İdarenin Malları

187 soru

İdare hukukunda 'idarenin özel malları' ve bu malların tabi olduğu hukuki rejim ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Devlet tüzel kişiliğine ait özel mallar (Hazine taşınmazları), kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olmalarına rağmen, özel kanun hükümleri uyarınca kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemezler.

Belediyelerin mülkiyetinde bulunan tüm özel mallar, 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca hiçbir ayrım gözetilmeksizin Devlet malları gibi mutlak haczedilemezlik korumasından yararlanır.

İdarenin bir özel malını satma veya kiralama kararı ile bu karara istinaden yapılan ihale süreci, baştan sona özel hukuk hükümlerine ve adli yargı denetimine tabidir.

İdarenin özel malları üzerinde özel kişiler lehine üst hakkı veya intifa hakkı gibi sınırlı aynî hakların tesisi, bu malların 'kamu malı' statüsünde olmaması nedeniyle hukuken mümkün değildir.

Bir kamu malının 'tahsis' işleminin fiilen sona ermesiyle birlikte taşınmaz kendiliğinden 'özel mal' statüsüne geçer ve bu andan itibaren kazandırıcı zamanaşımı süresi işlemeye başlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devlet tüzel kişiliğine ait özel mallar (Hazine taşınmazları), kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olmalarına rağmen, özel kanun hükümleri uyarınca kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemezler.

Cevap

Devlet tüzel kişiliğine (Hazine) ait özel malların özel hukuk rejimine tabi olmasına rağmen, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemeyeceğini belirten ifade doğrudur.

İdare hukukunda genel kural idarenin özel mallarının özel hukuk rejimine tabi olmasıdır. Ancak Devlet tüzel kişiliğine (Merkezi İdare/Hazine) ait özel mallar, kamu yararı mülahazasıyla özel yasalarla (3402 s.K. m.18) korunmuştur. Bu mallar üzerinde kazandırıcı zamanaşımı işlemez ve Devlet mallarının haczedilemeyeceği kuralı uyarınca haciz tatbik edilemez. Bu durum, 'özel hukuk rejimine tabi olma' kuralının en önemli istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

İdarenin özel mallarının genel rejimini belirle.

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir.

Bu mallar kamu hizmetine veya kamunun kullanımına doğrudan tahsis edilmemiştir.

Devlet (Merkezi İdare) ile yerinden yönetim kuruluşlarının (Belediye vb.) malları arasındaki koruma farkını analiz et.

Devletin özel malları (Hazine taşınmazları), özel hukukta yer alan 'kazandırıcı zamanaşımı' kuralının istisnasını teşkil eder.

3402 sayılı Kadastro Kanunu madde 18, Hazine mallarının zamanaşımı ile kazanılmasını yasaklamıştır.

Seçeneklerdeki haciz ve yargı yolu ayrımını değerlendir.

İhalenin yapılması idari, sözleşmenin uygulanması adli yargıya tabidir; belediye özel malları ise şartlı olarak haczedilebilir.

Ayrılabilir işlem kuramı ve Belediye Kanunu m. 15 hükümleri gereği bu ayrımlar zorunludur.

Anahtar Kavram

İdarenin özel malları özel hukuk rejimine tabi olsa da, Devletin (Merkezi İdare) özel malları zamanaşımı ve haciz konularında kamu malı gibi korunur.

İpuçları

İdarenin özel malları hangi hukuk dalına tabidir ve Devlet (Merkezi İdare) malları için getirilen özel koruma kuralları nelerdir?

Daha Fazla Pratik

İdarenin kamu malları ile özel malları arasındaki 'haczedilebilirlik' farkını yerinden yönetim kuruluşları açısından inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 2Soru →

Bir belediye yönetimi, imar planı değişikliği yaparak, kadimden beri belde sakinlerinin ortak kullanımına ayrılmış olan ve kadastro tespit tutanaklarında 'harman yeri' olarak belirtilen bir taşınmazın bir kısmını, gelir elde etmek amacıyla ihale yoluyla özel bir şirkete satmıştır. Söz konusu taşınmazın hukuki rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Söz konusu taşınmaz orta malı statüsündedir; yetkili makamca usulüne uygun bir 'tahsisin kaldırılması' işlemi yapılmadığı sürece özel mülkiyete konu edilemez ve yapılan satış işlemi hukuken geçersizdir.

Harman yerleri idarenin özel malı sayıldığından, belediye meclisinin alacağı bir karar ile herhangi bir statü değişikliğine gerek duyulmaksızın özel hukuk hükümlerine göre satılabilir.

Orta malları tapu kütüğüne tescil edildikleri andan itibaren özel mal rejimine tabi olurlar ve bu aşamadan sonra zamanaşımı yoluyla kazanılamazlık özellikleri sona erer.

Bu taşınmaz sahipsiz mal statüsünde olduğundan, üzerinde tasarruf yetkisi münhasıran Hazineye aittir ve belediyenin yaptığı satış işlemi yetki gaspı nedeniyle yok hükmündedir.

Belediye sınırları içerisindeki tüm orta malları hizmet malı niteliği taşıdığından, belediye encümeninin kamu yararı kararı almasıyla birlikte taşınmaz kendiliğinden özel mal statüsüne geçer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu taşınmaz orta malı statüsündedir; yetkili makamca usulüne uygun bir 'tahsisin kaldırılması' işlemi yapılmadığı sürece özel mülkiyete konu edilemez ve yapılan satış işlemi hukuken geçersizdir.

Cevap

Söz konusu taşınmazın orta malı statüsünde olması nedeniyle, usulüne uygun bir tahsis kaldırma işlemi yapılmadan gerçekleştirilen satışın geçersiz olması doğru ifadedir.

Harman yerleri, idarenin malları içinde 'orta malları' kategorisinde yer alır. Orta malları, kamunun bir kesiminin yararlanmasına tahsis edilmiş olup; bu mallar devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar. Bu tür bir malın özel mülkiyete konu olabilmesi ve satılabilmesi için mutlaka idari bir işlemle 'tahsisinin kaldırılması' ve taşınmazın idarenin özel malı statüsüne geçirilmesi şarttır. Bu işlem yapılmadan gerçekleştirilen bir satış işlemi, hukuki imkansızlık (konu yokluğu) nedeniyle geçersizdir.

Adım Adım Çözüm

Taşınmazın türünü belirle

Harman yerleri, meralar, yaylaklar ve kışlaklar 'orta malı' niteliğindedir.

Bu mallar kamunun doğrudan kullanımı yerine, belirli bir belde veya köy halkı gibi bir topluluğun yararlanmasına tahsis edilmiştir.

Orta mallarının hukuki rejimini analiz et

Orta malları devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Kamu malları üzerinde özel hukuk tasarrufları (satış, bağış vb.) yapılamaz.

Statü değişikliği şartlarını kontrol et

Taşınmazın satılabilmesi için öncelikle 'tahsisin kaldırılması' (tahsis amacının değiştirilmesi) gerekir.

Tahsis kaldırılmadığı sürece mal 'kamu malı' statüsünü korur ve özel mülkiyete konu edilemez.

Yapılan işlemin hukuki sonucunu tespit et

Tahsis kaldırılmadan yapılan satış 'mutlak butlan' ile sakattır.

İdari işlemin konu unsuru hukuka aykırıdır çünkü mal henüz satışa konu olabilecek bir 'özel mal' niteliği kazanmamıştır.

Anahtar Kavram

Orta mallarının kamu hukuku rejimine tabi olması ve tahsisin kaldırılması zorunluluğu.

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının tahsis usulleri ve tahsisin kaldırılmasına yetkili makamlar konusunu tekrar ediniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 3Soru →

İdare hukukunda; mülkiyeti devlete veya bir kamu tüzel kişisine ait olan, ancak yararlanması kadimden beri veya tahsis yoluyla bir veya birkaç köy veya belediye halkına bırakılan mera, yaylak, kışlak ve harman yeri gibi taşınmazlar 'orta malları' olarak adlandırılmaktadır.

Buna göre, orta mallarının tabi olduğu hukuki rejimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bu mallar üzerinde yararlanma hakkına sahip olan topluluk üyelerinin bu yetkisi, hukuki niteliği itibarıyla idari yargıda korunabilen bir 'subjektif kamu hakkı' mahiyetindedir.

Orta malları kural olarak tapu kütüğünün mülkiyet sütununa tescil edilmezler; ancak mera ve yaylak gibi yerler özel kanunları uyarınca tutulan özel sicillere kaydedilirler.

Bu mallar kamu yararına tahsis edildikleri için, idarenin rızası olsa dahi özel hukuk hükümlerine göre rehne konu edilebilir veya üzerlerinde intifa hakkı kurulabilir.

