Kemikler

219 soru

Soru 1Soru

Yaşlı bir hastada kalça üzerine düşme sonrası gelişen şiddetli ağrı, bacakta kısalma ve dış rotasyon bulguları klinik olarak femur boynu (collumcollum femorisfemoris) kırığını düşündürmektedir. Bu bölgenin anatomik özellikleri göz önüne alındığında, femur proksimal ucu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Collum femoris ile corpus femoris arasındaki açı (inklinasyon açısı) normal erişkinde yaklaşık 125125^{\circ}'dir.

Cevap

Collum femoris ile corpus femoris arasındaki açının (inklinasyon açısı) yaklaşık 125125^{\circ} olması doğru ifadedir.
Femur boynu (collum femoris) ile gövdesi (corpus femoris) arasındaki açıya inklinasyon açısı denir. Bu açı yenidoğanda daha genişken (150150^{\circ} civarı), erişkinlerde yaklaşık 125130125^{\circ}-130^{\circ}'ye geriler. Yaşlılarda bu açının azalması (coxa vara) femur boynu kırıklarına zemin hazırlayan faktörlerden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Femur proksimal ucundaki açısal ilişkileri değerlendir.
Femur boynu ve gövdesi arasındaki inklinasyon açısının erişkinlerde yaklaşık 125125^{\circ} (120135120^{\circ}-135^{\circ} aralığı) olduğu belirlendi.
Bu açı, ağırlık aktarımı ve kalça eklemi hareket genişliği için temel anatomik parametredir.
2
Kemik çıkıntıların (Trochanter'lerin) konumlarını doğrula.
Trochanter major'un lateralde, trochanter minor'un ise medial-posterior'da olduğu görüldü.
Yanlış konum bilgisi içeren seçenekleri elemek için uzaysal oryantasyon gereklidir.
3
Anterior ve posterior yüzdeki çizgisel oluşumları ayırt et.
Linea intertrochanterica'nın anterior, crista intertrochanterica'nın ise posterior yüzde olduğu saptandı.
TUS sınavlarında sıkça sorgulanan anterior/posterior ayrımı bu sorunun ayırt edici noktalarından biridir.

Anahtar Kavram

Femur Proksimal Uç Anatomisi ve Biyomekanik Açılar
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 2Soru

Kafa tabanı travması geçiren 4242 yaşındaki bir hastanın bilgisayarlı tomografisinde sfenoid kemiğin büyük kanadında (alaala majormajor) yer alan bir foramenin çevresinde kırık hattı izlenmiştir. Hastanın fizik muayenesinde alt çene ve alt dudak bölgesinde duyu kaybı, çiğneme kaslarında belirgin güçsüzlük ve aynı taraflı parotis bezi salgısında azalma saptanmıştır.

Bu hastada anatomik olarak hasar gören foramen ve bu delikten geçerek parotis bezine giden parasempatik iletiyi sağlayan sinir aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Foramen ovale — Nervus petrosus minor

Cevap

Anatomik bulgular foramen ovale ve bu delikten geçen nervus petrosus minor sinirini işaret etmektedir.
Kafa tabanı travması sonrası görülen alt dudak duyu kaybı ve çiğneme kaslarındaki zayıflık, trigeminal sinirin mandibular dalının (n.n. mandibularismandibularis) hasarlandığını gösterir. Sfenoid kemiğin alaala majormajor'u üzerinde yer alan foramenforamen ovaleovale, bu sinirin kafa tasından çıkış yeridir. Ayrıca, parotis bezinin parasempatik uyarısını taşıyan n.n. petrosuspetrosus minorminor da aynı delikten geçtiği için, foramen ovale çevresindeki bir kırık her iki fonksiyonun da bozulmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların sinirsel karşılığını analiz edin.
Alt dudak/çene duyusu ve çiğneme kasları n.n. mandibularismandibularis (V3) tarafından kontrol edilir.
V3 hem duyusal (mandibular bölge) hem de motor (çiğneme kasları) lifler taşıyan trigeminal sinir dalıdır.
2
Parotis bezi sekresyonunun parasempatik yolunu belirleyin.
N.N. glossopharyngeusglossopharyngeus'tan çıkan pregangliyonik parasempatik lifler n.n. petrosuspetrosus minorminor olarak devam eder.
Bu sinir otik ganglionda sinaps yaparak parotis bezine giden postgangliyonik lifleri uyarır.
3
Belirlenen yapıların kafa tabanındaki geçiş yollarını saptayın.
Hem n.n. mandibularismandibularis hem de n.n. petrosuspetrosus minorminor, sfenoid kemiğin büyük kanadındaki foramenforamen ovaleovale'den geçer.
Kırık hattının bu foramen çevresinde olması tüm klinik belirtileri tek bir odakla açıklar.

Anahtar Kavram

Foramen ovale içerikleri ve klinik korelasyonu (V3 ve N. petrosus minor)

Alternatif Yöntem

Semptomların anatomik 'loj'una bakarak eleme yapabilirsiniz. Çiğneme kasları felci varsa mutlaka V3 hasarı (ve dolayısıyla foramen ovale) aranmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

Ayak bileği iskeletini oluşturan tarsal kemikler (ossa tarsi) belirli bir hiyerarşik düzenle dizilmiştir. Buna göre, aşağıdaki kemiklerden hangisi bu kemiklerin proksimal sırasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Calcaneus

Cevap

Ayak bileği kemiklerinden Calcaneus, proksimal sırada yer alan bir kemiktir.
Tarsal kemikler toplam 7 adettir. Bunlardan en arkada bulunan ve proksimal sırayı oluşturanlar talus ve calcaneus'tur. Calcaneus, vücudun en büyük tarsal kemiğidir ve topuk çıkıntısını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Tarsal kemiklerin (ayak bileği kemikleri) anatomik gruplandırmasını hatırla.
Tarsal kemikler; proksimal, intermediate (ara) ve distal olmak üzere üç grupta incelenir.
Kemiklerin birbirleriyle olan eklemleşme düzenini anlamak için bu sınıflandırma kullanılır.
2
Proksimal sırada bulunan kemikleri belirle.
Proksimal sırada talus (aşık kemiği) ve calcaneus (topuk kemiği) bulunur.
Bu iki kemik ayak bileği ekleminin temelini oluşturur ve yük aktarımında birincil rol oynar.
3
Diğer seçeneklerdeki kemiklerin konumlarını karşılaştır.
Os naviculare intermediate konumdadır; os cuboideum ve ossa cuneiformia ise distal sıradadır.
Distal sıra kemikleri, metatarsal kemikler ile doğrudan eklemleşen gruptur.

