Genel Patoloji

$14$ yaşında bir erkek çocuk, özellikle sıcak havalarda ve egzersiz sırasında belirginleşen, el ve ayak parmak uçlarında şiddetli yanıcı ağrı (akroparestezi) yakınmasıyla başvuruyor. Fizik muayenesinde göbek çevresi ve inguinal bölgede yaygın, milimetrik boyutlu, koyu kırmızı-mor renkli vasküler deri lezyonları (anjiyokeratom) saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde proteinüri tespit edilen hastanın böbrek biyopsisinde, podositlerin sitoplazmasında elektron mikroskobunda "zebra cisimcikleri" (lamellar inklüzyonlar) izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan enzim eksikliği ve biriken metabolik madde eşleşmelerinden hangisi doğrudur?

54 yaşında erkek hasta, uzun süredir devam eden şiddetli retrosternal yanma ve asit regürjitasyonu şikayetleri ile başvuruyor. Endoskopik incelemede distal özofagusta somon pembesi renginde mukoza adacıkları izleniyor. Alınan biyopsi örneğinde, normal çok katlı yassı epitelin yerini goblet hücreleri içeren intestinal tip prizmatik epitelin aldığı saptanıyor (Barrett özofagusu). Bu tür bir metaplastik dönüşümde, doku kök hücrelerinin intestinal yönde farklılaşmasını sağlayan ve "homeobox" gen ailesine ait olan temel transkripsiyon faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ aylık bir erkek bebek; doğumundan kısa bir süre sonra başlayan inatçı ve şiddetli diyare, yaygın ekzematöz dermatit ve laboratuvar incelemelerinde saptanan tip 1 diyabetes mellitus ($520$ mg/dL kan glukozu) tablosu ile değerlendiriliyor. Genetik incelemede $Xp11.23$ bölgesinde yer alan bir gende mutasyon saptanıyor. Bu hastadaki immün yetmezlik ve eşlik eden otoimmünite tablosundan sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Miyokard enfarktüsü sonrası gelişen akut inflamatuar yanıtta, nötrofillerin hakim olduğu erken fazdan, makrofajların ve doku onarımının hakim olduğu geç faza geçiş (class switching) biyokimyasal bir kontrol altındadır. Bu süreçte, nötrofil-trombosit etkileşimi sırasında trans-selüler biyosentez ile üretilen, nötrofil adhezyonunu ve kemotaksisini inhibe ederek inflamasyonun sonlanmasına (rezolüsyon) yardımcı olan mediatör aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında bir kadın hasta, $12$ saatlik kesintisiz bir uçak yolculuğunun ardından sağ bacağında ani gelişen ağrı, şişlik ve ısı artışı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve doppler ultrasonografi sonucunda hastaya derin ven trombozu (DVT) tanısı konuluyor. Bu hastada tromboz gelişimine yol açan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

İnflamasyonun kronikleştiği ve doku onarım süreçlerinin ön plana çıktığı bir odakta, makrofajların 'alternatif aktivasyon' ($M2$) yolağına girmesiyle doku tamiri ve fibrozis tetiklenmektedir. Aşağıdaki sitokinlerden hangisi, makrofajların bu spesifik fenotipe ($M2$) dönüşümünde birincil derecede sorumludur?

$25$ yaşında bir hastanın apandektomi operasyonu sonrası cerrahi kesisinde normal iyileşme süreci devam etmektedir. Bu süreçte fibroblastların yara bölgesine göçünü uyaran, kollajen sentezini artıran ve ekstraselüler matris yıkımını baskılayarak skar gelişimini sağlayan en kritik büyüme faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında kadın hasta; üç aydır devam eden öksürük, gece terlemesi ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyonel lezyon ve hiler lenfadenopati saptanıyor. Lenf nodu biyopsisinin makroskobik incelemesinde yumuşak, beyaz renkli ve "peynirimsi" görünümde nekroz odakları izleniyor. Bu hastadaki nekroz odağının mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

$42$ yaşında erkek hasta, görme bozukluğu ve ense kökünde zonklayıcı ağrı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Kan basıncı $230/130$ mmHg olarak ölçülüyor. Yapılan incelemelerde malign hipertansiyon tanısı konulan hastanın böbrek biyopsisinde, küçük arterlerin duvarlarında H&E boyasında parlak pembe, amorf ve camsı (smudgy) bir görünüm izleniyor. Bu histopatolojik morfolojik değişikliğin temel bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, gözlerinde "kum varmış" hissi ve kuru gıdaları yutmakta zorlanma şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde ağız mukozasının mat ve kuru olduğu, bilateral parotis bezlerinin belirginleştiği gözleniyor. Laboratuvar incelemesinde Anti-SS-A (Ro) ve Anti-SS-B (La) antikorları pozitif saptanan hastada, tanıyı kesinleştirmek amacıyla yapılan minör tükürük bezi biyopsisinde görülmesi beklenen en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında romatoid artrit tanılı bir hastaya anti-TNF (tümör nekroz faktörü) biyolojik ajan tedavisi planlanmaktadır. Tedaviye başlanmadan önce hastaya latent tüberküloz taraması yapılmasının temel patofizyolojik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

24 yaşında bir tıp fakültesi öğrencisi, yaz tatilinin ilk gününde güneş kremi kullanmadan uzun süre denizde vakit geçiriyor. Maruziyetten yaklaşık 6 saat sonra sırt bölgesinde belirgin kızarıklık, yanma hissi ve dokunmakla hassas olan yaygın ödem gelişiyor. Bu klinik tabloda izlenen vasküler geçirgenlik artışının en olası mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta, son birkaç aydır giderek artan nefes darlığı ve geceleri aniden nefes darlığıyla uyanma (paroksimal noktürnal dispne) şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki akciğer bazalinde ince raller saptanıyor ve çekilen akciğer grafisinde bilateral plevral efüzyon izleniyor. Torasentez ile alınan sıvının analizinde dansite $1.010$, protein konsantrasyonu $1.2$ g/dL ve LDH düzeyi $60$ U/L (Serum LDH: $200$ U/L) olarak saptanıyor. Bu hastadaki sıvı birikimine neden olan temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir trafik kazası sonrası bacağında geniş bir doku kaybı ve düzensiz yara kenarları olan bir hastada; yaranın cerrahi olarak dikilemediği, iyileşmenin büyük oranda myofibroblastlarca sağlanan kontraksiyon (büzülme) ve yoğun granülasyon dokusu oluşumu ile tamamlandığı görülmektedir. Bu hastadaki iyileşme süreci aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Amiloidozis tanısı alan bir hastanın otopsi incelemesinde dalağın oldukça büyüdüğü, kesit yüzünün balmumu (lardaceous) görünümünde olduğu ve mikroskobik incelemede amiloid birikiminin splenik sinüzoidler ile kırmızı pulpa boyunca yaygın dağılım gösterdiği saptanmıştır. Bu makroskobik görünüm aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

18 aylık bir erkek çocuk; belirgin kaba yüz hatları, büyüme geriliği, skolyoz ve ileri derecede kısıtlı eklem hareketleri nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede diş eti hiperplazisi ve hepatomegali saptanıyor; ancak korneaların berrak olduğu izleniyor. Biyokimyasal analizlerde, serumda çok sayıda lizozomal enzimin (beta-glukuronidaz, iduronat sülfataz ve hegzozaminidaz gibi) aktivitesi normalin 20 katı yüksek bulunurken, hastadan alınan deri fibroblastlarında bu enzimlerin aktivitelerinin minimal düzeyde olduğu görülüyor. Bu hastadaki temel moleküler defekt aşağıdakilerden hangisidir?

Deri yaralanmasını takip eden $3-5$. günlerde yara yatağında izlenen, yeni damarlanma (anjiyogenez) ve fibroblast proliferasyonu ile karakterize olan 'granülasyon dokusu' içeriğinde aşağıdakilerden hangisinin bulunması beklenmez?

İki haftalık bir yenidoğan, göbek kordonunun henüz düşmemesi ve göbek çevresinde kızarıklık şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenede enfeksiyon odağında püy (irin) oluşumu saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde belirgin nötrofilik lökositoz izleniyor. Bu hastada lökositlerin inflamasyon bölgesine göçü sırasında aşağıdaki basamaklardan hangisinin primer olarak bozuk olduğu düşünülmelidir?

$2$ yaşında bir erkek çocuk; bebeklik döneminden itibaren tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyonlar, vücutta yaygın dirençli egzama ve peteşiyal kanamalar nedeniyle getiriliyor. Laboratuvar incelemesinde trombosit sayısı $22.000/mm^3$ olarak saptanıyor ve periferik yaymada trombositlerin normalden belirgin derecede küçük olduğu (düşük ortalama trombosit hacmi - MPV) gözleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol kullanımı öyküsü olan $45$ yaşındaki erkek hastanın karaciğer biyopsisinde, hepatosit sitoplazmasında "Mallory-Denk cisimcikleri" olarak adlandırılan, düzensiz şekilli, eozinofilik kümelenmeler saptanmıştır. Bu birikimlerin temel yapısal bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?