Bir taşınmazın orta malı niteliğini kaybedip idarenin özel malı statüsüne geçebilmesi için yetkili merci tarafından usulüne uygun bir 'tahsisin kaldırılması' kararı alınması zorunludur.

Orta malları, sahipsiz mallardan (denizler, kıyılar vb.) farklı olarak; kural olarak bir kamu tüzel kişisinin mülkiyetinde bulunan mallar olarak kabul edilirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu mallar kamu yararına tahsis edildikleri için, idarenin rızası olsa dahi özel hukuk hükümlerine göre rehne konu edilebilir veya üzerlerinde intifa hakkı kurulabilir.

Cevap

Orta malları üzerinde özel hukuk hükümlerine göre rehin veya intifa gibi sınırlı ayni hakların kurulabileceğini savunan seçenek yanlıştır; çünkü bu mallar özel hukuk işlemlerine tamamen kapalıdır.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü orta malları dahil olmak üzere tüm kamu malları, özel hukuktaki mülkiyet rejiminin dışındadır. Bu mallar üzerinde rehin, ipotek veya intifa gibi mülkiyetin el değiştirmesine veya özel hukuk kişilerine devrine yol açabilecek sınırlı ayni haklar tesis edilemez. Bu tür haklar ancak malın kamu malı statüsü (tahsisi) kaldırılıp 'idarenin özel malı' haline gelmesinden sonra mümkün olabilir.

Adım Adım Çözüm

Orta mallarının temel hukuki özelliklerini belirle.

Bu malların 'kamu malı' statüsünde olduğu ve özel hukuk işlemlerinin (alış, satış, rehin vb.) dışında kaldığı sonucuna varılır.

Kamu malları 'extra commercium' (ticaret dışı) varlıklardır ve kamu yararına tahsis edilmişlerdir.

Sınırlı ayni hakların (rehin, intifa, irtifak) niteliğini değerlendir.

Bu hakların özel mülkiyete konu taşınmazlar üzerinde kurulabileceği, kamu mallarının ise bu tür bir mülkiyet değişimine veya kısıtlamasına izin vermediği anlaşılır.

Bir malın rehnedilebilmesi veya üzerinde intifa hakkı kurulabilmesi, o malın özel hukuk rejimine tabi olmasını gerektirir.

Seçeneklerdeki diğer teknik kavramları (subjektif kamu hakkı, tescil usulü) doğrula.

Orta mallarının tescil edilmediği (özel sicil tutulduğu) ve yararlanma hakkının bir kamu hakkı olduğu bilgilerinin doğru olduğu teyit edilir.

Doktrin ve yargı kararları, topluluk üyelerinin mera ve yaylaklardan yararlanma yetkisini korunması gereken bir subjektif kamu hakkı olarak tanımlar.

Anahtar Kavram

Orta Mallarının Hukuki Rejimi ve Sınırlı Ayni Hak Yasağı

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik ve zamanaşımı farklarını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 4Soru →

Bir köy halkının hayvanlarını otlatmak amacıyla kadimden beri (eskiden beri) kullandığı ve mülkiyeti köy tüzel kişiliğine ait olan bir mera, köy muhtarlığı tarafından köyün birikmiş borçlarını kapatmak gerekçesiyle bir inşaat firmasına satılmak istenmektedir. Bu taşınmazın hukuki niteliği ve tabi olduğu rejim göz önüne alındığında, söz konusu işlemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Söz konusu taşınmaz 'sahipsiz mal' niteliğinde olduğundan, mülkiyeti doğrudan devlete aittir ve muhtarlığın bu mal üzerinde herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmamaktadır.

Meralar 'hizmet malı' sayıldığından, kamu hizmetinin sona erdiği muhtarlıkça tespit edilerek doğrudan özel hukuk hükümlerine göre satılması mümkündür.

Meralar 'orta malı' statüsünde olduğundan; haczedilemez, zamanaşımıyla kazanılamaz ve usulüne uygun olarak tahsis amacı değiştirilmedikçe özel mülkiyete konu edilemez.

Meralar idarenin 'özel malları' arasında yer aldığından, köy derneğinin kararı olması şartıyla doğrudan özel hukuk sözleşmeleriyle satılabilir.

Köylülerin bu alandan yararlanması 'subjektif bir hak' doğurduğundan, köy muhtarlığı ancak tüm hak sahiplerine tazminat ödeyerek satışı gerçekleştirebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meralar 'orta malı' statüsünde olduğundan; haczedilemez, zamanaşımıyla kazanılamaz ve usulüne uygun olarak tahsis amacı değiştirilmedikçe özel mülkiyete konu edilemez.

Cevap

Meralar 'orta malı' statüsünde olduğundan; haczedilemez, zamanaşımıyla kazanılamaz ve usulüne uygun olarak tahsis amacı değiştirilmedikçe özel mülkiyete konu edilemez.

Doğru cevap olan ifade, meraların 'orta malı' statüsünde olduğunu ve bu statünün gereği olarak haczedilemezlik, zamanaşımıyla kazanılamazlık ve tahsis amacı değiştirilmedikçe devredilemezlik özelliklerine sahip olduğunu tam olarak açıklar. İdare hukukunda bir malın kamu malı (ve dolayısıyla orta malı) olma vasfı devam ettiği sürece, o malın özel mülkiyete konu olacak şekilde satılması hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Taşınmazın hukuki kategorisini belirleme

Kadimden beri köylülerin kullanımına (hayvan otlatma) ayrılmış olan meralar, idare hukukunda 'orta malı' (kamu ortak malı) kategorisindedir.

Orta malları, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olup bir topluluğun (köy veya belediye halkı) doğrudan yararlanmasına özgülenmiş mallardır.

Orta mallarının tabi olduğu hukuki rejimi uygulama

Kamu malları devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Kamu malları üzerindeki mülkiyet, idarenin koruma ve gözetim yükümlülüğü altındaki bir 'kamu mülkiyeti'dir ve özel hukuk işlemlerine (satış gibi) doğrudan konu edilemezler.

Tahsisin kaldırılması kuralını değerlendirme

Bir orta malının satılabilmesi için öncelikle idari bir işlemle 'tahsisinin kaldırılması' ve malın idarenin özel malı statüsüne geçmesi gerekir.

Tahsis amacı (mera olma vasfı) devam ettiği sürece, kamu yararı korunması zorunluluğu nedeniyle satış işlemi hukuken geçersizdir.

Anahtar Kavram

Orta Mallarının Hukuki Rejimi ve Tahsis İlkesi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

Bir ilçe sınırları içinde bulunan, tarıma elverişli olmayan kayalık ve taşlık bir arazi, herhangi bir mülkiyet iddiası olmaksızın uzun yıllar kendi haline bırakılmıştır. Daha sonra bir şahıs, bu arazide yirmi yılı aşkın süredir davasız ve aralıksız zilyet olduğunu ileri sürerek kazandırıcı zamanaşımı yoluyla arazinin kendi adına tapuya tescil edilmesi talebinde bulunmuştur.

Türk İdare Hukuku ve ilgili mevzuat kuralları dikkate alındığında, söz konusu arazinin hukuki statüsü ve tescil talebi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu arazi, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki sahipsiz mallar kapsamında yer aldığından kural olarak tapu siciline tescil edilmez ve kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel mülkiyete geçirilmesi mümkün değildir.

Söz konusu alan idarenin özel malı niteliği taşıdığından, şahsın yirmi yıllık zilyetliği ispatlaması halinde tapu siciline şahıs adına tescil edilmesi hukuken zorunludur.

Bu tür araziler potansiyel olarak bir 'kamu hizmet birimi'ne tahsis edilebilecek hizmet malı sayıldığından, zilyetlik talebi reddedilerek doğrudan Hazine adına tapuya tescil edilmelidir.

Kayalık arazi, niteliği gereği yöre halkının ortak yararlanmasına açık 'orta malı' statüsünde kabul edildiğinden, tescil talebi reddedilmeli ve kamu siciline kaydedilmelidir.

Arazinin ilçe sınırlarında bulunması nedeniyle alan doğrudan 'belediyenin kamu tüzel kişiliği özel malı' sayılır ve tescil işlemi Hazine değil belediye encümeni kararıyla yapılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu arazi, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki sahipsiz mallar kapsamında yer aldığından kural olarak tapu siciline tescil edilmez ve kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel mülkiyete geçirilmesi mümkün değildir.

Cevap

Doğru cevap, arazinin sahipsiz mallar kapsamında olduğunu ve kazandırıcı zamanaşımı ile kazanılamayacağını ifade eden seçenektir.