Anahtar Kavram

Ayak bileği (tarsus) kemiklerinin anatomik dizilimi ve sıraları.

İpuçları

1
Ayak bileğinde toplam 7 adet kemik bulunur ve bunlar el bileği kemiklerine benzer bir sıra düzenine sahiptir.
2
Proksimal sıra, bacak kemikleriyle (tibia ve fibula) en yakın ilişkide olan ve topuğu oluşturan kemikleri içerir.
3
Bu grupta sadece iki kemik vardır: Biri aşık kemiği (talus), diğeri ise topuk kemiğidir.

Daha Fazla Pratik

Os naviculare'nin hangi kemikler arasında eklem yaptığını ve 'ara kemik' tanımını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru

Tipik ve atipik vertebraların ayırıcı morfolojik özellikleri, klinik anatomi ve radyolojik değerlendirmelerde kritik öneme sahiptir. Bir laboratuvar incelemesinde, bir vertebranın foramenforamen transversariumtransversarium'u bulunmasına rağmen bu delikten a.a. vertebralisvertebralis'in geçmediği, processusprocessus spinosusspinosus'unun çatalsız ve diğer servikal vertebralara göre oldukça uzun olduğu saptanmıştır. Bu vertebra ve ilişkili anatomik yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu vertebra C7C_7 (vertebra prominens) olup, foramenforamen transversariumtransversarium'undan genellikle sadece v.v. vertebralisvertebralis geçer.

Cevap

C7C_7 (vertebra prominens) vertebrada foramenforamen transversariumtransversarium bulunmasına rağmen içinden a.a. vertebralisvertebralis geçmez, genellikle sadece v.v. vertebralisvertebralis geçer.
Vertebrada foramenforamen transversariumtransversarium bulunması onun servikal bölgeye ait olduğunu gösterir. Ancak a.a. vertebralisvertebralis tipik olarak C6C_6 seviyesinde bu deliklere girmeye başlar ve C7C_7 transvers deliğinden geçmez. C7C_7 (vertebra prominens), uzun ve çatalsız processusprocessus spinosusspinosus'u ile tipik servikal vertebralardan ayrılır ve bu özelliğiyle sorudaki tanıma tam uyar.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen morfolojik özellikleri (foramenforamen transversariumtransversarium varlığı, çatalsız uzun processusprocessus spinosusspinosus) analiz edin.
Bu özelliklerin C7C_7 (vertebra prominens) vertebrasına ait olduğu saptanır.
C7C_7, servikal bölgenin geçiş vertebrasıdır ve spinöz çıkıntısı en belirgin olan servikal vertebradır.
2
ForamenForamen transversariumtransversarium içeriğini değerlendirin.
a.a. vertebralisvertebralis'in C6C_6 seviyesinden itibaren deliklere girdiği, C7C_7'de ise sadece venöz yapıların bulunduğu hatırlanır.
a.a. vertebralisvertebralis genellikle C7C_7 transvers deliğini baypas ederek doğrudan C6C_6 deliğine girer.
3
Diğer vertebra seviyeleriyle (Torakal, Lumbal, C1C_1, C6C_6) ayırıcı tanı yapın.
Seçeneklerdeki yapıların (foveafovea costaliscostalis, processusprocessus mamillarismamillaris, tuberculumtuberculum caroticumcaroticum, sulcussulcus arteriaearteriae vertebralisvertebralis) hangi seviyelere ait olduğu netleştirilir.
Her vertebra bölgesinin kendine has anatomik işaretleri (landmark) vardır.

Anahtar Kavram

Servikal vertebraların bölgesel farklılıkları ve C7C_7'nin atipik özellikleri.
Soru 5Soru

Üst ekstremite kemikleri üzerindeki eklem yüzleri, anatomik oluşumların yerleşimi ve komşuluk ilişkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: RadiusRadius'un incisura ulnarisincisura\ ulnaris'i kemiğin distal ucunun medialinde, ulnaulna'nın incisura radialisincisura\ radialis'i ise kemiğin proksimal ucunun lateralinde yer alır.

Cevap

Radius'un ulnar çentiğinin distal-medialde, ulna'nın radial çentiğinin ise proksimal-lateralde yer aldığı ifade doğrudur.
Radius kemiği distalde genişleyerek ulna ile eklem yapar; bu eklem yüzü medial tarafta yer alan incisura ulnarisincisura\ ulnaris'tir. Ulna kemiği ise proksimalde radius başı ile eklem yapar; bu yüz lateralde yer alan incisura radialisincisura\ radialis'tir. Bu anatomik eşleşme, ön kolun rotasyon hareketleri için kritiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Radius'un distal ucunu incele.
Incisura ulnarisIncisura\ ulnaris'in radius'un distal ucunda ve medial tarafta (ulna ile eklem yapacak şekilde) yer aldığı görülür.
Radius'un distal ucu genişleyerek el bileğine katılır ve medial yüzünde ulna başı için bir eklem yüzü barındırır.
2
Ulna'nın proksimal ucunu incele.
Incisura radialisIncisura\ radialis'in ulna'nın proksimal ucunda (processus coronoideus'un lateralinde) yer aldığı görülür.
Ulna proksimalde radius başı ile eklem yaparak proksimal radioulnar eklemi oluşturur; bu eklem yüzü lateral taraftadır.
3
Diğer anatomik yapıları ele.
Ulna'nın karpal kemiklerle doğrudan eklem yapmadığı, humerus'taki tüberküllerin lateral/medial ayrımı ve kas tutunma yerlerindeki hatalar saptandı.
TUS seviyesindeki anatomik sorularda 'medial-lateral' ve 'proksimal-distal' gibi yön bildiren ifadeler çeldirici olarak sık kullanılır.

