Ürogenital ve Endokrin Sistem Patolojisi

Mesane tümörlerinde en sık karşılaşılan ve tipik olan klinik başvuru bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Yaygın kemik ağrıları ve tekrarlayan böbrek taşı şikayetleri ile başvuran $55$ yaşındaki bir kadın hastada hiperkalsemi (serum kalsiyumu: $11.8$ mg/dL) ve artmış serum paratiroid hormon (PTH) düzeyi saptanıyor. Yapılan cerrahi eksplorasyonda sol alt paratiroid bezinin yaklaşık $2$ cm çapında, ince kapsüllü ve yumuşak kıvamlı bir kitleye dönüştüğü, diğer üç paratiroid bezinin ise normal boyutlarda olduğu izleniyor. Eksize edilen kitlenin histopatolojik incelemesinde baskın olarak esas (chief) hücrelerin çoğaldığı görülüyor.

Bu klinik ve patolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz dört yaşında bir erkek hasta, tekrarlayan böbrek taşı (nefrolitiyazis) ve proton pompa inhibitörlerine dirençli peptik ülser şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi $11.8~mg/dL$ (Normal: $8.5-10.5~mg/dL$) ve paratiroid hormonu (PTH) belirgin yüksek bulunuyor. Hastanın detaylı anamnezinde son aylarda her iki gözde dış kısımları görmede zorluk yaşadığı öğreniliyor ve nörolojik muayenede bitemporal hemianopsi saptanıyor. Çekilen kranial MR'da optik kiazmaya bası yapan $1.8$ cm çapında sellar kitle izleniyor.

Buna göre, hastanın klinik tablosu ve saptanan lezyonların patolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

35 yaşında, vücut kitle indeksi $34\text{ kg/m}^2$ olan bir erkek hasta, bacaklarında gode bırakan ödem ve köpüklü idrar şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde $24$ saatlik idrarda $6\text{ g}$ proteinüri, serum albümin düzeyinde belirgin düşüklük ve hiperlipidemi saptanıyor. Yapılan böbrek biyopsisinde, ışık mikroskobunda glomerüllerin yaklaşık yarısının normal olduğu, etkilenen glomerüllerde ise kapiller yumağın sadece bir bölümünde kollajen artışı ve hyalinozis odakları izleniyor. İmmünofloresan mikroskobide sklerotik alanlarda non-spesifik IgM ve C3 birikimi saptanıyor.

Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ yaşında bir erkek çocuk, ailesinin çocuğun gözlerinde fark ettiği bir anormallik nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede her iki taraflı irisin tam yokluğu (aniridi) saptanıyor. Batın muayenesinde sol abdominal kadranda palpasyonla düzgün sınırlı, ağrısız bir kitle ve inguinal bölgede inmemiş testis (kriptorşidizm) gözleniyor. Ayrıca hastada hafif düzeyde mental retardasyon olduğu belirleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında bir erkek hasta, konjestif kalp yetmezliği tedavisi kapsamında fosemid başlandıktan $14$ gün sonra ateş, deri döküntüsü ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde periferik eozinofili ve serum kreatinin değerinde belirgin yükselme ($2.8$ $mg/dL$) saptanıyor. Bu hastada kesin tanı amacıyla yapılan böbrek biyopsisinde saptanan aşağıdaki histopatolojik bulgulardan hangisi, tanıyı akut tübüler hasardan (ATH) ayırmada en belirleyicidir?

45 yaşında erkek hasta, her iki bacakta gode bırakan ödem ve köpüklü idrar yapma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde $24$ saatlik idrarda $5,2$ $g$ protein saptanıyor. Böbrek biyopsisinin ışık mikroskobik incelemesinde glomerül kapiller duvarlarında diffüz kalınlaşma izleniyor. Gümüşleme (silver stain) boyamasında bazal membranın epitelyal yüzeyinde "spike" (dikenleşme) yapıları dikkati çekiyor. Bu klinik ve morfolojik bulgular ışığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, son bir yıl içinde iki kez üreter taşı düşürme öyküsü ve son aylarda belirginleşen görme alanı kısıtlılığı şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi $12,4$ mg/dL, fosfor $2,1$ mg/dL ve paratiroid hormon ($PTH$) $210$ pg/mL (Normal: $10-65$) olarak saptanıyor. Hipofiz $MR$ görüntülemesinde $1,5$ cm çapında kitle izlenen hastaya yapılan boyun eksplorasyonunda, dört paratiroid bezinin de değişik derecelerde büyümüş olduğu gözleniyor. Bu hastadaki paratiroid ve hipofiz lezyonlarının özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi en olası patolojik bulgudur?

$7$ yaşında erkek çocuk, karın şişliği, yan ağrısı ve zaman zaman olan idrarda kanama şikayetleriyle pediatri polikliniğine getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde her iki böbrek lojunda ele gelen kitle ve belirgin hepatosplenomegali saptanıyor. Batın ultrasonografisinde her iki böbreğin ileri derecede büyüdüğü, korteks ve medullada radyasyon tarzında dizilim gösteren çok sayıda küçük kist olduğu; karaciğerde ise periportal fibrozis bulguları ve portal hipertansiyona sekonder özofagus varisleri izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan hastalıkta etkilenen protein ve ilgili gen eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Jinekomasti şikayetiyle başvuran $35$ yaşında erkek hastanın testis muayenesinde saptanan kitleden alınan biyopsi örneğinde; bol eozinofilik sitoplazmalı, geniş poligonal hücreler ve bu hücrelerin sitoplazmasında 'Reinke kristalleri' olarak adlandırılan karakteristik çubuksu inklüzyonlar izlenmiştir. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında bir erkek hasta, akut gut atağı sonrası başlanan allopurinol tedavisinin $12$. gününde; yaygın deri döküntüsü, ateş ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyi $3.4$ mg/dL ($0.8-1.2$ mg/dL) ve periferik yaymada eozinofili saptanıyor. Tam idrar incelemesinde lökosit silendirleri izleniyor. Bu hastanın böbrek biyopsisinde görülen aşağıdaki bulgulardan hangisi tanıyı Akut Tübüler Yaralanma'dan (ATY) ziyade İlaçla Tetiklenen Akut İnterstisyel Nefrit'e yönlendirir?

$38$ yaşında kadın hasta; son $3$ aydır ataklar halinde gelen şiddetli baş ağrısı, çarpıntı ve terleme şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede atak sırasında kan basıncı $210/120 \text{ mmHg}$ olarak ölçülürken, atak dışı dönemde normal seyretmektedir. Laboratuvar incelemesinde serum sodyum düzeyi $140 \text{ mEq/L}$, potasyum düzeyi $4.1 \text{ mEq/L}$ ve açlık kan şekeri $110 \text{ mg/dL}$ olarak saptanmıştır. Adrenal görüntülemede sağda $4.5 \text{ cm}$ çapında vaskülaritesi artmış kitle izlenmiştir. Bu hastadaki klinik tablo ve olası patoloji için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisinde amiloid içeren stroma ve kalsitonin pozitifliği saptanan bir hastada, bu tümörün köken aldığı hücre aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hastanın tiroid biyopsisinde; yoğun lenfosit infiltrasyonu, germinal merkezli lenfoid foliküller ve folikül epitelinde bol granüler eozinofilik sitoplazmalı metaplastik hücreler izlenmiştir. Bu histopatolojik bulgular ışığında, tanımlanan eozinofilik hücrelere ne ad verilir?

$44$ yaşında kadın hasta, tedaviye dirençli hipertansiyon, şiddetli kas güçsüzlüğü ve poliüri şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde plazma sodyumu $147$ mEq/L, potasyumu $2.3$ mEq/L saptanırken; plazma renin aktivitesi baskılanmış ($0.1$ ng/mL/saat), aldosteron seviyesi ise belirgin yüksek ($48$ ng/dL) bulunuyor. Kortizol ve ACTH seviyeleri normal sınırlardadır. Adrenal tomografide sağda $1.2$ cm'lik, iyi sınırlı, parlak sarı renkli soliter bir nodül izleniyor. Bu hastadaki adrenal lezyonun, benzer radyolojik görüntüye sahip ancak klinik olarak Cushing sendromu ile prezente olan bir adrenokortikal adenomdan en temel morfolojik farkı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hastanın sağ böbreğinde saptanan $4\text{ cm}$ çapındaki kitlenin histopatolojik incelemesinde; belirgin hücre sınırları, perinükleer halo ve "bitkisel hücre" (plant-like appearance) görünümü saptanmıştır. Ayrıca sitoplazmada "Hale’s colloidal iron" boyası ile diffüz granüler pozitiflik izlenmiştir. Bu tümörün ayırıcı tanısında ve patogenezinde aşağıdakilerden hangisi en karakteristiktir?

$34$ yaşında kadın hasta; gövdesel obezite, sırtta yağ birikimi (bufalo hörgücü) ve karın bölgesinde geniş mor çatlaklar şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın yapılan laboratuvar tetkiklerinde saptanan bulgular aşağıdadır:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastanın adrenal bezlerinde saptanması beklenen en olası morfolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$41$ yaşında erkek hasta, son zamanlarda giderek artan dirençli hipertansiyon, kas krampları ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar analizlerinde; serum sodyum düzeyi $147 \, mEq/L$, potasyum düzeyi $2.7 \, mEq/L$ olarak ölçülüyor. Hormon profilinde plazma aldosteron düzeyinin yüksek, plazma renin aktivitesinin ise baskılanmış olduğu saptanıyor. Hastanın serum kortizol ve ACTH düzeyleri normal referans aralığındadır. Bilgisayarlı tomografide sol adrenal bezde $1.8 \, cm$ çapında, iyi sınırlı, homojen kitle izleniyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları temel alındığında, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Erişkinlerde en sık görülen primer renal malignite olan ve histolojik olarak proksimal tübül epitelinden köken alan tümör aşağıdakilerden hangisidir?

64 yaşında erkek hasta; uzun süredir devam eden osteoartrit şikayetleri nedeniyle son 2 aydır düzenli olarak diklofenak sodyum kullanmaktadır. Ayrıca yaklaşık 1 aydır mide şikayetleri nedeniyle omeprazol tedavisi almaktadır. Halsizlik ve iştahsızlık şikayetleri ile başvuran hastanın laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $5.2 mg/dL$ (bazal: $1.1 mg/dL$) ve kan üre azotu (BUN) $65 mg/dL$ saptanmıştır. İdrar analizinde; $4.2 g/gün$ proteinüri, idrar sedimentinde ise lökositler ve Hansel boyaması ile eozinofiller saptanmıştır. Bu hastadaki akut böbrek yetmezliği tablosunun, morfolojik ve patogenetik temelleri dikkate alındığında, 'akut tübüler hasar (ATH)' tablosundan ayırıcı tanısında aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?