Türk Medeni Kanunu'na göre tarıma elverişli olmayan kayalık ve taşlık alanlar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bu tür sahipsiz yerler nitelikleri gereği kural olarak tapu siciline tescil edilmezler. Ayrıca kamu malı statüsünde oldukları için, üzerlerinde davasız ve aralıksız zilyetlik bulunsa dahi kazandırıcı zamanaşımı (müruruzaman) yoluyla özel mülkiyete konu edilmeleri hukuken kesinlikle mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Olaydaki arazinin türünü ve hukuki statüsünü tespit etmek

Tarıma elverişli olmayan kayalık ve taşlık araziler, Medeni Kanun uyarınca Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 'sahipsiz yerler' grubuna girer.

Mülkiyet iddialarının hukuki zeminini belirlemek için malın niteliğinin tespiti şarttır.

Sahipsiz malların tescil durumunu değerlendirmek

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bu yerler, kural olarak tapu siciline tescil edilmezler.

Sahipsiz mallar ancak üzerinde ayni bir hak tesis edilecekse veya özel mal haline getirilecekse istisnai olarak tescile tabi olur.

Zamanaşımı ile kazanma ihtimalini analiz etmek

Sahipsiz yerler hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamayacağından, zilyetlik veya kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap edilmeleri hukuken mümkün değildir.

Kamu mallarının devredilemezliği ve zamanaşımı ile kazanılamazlığı ilkesinin doğal bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerler (Sahipsiz Mallar)

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 6Soru →

Bir devlet üniversitesine, vefat eden bir hayırsever tarafından vasiyetname yoluyla şehir merkezinde bulunan ticari bir iş hanı bırakılmıştır. Üniversite yönetimi, söz konusu iş hanını mevcut ticari kiracılarıyla birlikte devralmış ve buradan elde edilen kira gelirini üniversitenin genel bütçesine dâhil etmiştir. İş hanının eğitim, araştırma veya barınma gibi herhangi bir kamu hizmetinin doğrudan yürütülmesinde kullanılmasına yönelik alınmış bir tahsis kararı veya fiili bir uygulama bulunmamaktadır.

Buna göre, söz konusu iş hanının idare hukuku kapsamındaki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu tüzel kişisinin mülkiyetine geçtiği andan itibaren kendiliğinden kamu malı vasfını kazanır ve bütünüyle idare hukuku kurallarına tabi olur.

Elde edilen kira gelirleri doğrudan kamu hizmetlerinin finansmanında kullanıldığı için, söz konusu taşınmaz "hizmet malı" kategorisinde değerlendirilir.

Mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olmakla birlikte, herhangi bir kamu hizmetine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis edilmediğinden idarenin özel malı statüsündedir.

Taşınmazın edinimi bağış ve vasiyet yoluyla gerçekleştiğinden, idarenin mülkiyet hakkı kısıtlanamaz ve taşınmaz doğrudan "orta malı" niteliğine dönüşür.

Üniversitelerin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığından, taşınmaz doğrudan doğruya Hazine adına tescil edilerek "sahipsiz mallar" rejimine tabi tutulur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olmakla birlikte, herhangi bir kamu hizmetine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis edilmediğinden idarenin özel malı statüsündedir.

Cevap

Mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olmakla birlikte, herhangi bir kamu hizmetine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis edilmediğinden idarenin özel malı statüsündedir.

İdare hukukunda bir malın 'kamu malı' statüsü kazanabilmesi ve koruyucu idare hukuku rejimine tabi olabilmesi için iki temel kümülatif unsurun gerçekleşmesi şarttır: Aidiyet (malın mülkiyetinin kamu tüzel kişisine ait olması) ve Tahsis (malın doğrudan kamu hizmetinin yürütülmesine veya kamunun genel kullanımına sunulması). Somut olayda iş hanının mülkiyeti devlet üniversitesine geçerek aidiyet unsuru sağlanmıştır. Ancak taşınmaz, üniversitenin eğitim veya idari faaliyetlerinde kullanılmamakta, sadece kiraya verilerek mali gelir elde edilmektedir. Kamu idarelerinin, bizzat kamu hizmetine özgülemedikleri ve sadece gelir sağlamak amacıyla ellerinde bulundurdukları bu tür mallara 'idarenin özel malı' (mamelek malı) denir.

Adım Adım Çözüm

Olaydaki taşınmazın mülkiyet durumunu (aidiyet unsurunu) tespit etmek.

Mülkiyet, bir kamu tüzel kişisi olan devlet üniversitesine aittir.

Bir malın kamu malı olabilmesi için aranacak ilk şart, malın mülkiyetinin devlete veya bir başka kamu tüzel kişisine ait olmasıdır.

Taşınmazın kullanım amacını ve niteliğini (tahsis unsurunu) incelemek.

Taşınmaz sadece gelir (kira) getirmesi amacıyla kullanılmakta olup, bir kamu hizmetinin yürütülmesine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis edilmemiştir.

Mülkiyetin idareye geçmesi tek başına kamu malı statüsü yaratmaz; mutlaka idari bir kararla veya fiili olarak kamu yararına tahsis işlemi gereklidir.

Aidiyet ve tahsis unsurlarının birleşiminden hareketle hukuki statüyü belirlemek.

Sadece aidiyet unsuru bulunan, idarenin mamelekine dâhil olup ona salt mali gelir sağlayan mallar 'idarenin özel malı' statüsündedir.

İdarenin özel malları (mamelek malları), tahsis unsuru taşımadıkları için kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olan ve idarenin gelir elde ettiği taşınmazlardır.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Malları ve Kamu Malı Kriterleri

Soru 7Soru →

$1982$ Anayasası’nın “Kıyılar, Ormanlar ve Tabii Servetlerin Özel Rejimi” başlığı altında yer alan $43$ , $168$ ve $169$ . maddelerindeki düzenlemeler karşılaştırıldığında, bu alanların korunması, mülkiyeti ve işletilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tabii servet ve kaynakların aranması ve işletilmesi hakkının devri için “Devletin denetim ve gözetimi” şartı öngörülmüşken; devlet ormanları üzerinde irtifak hakkı tesisi için “kamu yararı” şartının varlığı zorunlu tutulmuştur.

Kıyılardan yararlanmada kamu yararı öncelikli olsa da, kıyı şeridindeki arazilerin mülkiyeti kanunla belirlenen istisnai hallerde gerçek kişilere devredilebilir.

Devlet ormanlarının mülkiyeti gibi tabii servet ve kaynakların mülkiyeti de hiçbir şekilde gerçek veya tüzel kişilere devredilemez; ancak her iki alanda da işletme hakkı süresiz olarak devredilebilir.

Ormanlara karşı işlenen suçlar için münhasıran Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak bir kararname ile genel af ilan edilmesi anayasal olarak mümkündür.

Bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş alanların orman sınırları dışına çıkarılması işlemi,

1982

Anayasası'nın kabul edildiği tarihten sonraki tüm yerleşim yerlerini kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tabii servet ve kaynakların aranması ve işletilmesi hakkının devri için “Devletin denetim ve gözetimi” şartı öngörülmüşken; devlet ormanları üzerinde irtifak hakkı tesisi için “kamu yararı” şartının varlığı zorunlu tutulmuştur.

Cevap

Tabii servet ve kaynaklar ile devlet ormanlarının rejimleri karşılaştırıldığında, tabii servetlerin işletme hakkı devri için 'Devletin denetim ve gözetimi', orman irtifak hakları için ise 'kamu yararı' şartı anayasal bir zorunluluktur.

Anayasa'nın

168

. maddesi tabii servetlerin işletme hakkı devrini kanunun açık iznine ve 'Devletin sıkı denetim ve gözetimine' tabi kılarken;

169

. madde devlet ormanları üzerinde mülkiyet devrini yasaklamış, sınırlı ayni hak (irtifak) tesisini ise 'kamu yararı' şartına bağlamıştır. Bu iki düzenleme arasındaki lafzi ve amaçsal ayrım doğru bir hukuki tespittir.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası'nın

168

. maddesini inceleyin.

Tabii servet ve kaynakların aranması/işletilmesi hakkının devri için 'Devletin denetim ve gözetimi' şartının arandığını belirleyin.

Bu alanların mülkiyeti Devlete ait olsa da işletme hakkı devrindeki anayasal sınırın tespit edilmesi gerekir.

1982

Anayasası'nın

169

. maddesini inceleyin.

Devlet ormanları üzerinde irtifak hakkı tesisinin ancak 'kamu yararı' şartıyla mümkün olduğunu saptayın.

Ormanların korunması amacıyla mülkiyet devri yasaklanmış, irtifak hakları ise sıkı bir kamu yararı şartına bağlanmıştır.

Madde metinlerindeki bu usul farklılıklarını sentezleyin.

Anayasa koyucunun farklı kamu malları kategorileri için farklı 'transfer ve kullanım' kriterleri (denetim vs. kamu yararı) belirlediğini teyit edin.