Anahtar Kavram

Ön kol kemiklerinin (radius ve ulna) birbirleriyle yaptıkları eklemlerdeki çentiklerin (incisura) anatomik lokalizasyonları.

İpuçları

1
Bir kemik üzerindeki 'çentik' (incisura), eklem yaptığı diğer kemiğin adıyla anılır.
2
Radius ve ulna anatomik duruşta birbirine paraleldir; radius lateralde, ulna medialdedir. Birbirlerine bakan yüzleri düşünün.

Daha Fazla Pratik

Radius ve ulna arasındaki membran interossea'nın tutunma kenarlarını ve proksimal/distal radioulnar eklem tiplerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

On altı yaşında bir erkek hasta, futbol antrenmanı sırasında ani bir depar ve şut çekme hareketi sonrası kalça ön bölgesinde şiddetli ağrı ile acil servise başvuruyor. Yapılan radyolojik incelemede pelvis iskeletinde, m. rectus femoris'in caput rectum'unun tutunduğu bölgede bir avülsiyon kırığı saptanıyor. Bu klinik tabloda etkilenen anatomik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spina iliaca anterior inferior

Cevap

M. rectus femoris'in proksimal tutunma yeri olan Spina iliaca anterior inferior
Doğru yanıt olan yapı, os coxae'nin (kalça kemiği) ilium kanadının ön kenarında yer alan spina iliaca anterior inferior'dur. Bu çıkıntı, m. rectus femoris'in caput rectum parçasının başlangıç yeridir. Özellikle genç sporcularda kasın ani kasılması sonucu bu kemik parçasının kopması (avülsiyon kırığı) sık rastlanan bir klinik durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik senaryoda belirtilen kasın (M. rectus femoris) anatomik tutunma yerlerini belirle.
M. rectus femoris'in iki başı vardır: Caput rectum spina iliaca anterior inferior'dan (SIAI), caput reflexum ise acetabulum'un üst kenarındaki sulcus supraacetabularis'ten başlar.
Soru kökünde spesifik olarak caput rectum'un tutunduğu bölge sorulmaktadır.
2
Belirlenen anatomik yapının klinik önemini değerlendir.
SIAI, adölesan dönemdeki sporcularda, büyüme plaklarının henüz kapanmadığı evrede m. rectus femoris'in ani ve güçlü kontraksiyonuyla (şut çekme gibi) avülsiyon kırığına en sık uğrayan bölgelerden biridir.
Anatomi bilgisini klinik senaryo ile eşleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Os coxae üzerindeki spina iliaca anterior inferior (SIAI), m. rectus femoris'in origo noktasıdır ve klinik olarak avülsiyon kırıklarının tipik bir bölgesidir.

Alternatif Yöntem

Kasın fonksiyonunu düşünerek (uyluk fleksiyonu ve diz ekstansiyonu) bu hareketi en güçlü yaptıran parçanın (rectus femoris) pelvis üzerindeki başlangıç noktasını hatırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru

El bileği (carpus) kemikleri, bölgedeki nörovasküler yapıların geçtiği kanalların sınırlarını oluşturarak klinik açıdan kritik bir rol oynar. Distal karpal sırada yer alan ve sahip olduğu kemik çıkıntı (hamulushamulus) ile hem canalis carpicanalis\ carpi'nin (karpal tünel) ulnar sınırına katılan hem de canalis ulnariscanalis\ ulnaris'in (Guyon kanalı) lateral duvarını oluşturan kemik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Os hamatum

Cevap

Sözü edilen özelliklere sahip kemik Os hamatum'dur.
Doğru seçenek olan kemik distal karpal sırada, ulnar (medial) tarafta yer alır. Bu kemiğin palmar yüzünde bulunan 'hamulus ossis hamati' isimli çengelsi çıkıntı, karpal tünelin medial (iç) sınırını belirlerken, Guyon kanalı olarak bilinen ulnar kanalın lateral (dış) duvarını oluşturur. Bu stratejik konumu nedeniyle ulnar sinir ve arter hamulus'un hemen medialinden geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Karpal kemiklerin dizilimini ve medial/lateral konumlarını hatırla.
Medial (ulnar) tarafta proksimalde pisiforme ve triquetrum, distalde hamatum bulunur.
Soruda distal sıra ve medial/lateral kanal ilişkisi sorgulanmaktadır.
2
Karpal ve ulnar (Guyon) kanalların sınırlarını belirleyen yapıları analiz et.
Karpal tünelin medial sınırı: Pisiforme ve Hamulus ossis hamati. Guyon kanalının lateral sınırı: Hamulus ossis hamati.
Her iki tünel için ortak olan anatomik işaret hamulus yapısıdır.

