Mikoloji

Tropikal iklimde yaşayan $48$ yaşında bir erkek hasta, sağ bacağında yaklaşık $2$ yıldır yavaş büyüme gösteren, ağrısız, karnabahar benzeri verrüköz (siğilsi) lezyonlar nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Lezyonlardan alınan biyopsi materyalinin histopatolojik incelemesinde granülomatöz inflamasyon odağında; koyu renkli, kalın duvarlı, ortadan septa ile bölünmüş 'bakır parası' görünümünde (Medlar cisimcikleri) yapılar saptanıyor.

Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün yetmezliği olan bir hastanın bronkoalveoler lavaj örneğinin Gomori Methenamine Silver (GMS) boyamasında 'ezilmiş pin-pon topu' görünümünde kistler saptanmıştır. Bu morfolojiye sahip etkenin, amfoterisin B gibi polien grubu antifungal ilaçlara doğal dirençli olmasının temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Mantar hücrelerinin biyokimyasal yapıtaşları, morfolojik değişim dinamikleri ve laboratuvar tanı yöntemlerinin moleküler temelleri değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kemoterapötik ilaç kullanımı nedeniyle derin nötropenisi gelişen bir hastada, invaziv akciğer aspergillozu gelişme riskinin belirgin şekilde artmasının temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Yenidoğan bir bebeğin ağız mukozasında saptanan, kazımakla kolayca kanayan beyaz plaklardan (pamukçuk) hazırlanan direkt preparatta tomurcuklanan maya hücreleri görülmüştür. Bu izolattan yapılan ekim sonrası elde edilen kolonilerin serum içerisinde $37$°C'de $2$ saatlik inkübasyonu sonucunda ana maya hücresinden daralma yapmadan köken alan 'germ tüp' yapılarının oluştuğu saptanmıştır. Bu klinik tabloya ve laboratuvar bulgularına en sık neden olan mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Hematolojik malignite nedeniyle kemoterapi alan bir hastada, profilaktik flukonazol kullanımına rağmen gelişen oral kandidiyazis tablosundan izole edilen maya mantarı; $CHROMAgar$ besiyerinde pembe renkli, geniş, mat ve pürüzlü koloniler oluşturmuştur. Mikroskobik incelemede tipik 'uzamış maya hücreleri' ($elongated$ $yeast$ $cells$) gözlenen bu mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek nakli sonrası immünsüpresif tedavi alan 52 yaşında bir erkek hasta; son bir haftadır giderek artan şiddetli baş ağrısı, bulantı ve ateş şikayetiyle başvurmuştur. Fizik muayenesinde ense sertliği saptanmıştır. Yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) açılış basıncı $310\text{ mmH}_2\text{O}$ ölçülmüş; biyokimyasal analizde glukoz $28\text{ mg/dL}$, protein $115\text{ mg/dL}$ ve mikroskopide $95/\text{mm}^3$ (%85 lenfosit) hücre saptanmıştır. Bu hastada en olası etkene yönelik aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantar şüpheli klinik örneklerin laboratuvar kültürü için en yaygın kullanılan; asidik pH ($5,6$) değeri ve yüksek glukoz konsantrasyonu sayesinde bakterilerin çoğalmasını baskılayıp mantarların seçici olarak üremesini sağlayan temel besiyeri aşağıdakilerden hangisidir?

Batı Afrika seyahati sonrası $42$ yaşında erkek hasta; burun, üst dudak ve yanak bölgesinde yaklaşık $8$ aydır devam eden, ağrısız, sert ve giderek genişleyen subkutan bir şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede gode bırakmayan ödem ve belirgin fasiyal deformite saptanıyor; ancak bölgesel lenfadenopati saptanmıyor. Alınan doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; eozinofillerden zengin granülomatöz iltihap zemininde, geniş çaplı ve ince duvarlı hiflerin çevresinde eozinofilik ışınsal çıkıntılar (Splendore-Hoeppli fenomeni) izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında, hematolojik malignite nedeniyle kemoterapi alan bir hastada şiddetli baş ağrısı ve ateş gelişmesi üzerine yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncı $320\ mmH_2O$ (yüksek) ölçülmüştür. BOS örneğinin çini mürekkebi ile hazırlanan preparatında geniş bir kapsül yapısı sergileyen maya hücreleri izlenmiştir. Ayrıca etkenin kuş yemi (Niger seed) agarda fenol oksidaz enzim aktivitesi sayesinde melanin sentezleyerek siyah koloniler oluşturduğu görülmüştür.

Bu klinik ve laboratuvar bulguları aşağıdaki mikroorganizmalardan hangisi için karakteristiktir?

$8$ yaşında bir çocuk, yeni sahiplenilen bir kedi yavrusuyla temas sonrası kolunda kaşıntılı ve halkasal yapıda eritematöz lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede lezyonların Wood lambası ile incelenmesinde parlak yeşil floresans verdiği görülüyor. Laboratuvarda yapılan mikroskobik incelemede ise iğ (mekik) şeklinde, kalın ve pürtüklü çeperli, içerisinde $6$-$12$ adet hücre bulunan makrokonidyumlar saptanıyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Sistemik lupus eritematozus ($SLE$) nedeniyle $15$ gündür $1$ mg/kg/gün dozunda metilprednizolon tedavisi alan $38$ yaşındaki kadın hastada; yeni gelişen ateş, plöritik yan ağrısı ve öksürük şikayetleri gelişiyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde ($BT$) akciğer parankiminde 'halo bulgusu' veren multipl nodüler infiltratlar saptanıyor. Hastadan seri olarak gönderilen iki ayrı serum galaktomannan ($GM$) testi negatif sonuçlanırken, yapılan bronkoalveoler lavaj ($BAL$) sıvısında $GM$ indeksi $1.8$ (pozitif) olarak raporlanıyor.

Bu hastadaki klinik tablo ve laboratuvar bulguları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla indüksiyon kemoterapisi alan ve $14$ gündür ağır nötropenisi ($< 100/mm^3$) olan $42$ yaşındaki erkek hastada, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine rağmen devam eden ateş nedeniyle tedaviye lipozomal amfoterisin B eklenmiştir. Tedavinin $7$. gününde alınan kan kültürlerinde maya mantarı üremiştir. İzole edilen suşun germ tüp testi negatif saptanmış; mısır unlu agarda yalancı hif (pseudohyphae) ve blastokonidiler izlenmiştir. Yapılan antifungal duyarlılık testinde amfoterisin B için yüksek minimum inhibitör konsantrasyonu ($MİK$) değerleri saptanmıştır.

Bu hastada enfeksiyona neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

İnvaziv kandidiyazis tanısıyla kaspofungin tedavisi başlanan nötropenik bir hastanın kan kültüründen izole edilen etkenin laboratuvar incelemesinde; mısır unlu (Cornmeal) agarda seyrek psödohifler ve bu yapıların septa bölgelerinde karakteristik küçük blastokonidyum kümeleri saptanmıştır. Bu izolatın ekinokandin grubu antifungallere karşı diğer Kandida türlerine göre daha yüksek $MİK$ değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir jeolog, Arizona’nın Sonoran çölünde yaptığı saha çalışmasından döndükten iki hafta sonra ateş, öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki bacağının ön yüzünde ağrılı, eritematöz nodüller (eritema nodozum) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde, etkenin $25^{\circ}C$ sıcaklıkta hiflerin eklemlenmesiyle oluşan varil şeklinde artrokonidiyumlar meydana getirdiği belirleniyor. Bu mikroorganizmanın doku örneklerinde veya $37^{\circ}C$ inkübasyonda oluşturduğu karakteristik morfolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Allojenik kemik iliği nakli sonrası nötropenik dönemde izlenen ve profilaktik flukonazol tedavisi alan bir hastanın kan kültüründen maya mantarı izole edilmiştir. Bu suşun Sabouraud Dextrose Agar ($SDA$) besiyerinde mat, pürtüklü ve yayılıcı koloniler oluşturduğu; mısır unlu Tween 80 agarda yapılan mikroskobik incelemede ise 'çapraz değnek' (kibrit çöpü benzeri) dizilimi gösteren psödohifler meydana getirdiği saptanmıştır.

Bu mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında, kronik lenfositik lösemi ($KLL$) tanısı olan ve kemoterapi alan bir erkek hasta; ateş, kuru öksürük ve giderek artan nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde oda havasındaki $O_2$ satürasyonu $\%86$ ölçülen hastanın akciğer tomografisinde bilateral yaygın "buzlu cam" opasiteleri saptanıyor. Bronkoalveolar lavaj ($BAL$) örneğinin Gomori Methenamine Silver ($GMS$) boyamasında "ezilmiş ping-pong topu" görünümünde kist yapıları izleniyor. Bu enfeksiyona neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$12$ yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık $2$ yıldır devam eden ve giderek yayılan saçlı deri şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede, saçlı deride kükürt sarısı renginde, ortası çökük, kadeh benzeri krutlar (skutulum) ve bu bölgede kalıcı (skar bırakan) alopesi odakları saptanmıştır. Lezyonlardan tipik bir 'fare ölüsü kokusu' (mousy odor) yayıldığı fark edilmiştir. Saç telleri grimsi, mat bir görünümde olup dökülmeye eğilimlidir. Bu klinik tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki laboratuvar bulgularından hangisinin saptanması en olasıdır?

45 yaşında erkek hasta, sağ kulakta şiddetli kaşıntı, ağrı ve dış kulak yolunda dolgunluk hissi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan otoskopik muayenede dış kulak yolunda siyah renkli, kömür tozuna benzer debris birikimi saptanıyor. Bu materyalden hazırlanan potasyum hidroksit ($KOH$) preparatında septalı, $45^\circ$ açıyla dallanan hifler ve geniş bir vezikülden köken alan siyah renkli konidiler içeren yapılar gözleniyor. Sabouraud Dekstroz Agar (SDA) besiyerinde yapılan kültürde, yüzeyi siyah renkli, granüler görünümlü koloniler ürüyor. Bu hastadaki klinik tabloya en sık yol açan etken aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, trafik kazası sonrası sağ bacağında toprakla kontamine, geniş yumuşak doku defekti ile acil servise başvuruyor. Cerrahi debridman ve profilaktik geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine rağmen, postoperatif $3$. günde yara kenarlarında hızla yayılan, ağrılı ve siyah renkli nekrotik odaklar gözleniyor. Lezyondan alınan doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; damar invazyonu gösteren, geniş çaplı, bölmesiz (pauciseptate), kurdele benzeri hif yapıları ve $90^{\circ}$ açılı dallanmalar tespit ediliyor. Örnekten Sabouraud Dextrose Agar (SDA) besiyerine yapılan ekimde, $30^{\circ}C$'de $48$ saat içinde tüm petriyi kaplayan, beyaz-gri renkte, pamuksu koloniler ürüyor. Ancak bu kolonilerden hazırlanan laktofenol pamuk mavisi preparatlarında sadece steril hifler izleniyor, herhangi bir sporlanma yapısına (sporangiyum, konidiyum vb.) rastlanmıyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, etkenin kesin tanısı için yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?