KPSS düzeyinde bir analiz sorusunda kavramsal benzerlikler içindeki bu ince hukuki ayrımları yakalamak esastır.

Anahtar Kavram

Anayasal Kamu Malları Rejimlerinin Karşılaştırmalı Analizi

Soru 8Soru →

Türk İdare Hukuku doktrininde, bir taşınmazın "kamu malı" statüsünde kabul edilerek kamu hukuku rejimine tabi olması için gereken "aidiyet" (mülkiyet) kriteri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Taşınmazın mülkiyetinin kural olarak Devlet tüzel kişiliğine veya mahalli idareler gibi bir kamu tüzel kişisine ait olması gerekir.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının kamu hizmetine tahsis edilen tüm taşınmazları, anayasal statüleri gereği kamu malı sayılır.

Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) mülkiyetinde bulunan ve doğrudan bir kamu hizmetinin yürütülmesinde kullanılan mallar, idari kararla kamu malı statüsü kazanır.

Bir malın kamu malı sayılabilmesi için mülkiyetinin kime ait olduğuna bakılmaksızın, o malın fiilen bir kamu hizmetine tahsis edilmiş olması yeterlidir.

Kamuya yararlı derneklerin mülkiyetinde olan ve eğitim-sağlık gibi toplumsal amaçlara özgülenen taşınmazlar, işlevsel kriter uyarınca kamu malı kabul edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taşınmazın mülkiyetinin kural olarak Devlet tüzel kişiliğine veya mahalli idareler gibi bir kamu tüzel kişisine ait olması gerekir.

Cevap

Taşınmazın mülkiyetinin kural olarak Devlet tüzel kişiliğine veya mahalli idareler gibi bir kamu tüzel kişisine ait olması gerekliliği doğrudur.

İdare hukukunda 'aidiyet kriteri', bir taşınmazın kamu malı sayılabilmesi için mülkiyetinin mutlaka bir kamu tüzel kişisine (Devlet, belediye, köy vb.) ait olmasını gerektirir. Bu ön şart sağlandıktan sonra malın kamu hizmetine veya kamunun kullanımına tahsis edilmesiyle kamu malı statüsü tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

Aidiyet kriterinin analiz edilmesi.

İdare hukukunda bir malın kamu malı sayılabilmesi için birinci şart, o malın mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olmasıdır.

Kamu malı rejimi, kamu gücü ayrıcalıklarını ve özel koruma yollarını içerdiği için mülkiyetin kamuya ait olması gerekir.

Kuruluşların statülerine göre mülkiyet rejiminin belirlenmesi.

Devlet tüzel kişiliği (merkezi idare) ve mahalli idarelerin (belediye, il özel idaresi, köy) malları kamu malı olabilirken; KİT'lerin ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının malları özel hukuk rejimine tabidir.

Bu kuruluşların kendilerine özgü kanuni düzenlemeleri ve özel mülkiyet yapıları, mallarının 'idarenin özel malı' sayılmasına neden olur.

Doğru tanımın saptanması.

Aidiyet ve tahsis kriterlerinin kümülatif olarak birleşmesi sonucu kamu malı statüsü doğar.

Mülkiyet şartı (aidiyet) sağlanmadığı sürece sadece fiili kullanım veya kamu hizmetine tahsis o malı kamu malı yapmaz.

Anahtar Kavram

İdare hukukunda bir malın kamu malı sayılabilmesi için aidiyet (bir kamu tüzel kişisine ait olma) ve tahsis (kamu yararına veya hizmetine özgülenme) kriterlerinin birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının haczedilemezliği ve zamanaşımıyla kazanılamaması gibi hukuki özelliklerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 9Soru →

Türk İdare Hukuku'nda 'devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler' (sahipsiz mallar) kategorisinde yer alan kamu mallarının hukuki rejimi, tescil statüsü ve koruma ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sahipsiz mallar, nitelikleri gereği doğrudan herkesin yararlanmasına açık oldukları veya tarıma elverişli olmadıkları için kural olarak tapu siciline tescil edilmezler.

Bu mallar üzerinde özel mülkiyet kurulması kural olarak yasaktır ve bu yerler zilyetlik yoluyla kazandırıcı zamanaşımı (müruruzaman) hükümlerine göre iktisap edilemez.

Sahipsiz bir malın üzerinde idare tarafından bir kamu binası yapılarak kamu hizmetine özgülenmesi durumunda, malın statüsü 'hizmet malı'na dönüşür ve bu aşamadan itibaren tapu siciline tescili mümkün hale gelir.

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bir taşınmazın, devlet dışındaki bir kamu tüzel kişiliği tarafından kamu hizmet birimi olarak fiilen kullanılması, o malın ilgili kurumun 'özel malı' statüsüne geçmesini sağlar ve bu sayede haczedilebilmesine imkan tanır.

Sahipsiz mallar üzerindeki 'devletin hüküm ve tasarrufu' yetkisi, klasik bir mülkiyet hakkından ziyade, kamu gücüne dayanan bir egemenlik ve genel yönetim/denetim yetkisini ifade eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bir taşınmazın, devlet dışındaki bir kamu tüzel kişiliği tarafından kamu hizmet birimi olarak fiilen kullanılması, o malın ilgili kurumun 'özel malı' statüsüne geçmesini sağlar ve bu sayede haczedilebilmesine imkan tanır.

Cevap

Bir kamu tüzel kişiliği tarafından kamu hizmetinde kullanılan malın 'özel mal' sayılarak haczedilebileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu durum malı bir 'kamu malı' olan 'hizmet malı' statüsüne sokar ve kamu malları haczedilemez.

Yanlış olan ifade, bir kamu tüzel kişiliğinin (örneğin belediyenin) kamu hizmetinde kullandığı bir yerin 'özel mal' (fiskal mal) statüsünde olduğunu ve haczedilebileceğini savunmaktadır. Oysa Türk hukukunda, bir taşınmazın kamu hizmetine fiilen veya hukuken tahsis edilmesi onu 'hizmet malı' kategorisine sokar. Hizmet malları ise kamu malı rejimine tabi olup kesinlikle haczedilemezler. Bu nedenle söz konusu ifade hukuken hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Sahipsiz malların tanımını ve tescil durumunu analiz etme

Sahipsiz mallar (dağlar, kayalıklar vb.) nitelikleri gereği tescil edilmezler ve tapu dışıdırlar.

Bu mallar henüz bir özel mülkiyete veya spesifik bir kamu hizmetine konu olmadıkları için tescil haricidir.

Zamanaşımı ve özel mülkiyet yasağını kontrol etme

Kamu malları (sahipsiz mallar dahil) zamanaşımı ile kazanılamaz.

Kamu yararının sürekliliğini korumak amacıyla bu mallar özel hukuk iktisap yollarına kapatılmıştır.

Statü değişikliği (tahsis) sürecini değerlendirme

Sahipsiz mal -> Tahsis -> Hizmet malı (Kamu malı).

Bir malın kamu hizmetine özgülenmesi onu hizmet malı yapar; hizmet malları tescil edilebilir ancak hala 'kamu malı' rejimine tabidir.

Haczedilemezlik ve özel mal ayrımını uygulama

Kamu hizmetine ayrılan mallar haczedilemez.

İdarenin 'özel malları' (fiskal mallar) haczedilebilirken, 'kamu malları' (sahipsiz, orta ve hizmet malları) kamu yararı gereği haciz baskısı dışında tutulur.

Anahtar Kavram

İdarenin mallarının tasnifi ve kamu malı-özel mal ayrımının hukuki sonuçları.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik ve zamanaşımı farklarını karşılaştıran tabloyu inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 10Soru →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Ormanların korunması ve geliştirilmesi” başlıklı $169$ . maddesinde yer alan koruma tedbirleri ve yasaklar dikkate alındığında, devlet ormanlarının hukuki rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Devlet ormanlarının mülkiyeti, kamu yararının gerektirdiği zorunlu hallerde dahi gerçek veya tüzel kişilere devredilemez.

Ormanların tahrip edilmesine yol açabilecek hiçbir siyasi propaganda yapılmasına izin verilemez.

Ormanları yakmak veya yok etmek amacıyla işlenen suçlar için TBMM tarafından özel af çıkarılabilir.

Devlet ormanları, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla özel mülkiyet olarak iktisap edilemez.

Devlet ormanları üzerinde ancak kamu yararının bulunduğu hallerde ve kanunla belirlenen esaslar çerçevesinde irtifak hakkı tesis edilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ormanları yakmak veya yok etmek amacıyla işlenen suçlar için TBMM tarafından özel af çıkarılabilir.