Anahtar Kavram

Hamatum kemiğinin hamulusu (çengeli), el bileğindeki iki önemli kanalın (karpal ve Guyon) sınırlarını oluşturur.
Soru 8Soru

Kafa tabanı cerrahisi sırasında sfenoid kemiğin alaala majormajor'unda yer alan bir kanaldan kaynaklanan yoğun kanamayı durdurmak amacıyla yapılan müdahale sonrasında, hastanın postoperatif muayenesinde parotis bezi sekresyonunda belirgin azalma, m.m. tensortensor tympanitympani ve m.m. tensortensor veliveli palatinipalatini kaslarında fonksiyon kaybı ile alt dudak ve çene ucu derisinde duyu kaybı saptanmıştır. Buna göre, cerrahi müdahalenin yapıldığı kafa tabanı açıklığı ve bu açıklıktan normalde geçen diğer bir anatomik yapı aşağıdakilerin hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Foramen ovale — A.A. meningeameningea accessoriaaccessoria

Cevap

Foramen ovale ve bu delikten geçen Arteria meningea accessoria
Soruda belirtilen klinik bulgular (m.m. tensortensor tympani/velitympani/veli palatinipalatini felci, alt dudak duyu kaybı ve parotis salgı bozukluğu), hem nervus mandibularis'in (V3V_3) hem de nervus petrosus minor'un fonksiyon kaybına işaret eder. Bu her iki yapı sfenoid kemiğin büyük kanadındaki foramen ovale'den geçer. Foramen ovale'nin diğer önemli bir içeriği ise arteria meningea accessoria'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların analizi
Hasarın N.N. mandibularismandibularis (V3V_3) motor ve duyu liflerini ve N.N. petrosuspetrosus minorminor'u etkilediği belirlenir.
Tensor kaslarının innervasyonu ve alt dudak duyusu V3V_3 ile, parotis parasempatik iletimi (preganglionik) N.N. petrosuspetrosus minorminor ile sağlanır.
2
Anatomik lokalizasyonun saptanması
Sfenoid kemiğin alaala majormajor'u üzerinde yer alan ve bu yapıları barındıran açıklığın foramen ovale olduğu saptanır.
Foramen ovale; N.N. mandibularismandibularis, A.A. meningeameningea accessoriaaccessoria, N.N. petrosuspetrosus minorminor ve venöz pleksusları (MALE) içerir.
3
Eşleşen seçeneğin belirlenmesi
Foramen ovale ve içeriklerinden biri olan A.A. meningeameningea accessoriaaccessoria ikilisi seçilir.
Diğer seçeneklerde ya foramen yanlıştır ya da içerik-foramen eşleşmesi anatomik olarak hatalıdır.

Anahtar Kavram

Foramen ovale içeriği ve klinik korelasyonu (MALE: Mandibular n., Accessory meningeal a., Lesser petrosal n., Emissary vein)
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 9Soru

Genel osteoloji prensiplerine göre, kas tendonları içerisinde gelişen ve eklemin mekanik avantajını artıran kemiklere 'sesamoid kemikler' adı verilir. Vücuttaki en büyük örneği patella olan bu kemik tipinin, el bileğindeki (karpal bölge) temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Os pisiforme

Cevap

Os pisiforme (Bezelye kemiği)
Soruda tanımlanan 'sesamoid kemik', tendonlar içinde gelişen ve tendonu eklem yüzeyinden uzaklaştırarak kasın kaldıraç gücünü artıran özel bir kemik tipidir. Os pisiforme, el bileğinde M. flexor carpi ulnaris tendonunun içerisinde yer alması ve karpal tünelin medial duvarını oluşturmasıyla tipik bir sesamoid kemik özelliği gösterir. Diğer karpal kemiklerden farklı olarak doğrudan yük taşıyan ana sütunların bir parçası değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki tanımlamayı analiz et
Soru, tendon içinde gelişen 'sesamoid' tipte bir karpal kemiği sormaktadır.
Genel osteolojide kemik tiplerinin (uzun, kısa, yassı, düzensiz, sesamoid) özelliklerini hatırlamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki kemiklerin özelliklerini değerlendir
Os scaphoideum, Os lunatum ve Os capitatum tipik kısa kemiklerdir (ossa brevia) ve eklem sıralarında (proksimal/distal) yer alırlar.
Bu kemikler doğrudan diğer kemiklerle eklemleşerek yük taşırlar.
3
Doğru kemiği belirle
Os pisiforme, M. flexor carpi ulnaris kasının tendonu içerisinde gömülü olarak bulunur ve sadece Os triquetrum ile eklemleşir.
Tendon içinde yer alması ve kemik-kemik diziliminden ziyade tendon fonksiyonuna katkı sağlaması onu sesamoid kemik sınıfına sokar.

Anahtar Kavram

Kemik Sınıflandırması (Sesamoid Kemikler)

İpuçları

1
Aradığınız kemik el bileğinin (karpus) proksimal sırasında yer alır.
2
Bu kemik, ön kolun fleksör kaslarından birinin tendonu içinde gömülüdür.
3
M. flexor carpi ulnaris tendonunda bulunan ve bezelye tanesine benzetilen kemiktir.

Daha Fazla Pratik

Alt ekstremitede M. gastrocnemius'un lateral başı içinde bulunabilen sesamoid kemik (Fabella) hakkında bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Sesamoid kemiklerin tendon içinde olduğunu hatırlayarak, hangi karpal kemiğe bir kas tendonunun (FCU) yapıştığını düşünerek de çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru

Viscerocranium kemiklerinden osos palatinumpalatinum'un processusprocessus pyramidalispyramidalis’i üzerinde yer alan, fossafossa pterygopalatinapterygopalatina'yı yumuşak damak ve tonsillatonsilla palatinapalatina bölgesine bağlayan ve içerisinden yumuşak damağın duyusunu alan sinirlerin geçtiği açıklık aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ForaminaForamina palatinapalatina minoraminora

