Mikoloji

Antifungal ilaçlar, seçici toksisite sağlamak amacıyla mantar hücresindeki farklı metabolik süreçleri ve yapısal bileşenleri hedeflerler. Mantar hücresi içerisinde $Fe^{3+}$ ve $Al^{3+}$ gibi çok değerli katyonları şelatlayarak, katalaz ve peroksidaz gibi metal bağımlı enzimlerin fonksiyonlarını inhibe eden ve bu yolla hücre membran transport sistemlerini bozan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Dermatofitler, keratinize dokularda enfeksiyon oluşturan mantarlardır. Klinik pratikte bu mantarların doku tropizmlerine göre ayırt edilmesi tanıda önemlidir. Buna göre, aşağıdaki özelliklerden hangisi Trichophyton cinsini Epidermophyton cinsinden ayırmada kullanılan temel bir farktır?

Fırsatçı mantar enfeksiyonlarının patogenezinde, maya formundan hif formuna geçiş sırasında eksprese edilen, doğrudan konak epitel hücre membranlarında delikler (pore) oluşturarak doku hasarını ve inflamatuar yanıtı tetikleyen, $ECE1$ geni tarafından kodlanan sitolitik peptit aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında bir erkek hasta; ateş, kuru öksürük ve nefes darlığı şikayetleriyle doktora başvuruyor. Hastanın öyküsünden, yakın zamanda güvercinlerin yuva yaptığı eski bir tavan arasını temizlediği öğreniliyor. Akciğer radyografisinde yaygın nodüler infiltrasyonlar ve hiler lenfadenopati saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde, klinik örneğin $25^\circ C$'de Sabouraud dekstroz agardaki kültüründe hif yapısı üzerinde büyük, kalın duvarlı ve parmaksı çıkıntıları olan (tüberkülat) makrokonidyumlar ürediği görülüyor. Aynı etkenin $37^\circ C$'deki kültüründe ve biyopsi materyalinde ise fagositoz yapmış hücrelerin sitoplazmasında oval, tomurcuklanan yapılar izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan mantar aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında kronik lenfositik lösemi ($KLL$) tanısı olan erkek hasta; yaklaşık üç haftadır devam eden ilerleyici baş ağrısı, düşük dereceli ateş ve kafa karışıklığı şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde bilateral papil ödemi ve ense sertliği saptanmıştır. Beyin omurilik sıvısı ($BOS$) incelemesinde açılış basıncı $300\text{ mmH}_2\text{O}$ olarak ölçülmüş; lenfositik pleositoz ve glukoz düzeyinde belirgin düşüş saptanmıştır. BOS yaymasında çini mürekkebi ile yapılan incelemede maya hücreleri ve etrafında geniş, şeffaf kapsül yapıları izlenmiştir.

Bu klinik tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$5$ aylık bir erkek bebekte tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, persistan oral kandidiyazis ve gelişme geriliği saptanmıştır. Solunum sıkıntısının artması üzerine çekilen toraks $BT$'de bilateral yaygın buzlu cam opasiteleri izlenmiş; bronkoalveoler lavaj örneğinin gümüşleme ($GMS$) boyamasında santralinde koyu alanlar bulunan, 'ezilmiş ping-pong topu' görünümünde kistler görülmüştür. Bu tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Güney Amerika'da uzun yıllar kahve plantasyonlarında çalışmış olan 52 yaşındaki erkek hasta, son aylarda giderek artan öksürük, nefes darlığı ve ağız içinde ağrılı, granülomatöz karakterde ülseratif lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Mukoza lezyonlarından alınan biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesinde, ana hücre etrafında çok sayıda tomurcuklanma gösteren, karakteristik "pilot dümeni" (mariner's wheel) görünümünde maya hücreleri izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Amerika Birleşik Devletleri’nin güneybatısındaki San Joaquin Vadisi’nde bir arkeolojik kazı çalışmasına katılan 38 yaşındaki erkek hasta; öksürük, ateş ve yaygın eklem ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın balgam örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde, $37^{\circ}C$’de içinde çok sayıda endospor barındıran, kalın duvarlı büyük sferüller izleniyor. Bu etkenin $25^{\circ}C$’deki kültüründe aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

Diabetes mellitus tanılı $62$ yaşında kadın hasta, tekrarlayan vajinal akıntı şikayetiyle başvurmuştur. Hastaya daha önce verilen ampirik flukonazol tedavisine yanıt alınamadığı öğrenilmiştir. Vajinal sürüntü örneğinin Sabouraud Dextrose Agar (SDA) besiyerindeki ekiminde kremsi, düzgün yüzeyli koloniler üremiştir. Mısır unlu (Cornmeal-Tween 80) agar üzerinde yapılan mikroskobik incelemede yalnızca küçük, oval, tomurcuklanan maya hücreleri (blastokonidyum) gözlenmiş; yalancı hif (psödohif) veya klamidospor oluşumu saptanmamıştır. Bu hastada enfeksiyona neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Saçlı deride skutula adı verilen sarı renkli, çanak benzeri krutlar ve kalıcı (sikatrisyel) alopesi ile seyreden bir klinik tabloda, saç telinin mikroskobik incelemesinde saç içinde hifler ve hava boşlukları saptanmıştır. Bu tabloya neden olan etken ve laboratuvar bulguları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$50$ yaşında böbrek nakli yapılmış ve immünsüpresif tedavi (takrolimus ve mikofenolat mofetil) alan bir erkek hasta; son iki haftadır giderek artan baş ağrısı, hafif ateş ve konfüzyon şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede ense sertliği saptanıyor. Beyin omurilik sıvısının (BOS) biyokimyasal analizinde glukoz $30 mg/dL$, protein $120 mg/dL$ ve hücre sayımında lenfosit hakimiyeti ($80/mm^3$) gözleniyor. BOS örneğinde uygulanan lateks aglutinasyon testi ile kapsüler polisakkarit antijeni pozitif sonuç veriyor.

Buna göre, bu klinik tabloya yol açan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vajinal akıntı ve kaşıntı şikayeti ile başvuran bir hastanın jinekolojik muayenesinde vajen duvarında beyaz, peynir kesiği benzeri plaklar saptanmıştır. Alınan örneğin laboratuvar incelemesinde germ tüp (germ tube) testi uygulanmış ve mikroskobik incelemede, tomurcuklanan maya hücresinden (blastokonidyum) köken alan tüpsü uzantıların ana hücre ile birleşme yerinde belirgin bir daralma (konstriksiyon) saptandığı rapor edilmiştir. Bu laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisi ile en doğru şekilde tanımlanır?

Brezilya'nın kırsal kesiminde kahve tarımıyla uğraşan 48 yaşındaki erkek hasta; ağız mukozasında 'dut görünümünde' (moriform) ağrılı, kanamalı ülseratif lezyonlar, öksürük ve servikal lenfadenopati şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan biyopsi örneğinin $37^{\circ}C$'deki inkübasyonunda, kalın duvarlı bir ana hücreden çok sayıda tomurcuklanma gösteren 'pilot dümeni' (mariner’s wheel) görünümünde maya hücreleri saptanıyor. Bu enfeksiyon etkeni ve hastalığın epidemiyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

HIV pozitif veya immünsüpresif hastalarda ağır interstisyel pnömoni tablolarına yol açabilen, ancak laboratuvar tanısında Sabouraud Dekstroz Agar ($SDA$) gibi rutin besiyerlerinde üretilemeyen mantar aşağıdakilerden hangisidir?

Romatoid artrit tanısıyla metotreksat ve düşük doz steroid tedavisi alan $68$ yaşında bir kadın hasta; son iki haftadır giderek artan kuru öksürük, düşük dereceli ateş ve eforla gelen nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde belirgin bir raller veya frotman saptanmıyor; ancak arteryel kan gazında hipoksemi izleniyor. Akciğer grafisinde bilateral perihiler interstisyel infiltratlar (buzlu cam görünümü) saptanan hastanın bronkoalveolar lavaj (BAL) örneğinde Gomori Methenamine Silver ($GMS$) boyama ile kistik yapılar izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında bir erkek hasta, kırsal alanda geçirdiği trafik kazası sonrası bacağında gelişen yaygın yumuşak doku nekrozu nedeniyle opere ediliyor. Nekrotik dokunun histopatolojik incelemesinde geniş çaplı, dik açılı dallanma gösteren ve çok az bölmeli (pauciseptate) hif yapıları izleniyor. Klinik örnekten yapılan ekimde Sabouraud Dekstroz Agar'da ($SDA$) $48$ saat içinde tüm besiyerini kaplayan, beyaz, pamuksu bir küf mantarı ürediği görülüyor. Ancak bir hafta boyunca yapılan mikroskobik incelemelerde herhangi bir sporülasyon yapısı (sporangiyum, konidiyum vb.) saptanamıyor. Bu mantarın tanısını kesinleştirmek için aşağıdaki uygulamalardan hangisi en uygundur?

Yoğun bakım ünitesinde $3$ haftadır yatan ve santral venöz kateteri bulunan $55$ yaşındaki hastada, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen ateş saptanmıştır. Kan kültürlerinden izole edilen maya mantarı; flukonazol ve amfoterisin B'ye dirençli bulunmuştur. Otomatize biyokimyasal sistemlerde *Candida haemulonii* olarak tanımlanan bu izolatın, yapılan ileri incelemelerinde $42^\circ C$'de üreyebildiği ve $\%10$ $NaCl$ içeren besiyerlerinde çoğalabildiği saptanmıştır. Bu hastada enfeksiyona neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün yetmezliği olan bir hastadan alınan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin mikroskobik incelemesinde; trofozoit formları Giemsa boyası ile, kist formları ise Gomori Methenamine Silver (GMS) boyası ile gösterilmiştir. Ancak klinik örnekten yapılan ekimlerde klasik mantar besiyerlerinde herhangi bir üreme saptanmamıştır. Bu mikroorganizmanın biyolojik özellikleri ve tedavi yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Göğüs ve sırt bölgesinde açık renkli, ince skuamlı ve kaşıntısız lekeler şikayetiyle başvuran hastanın deri kazıntısının potasyum hidroksit ($KOH$) ile mikroskobik incelemesinde; kısa, kalın hifler ve kümelenmiş maya hücreleri ('spagetti ve köfte' görünümü) saptanmıştır. Bu klinik tabloya en sık neden olan mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Dermatomiyozit tanısıyla üç aydır yüksek doz metilprednizolon ($1\text{ mg/kg/gün}$) ve metotreksat tedavisi alan $42$ yaşında kadın hasta; giderek artan nefes darlığı, kuru öksürük ve ateş şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde takipne ve bilateral raller saptanıyor. Akciğer grafisinde perihiler bölgeden çevreye yayılan bilateral yaygın buzlu cam manzarası izleniyor. Bu hastada öncelikle düşünülen etkene ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?