Cevap

Ormanları yakmak veya yok etmek amacıyla işlenen suçlar için hiçbir şekilde genel veya özel af çıkarılamayacağı ifadesi anayasal bir zorunluluktur; dolayısıyla özel af çıkarılabileceğini iddia eden seçenek yanlıştır.

Anayasa’nın

169

. maddesinin

3

. fıkrası uyarınca; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ayrıca ormanları yakmak, yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar hiçbir şekilde af kapsamına alınamaz. Bu nedenle meclis kararıyla bile olsa bu suçlara yönelik özel af çıkarılması hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın

169

. maddesindeki orman koruma hükümlerini incele.

Devletin ormanları korumak ve sahalarını genişletmekle yükümlü olduğu, mülkiyetin devredilemeyeceği ve zamanaşımı ile kazanılamayacağı görüldü.

Ormanların hukuki statüsünün sınırlarını belirlemek için.

Af ve siyasi propaganda yasaklarını değerlendir.

Anayasa'nın açıkça 'münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz' dediği tespit edildi.

Af yetkisinin orman suçları özelindeki istisnai durumunu doğrulamak için.

Seçeneklerle anayasal metni karşılaştır.

Özel af çıkarılabileceğine dair ifadenin Anayasa ile doğrudan çeliştiği saptandı.

Hatalı hukuki bilgiyi içeren seçeneği belirlemek için.

Anahtar Kavram

Orman Suçlarında Af Yasağı

İpuçları

Anayasa'nın ormanları korumak için getirdiği yasakların ne kadar katı olduğunu hatırlayın.

Bazı suç türlerinin meclis yetkisiyle bile affedilmesi Anayasa tarafından engellenmiştir.

Orman suçları için af çıkarılıp çıkarılamayacağı konusundaki anayasal hükmü kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Orman sınırlarının daraltılmasının tek istisnası olan 'orman niteliğini tam olarak kaybetmiş alanlar' (2B arazileri) konusunu inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 11Soru →

İdare hukukunda kamu malları; hizmet malları, orta malları ve sahipsiz mallar olarak sınıflandırılmaktadır. Bir malın "hizmet malı" olarak kabul edilebilmesi için doğrudan bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmiş olması gerekir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir "hizmet malı" örneğidir?

Bir devlet üniversitesinin kütüphane binası

Şehir merkezinde bulunan ve herkesin kullanımına açık olan bir meydan

Köy halkının hayvanlarını otlatması için ayrılan mera

Şehirler arası ulaşımın sağlandığı bir devlet karayolu

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bir dağ yamacı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir devlet üniversitesinin kütüphane binası

Cevap

Bir devlet üniversitesinin kütüphane binası, doğrudan bir kamu hizmetinin (eğitim) yürütülmesine tahsis edildiği için hizmet malıdır.

Üniversite kütüphane binası, eğitim ve araştırma gibi belirli bir kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla idare tarafından bu hizmete doğrudan tahsis edilmiştir. Bu durum onu kamu malları sınıflandırmasında tipik bir 'hizmet malı' yapar.

Adım Adım Çözüm

Hizmet malı kavramını tanımla.

Hizmet malı, idarenin bir kamu hizmetini yerine getirmek için kullandığı fiziksel yapılardır (hastane, okul, karakol vb.).

Sorunun kökünde istenen sınıflandırmanın temel kriterini belirlemek gerekir.

Seçeneklerdeki taşınmazların kullanım amacını analiz et.

Meydan, mera ve yollar genel kullanım içindir; dağ yamacı ise doğal durumundadır. Kütüphane ise kurumsal bir hizmetin parçasıdır.

Hizmet malı ile orta malı arasındaki en temel fark, genel yararlanma ile özel hizmet tahsisi ayrımıdır.

Doğru örneği tespit et.

Kütüphane binası eğitim hizmetine tahsis edildiği için hizmet malı kategorisindedir.

Hizmet malları kamu hizmetinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Hizmet malı, doğrudan bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilen ve bu hizmetin fiziksel mekanını oluşturan kamu malıdır.

İpuçları

Bir malın hizmet malı olması için binanın içinde bir kamu hizmetinin (eğitim, sağlık vb.) aktif olarak görülmesi gerekir.

Herkesin serbestçe girip dolaşabildiği park ve yollar ile memurların hizmet verdiği binaları birbirinden ayırın.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki hukuk rejimi farklarını (haciz yasağı, zaman aşımı vb.) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 12Soru →

İdare hukukunda, mülkiyeti Hazineye ait olan bir taşınmaz, Milli Eğitim Bakanlığına okul binası yapılmak üzere resmen tahsis edilmiştir. Ancak okulun başka bir bölgeye nakledilmesi sebebiyle bina boşaltılmış ve 20 yıl boyunca hiçbir kamu hizmeti veya kamu kullanımı için değerlendirilmemiştir. Bu süre zarfında taşınmazın bahçesi çevre sakinleri tarafından otopark olarak kullanılmıştır.

Bu taşınmazın hukuki durumu ve kamu malı statüsünün sona ermesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Okulun boşaltılmasından sonra taşınmazın halk tarafından fiilen otopark olarak kullanılması, taşınmazın kendiliğinden 'orta malı' statüsünde yeni bir 'fiili tahsis' kazandığı anlamına gelir ve eski hizmet malı statüsünü hukuken sona erdirir.

Bir taşınmazın 'kamu malı' statüsünü kaybetmesi için, mülkiyet sahibi idarenin veya tahsis işlemini yapan yetkili makamın açık bir 'tahsisin kaldırılması' (terkin) kararı alması gerekir; fiili kullanımın sona ermesi statüyü kendiliğinden değiştirmez.

Taşınmazın 20 yıl boyunca hiçbir kamu hizmetinde kullanılmaması ve özel kişilerce kullanılması, 'kazandırıcı zamanaşımı' kuralları gereği taşınmazın kamu malı niteliğini sona erdirir ve özel mülkiyete konu olmasını sağlar.

Taşınmazın tahsis amacı olan eğitim hizmeti binanın boşaltılmasıyla fiilen bittiği için, taşınmaz herhangi bir idari işleme gerek kalmaksızın doğrudan idarenin 'özel malı' statüsüne geri döner.

Okul binasının fiziksel yapısı bozulmadığı sürece taşınmazın 'hizmet malı' niteliği devam eder ve idare kamu yararı gereği bu taşınmaz üzerinde tahsisin kaldırılması işlemi yapamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir taşınmazın 'kamu malı' statüsünü kaybetmesi için, mülkiyet sahibi idarenin veya tahsis işlemini yapan yetkili makamın açık bir 'tahsisin kaldırılması' (terkin) kararı alması gerekir; fiili kullanımın sona ermesi statüyü kendiliğinden değiştirmez.

Cevap

Bir taşınmazın kamu malı statüsünü kaybetmesi için yetkili makam tarafından açık bir 'tahsisin kaldırılması' (terkin) kararı alınması zorunludur; sadece kullanımın sona ermesi bu statüyü bitirmez.

Kamu malı niteliği kazanan taşınmazların bu niteliği kaybetmesi iki şekilde olur: Ya malın maddi olarak tamamen yok olması (heyelan, baraj altında kalma vb.) ya da yetkili idari makamın tahsisi kaldıran bir işlem (terkin) tesis etmesi. Sorudaki senaryoda mal fiziksel varlığını koruduğu için, statünün değişmesi ancak yetkili makamın açık irade beyanıyla mümkündür. Fiilen kullanılmama veya başkaları tarafından kullanılma bu hukuki statüyü kendiliğinden bozmaz.

Adım Adım Çözüm

Taşınmazın mevcut hukuki statüsünü belirle.

Taşınmaz, okul olarak tahsis edildiği için bir 'hizmet malı' (kamu malı) statüsündedir.

İdare tarafından belirli bir kamu hizmetine özgülenen mallar, iradi tahsis yoluyla kamu malı niteliği kazanır.

Fiili kullanımın sona ermesinin hukuki etkisini analiz et.

Okulun taşınması veya binanın boş bırakılması, taşınmazın kamu malı statüsünü kendiliğinden sona erdirmez.

Hukuken tesis edilmiş bir tahsis, ancak 'terkin' adı verilen karşıt bir işlemle veya malın tamamen yok olmasıyla (maddi yok olma) sona erebilir.

Zamanaşımı ve yetki unsurlarını değerlendir.

20 yıllık kullanım veya idarenin hareketsizliği statüyü değiştirmez; yetkili makamın (tahsisi yapanın) kararı şarttır.

Kamu malları haczedilemez, zamanaşımı ile kazanılamaz ve devredilemez; bu koruma hukuki statü devam ettiği sürece mutlaktır.