Cevap

Yumuşak damağın duyusunu alan sinirlerin geçtiği ve damak kemiğinin piramidal çıkıntısında bulunan açıklık küçük damak delikleridir (foraminaforamina palatinapalatina minoraminora).
Küçük damak delikleri (foraminaforamina palatinapalatina minoraminora), damak kemiğinin (osos palatinumpalatinum) piramidal çıkıntısı üzerinde bulunur. Bu delikler fossafossa pterygopalatinapterygopalatina ile ağız boşluğunun arka kısmını (yumuşak damak ve bademcik bölgesi) birbirine bağlar. İçerisinden yumuşak damağın duyusunu taşıyan nervinervi palatinipalatini minoresminores ve bu bölgeyi besleyen damarlar geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Anatomik bölgenin ve kemiğin belirlenmesi
OsOs palatinumpalatinum (damak kemiği) viscerocranium'un bir parçasıdır ve processusprocessus pyramidalispyramidalis bu kemiğin arka-alt kısmında yer alır.
Soruda belirtilen lokasyonu doğrulamak için kemik yapısının incelenmesi gerekir.
2
Bağlantı yolunun ve içeriğin eşleştirilmesi
FossaFossa pterygopalatinapterygopalatina'dan çıkan nervinervi palatinipalatini minoresminores, canalescanales palatinipalatini minoresminores aracılığıyla ağız boşluğunun arka kısmına (yumuşak damak) ulaşır.
Yumuşak damağın duyusal innervasyonunu sağlayan sinirlerin izlediği yolu belirlemek gerekir.
3
Doğru açıklığın isimlendirilmesi
Bu kanalların ağız boşluğuna açılan deliklerine foraminaforamina palatinapalatina minoraminora adı verilir.
Anatomik terminolojideki karşılığını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

OsOs palatinumpalatinum'un çıkıntıları ve bu kemik üzerindeki geçitlerin (canaliscanalis palatinuspalatinus majormajor ve minoresminores) bağlantı kurduğu bölgeler ile içerikleri.

İpuçları

1
Sert damağın en arkasında, piramidal çıkıntı üzerindeki küçük delikleri düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sert damağın ön kısmındaki duyuyu taşıyan siniri (nervusnervus nasopalatinusnasopalatinus) ve geçtiği deliği (foramenforamen incisivumincisivum) tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 11Soru

Kafa tabanında yer alan aşağıdaki deliklerden hangisi, rüptürü sonucunda epidural hematom gelişimine neden olan arteria meningea mediaarteria  meningea  media’nın geçiş yoludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Foramen spinosum

Cevap

Arteria meningea media, kafa tabanındaki foramen spinosum'dan geçer.
Foramen spinosum, sfenoid kemiğin büyük kanadı üzerinde yer alır ve içinden arteria meningea media geçer. Bu arterin rüptürü, kafa travmaları sonrası dura mater ile kemik arasında kan birikmesiyle karakterize epidural hematomun en sık nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulgu ile ilişkili damarın belirlenmesi.
Epidural hematomlar genellikle arteria meningea media rüptürü sonucu oluşur.
Bu arter sfenoid kemik üzerindeki sulcus arteriae meningeae mediae içinde seyreder ve pterion bölgesindeki travmalarda kolayca hasar görebilir.
2
Damarın geçtiş yaptığı deliğin hatırlanması.
Arteria meningea media, fossa cranii media'da bulunan foramen spinosum'dan geçer.
Anatomik lokalizasyon ve içerik eşleştirmesi bu şekildedir.

Anahtar Kavram

Foramen spinosum ve içeriği (Arteria meningea media)
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru

Neurocranium kemiklerinin embriyolojik gelişimi incelendiğinde, calvaria'yı (kafa kubbesi) oluşturan bölümlerin genellikle membranöz (desmocranium), kafa tabanını (basis cranii) oluşturan bölümlerin ise kıkırdak (chondrocranium) kökenli olduğu görülür. Bazı kompleks neurocranium kemikleri ise farklı kemikleşme modellerine sahip bölümlerin birleşmesiyle oluşur.

Buna göre, aşağıda verilen neurocranium kemik bölümlerinden hangisi diğer dördünden farklı bir embriyolojik kemikleşme tipine sahiptir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Os sphenoidale'nin ala minor bölümü

Cevap

Sfenoid kemiğin ala minor bölümü endokondral kemikleşirken, diğer seçeneklerde belirtilen yapılar intramembranöz kemikleşme gösterir.
Sfenoid kemiğin ala minor bölümü, kafa tabanının (basis cranii) bir parçasıdır ve tüm kafa tabanı kemikleri gibi kondrokranyal kökenli olup endokondral kemikleşme yoluyla gelişir. Diğer seçeneklerdeki yapılar (squama frontalis, pars squamosa, planum occipitale ve os parietale) ise kafa kubbesini oluşturan membranöz (intramembranöz) gelişim gösteren yapılardır.

Adım Adım Çözüm

1
Kafatası kemikleşme prensiplerini hatırla.
Calvaria (kafa kubbesi) membranöz (intramembranöz), basis cranii (kafa tabanı) ise kıkırdak (endokondral) kökenlidir.
Kemikleşme tipi, kemiğin embriyolojik olarak hangi bağ dokusu taslağından geliştiğine bağlıdır.
2
Seçeneklerdeki 'karma' kemiklerin bölümlerini analiz et.
Frontal squama, temporal squama ve oksipital kemiğin linea nuchalis superior üzerindeki kısmı (planum occipitale) calvaria karakterindedir (membranöz).
Bu bölümler kafa boşluğunun tavanını ve yan duvarlarını oluşturmak üzere desmokranyumdan gelişir.
3
Sfenoid kemiğin ve kafa tabanı yapılarının kökenini belirle.
Ala minor, sfenoid kemiğin kafa tabanına katılan bir parçasıdır ve kondrokranyum kökenli olup endokondral kemikleşir.
Kafa tabanı kemikleri beyni alttan desteklemek üzere kıkırdak model üzerinden gelişirler.

Anahtar Kavram

Neurocranium'da kemikleşme tiplerinin (intramembranöz vs endokondral) anatomik bölgelere göre dağılımı ve karma kemikleşme gösteren kemiklerin (oksipital, temporal, frontal, sfenoid) bölümleri.

İpuçları

1
Kafa kubbesi kemikleri genellikle membranöz, kafa tabanı kemikleri ise endokondral kemikleşir.
2
Temporal, oksipital ve frontal kemiklerin bazı kısımları bu genel kuralın dışında kalarak her iki tipi de barındırabilir.
3
Oksipital kemiğin üst yarısı ve temporal kemiğin yassı yan kısmı membranözdür; sfenoidin gövdesi ve kanatları ise genellikle kıkırdak kökenlidir.

Daha Fazla Pratik

Temporal kemiğin bölümlerinin (petroz vs skuamöz) kemikleşme farklarını ve oksipital kemiğin sutura nuchalis üzerindeki gelişimini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru

Kafa tabanının ön kısmında (fossa cranii anterior) yer alan; 'crista galli' çıkıntısı ve I. kranial sinir (N. olfactorius) liflerinin geçtiği 'lamina cribrosa' yapısına sahip olan neurocranium kemiği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Os ethmoidale

Cevap

Tarif edilen kemik Os ethmoidale'dir.
Soruda tanımlanan 'crista galli' (beyin zarı falx cerebri'nin tutunduğu çıkıntı) ve 'lamina cribrosa' (koku siniri liflerinin geçtiği kalburumsu levha), Os ethmoidale'nin parçalarıdır. Bu kemik, neurocranium'un ön tabanında, iki orbita arasında yer alan tek bir kemiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki anatomik işaretleri analiz et
Aranan kemik 'fossa cranii anterior'da bulunmalı, 'crista galli' (horoz ibiği) çıkıntısına ve delikli bir yapı olan 'lamina cribrosa'ya sahip olmalıdır.
Bu yapılar kemiğin kimliğini belirleyen spesifik anatomik özelliklerdir.
2
Kranial sinir ilişkisini değerlendir
I. kranial sinir olan N. olfactorius'un lifleri burun boşluğundan kafa içine 'lamina cribrosa' üzerindeki deliklerden geçerek girer.
Bu fonksiyonel ilişki, yapının Os ethmoidale'ye ait olduğunu doğrular.
3
Seçenekleri eleyerek doğru kemiği belirle
Os sphenoidale, Os frontale ve Os temporale bu spesifik yapıları (özellikle lamina cribrosa'yı) içermez. Doğru kemik Os ethmoidale'dir.
Diğer kemikler komşu bölgelerde bulunsa da, koku siniri geçiş yolu ve crista galli Os ethmoidale'ye özgüdür.

Anahtar Kavram

Os ethmoidale'nin temel parçaları: Lamina cribrosa, crista galli, lamina perpendicularis ve ethmoidal labirentler.

İpuçları

1
Bu kemik burun boşluğunun tavanını oluşturur ve 'kalbur' (süzgeç) benzeri delikli bir yapıya sahiptir.
2
Koku alma siniri (N. olfactorius) bu kemiğin üzerindeki deliklerden geçer.
3
Crista galli (horoz ibiği) bu kemiğin üst yüzündeki karakteristik çıkıntıdır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 14Soru

Birinci kaburga (costacosta ii), toraksın üst açıklığını çevreleyen ve klinik açıdan önemli damar-sinir komşulukları bulunan atipik bir kemiktir. Bu kemiğin üst yüzeyinde bulunan sulcussulcus venaevenae subclaviaesubclaviae (vena subclavia oluğu) ile sulcussulcus arteriaearteriae subclaviaesubclaviae (arteria subclavia oluğu) yapılarını birbirinden ayıran anatomik oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TuberculumTuberculum musculimusculi scaleniscaleni anterioris

Cevap

TuberculumTuberculum musculimusculi scaleniscaleni anterioris (Lisfranc tüberkülü), v.v. subclaviasubclavia ile a.a. subclaviasubclavia arasında bariyer görevi görür.
Doğru seçenek olan scalenus anterior tüberkülü, birinci kaburganın iç kenarında yer alır ve bu noktaya yapışan m.m. scalenusscalenus anterior kası, v.v. subclaviasubclavia (ön tarafta) ile a.a. subclaviasubclavia (arka tarafta) arasından geçer. Dolayısıyla kemik üzerindeki bu tüberkül iki damar oluğunu birbirinden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci kaburganın (costacosta ii) üst yüzey morfolojisini inceleyin.
Kemiğin yassı ve geniş bir gövdesi olduğu, üst yüzünde iki adet oluk bulunduğu görülür.
Tipik kaburgaların aksine 1. kaburganın üst ve alt yüzleri vardır.
2
Oluklardan geçen yapıların anatomik dizilimini hatırlayın.
En önde (anterior) ven, arkasında (posterior) arter ve sinir ağı yer alır.
Vena subclavia arterin önünde seyreder.
3
Bu iki oluk arasındaki kemik kabarıklığını tanımlayın.
M.M. scalenusscalenus anterior kasının yapıştığı tuberculumtuberculum musculimusculi scaleniscaleni anterioris belirlenir.
Bu tüberkül, iki damar yapısını anatomik olarak birbirinden ayırır.

Anahtar Kavram

Birinci kaburga (costacosta ii) üst yüzeyindeki Lisfranc tüberkülü ve damar komşulukları.

İpuçları

1
Bu yapı, m.m. scalenusscalenus anterior kasının birinci kaburgaya tutunma noktasıdır.
2
Klinikte 'Lisfranc tüberkülü' olarak da adlandırılan bu oluşum, kemiğin iç (medial) kenarında bir çıkıntı şeklindedir.
3
Tüberkülün hemen önündeki oluktan v.v. subclaviasubclavia, arkasındaki oluktan ise a.a. subclaviasubclavia geçer.

Daha Fazla Pratik

İkinci kaburganın (costacosta iiii) ayırıcı özelliklerini ve m.m. serratusserratus anterior tutunma yerini tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Vasküler anatomi üzerinden 'Vena-Kök-Arter' (V-K-A) sıralamasını hatırlayarak ortadaki 'kök'ün (kasın yapıştığı tüberkül) ne olduğunu bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 15Soru

Angulus sterni (Louis açısı) seviyesinden geçen transvers düzlem (planum thoracicum transversum), toraks anatomisinde üst ve alt mediastinum arasındaki sınırı belirleyen kritik bir landmark olarak kabul edilir. Bu transvers düzlem hizasında (yaklaşık T4T_4-T5T_5 intervertebral disk seviyesi) gözlenmesi beklenen anatomik yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ductus thoracicus, bu seviyede sol angulus venosus'a (vena jugularis interna ve vena subclavia birleşimi) dökülür.

Cevap

Ductus thoracicus'un sol angulus venosus'a döküldüğü yer ifadesi yanlıştır; çünkü bu yapı Louis açısı seviyesinde değil, daha üstte, boyun kökünde yer alır.
Ductus thoracicus'un sol angulus venosus'a döküldüğü yer boyun kökünde, yaklaşık T1T_1 vertebra seviyesindedir. Louis açısı (T4T_4-T5T_5 seviyesi) ise toraks boşluğunu superior ve inferior mediastinum olarak bölen daha aşağıda yer alan bir düzlemdir. Ductus thoracicus bu seviyede sadece sağdan sola doğru bir geçiş (çapraz) yapar, henüz sonlanmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Angulus sterni'nin (Louis açısı) anatomik seviyesini belirle.
Louis açısı, önde sternum'un manubrium ve corpus parçaları arasında yer alır ve arkada T4T_4-T5T_5 intervertebral disk seviyesine karşılık gelir.
Soruda sorulan yapıların bu spesifik transvers düzlemle olan ilişkisini değerlendirmek için temel referans noktasıdır.
2
Bu seviyeden geçen yapıları ve kritik olayları analiz et.
Bifurcatio trachea, Arcus aorta başlangıcı/bitişi, V. azygos'un boşalması ve Ductus thoracicus'un sağdan sola çaprazı bu seviyededir.
Toraks anatomisinde mediastinum ayrımını ve büyük damarların seyrini anlamak için bu seviyedeki landmark'lar bilinmelidir.
3
Ductus thoracicus'un sonlanma noktasını kontrol et.
Ductus thoracicus boyun kökünde (apertura thoracis superior'un üzerinde) sol angulus venosus'a dökülür.
Angulus sterni ile Angulus venosus (Pirogoff açısı) farklı anatomik yüksekliklerdedir.

Anahtar Kavram

Angulus sterni (Louis açısı) landmarks ve torasik seviyeler.
Soru 16Soru

Humerus şaft (diafiz) bölgesine gelen direkt travmalar veya kırıklar sonrasında, nervus radialis'in zedelenmesine bağlı olarak 'düşük el' (wrist drop) tablosu gelişebilmektedir. Bu sinirin humerus üzerinde seyrettiği anatomik oluk aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sulcus nervi radialis

Cevap

Sulcus nervi radialis
Humerus'un arkasında (posterior) yer alan sulcus nervi radialis, nervus radialis ve arteria profunda brachii'nin geçtiği anatomik bir oluktur. Şaft kırıklarında bu sinirin zedelenmesi, el ve parmak ekstensor kaslarının felcine (düşük el) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablo olan 'düşük el' (wrist drop) durumuna yol açan sinir belirlenir.
Nervus radialis.
Ekstensor kasları inerve eden sinirin felci bu tabloya neden olur.
2
Nervus radialis'in humerus gövdesi (şaft) üzerindeki anatomik komşuluğu hatırlanır.
Sulcus nervi radialis.
Sinir, kemiğin arka yüzündeki bu olukta seyreder.

Anahtar Kavram

Humerus Landmarks and Nerve Relations
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru

Sert damağın (palatum durum) ön bölümünde, orta hatta kesici dişlerin hemen arkasında yer alan ve içinden nervus nasopalatinus'un geçtiği açıklık aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Foramen incisivum

Cevap

Sert damağın ön kısmında yer alan ve içinden nervus nasopalatinus'un geçtiği açıklık Foramen incisivum'dur.
Foramen incisivum, sert damağın (palatum durum) ön kısmında, maxilla'ların processus palatinus'larının orta hatta birleştiği noktada bulunur. Bu açıklık, burun boşluğu ile ağız boşluğunu birbirine bağlar ve içinden nervus nasopalatinus ile arteria sphenopalatina'nın terminal dalları geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Anatomik lokasyonu belirleyin.
Sert damağın (palatum durum) anterior orta hattı.
Soruda belirtilen bölge maxilla'ların processus palatinus'larının birleştiği ön kısımdır.
2
Bu bölgedeki deliğin adını ve içeriğini hatırlayın.
Foramen incisivum ve Nervus nasopalatinus.
Nervus nasopalatinus, septum nasi'den gelerek bu delik aracılığıyla ağız boşluğuna (damak mukozasına) ulaşır.

Anahtar Kavram

Viscerocranium kemiklerinden olan maxilla üzerindeki foramenlerin lokasyonu ve içeriği.

Daha Fazla Pratik

Orbita tabanını oluşturan kemikleri ve üzerindeki foramen infraorbitale'yi inceleyerek viscerocranium açıklıkları konusundaki bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru

Neurocranium kemikleri arasında 'kilit taşı' (keystone) olarak adlandırılan os sphenoidale (temel kemik), birçok önemli kranial sinir ve damarın geçtiği kanallara ve açıklıklara ev sahipliği yapar. Bu kemiğin bölümleri ve üzerindeki anatomik oluşumların yerleşimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fissura orbitalis superior, ala major ile ala minor arasında kalan bir yarıktır.

Cevap

Fissura orbitalis superior'un ala major ve ala minor arasında yer alması doğrudur.
Doğru ifadeye göre, fissura orbitalis superior (üst orbital yarık), os sphenoidale'nin ala minor'u ile ala major'u arasında kalan kama şeklinde bir açıklıktır. Bu yarık kafa orta çukurunu orbitaya bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Os sphenoidale'nin ana bölümlerini belirle.
Kemik; corpus (gövde), ala major (büyük kanat), ala minor (küçük kanat) ve processus pterygoideus olmak üzere dört ana bölümden oluşur.
Anatomik yapıların yerleşimini doğru eşleştirmek için kemik bölümlerini tanımak gerekir.
2
Foramenlerin ve yarıkların bu bölümler üzerindeki yerleşimini kontrol et.
Ala minor'da canalis opticus; ala major'da foramen rotundum, ovale ve spinosum bulunur. İki kanat arasında ise fissura orbitalis superior yer alır.
Her bir seçenekteki yapının kemik bölümü ile uyumunu test etmek için sistematik lokalizasyon bilgisi kullanılır.

Anahtar Kavram

Os sphenoidale'nin topografik anatomisi ve bölümleri
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru

Karpal kemikler (ossa carpiossa\ carpi), el bileği iskeletini oluşturan ve iki sıra halinde dizilen sekiz adet kemiktir. Bu kemikler arasında yer alan aşağıdaki yapılardan hangisi üst (proksimal) sıranın bir üyesi değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Os capitatum

Cevap

Os capitatum, karpal kemiklerin proksimal sırasında değil, distal sırasında yer alan bir kemiktir.
Karpal kemiklerin proksimal (üst) sırası lateralden mediale doğru os scaphoideum, os lunatum, os triquetrum ve os pisiforme'den oluşur. Os capitatum ise distal (alt) sırada yer alan, karpal kemiklerin en büyüğüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Karpal kemiklerin anatomik dizilimini hatırla.
Karpal kemikler proksimal (üst) ve distal (alt) olmak üzere dörderli iki sıra halinde dizilirler.
Soruda proksimal sırada yer almayan kemiği bulmak için her iki sıradaki kemiklerin bilinmesi gerekir.
2
Proksimal sıra kemiklerini lateralden mediale doğru sırala.
Os scaphoideum, os lunatum, os triquetrum ve os pisiforme proksimal sırayı oluşturur.
Seçeneklerdeki kemiklerin hangi gruba ait olduğunu belirlemek için bu liste gereklidir.
3
Distal sıra kemiklerini hatırla.
Os trapezium, os trapezoideum, os capitatum ve os hamatum distal sırayı oluşturur.
Hangi kemiğin farklı grupta olduğunu teyit etmek için distal sırayı kontrol etmeliyiz.

Anahtar Kavram

Karpal kemiklerin proksimal ve distal sıra dizilimi
Soru 20Soru

Üst ekstremite kemikleri üzerindeki anatomik işaretler, bu yapılara tutunan kaslar ve el bileği (carpus) kemiklerinin klinik anatomik komşulukları birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tuberculum minus'a m. subscapularis tutunur; canalis carpi'nin lateral sınırını os scaphoideum ve os trapezium'un tüberkülleri oluştururken, os scaphoideum kırıklarında beslenmenin distalden proksimale (retrograd) olması nedeniyle avasküler nekroz riski yüksektir.

Cevap

Doğru seçenek, tuberculum minus'a m. subscapularis'in tutunduğunu, el bileği tünelinin lateral sınırında scaphoid ve trapezium'un bulunduğunu ve scaphoid kırıklarında retrograd beslenme nedeniyle nekroz riskinin yüksek olduğunu belirten ifadedir.
Doğru olan ifade; tuberculum minus'a m. subscapularis'in tutunduğunu, el bileği tünelinin (canalis carpi) lateral sınırının os scaphoideum ve os trapezium'un tüberkülleri tarafından oluşturulduğunu ve os scaphoideum'un retrograd kanlanması nedeniyle proksimal parça nekrozu riskini doğru bir şekilde bir araya getirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Humerus'un proksimal uç yapılarını değerlendir.
Tuberculum minus'a m. subscapularis tutunur. Tuberculum majus'a m. supraspinatus, m. infraspinatus ve m. teres minor tutunur.
Omuz eklemi stabilitesini sağlayan rotator kılıf kaslarının insersiyolarını ayırt etmek gerekir.
2
Canalis carpi (el bileği tüneli) sınırlarını analiz et.
Lateral sınır: Tuberculum ossis scaphoidei ve tuberculum ossis trapezii. Medial sınır: Os pisiforme ve hamulus ossis hamati.
Karpal tünel sendromu ve cerrahi anatomisi için sınırların bilinmesi kritiktir.
3
Karpal kemiklerin klinik ve beslenme özelliklerini incele.
Os scaphoideum'un kanlanması arteria radialis'in dalları aracılığıyla distal kutuptan girerek proksimale doğru (retrograd) ilerler.
Kırık sonrası gelişen komplikasyonların (avasküler nekroz, non-union) anatomik temelini anlamak gerekir.
4
Seçenekleri sentezleyerek doğrula.

Anahtar Kavram

Humerus proksimal kas tutunmaları, karpal tünel sınırları ve os scaphoideum'un retrograd kanlanması.
Sayfa 1 / 11Sonraki
Kemikler Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin