Akut ve Kronik İnflamasyon
50 soru
Mikroskobik incelemede merkezinde kazeifiye nekroz odağı, çevresinde epiteloid histiyositler, Langhans tipi dev hücreler ve lenfosit halkası izlenen bir granülom yapısı, aşağıdaki hastalıkların hangisi için karakteristiktir?
Akut inflamasyon sırasında fagositik hücrelerin mikroorganizmaları tanıyıp içine almasını (fagositoz) kolaylaştırmak amacıyla, bakteri yüzeyini kaplayarak opsonin görevi gören temel kompleman bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?
Miyokard enfarktüsü sonrası gelişen akut inflamatuar yanıtta, nötrofillerin hakim olduğu erken fazdan, makrofajların ve doku onarımının hakim olduğu geç faza geçiş (class switching) biyokimyasal bir kontrol altındadır. Bu süreçte, nötrofil-trombosit etkileşimi sırasında trans-selüler biyosentez ile üretilen, nötrofil adhezyonunu ve kemotaksisini inhibe ederek inflamasyonun sonlanmasına (rezolüsyon) yardımcı olan mediatör aşağıdakilerden hangisidir?
İnflamasyonun kronikleştiği ve doku onarım süreçlerinin ön plana çıktığı bir odakta, makrofajların 'alternatif aktivasyon' () yolağına girmesiyle doku tamiri ve fibrozis tetiklenmektedir. Aşağıdaki sitokinlerden hangisi, makrofajların bu spesifik fenotipe () dönüşümünde birincil derecede sorumludur?
yaşında romatoid artrit tanılı bir hastaya anti-TNF (tümör nekroz faktörü) biyolojik ajan tedavisi planlanmaktadır. Tedaviye başlanmadan önce hastaya latent tüberküloz taraması yapılmasının temel patofizyolojik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
24 yaşında bir tıp fakültesi öğrencisi, yaz tatilinin ilk gününde güneş kremi kullanmadan uzun süre denizde vakit geçiriyor. Maruziyetten yaklaşık 6 saat sonra sırt bölgesinde belirgin kızarıklık, yanma hissi ve dokunmakla hassas olan yaygın ödem gelişiyor. Bu klinik tabloda izlenen vasküler geçirgenlik artışının en olası mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
İki haftalık bir yenidoğan, göbek kordonunun henüz düşmemesi ve göbek çevresinde kızarıklık şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenede enfeksiyon odağında püy (irin) oluşumu saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde belirgin nötrofilik lökositoz izleniyor. Bu hastada lökositlerin inflamasyon bölgesine göçü sırasında aşağıdaki basamaklardan hangisinin primer olarak bozuk olduğu düşünülmelidir?
yaşında kadın hasta, üç aydır devam eden kuru öksürük ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan toraks BT incelemesinde bilateral hiler lenfadenopati saptanıyor. Lenf nodu biyopsisinde nekroz içermeyen granülomatöz inflamasyon izleniyor. Bu lezyonlardaki makrofajların epitelioid hücrelere dönüşümünü sağlayan temel mediyatörü salgılayan T lenfosit alt grubunun farklılaşmasını başlatan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?
Araşidonik asit metabolitleri olan lökotrienler, inflamasyonun hücresel ve vasküler fazlarında farklı görevler üstlenirler. Bazı lökotrien türevleri, vasküler geçirgenliği histaminden çok daha güçlü bir şekilde artırırken düz kas hücrelerinde kontraksiyonu tetikleyerek bronkospazma yol açar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi düz kas kontraksiyonu ve vasküler geçirgenlik artışındaki gücüyle ön plana çıkan lökotrien bileşenidir?
Steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçların (NSAİİ) kullanımı sırasında siklooksijenaz yolunun inhibe edilmesi, araşidonik asit metabolizmasının lipooksijenaz yoluna kaymasına neden olur. Bu yolak üzerinden sentezlenen ve akut inflamasyon odağında nötrofiller için en güçlü kemotaktik faktör olarak görev yapan mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?
Akut inflamasyon sürecinde vasküler geçirgenlik artışı, sızıntının süresi ve etkilenen damar yatakları bakımından farklı mekanizmalarla gerçekleşir. Bir patoloji laboratuvarında yapılan deneyde; deneysel olarak oluşturulan hafif-orta dereceli termal hasar sonrasında vasküler sızıntının hasardan saat sonra başladığı ve yaklaşık saat boyunca devam ettiği gözlenmiştir.
Robbins Patoloji kriterlerine göre, bu tabloda tanımlanan 'gecikmiş uzamış sızıntı' ( ) durumu için en olası hücresel mekanizma ve sızıntının görüldüğü baskın damar yatakları aşağıdakilerden hangisidir?
Akut inflamasyonun vasküler ve hücresel fazlarında görev alan aşağıdaki mediatörlerden hangisi, hem nötrofiller için güçlü bir kemotaktik ajan olarak görev yapar hem de mast hücrelerinden histamin salınımını tetikleyerek damar geçirgenliğini artıran bir anafilatoksin özelliğine sahiptir?
yaşında bir çocuk hasta, doğumundan itibaren tekrarlayan ağır deri enfeksiyonları, periodontit, belirgin büyüme geriliği ve mental retardasyon nedeniyle değerlendirilmektedir. Fizik muayenede enfeksiyon alanlarında püy (irin) oluşumunun izlenmediği dikkati çekmektedir. Laboratuvar tetkiklerinde periferik kanda belirgin lökositoz () saptanmıştır. İleri incelemelerde hastanın kan grubunun "Bombay fenotipi" () olduğu ve lökositlerinin yüzeyinde fukoz içeren oligosakkaritlerin sentezlenemediği tespit edilmiştir. Bu hastada inflamatuar yanıtın aşağıdaki basamaklarından hangisinde primer bir defekt olduğu söylenebilir?
Kronik inflamasyon zemininde gelişen doku onarımı ve fibrozis süreçlerinde makrofajlar kritik bir rol oynar. Bir doku örneğinde yapılan incelemede, makrofajların fagositoz ve mikrobisidal aktivitelerinin azaldığı, buna karşın büyüme faktörleri ve anti-inflamatuar sitokin salınımının arttığı gözlenmiştir. Makrofajların 'alternatif aktivasyon' () olarak adlandırılan bu duruma geçmesini sağlayan temel indükleyici sitokinler aşağıdakilerden hangisidir?
On beş aylık bir erkek çocuk; tekrarlayan nekrotizan deri enfeksiyonları, ağır diş eti iltihabı ve sık tekrarlayan otitis media şikayetleriyle pediatri kliniğine getiriliyor. Hastanın anamnezinden göbek kordonunun doğumdan ancak gün sonra düştüğü ve enfeksiyon odaklarında inflamasyonun lokal bulgularına rağmen cerahat (püy) oluşmadığı öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde periferik kan lökosit sayısı ( nötrofil) olarak saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, lökositlerin damar duvarına sıkı yapışması ( ) aşamasında görev alan aşağıdaki moleküllerden hangisinin eksikliği en olasıdır?
Akut inflamasyonun sonlanması ve doku iyileşmesinin başlayabilmesi için pro-inflamatuar sinyallerin yerini aktif "stop sinyalleri" almalıdır. Araşidonik asit yolağından sentezlenen, nötrofil kemotaksisini ve damar duvarına adezyonunu inhibe ederek inflamasyonun rezolüsyonunda anahtar rol oynayan mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?
Klinik pratikte inflamasyonun farklı tiplerini ayırt etmek tanıda kritiktir. Akut gut atağında eklem sıvısında nötrofil infiltrasyonu ve kristallerin görülmesi tipikken; tüberküloz gibi granülomatöz süreçlerde akciğer dokusunda kazeifikasyon nekrozu ve epiteloid makrofajların varlığı patognomoniktir.
Bu iki farklı patolojik tabloda; sırasıyla interlökin-1 () üretiminden sorumlu olan sitozolik sensör kompleksi ve makrofajları aktive ederek "epiteloid" morfolojiye dönüştüren temel mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?
Kronik inflamasyon zemininde gelişen doku onarımı ve fibrozis süreçlerinde, makrofajların 'alternatif aktivasyon' () yoluna girmesi kritik bir adımdır. Bir doku kesitinde makrofajların fagositoz kapasitelerinin düşük olduğu, ancak yoğun miktarda ve salgılayarak fibroblast proliferasyonunu uyardığı saptanmıştır.
Makrofajların bu fenotipe (alternatif aktivasyon) farklılaşmasını sağlayan temel mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?
Akut inflamasyon sürecinde lökositlerin damar dışına çıkabilmesi için öncelikle endotel yüzeyine tutunmaları gerekir. Bu sürecin ilk basamağı olan "yuvarlanma" (rolling) fazında, endotel hücreleri üzerinde eksprese edilen -selektin ve -selektin moleküllerinin lökositler üzerinde bağlandığı temel oligosakkarit ligandı aşağıdakilerden hangisidir?
24 yaşında bir erkek hasta, sağ bacağında ani başlayan kızarıklık, şişlik ve şiddetli ağrı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede bölgede lokal ısı artışı ve hassasiyet saptanıyor. Alınan biyopsi örneğinde yaygın ödem ve doku aralıklarında yoğun polimorf nüveli lökosit (nötrofil) birikimi izleniyor. Bu hastadaki akut inflamasyon odağına nötrofillerin aktif olarak çekilmesinden (kemotaksis) sorumlu olan temel araşidonik asit metaboliti aşağıdakilerden hangisidir?