Anahtar Kavram

Tahsis ve Terkin (İradi Sona Erme)

Daha Fazla Pratik

Tahsis ve terkin işlemlerinde yetkili makamın 'mülkiyet sahibi kamu tüzel kişisi' mi yoksa 'hizmeti yürüten birim' mi olduğunu inceleyiniz (Örneğin: Hazine taşınmazlarında Milli Emlak'ın yetkisi).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 13Soru →

İdare hukukunda kamu malları; nitelikleri, kamunun kullanımına doğrudan sunulmuş olmaları veya bir kamu hizmetine tahsis edilmeleri nedeniyle idarenin özel mallarından farklı bir koruma rejimine tabidir. Bu rejim çerçevesinde, kamu mallarının (hizmet malları, orta mallar ve sahipsiz mallar) hukuki özelliklerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu malları üzerinde özel hukuk kişileri lehine kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uygulanabilir ancak bu süre Medeni Kanun'da öngörülen süreden daha uzundur.

Kamu malları, kamu yararına tahsis edilmiş olmaları ve kamu hukukuna tabi bulunmaları nedeniyle kural olarak haczedilemez, zamanaşımı ile kazanılamaz ve vergi bağışıklığına sahiptir.

Hizmet malları, kamu hizmetine tahsis edilme özelliklerini kaybetmeden de idarenin tek taraflı bir iç kararıyla özel hukuk sözleşmeleri aracılığıyla serbestçe satılabilir.

Kamu mallarının korunması yalnızca genel adli yargı yollarıyla sağlanır; idarenin bu mallar üzerindeki haksız işgalleri önlemek için kullanabileceği özel bir idari usul bulunmaz.

Kamu malları ile idarenin özel malları aynı koruma rejimine tabi olup aralarındaki temel fark sadece kamu mallarının tapu kütüğüne tescil edilmesinin zorunlu olmasıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu malları, kamu yararına tahsis edilmiş olmaları ve kamu hukukuna tabi bulunmaları nedeniyle kural olarak haczedilemez, zamanaşımı ile kazanılamaz ve vergi bağışıklığına sahiptir.

Cevap

Kamu malları, kamu yararına tahsis edilmiş olmaları ve kamu hukukuna tabi bulunmaları nedeniyle kural olarak haczedilemez, zamanaşımı ile kazanılamaz ve vergi bağışıklığına sahiptir.

Kamu malları; kamu yararına hizmet ettikleri için 'dokunulmazlık' statüsündedir. Bu kapsamda haczedilememeleri, zamanaşımı ile mülkiyetlerinin kazanılamaması, devredilememeleri ve çeşitli vergi/harçlardan muaf olmaları bu özel hukuki rejimin temel sonuçlarıdır.

Adım Adım Çözüm

İdarenin malları arasındaki temel ayrımı belirle.

İdare hukukunda mallar; kamu malları (hizmet, orta, sahipsiz) ve idarenin özel malları olarak ikiye ayrılır.

Uygulanacak hukuki rejimin (kamu hukuku veya özel hukuk) tespiti için bu ayrım zorunludur.

Kamu mallarına tanınan özel hukuki koruma yollarını analiz et.

Kamu malları devredilemez, haczedilemez ve kazandırıcı zamanaşımı ile mülkiyetleri kazanılamaz.

Bu özellikler, malın kamu yararına veya kamu hizmetine tahsisinin sürekliliğini sağlar.

Mali ve idari imtiyazları değerlendir.

Kamu malları vergi ve harçlardan muaf tutulur ve 3091 sayılı Kanun gibi özel idari koruma yollarından yararlanır.

İdarenin kamu hizmetini yürütürken mali yükler altında kalmaması ve mallarını etkin koruması amaçlanır.

Anahtar Kavram

Kamu Mallarının Hukuki Rejimi

Alternatif Yöntem

Malların mülkiyetinin ve kullanımının kime ait olduğunu değil, 'kamu yararına tahsis' edilip edilmediğini kontrol ederek kamu malı statüsünü ve dolayısıyla dokunulmazlıklarını teyit edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 14Soru →

Bir belediyenin mülkiyetinde bulunan, herhangi bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş ve halkın doğrudan kullanımına sunulmamış olan "boş bir arazi"nin hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Söz konusu taşınmazın bir özel kişiye kiralanması durumunda, kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar özel hukuk hükümlerine göre adli yargıda çözümlenir.

Bu taşınmazın mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olduğu için, üzerinde fuzuli şagil durumunda olan kişilerin tahliyesi ancak adli yargıda açılacak bir el atmanın önlenmesi davası ile mümkündür.

Belediyeye ait bu taşınmaz, mülkiyeti kamuya ait olması sebebiyle belediyenin borçlarından dolayı hiçbir şekilde haczedilemez.

Taşınmazın satışına ilişkin ihale sürecindeki tüm aşamalar özel hukuk hükümlerine tabi olduğundan, ihale kararının iptali istemiyle adli yargıda dava açılmalıdır.

Bu taşınmaz, kamu tüzel kişisinin mülkiyetinde bulunduğu için kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel kişilerce hiçbir şekilde iktisap edilemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu taşınmazın bir özel kişiye kiralanması durumunda, kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar özel hukuk hükümlerine göre adli yargıda çözümlenir.

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk rejimine tabidir; bu nedenle bu mallara ilişkin kira veya satış sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar özel hukuk hükümlerine göre adli yargıda çözümlenir.

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk rejimine tabi tutulmuştur. Bu malların yönetimi, kiralanması ve satışı sırasında idare bir özel hukuk kişisi gibi hareket eder. Dolayısıyla, bu mallara ilişkin sözleşmeler (kira, satış vb.) özel hukuk sözleşmesi niteliğindedir ve bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar adli yargının görev alanına girer.

Adım Adım Çözüm

Malın Niteliğini Belirle

Arazi, herhangi bir kamu hizmetine veya kamu kullanımına tahsis edilmediği için 'idarenin özel malı' statüsündedir.

Bir malın kamu malı sayılabilmesi için tahsis (kamu hizmetine veya kamu kullanımına) unsuru gereklidir.

Hukuki Rejimi Uygula

Özel mallar kural olarak özel hukuk rejimine (Medeni Kanun, Borçlar Kanunu) tabidir.

İdarenin özel malları üzerinde mülkiyet hakkı, kural olarak özel kişilerin mülkiyet hakkına benzer şekilde kullanılır.

İstisnai Korumaları Değerlendir

İdarenin özel malları bazı durumlarda kamu malı gibi korunur (örneğin 2886 s.K. m.75 tahliye usulü), ancak temel sözleşme ilişkileri özel hukuka tabidir.

İdarenin malları arasındaki ayrım, hem yönetim hem de koruma usulleri açısından farklılık yaratır.

Anahtar Kavram

İdarenin özel malları üzerindeki özel hukuk rejimi ve yargı yolu ayrımı.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile devletin özel malları arasındaki haczedilebilirlik ve zamanaşımı farklarını karşılaştıran bir tabloyu inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 15Soru →

Türk İdare Hukuku'nda "sahipsiz mallar" (devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) kategorisinde yer alan kamu mallarının mülkiyet, tescil ve zaman aşımı rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sahipsiz mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve bu malların kazandırıcı zaman aşımı yoluyla iktisap edilmeleri mümkün değildir.

Sahipsiz mallar idarenin özel malları (fiskal mallar) statüsünde kabul edildiğinden, bu yerlerin haczedilmesi ve özel hukuk hükümlerine göre devredilmesi mümkündür.

Bir taşınmazın sahipsiz mal sayılabilmesi için yetkili idari makamlarca yapılmış bir "tahsis" işleminin varlığı ve bu işlemin tapu kütüğüne şerh edilmesi zorunludur.

Sahipsiz mallar, hukuki nitelikleri bakımından sadece belirli bir topluluğun yararlanmasına sunulmuş olan "orta malları" ile tamamen aynı hukuki kurallara tabidir.

Sahipsiz mallar üzerinde devletin mülkiyet hakkı bulunmadığı için, bu taşınmazlar üzerinde 20 yıl süreyle zilyetlik kuran her birey mülkiyetin tescilini talep edebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sahipsiz mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve bu malların kazandırıcı zaman aşımı yoluyla iktisap edilmeleri mümkün değildir.

Cevap

Sahipsiz mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve bu malların kazandırıcı zaman aşımı yoluyla iktisap edilmeleri mümkün değildir.

Sahipsiz mallar, yani devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler (dağlar, buzullar, kayalıklar vb.), nitelikleri gereği tapu siciline tescil edilmeyen yerlerdir. Bu mallar kamu malı statüsünde oldukları için, özel mülkiyete konu olamazlar ve zilyetlik süresine dayalı kazandırıcı zaman aşımı yoluyla edinilmeleri mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Taşınmazın kategorisini belirleme

Taşınmaz "sahipsiz mal" (devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) olarak tanımlanmıştır.

Sahipsiz mallar; dağlar, tepeler, kayalıklar gibi tarıma elverişli olmayan ve kimsenin mülkiyetinde bulunmayan kamu mallarıdır.

Tescil kuralını uygulama

Türk Medeni Kanunu m. 715 uyarınca bu mallar kural olarak tapu siciline tescil olunmazlar.

Bu mallar herkesin kullanımına açık olduğu ve doğal nitelikleri gereği mülkiyete konu edilmediği için sicil dışı kalırlar.

Zaman aşımı ve iktisap kurallarını kontrol etme

Kamu malları kazandırıcı zaman aşımı yoluyla iktisap edilemez ve haczedilemez.

Kamu malları kamu yararına özgülendiği için özel hukuk mülkiyet kazanma yollarından istisna tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Sahipsiz Malların Hukuki Rejimi (TMK m. 715)

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının tescili ve tahsis usullerindeki istisnaları inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 16Soru →

İdare hukukunda kamu mallarının kullanım rejimleri; yararlananların kapsamına, kullanımın amacına ve hukuki dayanağına göre 'genel yararlanma' ve 'özel yararlanma' olarak iki temel başlıkta incelenmektedir. İdarenin rızası dışında gerçekleşen kullanımlar ise haksız işgal olarak kabul edilir.

Buna göre, kamu mallarından yararlanma biçimleri ve haksız işgalin sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdarenin izni olmaksızın bir kamu malının haksız şekilde kullanılması (fuzuli işgal) durumunda tahsil edilen ecrimisil bedeli, geçmişe yönelik bir haksız işgal tazminatı niteliğinde olup işgalciye mal üzerinde yasal bir kullanım hakkı sağlamaz.

Kamu mallarından 'özel yararlanma' hakkı sağlayan idari ruhsatlar, idare ile kişi arasında karşılıklı irade beyanıyla kurulan bir özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olduğundan idare tarafından tek taraflı olarak geri alınamaz.

Kamu mallarının haksız işgali durumunda alınan ecrimisil bedeli ödendiği andan itibaren, söz konusu haksız kullanım kendiliğinden hukuka uygun bir 'ruhsat' statüsüne dönüşür ve idarenin tahliye yetkisi sona erer.

Kamu mallarından 'genel yararlanma', malın belirli bir kişiye veya zümreye tahsis edilerek başkalarının bu maldan yararlanmasının tamamen engellenmesi usulünü ifade eder.

İdarenin bir kamu malı üzerinde özel yararlanma izni (ruhsat) vermesi, o malın 'kamu malı' statüsünü sona erdiren 'tahsisin kaldırılması' işlemi ile aynı hukuki sonucu doğurur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin izni olmaksızın bir kamu malının haksız şekilde kullanılması (fuzuli işgal) durumunda tahsil edilen ecrimisil bedeli, geçmişe yönelik bir haksız işgal tazminatı niteliğinde olup işgalciye mal üzerinde yasal bir kullanım hakkı sağlamaz.

Cevap

Doğru olan seçenek, ecrimisilin bir tazminat olduğunu ve asla bir kullanım hakkı (ruhsat) doğurmadığını belirten ifadedir. İdare hukukunda kamu mallarının dokunulmazlığı esastır; bir kişi idareden izin almadan (ruhsat/sözleşme) malı kullanıyorsa 'fuzuli şagil' (haksız işgalci) durumundadır. Bu kişiden alınan ecrimisil, malın haksız kullanılmasından doğan zararı karşılar, ancak işgalciyi yasal bir kullanıcı haline getirmez.

Adım Adım Çözüm

Kamu mallarından yararlanma türlerini belirleme

Genel yararlanma (serbest, eşit, bedelsiz) ve özel yararlanma (izinli, bedelli, kısıtlı) ayrımı yapılır.

Soruda istenen doğru ifadeyi bulmak için temel rejimlerin özelliklerini bilmek gerekir.

İzinsiz kullanımın (fuzuli işgal) hukuki sonucunu analiz etme

İzinsiz kullanım durumunda 'ecrimisil' adı verilen tazminatın tahakkuk ettirildiği saptanır.

Ecrimisilin bir kira bedeli veya ruhsat ücreti olmadığını ayırt etmek kritiktir.

Ecrimisilin hukuki niteliğini değerlendirme

Ecrimisil, mülkiyet hakkının ihlalinden doğan bir tazminattır ve ödenmesi haksız işgali yasal bir kullanım hakkına (ruhsat) dönüştürmez.

Kamu mallarının korunması ilkesi gereği, bedel ödenmesi haksızlığı gidermez, sadece zararı tazmin eder.

Anahtar Kavram

Fuzuli İşgal ve Ecrimisil Ayrımı

Soru 17Soru →

İdarenin malları hukukunda, bir taşınmazın kamu malı (domaine public) statüsünü kazanması (tahsis) ve bu statünün hukuki veya fiili nedenlerle sona ermesi (terkin) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Bir kamu malının fiilen

20

yıl boyunca tahsis amacına uygun olarak kamu hizmetinde kullanılmaması, o malın herhangi bir idari işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden idarenin özel malı statüsüne geçmesi için yeterlidir.

Mülkiyeti belediyeye ait bir taşınmazın 'hizmet malı' statüsü kazanabilmesi için, tahsis kararının mutlaka Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanması zorunludur.

Kamu malı statüsünün sona ermesi için kural olarak tahsis işlemini yapmaya yetkili makamın bu statüyü kaldıran bir kararı (terkin) gerekirken; malın deprem, sel veya denizin istilası gibi nedenlerle fiziken tamamen yok olması durumunda statü kendiliğinden sona erer.

Kamu malı statüsündeki bir taşınmaz, idare tarafından korunmadığı ve özel kişilerce işgal edildiği tarihten itibaren kesintisiz

10

yıl geçmesiyle kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkiyete konu olabilir.

Bir taşınmazın 'hizmet malı' statüsü kazanabilmesi için idarenin tahsis iradesi yeterli olmayıp, malın mutlaka halkın doğrudan (serbestçe) istifadesine açık olması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu malı statüsünün sona ermesi için kural olarak tahsis işlemini yapmaya yetkili makamın bu statüyü kaldıran bir kararı (terkin) gerekirken; malın deprem, sel veya denizin istilası gibi nedenlerle fiziken tamamen yok olması durumunda statü kendiliğinden sona erer.

Cevap

Kamu malı statüsünün sona ermesi için kural olarak yetkili makamın terkin kararı alması gerekir, ancak malın fiziken yok olması durumunda statü kendiliğinden sona erer.

Doğru olan ifade, kamu malı statüsünün sona ermesinde yetkili makamın iradesinin (terkin işlemi) esas olduğunu, ancak malın fiziksel olarak tamamen ortadan kalkması durumunda bu statünün herhangi bir işleme gerek kalmaksızın (fiili terkin) kendiliğinden sona ereceğini belirten ifadedir. Bu, idare hukukundaki 'yetkide paralellik' ilkesi ile eşyanın tabiatı arasındaki dengeyi yansıtır.

Adım Adım Çözüm

Tahsis (Kazanma) Usulünü Belirleme

Bir mal ya idari bir işlemle (tahsis) ya da malın doğası gereği (kıyı, nehir vb.) kamu malı statüsü kazanır.

Mülkiyeti idareye ait her mal kamu malı değildir; statü kazanması için bir tahsis unsuru gerekir.

Terkin (Kaybetme) Usulünü Analiz Etme

Hukuki terkin için yetkide paralellik ilkesi uyarınca tahsisi yapan makamın kararı gerekir.

İdari işlemlerin geri alınması veya sona erdirilmesi kural olarak aynı usul ve yetkiyle yapılır.

İstisnai Durumu (Fiili Terkin) Değerlendirme

Malın fiziksel varlığı sona ererse (örneğin bir adanın sular altında kalması), hukuki statü dayanaksız kalır ve kendiliğinden sona erer.

Kamu malı statüsünün varlığı, malın fiziksel mevcudiyetine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Tahsis ve Terkin Mekanizması

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları (domaine privé) ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik ve zamanaşımı farklarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 18Soru →

İdare hukukunda, mülkiyeti idareye ait olan ve başlangıçta idarenin özel malı statüsünde bulunan bir taşınmazın, yetkili idari makamın iradi bir işlemiyle belirli bir kamu hizmetinin görülmesine veya kamunun doğrudan kullanımına sunulması suretiyle "kamu malı" statüsünü kazanmasına ne ad verilir?

