Kardiyovasküler ve Solunum Sistemi Patolojisi

$2$ yaşında tüberoz skleroz tanısıyla izlenen bir kız çocuğunda, rutin kontrol ekokardiyografisinde sol ventrikül duvarında multipl intramural kitleler saptanmıştır. Bu hastadaki kardiyak lezyonların mikroskobik incelemesinde görülmesi en muhtemel histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve solukluk şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde hemoglobin $7$ g/dL, retikülosit oranı ise $\%0,1$ (belirgin düşük) olarak saptanıyor. Kemik iliği biyopsisinde eritroid seri öncüllerinin yokluğu ile karakterize "saf eritrosit aplazisi" tanısı konuluyor. Hastanın toraks BT incelemesinde anterior mediastende $5$ cm çapında, düzgün sınırlı ve kapsüllü bir kitle izleniyor. Bu klinik tabloya eşlik eden mediastinal kitlenin en olası tanısı aşağıdakilerden hangisidir?

Plevral boşlukta masif sıvı birikimi (plevral efüzyon) saptanan bir hastada, bu tabloya sekonder olarak gelişen atelektazi tipi ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında kadın hasta, çocukluktan beri devam eden atopik dermatit öyküsü ve son $5$ yıldır giderek artan nöbetler halinde gelen nefes darlığı ve hırıltılı solunum şikayetleriyle başvuruyor. Hastaya yapılan bronş biyopsisinde; bronş lümeninde mukus tıkaçları, epitel altında belirgin tip $I$ ve $III$ kollajen birikimi (subepitelyal fibrozis), submukozal ödem, vaskülaritede artış ve düz kas tabakasında belirgin hipertrofi saptanıyor. Bu hastada "havayolu yeniden yapılanması" (remodeling) sürecinin bir parçası olan subepitelyal fibrozisden birincil derecede sorumlu olan sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, ani başlayan ve sol kola yayılan şiddetli substernal ağrı ile acil servise getirilmiştir. Elektrokardiyografisinde ($EKG$) anterior derivasyonlarda ($V_1-V_4$) $ST$ segment yükselmesi saptanmış ve akut miyokard enfarktüsü tanısı konulmuştur. Hasta, semptomların başlamasından yaklaşık $20$ saat sonra gelişen bir ventriküler aritmi nedeniyle kaybedilmiştir.

Bu hastada enfarkt bölgesinden alınan miyokard dokusunun mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

$45$ yaşında bir hasta, geçirdiği majör abdominal cerrahi sonrası postoperatif $2.$ günde ani gelişen solunum sıkıntısı ve hafif ateş nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede sağ akciğer bazalinde solunum seslerinin ileri derecede azaldığı, perküsyonla matite alındığı ve trakeanın sağa doğru yer değiştirdiği saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik bronşit vakalarında bronş duvarındaki submukozal serömüköz bez tabakası kalınlığının, solunum epiteli ile kıkırdak arasındaki toplam duvar kalınlığına oranını belirlemek amacıyla kullanılan parametre aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında erkek hasta, son haftalarda giderek artan halsizlik, nefes darlığı ve boyun toplardamarlarında belirginleşme şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncının inspiryum sırasında $15$ $mmHg$ düştüğü (pulsus paradoxus) saptanıyor. Ekokardiyografide sağ atriyum duvarını infiltre eden, düzensiz sınırlı kitle ve masif hemorajik perikardiyal efüzyon izleniyor. Kitleden alınan biyopsinin histopatolojik incelemesinde; atipik, hiperkromatik endotel hücreleriyle döşeli, birbiriyle anastomozlaşan vasküler kanallar ve geniş nekroz alanları gözleniyor.

Bu hastadaki klinik ve patolojik bulgulara göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Daha önce bilinen koroner arter hastalığı öyküsü olmayan 68 yaşındaki kadın hasta, sabah saatlerinde başlayan ve sol kola yayılan baskı tarzında göğüs ağrısı şikayetiyle hastaneye başvurmuştur. EKG'de inferior derivasyonlarda ST segment elevasyonu saptanmış ve akut miyokard enfarktüsü tanısıyla yatırılmıştır. Tedavisi düzenlenen hasta, yatışının 4. gününde ani gelişen hipotansiyon ve kardiyak arrest sonrası eksitus olmuştur. Yapılan otopside sol ventrikül arka duvarında merkezi sarı-yumuşak kıvamlı, çevresi hiperemik sınırla çevrili bir enfarkt alanı izlenmiştir. Bu lezyondan alınan doku örneğinin mikroskopik incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin görülmesi en olasıdır?

$52$ yaşında erkek hasta, ani başlayan titreme, yükselen ateş ve plevral karakterde yan ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yatışının $18.$ saatinde gelişen masif pulmoner emboli nedeniyle eksitus olan hastanın otopsisinde, akciğerlerin ağır, ıslak ve kırmızı (boggy) olduğu saptanıyor.

Bu hastanın akciğer dokusunun mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

$55$ yaşında, kronik alkol kullanımı olan erkek hasta; ani başlayan titreme, $39^{\circ}C$ ateş ve öksürük ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ üst bölgede matite ve raller saptanıyor. Balgamının oldukça yapışkan ve koyu kırmızı ("vişne jölesi" görünümünde) olduğu gözleniyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda konsolidasyon ve horizontal fissürün ağırlığa bağlı olarak aşağı doğru yer değiştirdiği (bombelik belirtisi) izleniyor. Bu hastadaki pnömoni etkeninin patogenezinde ve doku morfolojisinde en karakteristik olan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Akciğerin havalanma kaybı ve sönmesi olarak tanımlanan atelektazi tipleri, patofizyolojik mekanizmaları ve mediastinal yapıların yer değiştirme (shift) yönleri açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

$58$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $10$ gün önce istirahatteyken başlayan ve $1$ saatten uzun süren şiddetli retrosternal göğüs ağrısı şikayeti olduğunu ancak tıbbi yardım almadığını ifade etmektedir. Son $24$ saattir hızla artan nefes darlığı, ortopne ve öksürük şikayetleriyle acil servise başvurmuştur. Fizik muayenede kan basıncı $90/60$ $mmHg$, nabız $110/dk$ saptanmış; oskültasyonda apekste $3/6$ şiddetinde yeni gelişen pansistolik üfürüm ve akciğer bazallerinde yaygın raller duyulmuştur. Ekokardiyografide mitral kapak anterior yaprakçığında flail (yelken) hareketi ve sol ventrikül posterolateral duvarında hipokinezi izlenmiştir. Bu hastanın infarkt alanından alınan doku örneğinde mikroskobik olarak aşağıdakilerden hangisinin izlenmesi en olasıdır?

$58$ yaşında kadın hasta, progresif nefes darlığı ve künt vasıflı yan ağrısı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede sol akciğer bazalinde solunum sesleri azalmış ve perküsyonda matite saptanıyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde plevral efüzyon ve plevrada düzensiz, nodüler kalınlaşmalar izleniyor. Plevral biyopsinin mikroskobik incelemesinde pleomorfik çekirdekli, belirgin nükleollü mezotelyal hücrelerin oluşturduğu papiller yapılar görülüyor. Yapılan immünohistokimyasal boyamalarda bu hücrelerin Calretinin, WT1 ve Sitokeratin $5/6$ ile pozitif boyandığı saptanıyor.

Bu olguda, izlenen hücrelerin "Malign Mezotelyama" tanısı almasında reaktif mezotelyal hiperplaziye göre ayırıcı tanıda en güvenilir olan bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta, son $2$ yıldır giderek artan efor dispnesi ve kuru öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral akciğer bazallerinde inspiratuar "velcro" raller ve çomak parmak saptanıyor. Solunum fonksiyon testlerinde $FVC$ değerinde belirgin azalma, $FEV_1/FVC$ oranında ise hafif artış izleniyor. Yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide ($HRCT$) subplevral ve bazal yerleşimli retiküler gölgelenmeler ile karakterize "bal peteği" (honeycomb) görünümü saptanıyor. Bu hastadan alınan akciğer biyopsisinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması, tanıyı en çok destekleyen histopatolojik bulgudur?

$72$ yaşında kadın hasta, $4$ gün önce başlayan retrosternal yerleşimli şiddetli göğüs ağrısı sonrası yoğun bakımda izlenirken kardiyak rüptür nedeniyle kaybedilmiştir. Otopside sol ventrikül serbest duvarında makroskopik olarak merkezi sarı-yumuşak, kenarları hiperemik olan geniş bir infarkt alanı saptanmıştır. Bu hastanın kalp dokusunun mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Yirmi sekiz ($28$) yaşında kadın hasta; eklemlerinde ağrı, yüzde güneşle artan döküntü ve halsizlik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede yüzde malar raş saptanan hastanın kalp dinlemesinde mitral odakta pansistolik üfürüm duyuluyor. Yapılan ekokardiyografide mitral kapak yaprakçıklarının hem atrial hem de ventriküler yüzeylerinde, ayrıca korda tendinealar üzerinde yerleşmiş, $1-3$ mm boyutlarında, küçük ve steril vejetasyonlar saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, son $1$ yıldır giderek artan nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde soğukla tetiklenen parmak ucu morarmaları (Raynaud fenomeni) ve el sırtında deri sertleşmesi (sklerodaktili) öyküsü bulunmaktadır. Solunum fonksiyon testlerinde $FVC$ değerinde belirgin azalma, $FEV1/FVC$ oranının ise $\%85$ (normal/artmış) olduğu saptanıyor. Bilgisayarlı tomografide alt loblarda daha belirgin olmak üzere diffüz buzlu cam dansiteleri izleniyor. Yapılan akciğer biyopsisinde; alveolar septumlarda tüm alanlarda benzer evrede görülen, üniform dağılımlı kronik inflamasyon ve interstisyel fibrozis saptanıyor. Biyopside fibroblastik odakların ve bal peteği akciğer görünümünün olmaması dikkat çekicidir. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında erkek hasta; retrosternal bölgede yerleşen, öne eğilmekle hafifleyen batıcı karakterde göğüs ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede oskültasyonda perikardiyal frotman saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde kan üre azotu (BUN) $120$ mg/dL ve kreatinin $8.5$ mg/dL olarak ölçülüyor. Bu hastada gelişen perikardit tablosu için aşağıdakilerden hangisi en olası makroskobik bulgudur?

$54$ yaşında, kronik alkol kullanımı öyküsü olan erkek hasta; ani başlayan titreme ile yükselen ateş, plöretik yan ağrısı ve pas renginde balgam çıkarma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ alt lobda matite ve raller saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ alt lobda lober konsolidasyon izleniyor.

Hastalığın başlangıcından sonraki $2$-$3$. günlerde (Kırmızı hepatizasyon evresi) yapılan histopatolojik incelemede aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?