Mikoloji

Mantar hücre membranının temel bileşeni olan ergosterolün biyosentez yolunda; sitokrom P450 sistemine bağımlı olan $14$-$\alpha$-demetilaz enzimini inhibe ederek etki gösteren antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

HIV tanılı bir hastada CD4+ T lenfosit sayısının $200/mm^3$'ün altına düşmesiyle gelişen interstisyel pnömoni tablosunda, bronkoalveoler lavaj örneğinin Gomori metenamin gümüş ($GMS$) boyasıyla incelenmesinde kist duvarında "parantez" şeklinde koyu odakların görülmesi aşağıdaki etkenlerden hangisini en güçlü şekilde destekler?

Morfolojik özellikleri ve yaşam döngüsü nedeniyle geçmişte protozoon olarak sınıflandırılan, ancak yapılan moleküler analizler (özellikle 18S rRNA dizilimi) sonucunda mantarlar alemi ($Ascomycota$ filumu) içerisinde yer aldığı kesinleşen fırsatçı enfeksiyon etkeni aşağıdakilerden hangisidir?

On yıldır bronşiyal astım tanısıyla izlenen $32$ yaşındaki erkek hasta; son aylarda tekrarlayan nefes darlığı atakları, hırıltılı solunum ve kahverengi mukoza tıkaçları içeren balgam çıkarma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde periferik eozinofili ($1500/mm^3$) ve toplam IgE düzeyinin $2500\ IU/mL$ olduğu saptanıyor. Toraks BT’de proksimal bronşektazi ve mukoza tıkaçları ile uyumlu "parmak eldiven" görünümü izleniyor. Bu hastada öncelikle düşünülen klinik tabloya neden olan mantarın tipik morfolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların mikrobiyolojik özellikleri, hücresel bileşenleri ve laboratuvar tanısı değerlendirildiğinde, bu mikroorganizmaların yapısal ve fizyolojik nitelikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla izlenen ve profilaktik flukonazol tedavisi almakta olan nötropenik bir hastanın kan kültürlerinden izole edilen maya mantarının laboratuvar incelemesinde aşağıdaki bulgular saptanmıştır:

- Germ tüp testi: Negatif
- Mısır unlu Tween $80$ agar: Psödohifler boyunca dizilen eliptik blastokonidiyumların oluşturduğu "kibrit çöpü" (crossed sticks) görünümü
- Sabouraud Dekstroz Agar (SDA): Mat, kuru, yaygın ve kenarları düzensiz koloniler

Bu klinik tabloya ve laboratuvar bulgularına göre, enfeksiyondan sorumlu olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların genel biyokimyasal yapıları, hücresel organizasyonları ve üreme özellikleri değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$50$ yaşında bir tarım işçisi, sağ ayağında yaklaşık $5$ yıldır devam eden, yavaş ilerleyen ağrısız şişlikler ve bu şişliklerin üzerindeki fistül ağızlarından gelen siyah tanecikli (granül) akıntı şikayetiyle başvuruyor. Akıntıdan alınan örneğin direkt mikroskobik incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, enfeksiyonun bir eumisetom (mantar kaynaklı misetom) olduğunu en güçlü şekilde destekler?

Akut miyeloid lösemi (AML) tanısıyla kemoterapi alan ve derin nötropenisi olan $22$ yaşındaki bir hastada, tedaviye dirençli yüksek ateş ve gövdede multipl, ortası nekrotik, ektiyma gangrenozum benzeri deri lezyonları gelişmiştir. Alınan kan kültürlerinde ve deri biyopsisi örneğinde küf mantarı üremesi saptanmıştır. Sabouraud dekstroz agarda ($25^{\circ}C$) $48-72$ saatte gelişen kolonilerin pamuksu yüzeyli ve belirgin pembe-mor pigmentli olduğu; mikroskopik incelemede ise ince, septalı hifler üzerinde çok hücreli, orak (muz) şeklinde makrokonidiyumların bulunduğu gözlenmiştir. Bu klinik ve laboratuvar bulguları temel alındığında, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikle çoklu ilaç direnci gösteren *Lomentospora prolificans* ve *Scedosporium* türlerine karşı in-vitro ve in-vivo yüksek etkinlik gösteren; mantar hücresinde pirimidin biyosentez yolundaki **dihidroorotat dehidrogenaz ($DHODH$)** enzimini seçici ve kompetitif olmayan bir şekilde inhibe ederek nükleik asit sentezini engelleyen yeni kuşak antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Yoğun bakım ünitesinde santral venöz kateter aracılığıyla total parenteral nütrisyon (TPN) alan $62$ yaşındaki bir hastada ateş yüksekliği saptanmıştır. Kan kültürlerinden izole edilen maya mantarının germ tüp testi negatif bulunmuştur. Mısır unlu agarda (Cornmeal agar) yapılan incelemede, yalancı hiflerin uçlarında ve eklem yerlerinde "kibrit çöpü" veya "çalı süpürgesi" (matchstick/sagebrush) görünümünde blastokonidya kümeleri gözlenmiştir. Bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Karaciğer nakli sonrası yüksek doz kortikosteroid tedavisi alan $48$ yaşında bir erkek hastada; giderek artan nefes darlığı, kuru öksürük ve ateş şikayetleri gelişiyor. Fizik muayenede belirgin bir raller duyulmuyor ancak hastanın oda havasındaki oksijen saturasyonu $\%88$ olarak ölçülüyor. Akciğer tomografisinde bilateral yaygın buzlu cam dansiteleri izleniyor. Yapılan bronkoalveolar lavaj örneğinin Gomori Metenamin Gümüş ($GMS$) boyamasında kist yapıları saptanıyor. Bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik bronşiyal astım tanısı ile takip edilen $35$ yaşında bir kadın hasta; son zamanlarda artan nefes darlığı, öksürük ve kahverengi mukus tıkaçları çıkarma şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde üst loblarda santral bronşektazi ile uyumlu 'parmak ucu eldiven' (finger-in-glove) görünümü izleniyor. Yapılan tetkiklerde periferik eozinofili ve toplam $IgE$ düzeyinde belirgin artış ($>1000$ $IU/mL$) saptanıyor. Bu hastada klinik tablodan sorumlu olan etkenin morfolojisi ve tanıyı destekleyen diğer laboratuvar bulgusu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Klinik olarak 'misetom' (Madura ayağı) ön tanısı alan bir hastanın lezyonundan drene olan granüllerin mikroskobik incelemesinde; yaklaşık $1 \mu m$ çapında, dallanma gösteren ince filamanlar saptanmıştır. Bu mikroskobik bulguya dayanarak konulacak en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Ekinokandin grubu antifungaller, mantar hücre duvarındaki $\beta$-(1,3)-D-glukan sentezini inhibe ederek etkilerini gösterirler. Bu gruptaki ilaçların çoğu karaciğerde metabolize edilirken, bir üyesi karaciğer fonksiyon bozukluğu olan hastalarda doz ayarı gerektirmeyen, plazmada biyolojik olmayan (spontan) kimyasal bozunma (Hofmann eliminasyonuna benzer bir süreç) yoluyla elimine edilir. Sözü edilen bu antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

*Candida albicans*'ın patogenezi, virülans faktörleri ve morfogenez özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mantarların termal dimorfizm sürecinde, çevre sıcaklığının $25^{\circ}C$'den $37^{\circ}C$'ye yükselmesiyle birlikte hücre duvarı bileşenleri ve sitoplazmik membran yapısında meydana gelen moleküler ve morfolojik değişimler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir tatlı su kaynağında boğulma tehlikesi geçiren ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonunu takiben nörolojik bulgularla başvuran bir hastada, kraniyal görüntülemede multipl beyin apseleri saptanmıştır. Bu hastada, aspirasyonla ilişkili olarak gelişen enfeksiyonun en olası etkeni olan fırsatçı küf mantarı aşağıdakilerden hangisidir?

B-hücreli lenfoma tanısıyla rituksimab ve siklofosfamid içeren kemoterapi rejimi uygulanan bir hastada, tedavi sonrası 3. haftada ateş, kuru öksürük ve progrese olan efor dispnesi gelişiyor. Akciğer tomografisinde bilateral yaygın buzlu cam dansiteleri saptanıyor. Bronkoalveoler lavaj ($BAL$) örneğinde $(1 \rightarrow 3)$-$\beta$-D-glukan testi pozitif bulunuyor ve mikroskobik incelemede karakteristik trofozoit ve kist yapıları bir arada görülüyor. Bu hastada, kist duvarı bileşenlerinden biri olan $\beta$-glukan sentezini inhibe eden kaspofungin gibi ilaçların klinik etkinliğinin tek başına düşük olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Akut myeloid lösemi tanısıyla kemoterapi alan ve $10$ gündür derin nötropenisi bulunan $50$ yaşındaki bir hastada, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine rağmen devam eden ateş nedeniyle alınan kan kültüründe maya mantarı üremiştir. Laboratuvar incelemelerinde şu bulgular saptanmıştır:

- Sabouraud dekstroz agarda krem renkli, mat koloniler
- Germ tüp testi: Negatif
- Mısır unlu-Tween 80 agarda mikroskobik inceleme: Oldukça küçük ($2-4 \mu m$) maya hücreleri, dallanan ince psödohifler ve hiflerin eklem yerlerinde küçük salkımlar şeklinde dizilmiş blastokonidiler
- Antifungal duyarlılık testi: Flukonazol ve Amfoterisin B'ye duyarlı; ancak kaspofungin ve anidulafungin MİK değerleri belirgin olarak yüksek ($>4 \mu g/mL$)

Bu hastada enfeksiyona neden olan en olası *Candida* türü aşağıdakilerden hangisidir?