Tahsis

Kamulaştırma

Kazandırıcı zamanaşımı

Terkin

İstimval

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahsis

Cevap

Tahsis, idarenin özel malı statüsündeki bir malın kamu malı haline getirilmesi işlemidir.

İdare hukukunda, idarenin mülkiyetindeki bir malın kamu malı statüsüne geçmesi için yapılan hukuki işleme 'tahsis' (özgüleme) denir. Bu işlemle mal, ya doğrudan halkın kullanımına (orta malı) ya da bir kamu hizmetinin yürütülmesine (hizmet malı) ayrılmış olur.

Adım Adım Çözüm

İşlemin niteliğini belirle

İşlem, mevcut bir idari taşınmazın kamu hizmetine özgülenmesidir.

Soruda mülkiyetin kazanılması değil, mevcut malın statüsünün (özel maldan kamu malına) değişimi sorulmaktadır.

Kavramsal karşılığı eşleştir

Bu sürece idare hukukunda 'tahsis' denir.

Tahsis, kamu malı statüsünün kazanılmasındaki temel iradi yoldur.

Anahtar Kavram

Kamu Malı Statüsünün Kazanılması (Tahsis)

Tahmini Süre:45s

Soru 19Soru →

İdare hukukunda kamu mallarından yararlanma rejimleri; yararlananların kapsamına, kullanımın niteliğine ve hukuki dayanağına göre farklı usullere tabidir. Bir belediye, mülkiyetinde bulunan ve 'orta malı' statüsündeki bir sahil bandının belirli bir bölümünü, vatandaşların dinlenme ihtiyacına yönelik hizmet sunması amacıyla bir gerçek kişiye büfe işletmek üzere 'idari izin (ruhsat)' yoluyla tahsis etmiştir. Ancak izin süresi sona ermesine rağmen ilgili şahıs alanı boşaltmamış ve kullanmaya devam etmiştir.

Bu uyuşmazlığın çözümü ve kamu mallarının kullanım rejimi çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

İdarenin tanıdığı ruhsat tek taraflı ve 'iğreti' nitelikte bir idari işlem olduğundan, sürenin bitimiyle birlikte kişi 'fuzuli işgalci' konumuna düşer ve idare, herhangi bir yargı kararına gerek duymaksızın mülki amir vasıtasıyla taşınmazı tahliye ettirebilir; ayrıca bu süre için 'ecrimisil' talep edilir.

Söz konusu büfe işletmeciliği özü itibarıyla bir kira sözleşmesi niteliğinde olduğundan, sürenin bitiminde tahliye işlemleri Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre sulh hukuk mahkemelerinde açılacak bir tahliye davası ile gerçekleştirilmelidir.

Belediyenin bu alanı bir kişiye özel olarak kullandırması bir 'kamu hizmeti imtiyazı' teşkil ettiğinden, sözleşme Danıştay'ın görüşü alınmadan sona erdirilemez ve işletmecinin kazanılmış hakları nedeniyle tahliyesi mümkün değildir.

Kamu malının özel kullanımına izin verilmesiyle birlikte taşınmaz 'orta malı' statüsünden 'idarenin özel malı' statüsüne geçer ve bu aşamadan sonra idarenin mülkiyet hakkı tamamen özel hukuk hükümlerine tabi olur.

İdare, kamu yararı gereği parkın kullanım amacını tek taraflı değiştiremeyeceğinden, büfe işletilmesine izin verilmesi işlemi 'maksat' unsuru yönünden sakattır ve bu hukuksuzluk işletmeciye alanı süresiz kullanma hakkı verir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin tanıdığı ruhsat tek taraflı ve 'iğreti' nitelikte bir idari işlem olduğundan, sürenin bitimiyle birlikte kişi 'fuzuli işgalci' konumuna düşer ve idare, herhangi bir yargı kararına gerek duymaksızın mülki amir vasıtasıyla taşınmazı tahliye ettirebilir; ayrıca bu süre için 'ecrimisil' talep edilir.

Cevap

İdarenin tanıdığı ruhsatın tek taraflı ve geçici olması nedeniyle, süresi biten kullanıcının fuzuli işgalci sayılması ve idari yoldan tahliye edilmesi hukuken doğrudur.

Doğru seçenek, kamu mallarının (özellikle orta mallarının) özel hukuk rejimine değil, idari hukuk rejimine tabi olduğunu vurgular. İdarenin tanıdığı ruhsat tek taraflı bir işlem olduğundan süre bitiminde idarenin taşınmaz üzerindeki hakimiyetini doğrudan (icrailik ve re'sen icra yetkisiyle) tesis edebileceğini ve haksız kullanım için ecrimisil talep edileceğini doğru şekilde ifade eder.

Adım Adım Çözüm

Malın ve kullanımın hukuki niteliğini belirlemek.

Park alanı bir 'orta malı'dır ve büfe işletilmesi bu mal üzerinde 'özel kullanım' niteliğindedir.

Genel yararlanmanın dışına çıkan ve belirli bir alanı başkalarının kullanımına kapatan durumlar özel kullanım rejimidir.

Hukuki dayanağı analiz etmek.

Kullanım hakkı 'ruhsat' (idari izin) ile verilmiştir.

Ruhsatlar, idarenin tek taraflı iradesiyle kurulan ve kural olarak her zaman geri alınabilen (iğreti) işlemlerdir.

Süre bitiminin hukuki sonucunu tespit etmek.

Kişi 'fuzuli işgalci' (yetkisiz zilyet) konumuna düşer.

Yasal dayanak (ruhsat süresi) sona erdiği için zilyetliğin haklı bir sebebi kalmamıştır.

Tahliye ve yaptırım usulünü belirlemek.

İdari yoldan tahliye ve ecrimisil uygulanması.

Kamu mallarının korunması kapsamında idare, yargı kararına gerek duymaksızın (2886 s.K. m.75) mülki amir aracılığıyla tahliye gerçekleştirir ve kullanım bedeli olarak ecrimisil alır.

Anahtar Kavram

Kamu Mallarının Özel Kullanımı ve İdari Tahliye Rejimi

Soru 20Soru →

İdare hukukunda, kamu yararına tahsis edilmiş olan veya doğrudan kamunun kullanımına sunulmuş bulunan 'kamu malları'nın hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir ve bu mallardan kaynaklanan uyuşmazlıklar adli yargı mercilerinde çözümlenir.

İdarenin borçlarından dolayı kamu malları üzerine haciz konulabilir ve bu malların cebri icra yoluyla satışı gerçekleştirilebilir.

Kamu malları, üzerlerindeki tahsis amacı ortadan kalkmadığı sürece kural olarak devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamaz.

Özel hukuk kişileri, bir kamu malını belirli bir süre nizasız ve fasılasız kullandıklarında zilyetlik hükümlerine dayanarak mülkiyet hakkı kazanabilirler.

Kamu malları üzerinde irtifak hakkı gibi sınırlı ayni haklar, idarenin özel mülklerindeki gibi serbestçe ve tapu siciline tescil ile tesis edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu malları, üzerlerindeki tahsis amacı ortadan kalkmadığı sürece kural olarak devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamaz.

Cevap

Kamu malları, üzerlerindeki tahsis amacı ortadan kalkmadığı sürece kural olarak devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamaz.

Kamu malları; kamu yararına veya bir kamu hizmetinin görülmesine tahsis edilmiş olmaları nedeniyle özel bir hukuki statüye sahiptir. Bu statü gereği, malın tahsis amacı devam ettiği müddetçe başkasına devredilememesi (devredilemezlik), idarenin borçları için el konulamaması (haczedilemezlik) ve üzerinde zamanaşımı yoluyla hak iddia edilememesi (zamanaşımıyla kazanılamama) temel ilkelerdir.

Adım Adım Çözüm

Kamu malı ve idarenin özel malı ayrımını yapın.

Kamu malları kamu yararına tahsisli mallardır (hizmet malları, orta malları, sahipsiz mallar).

Bu iki mal grubu farklı hukuki rejimlere tabidir.

Kamu mallarının koruma mekanizmalarını inceleyin.

Kamu malları kamu hukuku koruması altındadır; haczedilemezlik, devredilemezlik ve zamanaşımı yasağı bu korumanın parçalarıdır.

Kamu hizmetinin aksamaması ve kamu yararının sürekliliği bu özellikleri zorunlu kılar.

Tahsis kavramının bu özellikler üzerindeki etkisini değerlendirin.

Mal kamu malı statüsünde (tahsisli) olduğu sürece bu özellikler mutlaktır; tahsis kalkarsa mal 'idarenin özel malı' statüsüne geçer ve bu özelliklerini kaybedebilir.

Hukuki koruma tahsis amacına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Kamu mallarının kamu hukuku rejimi ve koruma ilkeleri

Sayfa 1 / 10Sonraki

İdarenin Malları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap