtan nihai nakit dönüşüm süresini tespit etmek.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü (Nakit Dönüşüm Süresi) Hesaplaması ve Devir Hızları Dönüşümü
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 76Soru

Bir e-ticaret lojistik firmasının finansal yapısı incelendiğinde çalışma sermayesine ilişkin şu tespitler yapılmıştır:

I. İşletmenin yılın en durgun aylarında bile faaliyetlerini kesintisiz sürdürebilmek için bilançosunda bulundurmak zorunda olduğu asgari dönen varlık tutarıdır.
II. Yılsonu kampanya dönemlerinde artan işlem hacmine bağlı olarak ortaya çıkan ilave dönen varlık ihtiyacıdır.
III. İşletmenin kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamının, dönen varlıklar toplamından daha büyük olması durumudur.

Yukarıda tanımlanan çalışma sermayesi kavramları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürekli Çalışma Sermayesi - Geçici Çalışma Sermayesi - Negatif Net Çalışma Sermayesi

Cevap

Sürekli Çalışma Sermayesi - Geçici Çalışma Sermayesi - Negatif Net Çalışma Sermayesi
Verilen tanımlar sırasıyla çalışma sermayesinin yapısal türlerini ve net durumunu ifade etmektedir. İşletmenin her koşulda sahip olması gereken asgari dönen varlık tutarı 'sürekli çalışma sermayesini', dönemsel artışlardan kaynaklanan ilave gereksinim 'geçici çalışma sermayesini', işletmenin kısa vadeli borçlarının toplam dönen varlıklarını aşması (Dönen Varlıklar < KVYK) durumu ise 'negatif net çalışma sermayesini' tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı tanımın incelenmesi
İşletmenin asgari düzeyde ihtiyaç duyduğu sabit karakterli dönen varlıklar 'Sürekli (Kalıcı) Çalışma Sermayesi' olarak tespit edilir.
Faaliyetlerin en durgun dönemde bile aksamaması için gereken temel varlık stoku sürekli çalışma sermayesini tanımlar.
2
II numaralı tanımın incelenmesi
Mevsimsel veya dönemsel dalgalanmalara bağlı olarak ortaya çıkan ek dönen varlık ihtiyacı 'Geçici (Dalgalanan) Çalışma Sermayesi' olarak tespit edilir.
Kampanya dönemlerinde artan satış hacmini desteklemek için geçici olarak ihtiyaç duyulan varlıklardır.
3
III numaralı tanımın incelenmesi
Kısa vadeli yabancı kaynakların dönen varlıklardan fazla olması durumu 'Negatif Net Çalışma Sermayesi' olarak tespit edilir.
Net Çalışma Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar formülünde sonucun eksi çıkması bu kavrama karşılık gelir.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesinin Yapısal Türleri ve Negatif Net Çalışma Sermayesi
Soru 77Soru

Hızlı büyüme evresini tamamlayarak olgunluk aşamasına geçen bir perakende işletmesi, dönen varlık yapısını ve hacmini değiştirmeksizin finansman kompozisyonunda stratejik bir değişikliğe gitmiştir. Yeni yapıda işletme; duran varlıklarının ve sürekli dönen varlıklarının tamamının yanı sıra, mevsimsel satış dalgalanmalarından kaynaklanan geçici dönen varlıklarının da bir bölümünü devamlı sermaye (uzun vadeli yabancı kaynak ve özkaynak) ile finanse etme kararı almıştır. İşletme, geçici dönen varlıklarının geriye kalan kısmını ise kısa vadeli yabancı kaynaklarla fonlamaktadır.

İşletmenin benimsediği bu yeni çalışma sermayesi finansman politikası ve bunun finansal sonuçları dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyatlı finansman politikası benimsenmiş olup, yüksek tutarda net işletme sermayesi yaratılarak likidite riski en aza indirilmiş; ancak fonların atıl kalma maliyeti nedeniyle kârlılık potansiyeli düşmüştür.

Cevap

İşletme muhafazakâr (ihtiyatlı) finansman politikası benimsemiştir. Bu politika net işletme sermayesini büyüterek likidite riskini azaltır ancak yüksek maliyetli kaynakların dönemsel olarak atıl kalması sebebiyle kârlılığı düşürür.
Verilen senaryoda işletme, duran varlıklarını ve dönen varlıklarının büyük bir kısmını (sürekli olanlar ile geçici olanların bir bölümünü) uzun vadeli kaynaklarla (devamlı sermaye) finanse etmektedir. Çalışma sermayesi yönetiminde bu yapıya 'İhtiyatlı (Muhafazakâr) Finansman Politikası' adı verilir. Bu politikanın temel amacı, kısa vadeli borç ödeyememe (likidite) riskini minimize etmektir. Bunu sağlamak için daha yüksek maliyetli olan uzun vadeli kaynaklara başvurulur. Mevsimsel satışların yavaşladığı dönemlerde geçici dönen varlık ihtiyacı azaldığında, elde bulunan bu uzun vadeli fonlar atıl (boşta) kalır ve işletme kullanmadığı fonların getiri maliyetine ya da faizine katlanmaya devam eder. Düşük likidite riski ve yüksek finansman maliyeti doğası gereği işletmenin kârlılık oranlarını düşürür. Dolayısıyla, likidite riskinin azaldığı ancak kârlılığın baskılandığı seçenek kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Finansman politikasının türünü belirleme
Politika, ihtiyatlı (muhafazakâr) finansman politikasıdır.
Duran varlıklar, sürekli dönen varlıklar ve ilave olarak geçici dönen varlıkların bir kısmı devamlı sermaye (uzun vadeli kaynaklar ve özkaynak) ile finanse edilmektedir.
2
Politikanın likidite ve risk düzeyini analiz etme
Likidite riski en aza inmiştir ve net işletme sermayesi pozitiftir.
Kısa vadeli borçların, dönen varlıklara oranla kullanımı oldukça düşüktür; bu da kısa vadede borç ödeyememe ihtimalini (likidite riskini) ciddi ölçüde azaltır.
3
Politikanın kârlılık üzerindeki etkisini değerlendirme
Kârlılık potansiyeli düşmüştür.
Uzun vadeli fonlar daha maliyetlidir ve mevsimsel ihtiyacın düştüğü dönemlerde bu fonlar atıl kalarak işletmeye gereksiz faiz yükü oluşturur, bu da net kârlılığı baskılar.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesinde İhtiyatlı (Muhafazakâr) Finansman Politikası
Soru 78Soru

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir indirim marketleri zinciri, yıl boyunca istikrarlı bir satış hacmine sahip olup stoklarını ortalama 1515 günde tamamen peşin olarak (nakit) satmaktadır. Şirket, raflarındaki ürünleri sağlayan tedarikçilerine ödemelerini ise ortalama 9090 günde yapmaktadır. Bu faaliyet döngüsü sonucunda işletmenin bilançosunda kısa vadeli yabancı kaynaklar, dönen varlıklardan sürekli olarak daha yüksek bir tutarda gerçekleşmektedir. İşletme, ticari faaliyetlerinden elde ettiği bu nakit fazlasını yeni mağaza açılışlarında (duran varlık yatırımlarında) kullanmaktadır. Bu işletmenin çalışma sermayesi yapısı ve finansman politikası dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme, yapısal olarak negatif net çalışma sermayesi ile faaliyet göstermekte olup, uyguladığı bu agresif politika sayesinde duran varlıklarının bir kısmını ticari borçlarla finanse etmektedir.

Cevap

İşletmenin, yapısal olarak negatif net çalışma sermayesi ile faaliyet göstermesi ve duran varlıklarının bir kısmını ticari borçlarla finanse etmesi kesinlikle doğrudur.
İndirim marketleri gibi perakende zincirleri, yüksek stok devir hızı ve peşin satış stratejisi sayesinde kasalarına hızlıca nakit sokarken, satıcılarına (tedarikçilerine) geç ödeme yaparlar. Bu durum bilançoda ticari borçların dönen varlıklardan büyük olmasına neden olur. Net Çalışma Sermayesi formülü (Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) uygulandığında sonucun negatif çıktığı görülür. Şirketin satıcılardan elde ettiği bu bedelsiz kaynağı yeni şube açılışlarında (duran varlık) kullanması, geleneksel muhafazakar kurallara aykırı olan son derece 'agresif' bir çalışma sermayesi finansman stratejisidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşletmenin nakit döngüsünün işaretinin tespit edilmesi.
Stok elde tutma süresi (1515 gün) eksi ticari borç ödeme süresi (9090 gün) eşittir 75-75 gün nakit döngüsü.
Nakit döngüsünün negatif olması, işletmenin kendi faaliyetlerini satıcı kredileriyle fonladığını kanıtlar.
2
Brüt ve Net çalışma sermayesi kavramlarının ayrıştırılması.
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar >> Dönen Varlıklar olduğu için Net Çalışma Sermayesi negatiftir. Brüt çalışma sermayesi ise daima pozitif olan toplam dönen varlık tutarıdır.
Seçeneklerdeki kavramsal çelişkileri (brüt ile netin karıştırılması) elemek için.
3
Çalışma sermayesi finansman politikasının türünün (agresif/muhafazakar) belirlenmesi.
Dönen varlıkları aşan ticari borçların yeni mağaza (duran varlık) açılışlarında kullanılması, kısa vadeli kaynakla uzun vadeli varlık finansmanıdır. Bu agresif politikadır.
Politikanın risk düzeyini doğru yorumlayarak yanlış seçenekleri elemek için.

Anahtar Kavram

Negatif Net Çalışma Sermayesi ve Finansman Politikaları
Soru 79Soru

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir tıbbi cihaz distribütörü, piyasa faiz oranlarının (nakit bulundurmanın fırsat maliyetinin) belirgin şekilde yükseldiği bir ekonomik konjonktürde yer almaktadır. İşletmenin günlük nakit giriş ve çıkışları önceden kesin olarak tahmin edilemediği için finans departmanı nakit yönetiminde Miller-Orr (Stokastik) Modelini kullanmaktadır. Yönetim kurulu, likidite-kârlılık ödünleşiminde kârlılık yönünde agresif bir strateji izlenmesini, atıl nakit tutmanın maliyetinin minimize edilmesini ve "net şamandıra (net float)" pozisyonunun işletme lehine çevrilmesini talep etmiştir.

Buna göre, finans yöneticisinin bu hedeflere ulaşmak için alması gereken en uygun aksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahsilat şamandırasını küçültmek için "kilitli kutu (lock-box)" gibi sistemler kurmak, ödeme şamandırasını yasal vadeler dâhilinde genişletmek ve artan fırsat maliyeti sebebiyle Miller-Orr modelindeki hedef nakit bakiyesini (Z noktası) alt sınıra daha yakın olacak şekilde güncellemek.

Cevap

Finans yöneticisinin tahsilatları hızlandırıp ödemeleri yavaşlatması ve yüksek faiz nedeniyle hedef nakit bakiyesini alt sınıra yaklaştırması en rasyonel stratejidir.
İşletme 'net şamandıra' avantajını maksimize etmek için tahsilatları hızlandırmalı (tahsilat şamandırasını daraltmalı) ve ödemeleri geciktirmelidir (ödeme şamandırasını genişletmelidir). Ayrıca yüksek faiz oranları, atıl nakit bulundurmanın fırsat maliyetini artırır. Miller-Orr stokastik modelinde, fırsat maliyeti (ii) yükseldiğinde hedef nakit bakiyesi (Z noktası) formülün paydasındaki artış nedeniyle alt sınıra (L) matematiksel olarak daha çok yaklaşır. Bu sayede işletme elinde daha az atıl nakit tutarak kârlılığını maksimize eder.

Adım Adım Çözüm

1
Net şamandıra (Net Float) yönetim stratejisini belirle.
Net Şamandıra = Ödeme Şamandırası - Tahsilat Şamandırası. Bunu maksimize etmek için tahsilatlar hızlandırılmalı (kilitli kutu vb. ile tahsilat şamandırası daraltılmalı) ve ödemeler yasal sınırlar içinde geciktirilmelidir (ödeme şamandırası genişletilmeli).
İşletmenin kendi hesabından para çıkışını geciktirmesi ve hesaba girişleri hızlandırması, kullanılabilir nakit miktarını artırır.
2
Artan faiz oranlarının Miller-Orr modeli üzerindeki matematiksel etkisini analiz et.
Miller-Orr hedef bakiye (Z) formülünde fırsat maliyeti olan faiz oranı (ii) paydada yer alır: Z=3Fσ24i3+LZ = \sqrt[3]{\frac{3F\sigma^2}{4i}} + L
Faiz oranının artması, küpkök içindeki ifadenin değerini düşürür. Bu nedenle Z noktası, alt sınıra (L) doğru yaklaşır.
3
Likidite-Kârlılık ödünleşiminde kârlılık yönlü kararı uygula.
Yüksek atıl nakit tutmak fırsat maliyeti yaratır. Z noktasının L'ye yaklaştırılması, elde tutulan ortalama nakit miktarını düşürerek fonların yüksek getirili alternatiflerde (kârlılık amacıyla) kullanılmasını sağlar.
Yönetim kurulunun kârlılık yönündeki agresif strateji talebi ancak atıl nakdin minimize edilmesiyle sağlanabilir.

Anahtar Kavram

Nakit Yönetim Modelleri, Şamandıra (Float) Yönetimi ve Fırsat Maliyeti
Soru 80Soru

Mercan Perakende A.Ş.'nin ilgili faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıda verilmiştir:

- Stokta kalma süresi: 5555 gün
- Alacakların tahsil süresi: 4040 gün
- Ticari borçların ödenme süresi: 3535 gün

Buna göre, işletmenin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6060

Cevap

İşletmenin nakit döngüsü 6060 gündür.
Nakit döngüsü, bir işletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için gereken nakdin üretim, satış ve tahsilat süreçlerinde ne kadar süre bağlı kaldığını gösterir. Doğru hesaplama yöntemi; stokta kalma süresi ve alacakların tahsil süresinin toplanıp, bu toplamdan ticari borçların ödenme süresinin çıkarılmasıdır. Verilen rakamlara göre işletmenin nakit döngüsü 55+4035=6055 + 40 - 35 = 60 gün olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Nakit döngüsünü hesaplamak için kullanılacak matematiksel modeli hatırlama.
Nakit Döngüsü = Stokta Kalma Süresi + Alacakların Tahsil Süresi - Ticari Borçların Ödenme Süresi
İşletmenin fiili nakit bağlama süresini bulmak için, faaliyet döngüsünden (stok ve alacak süreleri toplamı) tedarikçilerin sağladığı erteleme süresi (ticari borç ödenme süresi) çıkarılmalıdır.
2
Soruda verilen gün sayılarını formülde yerine koyarak işlemi gerçekleştirme.
55+4035=6055 + 40 - 35 = 60 gün.
Stokta kalma süresi (5555) ve alacak tahsil süresi (4040) toplanarak 9595 günlük faaliyet döngüsü bulunur. Bundan ticari borçların 3535 günlük ödenme süresi düşüldüğünde net nakit döngüsü 6060 gün olarak hesaplanır.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü (Nakit Dönüşüm Süresi) Formülü
ÖncekiSayfa 4 / 7Sonraki
Çalışma Sermayesi Yönetimi Alıştırma Soruları — KPSS İşletme — Sayfa 4 | Examkin