İdarenin Malları
187 soru
İdare hukukunda, idarenin mülkiyetinde bulunan ancak bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş veya kamunun doğrudan kullanımına sunulmamış olan mallar "idarenin özel malları" kategorisinde yer alır. Bu malların hukuki rejimi ve özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda bir malın 'kamu malı' olarak nitelendirilmesi, o malın tabi olacağı hukuki rejimi (haczedilemezlik, zamanaşımı ile kazanılamama, tapu dışı tescil vb.) doğrudan belirlemektedir. Bir malın kamu malı statüsü kazanabilmesi için mülkiyetin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve malın kamu yararına (kamu hizmetine veya kamunun doğrudan kullanımına) tahsis edilmiş olması şarttır.
Bu çerçevede, Türk idare hukuku doktrini ve yerleşik yargı içtihatları dikkate alındığında, aşağıdaki taşınmazlardan hangisinin mülkiyet ve tahsis durumu 'kamu malı' statüsü kazanması için yeterli değildir?
İdare hukukunda kamu malları; hizmet malları, orta malları ve sahipsiz mallar olmak üzere üçlü bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Doğrudan bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmiş olan ve bu hizmetin maddi unsurunu teşkil eden taşınmazlar 'hizmet malı' olarak adlandırılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir 'hizmet malı' örneğidir?
İdare hukukunda, kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunmasına rağmen, doğrudan doğruya bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş ve kamunun doğrudan kullanımına sunulmamış olan varlıklar "idarenin özel malları" olarak nitelendirilir.
Buna göre, idarenin özel malları ve bu malların tabi olduğu hukuki rejim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
İdare hukukunda malların tasnifi yapılırken, bir malın "kamu malı" ya da "idarenin özel malı" olarak kabul edilmesi, o malın tabi olacağı hukuki rejimi doğrudan belirlemektedir. Bu ayrım çerçevesinde, idarenin özel mallarının hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir köy tüzel kişiliği sınırları içerisinde yer alan ve kadimden beri köylülerin hayvanlarını kış mevsiminde barındırması amacıyla kullanılan bir kışlak, köy muhtarlığı tarafından borçların ödenmesi gerekçesiyle bir özel işletmeye satılmak istenmektedir.
İdare hukuku ilkeleri uyarınca, bu kışlağın hukuki statüsü ve üzerinde yapılabilecek işlemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir büyükşehir belediyesi, bütçe imkânlarını değerlendirmek amacıyla şehir merkezinde yer alan bir iş merkezini satın almıştır. Belediye, bu iş merkezindeki bağımsız bölümleri kendi idari hizmet birimleri için kullanmamakta ve halkın doğrudan ortak kullanımına da sunmamaktadır. Bunun yerine, sadece bütçesine gelir sağlamak amacıyla dükkânları özel şahıslara piyasa rayici üzerinden kiralamaktadır.
Buna göre, söz konusu iş merkezinin hukuki statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Türk İdare Hukuku'nda dağlar, kayalıklar, tepeler ve buzullar gibi niteliği gereği bir kamu hizmetine tahsis edilmemiş ancak devletin mülkiyetinde sayılan "sahipsiz mallar" (devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) bulunmaktadır.
Buna göre, sahipsiz malların hukuki rejimi ve tapu sicili ile olan ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu mallarının kullanımı, malın tahsis amacına ve topluma sunuluş biçimine göre 'genel yararlanma' ve 'özel yararlanma' şeklinde iki ana kategoriye ayrılır. Kamu mallarından yararlanma biçimleri ve bu süreçteki hukuki kavramlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
İdare hukukunda kamu mallarının özel kullanımı, malın tahsis amacına uygun olarak ancak başkalarının yararlanmasını engelleyecek şekilde, belirli kişilere tanınan bir haktır. Bu hak, idarenin tek taraflı bir işlemiyle veya bir sözleşme ile tesis edilebilir. Buna göre; bir idarenin herhangi bir sözleşme yapmaksızın, tek taraflı irade beyanıyla belirli bir kişiye kamu malından yararlanma yetkisi vermesi ve bu yetkiyi kamu yararı gerektirdiğinde kural olarak her an tek taraflı olarak geri alabilmesi usulü aşağıdakilerden hangisidir?
1982 Anayasası'nın 169. maddesinde düzenlenen 'ormanların korunması ve geliştirilmesi' rejimi ile bu rejimin kamu malları hukukundaki yansımaları dikkate alındığında, devlet ormanlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?
Türk idare hukuku doktrininde idarenin sahip olduğu mallar, tabi oldukları hukuki rejime göre "kamu malları" ve "idarenin özel malları" olarak ikiye ayrılmaktadır. Bir malın idarenin özel malı statüsünde olmayıp kamu hukuku rejimine tabi bir "kamu malı" olarak nitelendirilmesi için mülkiyetin bir kamu tüzel kişisine ait olmasının yanı sıra aranan temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?
Turizm sektöründe faaliyet gösteren bir yatırım şirketi, kıyı şeridinde yer alan bir ilimizde kapsamlı bir entegre tesis kurmayı planlamaktadır. Şirket, hazırladığı proje kapsamında ilgili idarelere başvurarak şu taleplerde bulunmuştur:
I. Mülkiyeti Hazineye ait bir Devlet ormanının bir bölümünü satın alarak doğa sporları merkezi inşa etmek,
II. Tesise yakın konumda bulunan jeotermal su kaynağının işletme hakkını süresiz olarak devralmak,
III. Tesisin önünde yer alan deniz kıyısını tamamen kapatarak sadece kendi müşterilerinin özel kullanımına sunmak.
1982 Anayasası'nda öngörülen idarenin malları ve tabii servetlerin hukuki rejimi dikkate alındığında, bu talepler ve idarenin tesis edeceği işlemlerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Türk idare hukuku doktrininde ve yargı kararlarında bir malın "kamu malı" statüsünde kabul edilerek kamu hukuku rejimine tabi olabilmesi için belirli kriterlerin bir arada bulunması gerekmektedir. Buna göre, bir taşınmazın kamu malı olarak nitelendirilmesi için gereken temel kriterlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir yerel yönetim birimi, mülkiyetinde bulunan ancak uzun süredir atıl vaziyette duran bir binayı, bölgedeki sosyal ihtiyaçları karşılamak amacıyla 'Halk Eğitim Merkezi' olarak kullanılmasına karar vermiş ve bu doğrultuda binanın iç tefrişatını tamamlayarak hizmete açmıştır.
Türk İdare Hukuku doktrini ve yerleşik yargı içtihatları dikkate alındığında, söz konusu taşınmazın idarenin 'özel malı' statüsünden çıkarak 'kamu malı' hukuki rejimine tabi olmasını sağlayan temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?
Bir sahil kasabasında kamunun ortak kullanımına açık olan kumluk alanın (kamu malı) kullanımıyla ilgili şu gelişmeler yaşanmıştır:
I. Bir işletme, yaz sezonu boyunca geçici olarak şezlong kiralama hizmeti sunmak için belediyeden izin talep etmiştir.
II. Başka bir şirket, aynı sahile kalıcı betonarme yapılar ve sabit iskeleler inşa ederek 20 yıl süreyle kapalı bir lüks plaj tesisi işletmek amacıyla başvuruda bulunmuştur.
III. Bir şahıs ise belediyeden hiçbir izin almadan sahilin bir bölümünü çitlerle çevirerek büfe işletmeye başlamıştır.
İdare hukukunda kamu mallarından yararlanma biçimleri ve idarenin yetkileri dikkate alındığında, bu durumların hukuki boyutuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda, dağlar, tepeler, kayalıklar ve buzullar gibi kural olarak kimsenin mülkiyetinde bulunmayan ve hiçbir şekilde özel mülkiyete elverişli olmayan 'Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler' sahipsiz mallar olarak adlandırılır.
Buna göre, sahipsiz malların hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir belediye yönetimi, mülkiyet kayıtlarında kendi adına tescilli görünen ancak kadimden beri yöre halkının pazar yeri ve sosyal etkinlik alanı (meydan) olarak kullanımına tahsis edilmiş olan bir taşınmazı, belediye borçlarını tasfiye etmek amacıyla bir gayrimenkul yatırım ortaklığına satmaya karar vermiştir. İdare hukukundaki kamu malları rejimi ve 'orta malları' statüsü dikkate alındığında, bu satış kararıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir belediye, mülkiyeti kendisine ait olan bir binayı "Kadın Konukevi" olarak işletilmesi kararıyla ilgili birime bırakmış ve burada sosyal hizmet sunumuna başlanmıştır. Bu taşınmazın hukuki statüsü ve tabi olduğu rejimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türk İdare Hukuku'nda "sahipsiz mallar" (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) kategorisinde yer alan taşınmazların hukuki rejimi, tescil durumu ve statü değişiklikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?