Acil ve Yoğun Bakım

284 soru

Soru 261Soru

1414 aylık ve 11 kg11\text{ kg} ağırlığında bir çocuk, evde suda boğulma şüphesiyle acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede çocuğun yanıtsız olduğu, spontan solunumunun olmadığı, santral nabız hızının 48/dakika48\text{/dakika} ve zayıf olduğu, kapiller geri dolum süresinin 44 saniye olduğu tespit ediliyor. Olay yerinde müdahaleye hazır iki sağlık personeli bulunmaktadır. Bu çocuk için en uygun canlandırma basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15:215:2 oranında göğüs basısı ve ventilasyon desteği başlanmalı, bası derinliği yaklaşık 5 cm5\text{ cm} olmalıdır.

Cevap

İki kurtarıcı varlığında perfüzyonu bozuk olan bradikardik (<60/dakika<60\text{/dakika}) çocuğa 15:215:2 oranında ve 5 cm5\text{ cm} derinliğinde göğüs basısı uygulanmalıdır.
Doğru yaklaşım, iki sağlık personeli varlığında 15:215:2 oranını kullanmak ve perfüzyonu bozuk bradikardi durumunda hemen göğüs basısına başlamaktır. Çocukluk döneminde (11 yaş sonrası) göğüs bası derinliği 5 cm5\text{ cm} olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik durumun değerlendirilmesi
Nabız 48/dakika48\text{/dakika}, yanıtsızlık ve perfüzyon bozukluğu (KGD 44 sn) saptandı.
Pediatride nabız hızı 60/dakika60\text{/dakika} altında olup perfüzyon bozukluğu varsa KPR endikedir.
2
Kurtarıcı sayısı ve oranın belirlenmesi
İki sağlık personeli olduğu için 1515 kompresyona 22 ventilasyon (15:215:2) oranı seçilir.
Çoklu kurtarıcı durumunda ventilasyon desteğini artırmak için pediatrik oran 15:215:2 olarak belirlenmiştir (erişkinden farklıdır).
3
Bası derinliğinin belirlenmesi
1414 aylık çocukta bası derinliği 5 cm5\text{ cm} (22 inç) olarak uygulanır.
11 yaşından puberteye kadar olan çocuklarda bası derinliği göğüs ön-arka çapının 1/31/3'ü kadar (yaklaşık 5 cm5\text{ cm}) olmalıdır.

Anahtar Kavram

Pediatrik İleri Yaşam Desteği (PALS) algoritmasında bradikardi yönetimi ve KPR teknik standartları.

Daha Fazla Pratik

Pediatrik canlandırmada kullanılan şoklanabilir (VF, nabızsız VT) ve şoklanamaz (asistoli, NEA) ritimlerin adrenalin ve amiodaron uygulama zamanlamalarını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 262Soru

2 yaşında, 12 kg12 \text{ kg} ağırlığında bir çocuk, ev yangınından kurtarılarak acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenede; tüm kafa ve boyun bölgesi ile her iki üst ekstremitede büllöz, ağrılı ve basmakla solan yanık alanları saptanıyor. Orofarinkste kurum partikülleri ve burun kıllarında ütülenme mevcut olan hastanın kan gazında laktat düzeyi 4.5 mmol/L4.5 \text{ mmol/L} ölçülüyor. Modifiye Parkland formülüne göre (4 ml/kg/%VYA+idame4 \text{ ml/kg/\%VYA} + \text{idame}), bu hastanın ilk 8 saatlik sıvı resüsitasyonu için verilmesi gereken toplam sıvı miktarı yaklaşık kaç ml\text{ml}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1210 ml1210 \text{ ml}

Cevap

İlk 8 saatte verilmesi gereken toplam sıvı miktarı 1210 ml1210 \text{ ml}'dir.
Doğru yanıt olan 1210 ml1210 \text{ ml}, 2 yaşındaki bir çocuğun özgün vücut yüzey alanı oranları (kafa %17) kullanılarak hesaplanan 24 saatlik resüsitasyon sıvısının yarısı (840 ml840 \text{ ml}) ile 8 saatlik idame sıvısının (367 ml367 \text{ ml}) toplamını yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Vücut yüzey alanının (VYA) pediatrik oranlara göre hesaplanması
Kafa/Boyun (%17) + Sağ Kol (%9) + Sol Kol (%9) = %35 VYA
Pediatrik hastalarda baş bölgesi, erişkinlere göre vücut yüzey alanında daha büyük bir yer kaplar (Lund-Browder skalası).
2
Parkland formülü ile 24 saatlik resüsitasyon sıvısının hesaplanması
4 ml×12 kg×35=1680 ml4 \text{ ml} \times 12 \text{ kg} \times 35 = 1680 \text{ ml}
Yanık şokunu önlemek için gereken kristaloid miktarını belirlemek.
3
Holiday-Segar yöntemi ile günlük idame sıvı ihtiyacının hesaplanması
1000+(2×50)=1100 ml/gu¨n1000 + (2 \times 50) = 1100 \text{ ml/gün}
Çocuklarda bazal metabolik ihtiyaçların karşılanması için resüsitasyon sıvısına idame eklenmelidir.
4
İlk 8 saatlik toplam miktarın hesaplanması
(1680/2)+(1100/3)840+367=1207 ml(1680 / 2) + (1100 / 3) \approx 840 + 367 = 1207 \text{ ml}
Parkland protokolüne göre toplam resüsitasyon sıvısının yarısı ilk 8 saatte verilirken, idame sıvısı sürekli olarak eklenir.

Anahtar Kavram

Pediatrik yanık resüsitasyonunda modifiye Parkland formülü kullanımı ve yaşa özgü vücut yüzey alanı hesaplaması.

Daha Fazla Pratik

İnhalasyon hasarı şüphesi olan bu hastada entübasyon endikasyonlarını ve karbonmonoksit zehirlenmesi yönetimini gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam 24 saatlik ihtiyacı (resüsitasyon + idame) hesaplayıp resüsitasyonun yarısını ve idamenin üçte birini alarak sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 263Soru

1414 aylık bir bebek, yaklaşık 1.51.5 metre yükseklikteki bir masadan sert zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. Olay yerinde kısa süreli apne ve jeneralize tonik kasılma olduğu ifade ediliyor. Acil servisteki ilk değerlendirmesinde; ağrılı uyarana gözlerini açtığı, sürekli huzursuz olduğu ve teselli edilemediği, ağrılı uyaranı ise geri çekerek lokalize edemediği saptanıyor. Vital bulguları; kan basıncı 105/65105/65 mmHg, nabız 145/dakika145/\text{dakika}, solunum sayısı 35/dakika35/\text{dakika} olarak ölçülüyor. Sağ parietal bölgede yaklaşık 33 cm çapında fluktuasyon veren hematom saptanıyor. İzleminin 2020. dakikasında hastanın nabzının 70/dakika70/\text{dakika}'ya düştüğü, kan basıncının 135/90135/90 mmHg'ye yükseldiği ve sağ pupilinin dilate olduğu gözleniyor. Bu hastanın yönetimi ve klinik durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanısal netlik sağlamak ve olası bir santral sinir sistemi enfeksiyonunu dışlamak amacıyla acilen lomber ponksiyon yapılmalıdır.

Cevap

Kafa içi basınç artışı sendromu (KİBAS) ve herniasyon bulguları varlığında lomber ponksiyon yapılması kesinlikle kontrendikedir.
Doğru yanıt olan lomber ponksiyon uygulaması yanlıştır çünkü hastada Cushing triadı (bradikardi, hipertansiyon) ve sağ pupilde dilatasyon (unkal herniasyon bulgusu) gibi belirgin kafa içi basınç artışı (KI˙BAKİBA) bulguları mevcuttur. Bu tabloda LPLP yapılması, kraniospinal basınç farkını artırarak beyin dokusunun herniye olmasına ve hastanın ani ölümüne yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın pediatrik Glasgow Koma Skoru'nu (pGKSpGKS) hesapla.
Göz açma (ağrılı uyaranla): 22, Sözel yanıt (huzursuz/teselli edilemeyen): 22, Motor yanıt (ağrılı uyaranı geri çekme): 44. Toplam pGKS=8pGKS = 8.
22 yaş altı çocuklarda yaşa özgü pGKS skalası kullanılmalıdır.
2
Klinik gidişatı ve vital bulgulardaki değişimi değerlendir.
Nabzın 145145'den 7070'e düşmesi (bradikardi), kan basıncının 105/65105/65'den 135/90135/90'a çıkması (hipertansiyon) ve solunumun etkilenmesi Cushing triadını gösterir.
Bu bulgular kafa içi basıncının dramatik şekilde arttığını ve beyin sapı basısının başladığını gösterir.
3
Pupil bulgularını yorumla.
Sağ pupildeki dilatasyon, aynı taraflı 33. kafa çifti (N.oculomotoriusN. oculomotorius) basısına bağlı unkal herniasyonu düşündürür.
Herniasyon bulgusu acil tıbbi ve cerrahi müdahale gerektiren bir durumdur.
4
Yönetim planında kontrendikasyonları belirle.
KİBAS şüphesinde lomber ponksiyon (LPLP) herniasyona neden olabileceği için yapılmamalıdır.
BOS basıncının lomber bölgeden ani düşürülmesi, beyin dokusunun foramen magnuma doğru kaymasını tetikler.

Anahtar Kavram

KİBAS ve herniasyon bulguları varlığında tanısal amaçlı olsa dahi lomber ponksiyon yapılması ölümcül bir hata olup kesin kontrendikasyondur.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 264Soru

88 yaşında bir çocuk hastaya uygulanan pediatrik ileri yaşam desteği sırasında, kaliteli bir göğüs basısı uygulamak için hedeflenen bası derinliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Göğüs ön-arka çapının yaklaşık 1/31/3’ü kadar

Cevap

Pediatrik hastalarda kaliteli göğüs basısı için derinlik, göğüs ön-arka çapının yaklaşık 1/31/3’ü kadar olmalıdır.
Güncel pediatrik canlandırma kılavuzlarına göre, hem bebeklerde (infant) hem de çocuklarda göğüs basısı derinliği, göğüs kafesi ön-arka (AP) çapının yaklaşık üçte biri (1/31/3) kadar olmalıdır. Bu oran, yaklaşık olarak bebeklerde 4 cm4\text{ cm}, çocuklarda ise 5 cm5\text{ cm}'ye tekabül eder.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaş grubunu belirle.
88 yaşındaki hasta pediatrik CPR protokolü kapsamındadır.
Uygulanacak bası tekniği ve derinliği hastanın yaşına göre değişir.
2
Güncel kılavuzlardaki (AHA/PALS) bası derinliği kriterini hatırla.
Bebek ve çocuklarda bası derinliği göğüs ön-arka çapının 1/31/3’ü olarak tanımlanmıştır.
Bu oran, kalbin yeterli miktarda kan pompalamasını sağlayan en güvenli ve etkili derinliktir.
3
Seçenekleri bu oranla karşılaştır.
Göğüs ön-arka çapının yaklaşık 1/31/3’ü ifadesi doğru kriterdir.
Belirlenen standart, efektif perfüzyon için zorunludur.

Anahtar Kavram

Pediatrik CPR'da Kaliteli Göğüs Basısı Parametreleri
Tahmini Süre:45s
Soru 265Soru

Annesinin gebelik sonrası takviye amacıyla kullandığı demir haplarından çok sayıda yutan 33 yaşındaki bir çocuk, şiddetli karın ağrısı ve kanlı kusma (hematemezhematemez) şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Klinik ve laboratuvar değerlendirmeleri sonucunda ağır demir zehirlenmesi tanısı konulan bu hastanın tedavisinde kullanılan spesifik şelatör ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deferoksamin

Cevap

Demir zehirlenmesinde kullanılan spesifik şelatör ajan Deferoksamin'dir.
Demir zehirlenmesinde, özellikle ağır seyreden veya yüksek serum demir düzeyi saptanan vakalarda Deferoksamin şelatör ajan olarak kullanılır. Bu ilaç demiri bağlayarak suda çözünen ferrioksamin formuna dönüştürür ve idrarın 'vin-rose' (gül kurusu) rengini almasına neden olarak atılır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve öyküyü değerlendir.
Demir hapı alımı öyküsü, şiddetli karın ağrısı ve hematemez, demir zehirlenmesinin erken (Gastrointestinal) fazını gösterir.
Zehirlenme vakalarında ilk adım etken maddenin ve klinik fazın belirlenmesidir.
2
Spesifik tedavi endikasyonunu belirle.
Ağır semptomatik hastalar veya serum demir düzeyi yüksek (>500>500 μg/dL\mu g/dL) olan vakalarda şelasyon tedavisi gerekir.
Şelasyon tedavisi, sistemik toksisite riskini azaltmak için serbest demiri bağlamayı amaçlar.
3
Doğru şelatör ajanı seç.
Demir zehirlenmesinde altın standart tedavi Deferoksamin'dir.
Deferoksamin, ferrik demir (Fe3+Fe^{3+}) ile birleşerek ferrioksamin oluşturur ve bu kompleks böbrekler yoluyla atılır.

Anahtar Kavram

Demir zehirlenmesinin spesifik tedavisi
Tahmini Süre:45s
Soru 266Soru

Yangın mahallinden kurtarılan 99 yaşındaki (30 kg30 \text{ kg}) bir çocuk acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ses kısıklığı, burun kıllarında yanma ve ağız çevresinde is saptanıyor. Hastanın baş-boyun bölgesinde, her iki kolunun tamamında ve göğüs ön yüzünde büllü, ağrılı, 22. derece yanıklar; sırt bölgesinde ise eritemli, 11. derece yanıklar mevcuttur. Hava yolu güvenliği sağlanan hastaya Parkland formülüne göre resüsitasyon sıvısı başlanması planlanıyor. Bu hastaya ilk 88 saatte verilmesi gereken resüsitasyon mayi miktarı toplam kaç ml\text{ml}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 22202220

Cevap

Parkland formülüne göre ilk 8 saatte verilmesi gereken resüsitasyon sıvısı 2220 ml2220 \text{ ml}'dir.
Doğru yanıt olan 2220 ml2220 \text{ ml}, 99 yaşındaki bir çocuk için baş-boyun (%10), her iki kol (%18) ve göğüs ön yüzü (%9) olmak üzere toplam %37'lik 2. derece yanık alanı üzerinden hesaplanmıştır. Parkland formülü (4 ml×30 kg×374 \text{ ml} \times 30 \text{ kg} \times 37) uygulandığında günlük 4440 ml4440 \text{ ml} bulunur. Bu miktarın yarısının (2220 ml2220 \text{ ml}) ilk 8 saatte verilmesi protokolün gereğidir. Sırt bölgesindeki 1. derece yanıklar resüsitasyon hesabına dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yanık yüzey alanını (BSA) çocuklardaki yaş düzeltmesini kullanarak hesapla.
Baş-boyun: %10, Kollar: %18 (9×29 \times 2), Göğüs ön yüzü (trunk front yarısı): %9. Toplam (2. derece): %37. Sırt (%18) 1. derece olduğu için Parkland hesabına katılmaz.
Parkland formülünde sadece 2. ve 3. derece yanıklar dikkate alınır ve çocuklarda baş bölgesi erişkinlerden daha geniş bir alan kaplar (99 yaş için %10).
2
Toplam 24 saatlik Parkland resüsitasyon miktarını hesapla.
4 ml×30 kg×37 (BSA)=4440 ml4 \text{ ml} \times 30 \text{ kg} \times 37 \text{ (BSA)} = 4440 \text{ ml}
Pediatrik Parkland formülü 4 \text{ ml} \times \text{vücut ağırlığı (kg)} \times \text{yanık yüzdesi (%)} şeklindedir.
3
İlk 8 saatte verilmesi gereken miktarı belirle.
4440 ml/2=2220 ml4440 \text{ ml} / 2 = 2220 \text{ ml}
Hesaplanan resüsitasyon sıvısının yarısı ilk 8 saatte, kalan yarısı ise sonraki 16 saatte verilir.

Anahtar Kavram

Pediatrik yanık resüsitasyonunda Parkland formülü uygulaması ve yaşa göre vücut yüzey alanı modifikasyonu.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 267Soru

Acil serviste izlemi sırasında ani kardiyak arrest gelişen 20 kg20\text{ kg} ağırlığındaki 66 yaşındaki bir çocuğa, iki sağlık personeli tarafından pediatrik temel yaşam desteği uygulanmaya başlanmıştır. İleri hava yolu henüz kurulmamış olan bu hastada, pediatrik temel yaşam desteği kılavuzlarına göre uygulanması gereken kompresyon-ventilasyon oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15:215:2

Cevap

İki sağlık personeli tarafından uygulanan pediatrik CPR'da önerilen kompresyon-ventilasyon oranı 15:215:2'dir.
15:215:2 oranı, AHA ve ERC kılavuzlarına göre bebek ve çocuklarda (ergenlik öncesi) iki kurtarıcı ile yapılan resüsitasyon sırasında ventilasyonu optimize etmek için önerilen standart yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaş grubunun belirlenmesi
Hasta 66 yaşında olduğu için 'çocuk' (pediatrik) grubundadır.
Pediatrik ve yetişkin CPR oranları farklılık göstermektedir.
2
Kurtarıcı sayısının belirlenmesi
Senaryoda 'iki sağlık personeli' olduğu belirtilmiştir.
Kurtarıcı sayısı, pediatrik hastalarda kompresyon-ventilasyon oranını değiştiren kritik bir faktördür.
3
Kılavuz bilgisine göre oranın seçilmesi
İki kurtarıcılı pediatrik CPR oranı 15:215:2 olarak uygulanır.
İki kurtarıcı olduğunda ventilasyon kalitesini artırmak için oran 30:230:2'den 15:215:2'ye çekilir.

Anahtar Kavram

İki kurtarıcı ile pediatrik CPR oranı

Daha Fazla Pratik

İleri hava yolu (entübasyon gibi) sağlandıktan sonra kompresyon ve ventilasyonun senkronize edilmeden nasıl uygulandığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 268Soru

22 yaşında, 1212 kg ağırlığında bir erkek çocuk; 33 gündür devam eden şiddetli ishal, kusma ve beslenme azlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; bilinci letarjik, göz küreleri belirgin çökmüş, mukozaları kuru, periferal nabızları zayıf ve kapiller geri dolum zamanı 55 saniye olarak saptanıyor. Hastanın yapılan ilk ölçümünde kan basıncı 60/35mmHg60/35 \, mmHg, kalp hızı 175/dak175/dak bulunuyor.

Bu hastanın acil yönetiminde sıvı resüsitasyonu için ilk aşamada yapılması gereken en uygun uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20ml/kg20 \, ml/kg dozunda (240ml240 \, ml) izotonik kristaloidin 5105-10 dakika içinde intravenöz bolus olarak verilmesi

Cevap

Dekompansa hipovolemik şoktaki 1212 kg bir çocuk için ilk basamak tedavi 20ml/kg20 \, ml/kg dozunda (240ml240 \, ml) izotonik kristaloidin (Serum Fizyolojik veya Ringer Laktat) 5105-10 dakika içinde hızlıca verilmesidir.
Hastada saptanan hipotansiyon, zayıf nabızlar ve uzamış kapiller geri dolum zamanı dekompanse hipovolemik şok tablosunu doğrular. PALS (Pediatrik İleri Yaşam Desteği) protokollerine göre, bu durumdaki bir çocukta ilk basamak yaklaşım 20ml/kg20 \, ml/kg dozunda izotonik bir kristaloidin (Serum Fizyolojik gibi) hızlı bolus (5105-10 dakika) şeklinde verilmesidir. 1212 kg ağırlığındaki çocuk için bu miktar 240ml240 \, ml olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın şok evresini belirle
Kan basıncı 60/35mmHg60/35 \, mmHg (2 yaş için sınır 74mmHg74 \, mmHg), CRT 55 saniye ve letarji mevcut.
Hipotansiyon varlığı şokun 'dekompansa' (dekompanse) aşamada olduğunu gösterir ve acil müdahale gerektirir.
2
Resüsitasyon sıvısını seç
İzotonik kristaloid (serum fizyolojik) seçildi.
PALS kılavuzlarına göre şok resüsitasyonunda ilk tercih izotonik kristaloidlerdir.
3
Sıvı miktarını ve hızını hesapla
12kg×20ml/kg=240ml12 \, kg \times 20 \, ml/kg = 240 \, ml sıvı, bolus (hızlı) şekilde verilmelidir.
Hacim açığını hızla kapatmak ve kardiyak debiyi artırmak için standart doz 20ml/kg20 \, ml/kg bolustur.

Anahtar Kavram

Hipotansif (Dekompanse) Şok Yönetimi

Daha Fazla Pratik

Şokun düzelip düzelmediğini izlemek için kullanılan en duyarlı klinik ve laboratuvar parametrelerini (örneğin laktat düzeyi) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 269Soru

33 yaşında ve 15 kg15\text{ kg} ağırlığında bir çocuk, ani gelişen solunum sıkıntısı sonrası bilinci kapalı halde acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede hastanın yanıtsız olduğu, solunumunun yüzeysel ve yetersiz olduğu, santral nabzının ise 50/dakika50/\text{dakika} olduğu saptanıyor. Balon-maske ile %100\%100 oksijen desteği sağlanarak etkin ventilasyon yapılmasına rağmen hastanın nabzı hala 50/dakika50/\text{dakika} seyrediyor ve kapiller dolum zamanı 44 saniye olarak ölçülüyor. Olay yerinde iki sağlık personeli hazır bulunmaktadır.

Buna göre, pediatrik ileri yaşam desteği kılavuzlarına göre bir sonraki adımda uygulanması gereken işlem ve kompresyon/ventilasyon oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Göğüs basısına başlanmalı ve 15:215:2 oranında uygulanmalıdır.

Cevap

İki kurtarıcı eşliğinde pediatrik hastada nabız 60/dakika60/\text{dakika} altında ve perfüzyon kötüyse göğüs basısına başlanmalı ve 15:215:2 kompresyon/ventilasyon oranı kullanılmalıdır.
Çocuklarda kardiyak arrest genellikle primer solunumsal nedenlere sekonder gelişir. Bu nedenle, nabız 60/dakika60/\text{dakika}'nın altına düştüğünde ve perfüzyon bozulduğunda, sadece ventilasyon yeterli olmaz ve dolaşım desteği (göğüs basısı) gerekir. İki profesyonel kurtarıcının bulunduğu durumlarda daha fazla ventilasyon sağlamak amacıyla oran 15:215:2 olarak belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Nabız ve perfüzyon değerlendirmesi yapılması.
Nabız 50/dakika50/\text{dakika} ( <60/dakika< 60/\text{dakika}) ve perfüzyon kötü (kapiller dolum >3> 3 sn).
Pediatrik algoritmalarda kritik eşik değeridir.
2
Oksijenizasyon ve ventilasyonun optimize edilmesi.
Etkin ventilasyona rağmen nabızda artış sağlanamadı.
Yetersiz oksijenizasyona bağlı bradikardi dışlanmış oldu.
3
Göğüs basısına başlanması ve uygun oranın seçilmesi.
İki kurtarıcı olduğu için 15:215:2 oranı seçildi.
Pediatrik temel ve ileri yaşam desteği güncel kılavuz önerisidir.

Anahtar Kavram

Pediatrik bradikardi algoritmasında, nabız 60/dakika60/\text{dakika} altında ve zayıf perfüzyon bulguları varsa (etkin ventilasyona rağmen), göğüs basısına başlanır; iki kurtarıcı için oran 15:215:2'dir.

İpuçları

1
Çocuklarda nabız 60/dakika60/\text{dakika}'nın altında olduğunda ne zaman CPR başlanacağını hatırlayın.
2
İki sağlık personeli varken ventilasyon sayısını artırmak için kullanılan özel pediatrik oranı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Pediatrik CPR'da ileri havayolu (entübasyon) yerleştirildikten sonra ventilasyon hızının dakikada kaç olması gerektiğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 270Soru

77 yaşında bir erkek çocuk, ağaçtan yaklaşık 33 metre yükseklikten sert zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmesinde kısa süreli bilinç kaybı olduğu, sonrasında bir süre uyandığı ancak acil servisteki takibinde bilincinin giderek kapandığı gözleniyor. Fizik muayenesinde; ağrılı uyarana gözlerini açtığı, anlamsız sesler çıkardığı ve ağrılı uyarana ekstansör (deserebre) motor yanıt verdiği saptanıyor. Kan basıncı 145/95145/95 mmHg, nabzı 5252/dakika ve solunumu düzensiz olan hastanın sağ pupili dilate ve ışığa yanıtsızdır. Bu hastanın klinik tablosu ve acil yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin yapılması kesinlikle kontrendikedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meninks irritasyon bulgularını ve olası enfeksiyonu değerlendirmek amacıyla lomber ponksiyon yapılması

Cevap

Kafa içi basınç artışı ve herniasyon bulguları olan hastada lomber ponksiyon yapılması herniasyon riskini artırdığı için kesinlikle kontrendikedir.
Hastada saptanan pGKS'nin 66 olması (koma), kan basıncının yüksek, nabzın düşük olması ve solunumun düzensizliği (Cushing triadı) ile birlikte tek taraflı pupil dilatasyonu (uncal herniasyon), ciddi bir kafa içi basınç artışını göstermektedir. Bu klinik tabloda kafa içi ve spinal kanal arasındaki basınç gradyanını bozacak olan lomber ponksiyon işlemi, beyin sapının herniye olmasına ve ani ölüme yol açabileceği için kesinlikle uygulanmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Pediatrik Glasgow Koma Skoru'nu (pGKS) hesapla.
Göz (2) + Sözel (2) + Motor (2) = 66.
Hastanın bilinç düzeyini ve entübasyon ihtiyacını belirlemek.
2
Vital bulguları Cushing triadı açısından değerlendir.
Hipertansiyon (145/95145/95 mmHg), bradikardi (5252/dak) ve düzensiz solunum mevcut.
Kafa içi basınç artışının sistemik belirtilerini tanımak.
3
Fizik muayene bulgularıyla herniasyon riskini belirle.
Dilate ve yanıtsız pupil uncal herniasyonun belirtisidir.
Nörolojik acil durumu ve kontrendike işlemleri saptamak.
4
KİBAS yönetimindeki kontrendikasyonları hatırla.
Lomber ponksiyon herniasyona neden olabilir.
Hastaya zarar verebilecek girişimlerden kaçınmak.

Anahtar Kavram

KİBAS ve herniasyon bulguları varlığında lomber ponksiyonun ölümcül herniasyon riski nedeniyle kontrendike olması.

Daha Fazla Pratik

Cushing triadının bileşenlerini ve pediatrik Glasgow Koma Skoru basamaklarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 271Soru

3 yaşında bir çocuk, bahçedeki şişme havuzda kısa süreli su altında kalmış halde ebeveynleri tarafından bulunuyor. Sudan çıkarıldığında kısa süreli öksürük sonrası kendiliğinden düzeldiği belirtilen çocuk, kontrol amaçlı acil servise getiriliyor. Acil servisteki ilk fizik muayenesinde; bilinci açık, solunum sesleri doğal, kalp hızı ve solunum sayısı yaş grubu için normal sınırlarda, O2O_2 satürasyonu oda havasında %98\%98 saptanıyor. Bu hastanın yönetimi ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gecikmiş pulmoner ödem riski nedeniyle hasta en az 686-8 saat gözlem altında tutulmalıdır.

Cevap

Gecikmiş pulmoner ödem riski nedeniyle hastanın en az 6-8 saat gözlem altında tutulması en uygun yaklaşımdır.
Suda boğulma (drowning) olayları sonrası hastalar acil servise başvurduklarında tamamen asemptomatik olabilirler. Ancak aspire edilen suyun (tatlı veya tuzlu su fark etmeksizin) sürfaktan yapısını bozması, alveoler kollapsa yol açması veya akciğerde inflamatuar bir yanıt tetiklemesi nedeniyle 'gecikmiş pulmoner ödem' gelişebilir. Bu durum genellikle olaydan sonraki ilk birkaç saat içinde belirginleşir. Bu nedenle, asemptomatik hastalar dahi en az 686-8 saat boyunca solunum sayısı, eforu ve oksijen satürasyonu açısından yakından izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın mevcut klinik durumunu değerlendir.
Hasta şu an asemptomatik ve vital bulguları normal.
Acil müdahale gerektiren akut bir solunum yetmezliği olup olmadığını anlamak için.
2
Suda boğulmanın patofizyolojisini ve olası komplikasyon süreçlerini hatırla.
Sürfaktan yıkımı ve alveol-kapiller hasar nedeniyle semptomlar gecikmeli olarak (genellikle ilk 6-8 saatte) ortaya çıkabilir.
Taburculuk kararının güvenliğini sorgulamak için.
3
Uygun gözlem süresini belirle.
Minimum 6-8 saatlik takip önerilir.
Semptomların gelişimi için yeterli süreyi tanımak ve hastayı risk altında bırakmamak için.

Anahtar Kavram

Suda boğulma vakalarında başlangıçta asemptomatik olan çocuklarda gecikmiş akciğer hasarı riskine karşı gözlem süresi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 272Soru

Annesinin mutfakta olduğu sırada tezgah üzerindeki sıcak çaydanlığı deviren 1212 aylık bir erkek bebek acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; baş-boyun bölgesinin tamamı ile sağ kolun tamamında pembe-kırmızı renkli, oldukça ağrılı, basmakla solan ve içinde berrak sıvı bulunan büllerle kaplı yanık alanları saptanıyor. Bu hastada yanık derinliği ve çocuklardaki Vücut Yüzey Alanı (VYA) modifikasyonu dikkate alındığında, tanı ve etkilenen yaklaşık VYA yüzdesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 22. derece yanık - %27\%27

Cevap

22. derece yanık ve %27\%27 Vücut Yüzey Alanı
Hastanın klinik bulguları (şiddetli ağrı, basmakla solma ve bül varlığı) dermisin yüzeyel veya derin tabakalarının etkilendiği 22. derece yanığı kesinleştirir. Çocuklarda VYA hesaplanırken, 11 yaşındaki bir bebekte baş-boyun bölgesi vücudun %18\%18'ini oluşturur (erişkinlerde bu oran %9\%9'dur). Sağ kolun alanı ise hem çocukta hem erişkinde %9\%9 olarak kabul edilir. Bu durumda toplam etkilenen alan %18+%9=%27\%18 + \%9 = \%27 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yanık derinliğini klinik bulgulara göre belirle.
22. derece yanık
Yanık alanının ağrılı olması, basmakla solması ve büllerin (su kabarcıkları) varlığı, dermisin tutulduğu ancak tam kat hasarın oluşmadığı 22. derece yanığı gösterir.
2
Çocukluk çağı VYA modifikasyonunu (Lund-Browder veya modifiye Dokuzlar Kuralı) uygula.
Baş =%18=\%18, Kol =%9=\%9
Süt çocuklarında ve küçük çocuklarda başın vücuda oranı erişkinlerden büyüktür. 11 yaşındaki bir bebekte baş %18\%18 olarak kabul edilir.
3
Toplam etkilenen alanı hesapla.
%18+%9=%27\%18 + \%9 = \%27
Baş-boyun bölgesinin tamamı (%18\%18) ve sağ kolun tamamı (%9\%9) toplandığında toplam alan bulunur.

Anahtar Kavram

Pediatrik yanıklarda yaşa göre vücut yüzey alanı (VYA) değişiklikleri ve yanık derinliği sınıflaması.

Daha Fazla Pratik

Çocuklarda Parkland formülü ile sıvı resüsitasyonu hesaplanırken idame sıvısının (Holiday-Segar) bu miktara eklenmesi gerektiğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 273Soru

99 yaşında bir kız çocuk, üçüncü kattaki balkondan düşme sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakıda; hava yolu açık ve servikal spinal immobilizasyon sağlanmış, solunum sayısı 26/dakika26/\text{dakika}, akciğer sesleri bilateral doğal ve yeterli, nabız 140/dakika140/\text{dakika} ve zayıf, kan basıncı 75/45 mmHg75/45 \text{ mmHg}, kapiller geri dolum süresi 44 saniye ve bilinci konfüze olarak saptanıyor. Uygun iki adet geniş lümenli intravenöz yol açılan bu hastada, dolaşımın (C) stabilizasyonu için yapılması gereken ilk işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20 ml/kg20 \text{ ml/kg} izotonik kristaloid (Serum Fizyolojik veya Ringer Laktat) bolusu verilmesi

Cevap

Dekompense hipovolemik şok bulguları (hipotansiyon, taşikardi, uzamış kapiller geri dolum) gösteren çocuk travma hastasında damar yolu sonrası ilk basamak 20 ml/kg20 \text{ ml/kg} izotonik kristaloid bolusudur.
Hastada görülen hipotansiyon, taşikardi ve bilinç değişikliği dekompense hipovolemik şoku temsil eder. Bu durumda PALS ve ATLS protokolleri uyarınca, damar yolu sağlandıktan sonra atılacak ilk adım 20 ml/kg20 \text{ ml/kg} izotonik kristaloid (Serum Fizyolojik veya Ringer Laktat) bolusu verilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik durumun değerlendirilmesi
Hastada taşikardi (140/dakika140/\text{dakika}), hipotansiyon (75/45 mmHg75/45 \text{ mmHg}) ve uzamış kapiller geri dolum (44 sn) mevcuttur.
Bu bulgular dekompense (hipotansif) şoku gösterir ve acil hacim replasmanı gerektirir.
2
Birincil bakı (ABCDE) önceliklerinin uygulanması
Hava yolu (A) ve Solunum (B) stabil olduğundan Dolaşım (C) yönetimine geçilir.
Travmada yaşamı tehdit eden sorunların çözüm sırası ABCDE algoritmasına göredir.
3
Sıvı resüsitasyonu dozunun belirlenmesi
20 ml/kg20 \text{ ml/kg} izotonik kristaloid (SF veya RL) bolusu planlanır.
Pediatrik İleri Yaşam Desteği (PALS) ve ATLS kılavuzlarına göre ilk seçilecek hacim ve solüsyon tipidir.

Anahtar Kavram

Pediatrik travma hastasında dekompense şok yönetimi ve kristaloid resüsitasyonu önceliği.

Daha Fazla Pratik

Kristaloid bolusuna yanıt alınamayan hastalarda bir sonraki basamağın kan transfüzyonu ve cerrahi odak kontrolü olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 274Soru

77 yaşında ve 25 kg25\text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk, ani bilinç kaybı sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede nabız alınamıyor ve monitörizasyonda ventriküler fibrilasyon ritmi saptanıyor. Henüz ileri havayolu desteği sağlanmamış olan bu hastada, iki sağlık personeli ile canlandırma (CPR) başlatılıyor. AHA (Amerikan Kalp Cemiyeti) güncel kılavuzlarına göre, bu hastada uygulanması gereken ilk defibrilasyon enerji düzeyi ve göğüs basısı-ventilasyon oranı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50 J50\text{ J}15:215:2

Cevap

İlk defibrilasyon dozu 50 J50\text{ J} (2 J/kg2\text{ J/kg}) ve CPR oranı 15:215:2 olmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, pediatrik CPR kılavuzlarındaki ilk şok dozu olan 2 J/kg2\text{ J/kg} (25 kg×2=50 J25\text{ kg} \times 2 = 50\text{ J}) ve profesyonel iki kurtarıcı için önerilen 15:215:2 oranını tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ritim analizi ve şok endikasyonu belirlenir.
Ventriküler fibrilasyon şoklanabilir bir ritimdir.
Nabızsız VF/VT durumunda öncelikli tedavi defibrilasyondur.
2
Hastanın ağırlığına göre ilk enerji dozu hesaplanır.
2 J/kg×25 kg=50 J2\text{ J/kg} \times 25\text{ kg} = 50\text{ J}.
Pediatrik ileri yaşam desteği kılavuzları ilk şok dozunu 2 J/kg2\text{ J/kg} olarak tanımlar.
3
Kurtarıcı sayısına ve havayolu durumuna göre CPR oranı seçilir.
İki sağlık personeli ve entübe olmayan hasta için 15:215:2.
Pediatrik hastalarda iki kurtarıcı ile yapılan canlandırmada ventilasyon desteğini artırmak için 15:215:2 oranı tercih edilir.

Anahtar Kavram

Pediatrik ileri yaşam desteğinde defibrilasyon dozları ve kurtarıcı sayısına göre değişen kompresyon-ventilasyon oranları.

Alternatif Yöntem

Eğer hasta ileri havayolu (entübasyon) ile güvence altına alınmış olsaydı, kompresyonlar kesintisiz (100120100-120/dk) yapılırken her 232-3 saniyede bir soluk (203020-30 soluk/dk) verilecekti.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 275Soru

Ev yangınından kurtarılarak getirilen ve fizik muayenesinde ağız içinde isli balgam (carbonaceous sputum) ile burun kıllarında ütülenme saptanan 20 kg20 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuğun vücudunda %10\%10 oranında ikinci derece yanık tespit edilmiştir. Bu hastaya Parkland formülüne göre ilk 2424 saatte verilmesi gereken toplam resüsitasyon sıvısı miktarı kaç mL\text{mL}’dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800 mL800 \text{ mL}

Cevap

Parkland formülüne göre hastaya verilmesi gereken toplam sıvı miktarı 800 mL800 \text{ mL}'dir.
Parkland formülü, yanıklı hastaların resüsitasyonunda ilk 24 saatte verilmesi gereken kristaloid miktarını belirler. Çocuklar için bu miktar 4 mL×vu¨cut ag˘ırlıg˘ı (kg)×toplam yanık yu¨zdesi4 \text{ mL} \times \text{vücut ağırlığı (kg)} \times \text{toplam yanık yüzdesi} olarak hesaplanır. 20 kg20 \text{ kg} ağırlığındaki ve %10\%10 yanığı olan bir çocukta bu hesaplama 4×20×10=800 mL4 \times 20 \times 10 = 800 \text{ mL} sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın ağırlığını ve yanık vücut yüzey alanı (VYA) yüzdesini belirleyin.
Ağırlık = 20 kg20 \text{ kg}, Yanık Yüzdesi = %10\%10.
Sıvı resüsitasyonu hesabı için bu iki değişken temel parametredir.
2
Pediatrik Parkland formülünü uygulayın (4 mL×vu¨cut ag˘ırlıg˘ı (kg)×yanık yu¨zdesi4 \text{ mL} \times \text{vücut ağırlığı (kg)} \times \text{yanık yüzdesi}).
4×20×10=800 mL4 \times 20 \times 10 = 800 \text{ mL}.
Parkland formülü, ciddi yanıklarda ilk 24 saatlik sıvı gereksinimini belirlemek için standart protokoldür.
3
Toplam miktarı doğrulayın.
İlk 24 saat için toplam 800 mL800 \text{ mL} kristaloid (genellikle Ringer Laktat) verilmelidir.
Hesaplamanın matematiksel doğruluğunu kontrol etmek hataları önler.

Anahtar Kavram

Parkland formülü ile yanık resüsitasyon sıvısı hesabı
Tahmini Süre:45s
Soru 276Soru

77 yaşında ve 24 kg24 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk, evde aniden fenalaşarak yere düşüyor. Olay yerine ulaşan acil yardım ekibi hastanın bilincinin kapalı olduğunu, solunumunun olmadığını ve nabız alınamadığını saptıyor. Monitörizasyonda nabızsız elektriksel aktivite (NEA) izlendiği görülüyor. İki sağlık personeli ile canlandırma işlemine başlanıyor.

Bu hastanın güncel kılavuzlara göre yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kompresyon/ventilasyon oranı 15:215:2 olmalı ve ilk doz epinefrin (0,24 mg0,24 \text{ mg}) kompresyonlara başlandıktan sonraki ilk 55 dakika içinde uygulanmalıdır.

Cevap

Kompresyon/ventilasyon oranı 15:215:2 olmalı ve ilk doz epinefrin (0,24 mg0,24 \text{ mg}) ilk 55 dakika içinde uygulanmalıdır.
Pediatrik temel yaşam desteğinde, ergenlik öncesi çocuklarda iki kurtarıcı varsa kompresyon/ventilasyon oranı 15:215:2 olarak uygulanır. 20202020 AHA (American Heart Association) güncel kılavuzlarına göre, asistol ve nabızsız elektriksel aktivite (NEA) gibi şoklanamaz ritimlerle seyreden arrest vakalarında, ilk doz epinefrin canlandırma başladıktan sonraki ilk 55 dakika içinde verilmelidir. 24 kg24 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk için standart doz (0,01 mg/kg0,01 \text{ mg/kg}) 0,24 mg0,24 \text{ mg}'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Ritim analizi ve kurtarıcı sayısına göre strateji belirleme
Ritim NEA (şoklanamaz) ve iki kurtarıcı mevcut. Oran 15:215:2 olarak belirlenir.
Pediatrik resüsitasyonda iki kurtarıcı varlığı ventilasyon desteğini artırmak için oranı 15:215:2 yapar.
2
İlaç dozunu hesaplama
24 kg×0,01 mg/kg=0,24 mg24 \text{ kg} \times 0,01 \text{ mg/kg} = 0,24 \text{ mg} epinefrin.
Standart intravenöz/intraosseöz epinefrin dozu 0,01 mg/kg0,01 \text{ mg/kg}'dır.
3
İlaç uygulama zamanlamasını planlama
Epinefrin ilk 55 dakika içinde uygulanır.
20202020 AHA kılavuzlarına göre, şoklanamaz ritimlerde erken epinefrin uygulaması sağkalımı artırır.

Anahtar Kavram

Pediatrik ileri yaşam desteğinde iki kurtarıcı ile CPR oranı ve şoklanamaz ritimlerde erken epinefrin uygulaması.

Daha Fazla Pratik

Şoklanabilir ritimlerde (VF/pVT) epinefrin uygulamasının kaçıncı şoktan sonra yapılması gerektiğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 277Soru

2 yaşında ve 12 kg12 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk, evde çıkan yangın sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; burun kıllarında yanma, ağız çevresinde is ve karbonlu balgam saptanan hastanın sesinin boğuk olduğu ve hafif stridoru olduğu gözleniyor. Vücut muayenesinde; tüm baş ve boyun bölgesi ile sağ kolun tamamında yaygın büllerin olduğu ve zeminin oldukça ağrılı olduğu; gövde ön yüzünün ise sadece eritemli ve ağrılı olduğu, bül içermediği saptanıyor. Yangından 2 saat sonra hastaneye ulaşan bu hastada, pediatrik yanık protokolüne (Parkland formülü + idame sıvı) göre ilk 8 saatlik dilimde (yaralanmadan itibaren) verilmesi gereken toplam Ringer Laktat miktarı yaklaşık kaç ml\text{ml}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1015

Cevap

Pediatrik yanık resüsitasyonunda Parkland formülünün yarısı ile 8 saatlik idame sıvının toplamı olan 1015 ml1015 \text{ ml} verilmelidir.
Doğru yanıt olan 1015 ml1015 \text{ ml} seçeneği, hastanın 2. derece yanık alanlarının toplamı olan %27 VYA üzerinden hesaplanan Parkland miktarının yarısı (648 ml648 \text{ ml}) ile 2 yaşında ve 12 kg12 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuğun 8 saatlik bazal idame ihtiyacı olan 367 ml367 \text{ ml}'nin (1100 ml/gu¨n÷31100 \text{ ml/gün} \div 3) toplamıdır. Pediatrik yanık yönetiminde resüsitasyon sıvısının yarısının yaralanmadan sonraki ilk 8 saat içinde verilmesi kuralı esastır.

Adım Adım Çözüm

1
Yanık alanının vücut yüzey alanı (VYA) yüzdesini hesapla.
Baş/Boyun: %18 (2. derece), Sağ Kol: %9 (2. derece). Gövde ön yüzü (%18) 1. derece olduğu için hesaba katılmaz. Toplam VYA: 18+9=%2718 + 9 = \%27.
Sıvı resüsitasyonu hesaplanırken sadece 2. ve 3. derece yanıklar dikkate alınır.
2
Parkland formülüne göre 24 saatlik toplam kristaloid miktarını hesapla.
4 ml×12 kg×27=1296 ml4 \text{ ml} \times 12 \text{ kg} \times 27 = 1296 \text{ ml}.
Parkland formülü standart olarak 4 ml/kg/%VYA4 \text{ ml/kg/\%VYA} üzerinden hesaplanır.
3
24 saatlik idame sıvı miktarını (Holiday-Segar) hesapla.
İlk 10 kg10 \text{ kg} için 1000 ml1000 \text{ ml}, kalan 2 kg2 \text{ kg} için 2×50=100 ml2 \times 50 = 100 \text{ ml}. Toplam: 1100 ml/gu¨n1100 \text{ ml/gün}.
Erişkinlerin aksine çocuklarda resüsitasyon sıvısına bazal idame sıvısı eklenmelidir.
4
İlk 8 saatlik (yaralanmadan itibaren) toplam sıvı miktarını bul.
Parkland'ın yarısı (1296/2=648 ml1296 / 2 = 648 \text{ ml}) + 8 saatlik idame (1100×8/24=367 ml1100 \times 8/24 = 367 \text{ ml}). Toplam: 648+367=1015 ml648 + 367 = 1015 \text{ ml}.
Resüsitasyon sıvısının yarısı ilk 8 saatte, kalan yarısı sonraki 16 saatte verilir. İdame sıvı ise gün boyu eşit hızda devam eder.

Anahtar Kavram

Pediatrik yanıklarda sıvı resüsitasyonu hesabı yapılırken 1. derece yanıklar dışlanır, çocuklara özgü 'Dokuzlar Kuralı' modifikasyonları kullanılır ve Parkland miktarına idame sıvısı mutlaka eklenir.
Soru 278Soru

77 yaşında ve 25 kg25\text{ kg} ağırlığında bir çocuk, evde aniden fenalaşması üzerine acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede çocuğun yanıtsız olduğu, solunumun olmadığı, nabız hızının 52/dk52\text{/dk} olduğu ve kapiller geri dolum zamanının 4 saniye4\text{ saniye} olduğu saptanıyor. Oksijen desteği ve balon-maske ventilasyonu sağlanmasına rağmen nabız hızı 60/dk60\text{/dk} üzerine çıkmayan bu hastada, iki sağlık personeli tarafından uygulanacak olan resüsitasyon adımları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İki kurtarıcı ile 15:215:2 kompresyon-ventilasyon oranıyla CPR uygulanmalı ve IV/IO adrenalin dozu 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg} olarak verilmelidir.

Cevap

İki kurtarıcı ile 15:215:2 kompresyon-ventilasyon oranıyla CPR uygulanmalı ve IV/IO adrenalin dozu 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg} olarak verilmelidir.
Pediatrik hastalarda nabız hızı 60/dk60\text{/dk}'nın altında ve perfüzyon bozukluğu (uzamış kapiller geri dolum, bilinç değişikliği, zayıf nabızlar) mevcutsa, yeterli oksijenizasyon ve ventilasyona rağmen düzelme yoksa CPR başlatılmalıdır. İki sağlık personeli (kurtarıcı) müdahale ettiğinde önerilen kompresyon-ventilasyon oranı 15:215:2'dir. IV/IO yolla uygulanacak adrenalin dozu ise 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg}'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yanıtlılık, solunum ve nabız durumunu değerlendir.
Yanıtsız, solunum yok, nabız 52/dk52\text{/dk} ve perfüzyon bozuk.
Resüsitasyon ihtiyacını belirlemek için temel değerlendirme gereklidir.
2
Oksijenizasyon ve ventilasyona rağmen düzelmeyen bradikardide CPR başlatılmasına karar ver.
Nabız <60/dk< 60\text{/dk} ve perfüzyon bozuk olduğu için CPR gereklidir.
Pediatrik bradikardi algoritmasında eşik değer 60/dk60\text{/dk}'dır.
3
Kurtarıcı sayısına göre kompresyon-ventilasyon oranını belirle.
İki kurtarıcı olduğu için 15:215:2 oranı uygulanır.
İki kurtarıcı varlığında daha sık ventilasyon sağlamak için oran 15:215:2 olarak güncellenir.
4
İlaç dozunu hesapla.
Adrenalin dozu IV/IO yol için 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg} (1:10.0001:10.000 solüsyondan 0.1 ml/kg0.1\text{ ml/kg}) olarak belirlenir.
Doğru ilaç konsantrasyonu ve dozu sağkalım için kritiktir.

Anahtar Kavram

Pediatrik bradikardi yönetimi ve kurtarıcı sayısına göre değişen CPR oranları.

Daha Fazla Pratik

İleri havayolu sağlandıktan sonra değişen ventilasyon hızlarını ve enerji düzeylerini (2 J/kg2\text{ J/kg}, 4 J/kg4\text{ J/kg}...) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 279Soru

22 yaşında bir çocuk, 22 gündür devam eden şiddetli ishal ve kusma şikayetleri sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; çocuk huzursuz, kalp hızı 160160/dakika, solunum sayısı 3232/dakika, kapiller geri dolum süresi 44 saniye ve ekstremiteleri soğuk saptanıyor. Kan basıncı 85/5585/55 mmHgmmHg (yaşına göre normal) olarak ölçüldüğüne göre, bu hastanın klinik tablosu için aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hasta kompanse şok evresindedir; taşikardi ve periferik vazokonstriksiyon ile kan basıncı korunmaktadır.

Cevap

Hasta kompanse şok evresindedir; taşikardi ve periferik vazokonstriksiyon ile kan basıncı korunmaktadır.
Pediatrik hastalarda şokun ilk evresinde vücut, kalp hızını artırarak ve sistemik vasküler direnci yükselterek (periferik vazokonstriksiyon) hayati organ perfüzyonunu ve kan basıncını korumaya çalışır. Bu tabloya 'kompanse şok' denir. Hastada görülen taşikardi ve uzamış kapiller dolum zamanı bu kompanzasyonun işaretleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir
Taşikardi (160160/dakika), uzamış kapiller geri dolum süresi (44 saniye) ve soğuk ekstremiteler şok (perfüzyon bozukluğu) göstergesidir.
Şok, dokulara giden oksijen sunumunun yetersizliği ile karakterize bir klinik tablodur.
2
Kan basıncını yorumla
Kan basıncı (85/5585/55 mmHgmmHg) yaşa göre normal sınırlardadır.
Çocuklar güçlü kompanzasyon mekanizmaları sayesinde dolaşan kan hacminin %2525-3030'unu kaybedene kadar kan basıncını koruyabilirler.
3
Şokun evresini belirle
Perfüzyon bozukluğu + Normal Kan Basıncı = Kompanse Şok.
Hipotansiyon geliştiğinde tablo 'dekompanse şok' olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Pediatrik hastalarda şokun evreleri ve kan basıncının korunma mekanizması

Daha Fazla Pratik

Hipotansif (dekompanse) şok gelişen bir çocukta ilk basamak sıvı resüsitasyonu hacimlerini tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 280Soru

44 yaşında bir erkek çocuk, parkta salıncaktan yaklaşık 22 metre yükseklikten beton zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. Başlangıçta kısa süreli bilinç kaybı olduğu ifade edilen hastanın şu an fışkırır tarzda kustuğu öğreniliyor. Yapılan ilk değerlendirmede; kan basıncı 130/85130/85 mmHg, nabız 5858/dakika ve solunumu düzensiz olarak saptanıyor. Nörolojik muayenesinde sağ pupilin sola göre daha geniş (anizokorianizokori) olduğu ve ışık refleksinin zayıf alındığı görülüyor. Pediatrik Glasgow Koma Skoru (pGKSpGKS) 88 (G2G2, S2S2, M4M4) olarak hesaplanıyor. Bu hastanın acil yönetiminde aşağıdakilerden hangisinin uygulanması kontrendikedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Menenjit ekartasyonu amacıyla lomber ponksiyon yapılması

Cevap

Menenjit şüphesini ekarte etmek amacıyla lomber ponksiyon yapılması, KİBAS bulguları olan bu hastada beyin fıtıklaşması (herniasyon) riskini artırdığı için kontrendikedir.
Hastada saptanan yüksek kan basıncı, düşük nabız ve düzensiz solunum 'Cushing Triadı'nı oluşturur. Bu tablo, sağ pupildeki genişleme ile birlikte değerlendirildiğinde ciddi bir kafa içi basınç artışı ve herniasyon riskine işaret eder. Bu durumdaki bir hastaya lomber ponksiyon yapılması, kraniospinal basınç gradiyentini bozarak beyin sapı herniasyonuna (fıtıklanma) ve ani ölüme yol açabileceği için kesinlikle kontrendikedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hastada hipertansiyon (130/85130/85 mmHg), bradikardi (5858/dakika) ve solunum düzensizliği saptandı.
Bu üçlü bulgu 'Cushing Triadı' olarak bilinir ve artmış intrakraniyal basıncı (KİBAS) gösterir.
2
Herniasyon riskinin belirlenmesi
Sağ pupilde genişleme (anizokori) ve ışık refleksinde zayıflama tespit edildi.
Fokal pupil bulguları unkal herniasyonun öncül belirtisidir.
3
Güvenli ve riskli girişimlerin ayırt edilmesi
Lomber ponksiyonun (LP) riskli olduğu sonucuna varıldı.
KİBAS varlığında LP sırasında BOS basıncının aniden düşmesi, beynin foramen magnumdan aşağı doğru fıtıklaşmasına neden olabilir.

Anahtar Kavram

Cushing Triadı (hipertansiyon, bradikardi, düzensiz solunum) varlığında intrakraniyal basınç artışı (KİBAS) düşünülmeli ve herniasyon riski nedeniyle lomber ponksiyondan kaçınılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 14 / 15Sonraki
Acil ve Yoğun Bakım — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 14 | Examkin