Genel Pediatri

371 soru

Soru 221Soru

1212 aylık sağlıklı bir kız çocuk, Sağlık Bakanlığı rutin aşı takvimine göre aşılanmak üzere aile sağlığı merkezine getirilmiştir. Öyküsünden çocuğun annesinin şu an 2020 haftalık gebe olduğu öğrenilmiştir. Bu çocuğun 12.12. ay aşılaması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: KKK, KPA ve Suçiçeği aşılarının tamamı uygulanmalıdır; evde gebe bir bireyin bulunması bu aşılar için bir engel teşkil etmez.

Cevap

KKK, KPA ve Suçiçeği aşılarının tamamı uygulanmalıdır; evde gebe bir bireyin bulunması bu aşılar için bir engel teşkil etmez.
Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre 12.12. ayda KKK, KPA ve Suçiçeği aşılarının yapılması gerekmektedir. Canlı virüs aşıları olan KKK ve Suçiçeği, gebe bir bireyle aynı evde yaşayan çocuklara güvenle uygulanabilir. Gebelik, sadece gebenin kendisi için canlı aşı kontrendikasyonudur; ev içi temaslılar için bir engel teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
12.12. ay rutin aşı takvimini belirle.
Türkiye'de 12.12. ayda KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak), KPA (Konjuge Pnömonokok - 3.3. doz) ve Suçiçeği aşıları uygulanır.
Güncel Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre bu aşılar rutin uygulanmaktadır.
2
Aşıların türlerini (canlı/inaktif) sınıflandır.
KKK ve Suçiçeği canlı virüs aşılarıdır; KPA ise inaktif (konjuge) bir aşıdır.
Canlı ve inaktif aşıların kontrendikasyonları farklılık gösterir.
3
Ev içi gebe temaslı varlığını aşı kontrendikasyonları açısından değerlendir.
Canlı aşılar gebelerin kendisine uygulanmaz (kontrendikedir), ancak ev içi temaslılara (çocuklara) uygulanması güvenlidir.
Aşı virüslerinin çevreye saçılımı ve gebede enfeksiyon oluşturma riski bu aşılar için yok denecek kadar azdır.

Anahtar Kavram

Canlı aşıların ev içi temaslılardaki kontrendikasyon durumları ve 12.12. ay aşı takvimi

Daha Fazla Pratik

İmmün yetmezlikli bir aile bireyi varlığında hangi canlı aşının (örneğin OPA) kontrendike olabileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 222Soru

88 yaşında bir erkek çocuk, boy kısalığı yakınması ile polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde boyu 118118 cm (<3.<3. persentil), vücut ağırlığı 2424 kg (2550.25-50. persentil) ve baş çevresi 5252 cm ölçülüyor. Hastanın yıllık boy uzama hızı 55 cm/yıl ve sol el-bilek grafisi ile saptanan kemik yaşı 88 yaş olarak bulunuyor. Anne boyu 150150 cm ve baba boyu 162162 cm olduğuna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ailesel boy kısalığı

Cevap

Ailesel boy kısalığı
Vakada çocuğun boyu 3.3. persentilin altında olsa da, yıllık büyüme hızının normal (55 cm/yıl) olması ve kemik yaşının takvim yaşıyla tam uyumlu (88 yaş) olması normalin bir varyantı olan ailesel boy kısalığını gösterir. Ayrıca anne ve baba boylarının kısa olması ve hesaplanan hedef boyun düşük olması bu tanıyı doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Hedef boyun (hedef boy) hesaplanması
162.5162.5 cm
Erkek çocuk için hedef boy formülü: (AnneBoyu+BabaBoyu+13)/2=(150+162+13)/2=162.5(Anne Boyu + Baba Boyu + 13) / 2 = (150 + 162 + 13) / 2 = 162.5 cm.
2
Kemik yaşının takvim yaşı ile karşılaştırılması
Kemik yaşı (88 yaş) = Takvim yaşı (88 yaş)
Kemik yaşının takvim yaşıyla uyumlu olması patolojik durumları ve yapısal gecikmeyi dışlar.
3
Büyüme hızının değerlendirilmesi
55 cm/yıl (Normal)
8 yaşındaki bir çocuk için yıllık 55 cm uzama normal bir büyüme hızıdır ve hormonal eksiklikleri dışlar.

Anahtar Kavram

Ailesel boy kısalığında kemik yaşı takvim yaşına eşittir ve çocuk hedef boyu ile uyumlu bir eğride büyür.
Soru 223Soru

33 yaşında bir kız çocuk, boyunun uzamaması şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Miadında, 32003200 g ağırlığında doğan hastanın fizik muayenesinde; boyu 8686 cm (<3.<3. persentil), vücut ağırlığı 1414 kg (2550.25-50. persentil), baş çevresi 4949 cm (50.50. persentil) olarak ölçülüyor. Son bir yıl içindeki boy artışının 4.54.5 cm olduğu ve kemik yaşının 1.51.5 yaş ile uyumlu olduğu saptanıyor. Annesinin boyu 155155 cm, babasının boyu 170170 cm olan bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyüme hormonu eksikliği

Cevap

Büyüme hormonu eksikliği
Doğru seçenek olan büyüme hormonu eksikliği, düşük yıllık büyüme hızı (<5<5 cm/yıl), belirgin kemik yaşı geriliği ve boyun ağırlıktan daha fazla etkilenmesiyle karakterize klinik tabloya tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyüme hızını değerlendir.
33 yaşındaki bir çocukta yıllık boy uzama hızının en az 77 cm olması beklenirken, hastada 4.54.5 cm saptanmıştır (patolojik büyüme hızı).
Boy kısalığı olan çocukta ilk basamak büyüme hızının patolojik olup olmadığını belirlemektir.
2
Kemik yaşını analiz et.
Takvim yaşı 33, kemik yaşı 1.51.5 yaştır. Kemik yaşı takvim yaşından %50\%50 oranında geri kalmıştır.
Belirgin kemik yaşı geriliği, endokrin bozukluklar veya yapısal gecikme lehinedir.
3
Ağırlık ve boy persentillerini karşılaştır.
Ağırlık 2550.25-50. persentilde (normal), boy ise <3.<3. persentildedir (kısa).
Boyun ağırlıktan daha fazla etkilendiği (rölatif obezite görünümü) tablolar endokrin kökenli boy kısalıklarını işaret eder.
4
Hedef boyu (Mid-parental height) hesapla.
Hedef boy = (155+17013)/2=156(155 + 170 - 13) / 2 = 156 cm (±5\pm 5 cm). Bu değer yaklaşık 1025.10-25. persentile denk gelir.
Çocuğun mevcut boy persentili (<3.<3.) hedef boyu ile uyumsuzdur, bu da genetik olmayan patolojik bir süreci destekler.

Anahtar Kavram

Patolojik boy kısalığında büyüme hızı düşüktür; ağırlığın korunup boyun etkilenmesi ve belirgin kemik yaşı geriliği büyüme hormonu eksikliğini düşündürür.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 224Soru

3030 haftalık gestasyonla 12001200 gram ağırlığında doğan ve yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlemi devam eden, klinik olarak stabil bir bebek kronolojik 2.2. ayına ulaşmıştır. Annenin HBsAg sonucu negatiftir.

Buna göre, bu bebeğin aşılanması ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rotavirüs aşısı bebek taburcu olana kadar ertelenmeli, diğer rutin 2.2. ay inaktif aşıları kronolojik yaşına göre tam doz uygulanmalıdır.

Cevap

Yoğun bakımda yatan prematüre bebekte rotavirüs aşısının taburculuğa kadar ertelenmesi ve inaktif aşıların kronolojik yaşa göre tam doz yapılması.
Prematüre bebekler, klinik olarak stabil olduklarında rutin aşı takvimine kronolojik yaşlarına göre ve tam doz olarak devam etmelidir. Bu nedenle 2.2. ay inaktif aşıları (DaBT-İPA-Hib, KPA) hemen yapılmalıdır. Ancak rotavirüs aşısı, canlı zayıflatılmış bir aşı olması ve dışkı yoluyla saçılarak yenidoğan yoğun bakım ünitesindeki diğer yüksek riskli prematürelere bulaşma tehlikesi yaratması nedeniyle, bebek hastaneden taburcu olana kadar kesinlikle ertelenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve yaşını analiz et
Bebek 30 haftalık, 1200 gram doğmuş, şu an kronolojik 2 aylık ve yoğun bakımda (YBÜ) yatmaktadır.
Prematüre bebeklerin aşılanmasındaki özel durumları (yaş, doz, hastane ortamı) belirlemek için hastanın özellikleri esastır.
2
Prematüre bebeklerde genel aşılama prensiplerini hatırla
Aşılar düzeltilmiş yaşa göre DEĞİL, kronolojik yaşa göre uygulanır ve aşı dozlarında (yarı doz vb.) kesinlikle azaltma yapılmaz.
Zamanında yapılmayan aşılar, prematürelerde artmış morbidite ve mortaliteye yol açar.
3
YBÜ'de canlı aşı uygulanabilirlik durumunu değerlendir
Rotavirüs aşısı canlı bir aşıdır. Fekal saçılım göstererek YBÜ'deki immünsüpresif veya çok düşük doğum ağırlıklı diğer hastalara bulaşabilir.
Nozokomiyal rotavirüs enfeksiyonu salgınını önlemek amacıyla canlı rotavirüs aşısı bebek hastaneden taburcu olana kadar ertelenmelidir.

Anahtar Kavram

Prematüre bebeklerin aşılanması ve yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kontrendike olan aşılar

İpuçları

1
Prematüre bebeklerde aşılama kuralları miadında doğan bebekler ile büyük ölçüde aynıdır, yaş hesabı ve doz miktarına dikkat ediniz.
2
Bebeğin şu an bulunduğu ortam (yenidoğan yoğun bakım ünitesi), bazı aşıların yapılmasına engel teşkil edebilir.
3
Yoğun bakım ünitesindeki hastalar arası bulaş riskini (özellikle fekal-oral saçılımı olan canlı aşıları) göz önünde bulundurarak rotavirüs aşısının zamanlamasına karar verin.

Daha Fazla Pratik

İmmün yetmezlikli çocuklarda ve gebelerde aşı kontrendikasyonlarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 225Soru

Gelişimsel muayenesinde; bağımsız olarak koşabildiği, bir eli tutulduğunda merdiven çıkabildiği, 3-4 küpü üst üste dizerek kule yapabildiği ve istendiğinde vücudunun en az bir bölümünü gösterebildiği saptanan bir çocuğun, kronolojik yaşına göre dil gelişiminde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10-25 kelimelik bir kelime hazinesine sahip olması

Cevap

10-25 kelimelik bir kelime hazinesine sahip olması
Soruda tarif edilen çocuğun özellikleri (koşma, merdiven çıkma yardımla, 3-4 küp kule, vücut parçası gösterme) tipik olarak 18. ay gelişim basamaklarıdır. 18 aylık bir çocuğun dil gelişiminde ortalama 10 ile 25 kelime arasında bir kelime hazinesi olması beklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Kaba motor bulgular analiz edilir.
Bağımsız koşma ve elinden tutularak merdiven çıkma bulguları 18. aya işaret eder.
15 aylık çocuk iyi yürür ama dengeli koşamaz; 24 aylık çocuk ise merdivenleri her basamağa iki ayağını koyarak (desteksiz) çıkabilir.
2
İnce motor ve sosyal bulgular değerlendirilir.
3-4 küpten kule yapma ve vücut bölümlerini gösterme 18. ay becerileridir.
15. ayda 2 küp, 24. ayda ise 6 küp kule yapılması beklenir.
3
Yaş dönemi ile dil gelişimi eşleştirilir.
18. ayda çocuğun 10-25 kelime konuşması en olası bulgudur.
Gelişim basamakları motor, ince motor, sosyal ve dil alanlarında bir bütün olarak ilerler.

Anahtar Kavram

18. Ay Gelişimsel Kilometre Taşları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 226Soru

Sağlam çocuk polikliniğine getirilen bir çocuğun gelişimsel değerlendirmesinde; dengeli bir şekilde koşabildiği, kendisine gösterilen bir topa dengesini kaybetmeden vurabildiği, 66 küpü üst üste dizerek kule yapabildiği ve "anne gel" gibi iki kelimeli anlamlı cümleler kurabildiği saptanmıştır. Bu bulgulara göre, bu çocuğun gelişimsel yaşı en olası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2424 ay

Cevap

Çocuğun gelişimsel özellikleri 2424 ay (2 yaş) ile uyumludur.
Çocukta tanımlanan dengeli koşma, topa dengeli vurma (kaba motor), 66 küpten kule yapma (ince motor) ve iki kelimeli cümleler kurma (dil gelişimi) özellikleri tipik olarak 2424 ay (2 yaş) gelişim basamaklarını tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kaba motor becerileri değerlendir
Dengeli koşma ve topa vurma becerisi 2424 ayın karakteristik özelliğidir.
1818 ayda koşma daha dengesizdir ve topa vurma tam gelişmemiştir.
2
İnce motor becerileri analiz et
66 küpten kule yapabilme becerisi 2121-2424 aylar arasında kazanılır.
Küplerin sayısı yaşla birlikte artar: 1818 ayda 33-44 küp, 2424 ayda 66-77 küp, 3636 ayda 99-1010 küp.
3
Dil gelişimini kontrol et
İki kelimeli cümleler (telegrafik konuşma) 2424 ayın ana dil markerıdır.
1818 ayda çocuk genellikle yaklaşık 1010-2525 kelime bilir ancak cümle kuramaz.

Anahtar Kavram

2424 Ay (2 Yaş) Gelişim Basamakları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 227Soru

39.39. gebelik haftasında, 3400 gram3400\text{ gram} ağırlığında, sağlıklı bir şekilde vajinal yolla dünyaya gelen ve sadece anne sütü ile beslenen bir bebeğin ebeveynleri, doğum salonunda intramüsküler (İM) K vitamini uygulamasını reddetmişlerdir. Bunun üzerine bebeğe oral K vitamini profilaksisi protokolü başlanmıştır. Postnatal 2.2. ay (8.8. hafta) rutin çocuk sağlığı izlemine getirilen, fizik muayene bulguları ve büyüme eğrisi tamamen normal olan bu bebek için vitamin ve mineral desteği planlamasında aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oral K vitamininin 3.3. dozunun (2 mg2\text{ mg}) uygulanması ve demir profilaksisine başlamak için 4.4. ayın beklenmesi

Cevap

Oral K vitamininin 3. dozunun uygulanması ve demir profilaksisi için 4. ayın beklenmesi en uygun yaklaşımdır.
Miyadında ve normal ağırlıkta doğan sağlıklı bebeklerde demir depoları yaklaşık 4 ay yettiği için profilaktik demir desteği (12 mg/kg/gu¨n1-2\text{ mg/kg/gün}) 4. ayda başlanır. Bebeğin İM K vitamini reddedilmiş olması durumunda, Türk Pediatri Kurumu ve Sağlık Bakanlığı protokollerine göre oral 2 mg2\text{ mg} K vitamini doğumda, 1. haftada ve 4-8. haftalarda olmak üzere toplam üç kez verilmelidir. 2. ay (8. hafta) kontrolü, bu 3. dozun verilmesi gereken kritik zamandır.

Adım Adım Çözüm

1
Bebeğin gestasyonel yaşını ve kilosunu değerlendir.
Bebek 39.39. haftada (miyadında) ve normal ağırlıkta (3400 g3400\text{ g}) doğmuştur.
Profilaksi zamanlamaları doğum ağırlığına ve haftasına göre değişir.
2
Miyadında doğan bebekler için demir profilaksisi protokolünü hatırla.
Miyadında ve >2500 g>2500\text{ g} doğanlarda demir desteği 4.4. ayda başlanır.
Miyadında bebeklerin demir depoları genellikle ilk 4 ay yeterlidir.
3
İM K vitamini reddedildiğinde uygulanan oral K vitamini protokolünü gözden geçir.
Protokol: 2 mg2\text{ mg} oral doz doğumda, 1.1. haftada ve 48.4-8. haftalarda (toplam 3 doz) verilir.
Oral emilim İM kadar stabil olmadığı için tekrarlayan dozlar gerekir.
4
Postnatal 2. ayın (8. hafta) bu protokoldaki yerini belirle.
8. hafta, oral K vitamini profilaksisinin 3. ve son dozu için uygun zamandır.
Geç hemorajik hastalığı önlemek için 8. haftada son doz verilmelidir.

Anahtar Kavram

Miyadında bebeklerde demir desteği 4. ayda başlanırken, İM K vitamini yapılamayan durumlarda oral profilaksi 8. haftaya kadar devam eder.

İpuçları

1
Bebeğin miyadında mı yoksa prematüre mi doğduğuna dikkat edin; demir başlama zamanı buna göre değişir.

Daha Fazla Pratik

Prematüre bebeklerde demir ve vitamin D dozaj farklarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 228Soru

1313 yaşında bir kız çocuk rutin sağlık kontrolüne getiriliyor. Fizik muayenesinde meme gelişiminde areola ve papillanın meme düzlemi üzerinde ikinci bir tümsek (sekonder moundsekonder \ mound) oluşturduğu, pubik kıllanmanın ise miktar olarak artarak erişkin tipte olduğu ancak uyluk iç yüzüne taşmadığı gözleniyor.

Bu çocukta saptanan pubertal bulgulara göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Menarşın bu gelişim evresinde veya hemen sonrasında gerçekleşmesi beklenir.

Cevap

Menarşın bu gelişim evresinde veya hemen sonrasında gerçekleşmesinin beklenmesi doğrudur.
Vakada tanımlanan 'areola ve papillanın meme düzlemi üzerinde ikinci bir tümsek oluşturması' Tanner Evre 44 meme gelişiminin patognomonik bulgusudur. Pubik kıllanmanın erişkin tipte olması ancak uyluk içine yayılmaması da Evre 44'ü destekler. Kız çocuklarında menarş (ilk menstrüasyon), pubertenin nispeten geç bir olayıdır ve en sık Tanner Evre 44 döneminde, boy uzama hızı doruğa ulaştıktan sonra gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Fizik muayene bulgularını Tanner evrelemesine göre sınıflandırın.
Areola ve papillanın ikinci bir kabarıklık oluşturması ve pubik kılların uyluğa taşmaması Tanner Evre 44 olarak tanımlanır.
Tanner Evre 44 meme gelişiminin en belirgin özelliği sekonder mound (ikinci tümsek) oluşumudur.
2
Tanner Evre 4 döneminde gerçekleşen önemli pubertal olayları değerlendirin.
Kızlarda menarş (ilk adet kanaması) genellikle Evre 44'te gerçekleşir.
Pubertal olayların kronolojik sıralamasında menarş, boy uzama hızı doruğundan (Evre 33) sonra gelir.

Anahtar Kavram

Tanner Evre 44 kız çocuklarında meme ve pubik kıllanma özellikleri ile menarş zamanlaması.

Daha Fazla Pratik

Erkek çocuklarda pubertenin ilk fiziksel bulgusu (testis hacmi artışı) ve Tanner evreleri arasındaki farkları gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 229Soru

Anne sütünün biyokimyasal yapısı, immünolojik bileşenlerinin fonksiyonları ve emzirme yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anne sütünde kalsiyum miktarı inek sütüne göre belirgin düzeyde az olmasına rağmen; Ca/PCa/P oranının yaklaşık 2/12/1 olması ve yüksek laktoz içeriği sayesinde kalsiyumun biyoyararlanımı çok daha yüksektir.

Cevap

Anne sütünde kalsiyum miktarı inek sütünden az olsa da, kalsiyum/fosfor oranının 2/1 olması ve laktoz içeriğinin yüksekliği nedeniyle biyoyararlanımı çok daha yüksektir.
Doğru olan seçenek, anne sütündeki kalsiyumun düşük miktarda olmasına rağmen yüksek biyoyararlanıma sahip olduğunu belirten ifadedir. Bu durum, anne sütündeki kalsiyum/fosfor oranının 2/12/1 gibi ideal bir seviyede olması (inek sütünde 1.2/11.2/1) ve yüksek laktoz içeriğinin yarattığı asiditenin kalsiyumun çözünürlüğünü ve emilimini artırmasından kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Anne sütü ve inek sütünün mineral içeriklerini karşılaştırın.
İnek sütünde kalsiyum (120120 mg/dL) anne sütünden (3030 mg/dL) çok daha fazladır.
Minerallerin mutlak miktarından ziyade emilim oranları (biyoyararlanım) pediatrik beslenmede daha kritiktir.
2
Kalsiyum emilimini etkileyen faktörleri analiz edin.
Anne sütündeki Ca/PCa/P oranının 2/12/1 olması (inek sütünde 1.2/11.2/1) ve yüksek laktoz miktarının barsak pH'ını düşürmesi emilimi optimize eder.
Yüksek fosfor, kalsiyum ile çökelti oluşturarak emilimi zorlaştırır; bu nedenle anne sütündeki düşük fosfor bir avantajdır.
3
İmmünolojik bileşenlerin etki mekanizmalarını değerlendirin.
sIgA mukoza yüzeyinde kalır, emilmez. Laktoferrin demir bağlar, lizozim hücre duvarını yıkar.
Anne sütünün koruyuculuğu büyük oranda barsak lümenindeki lokal etkileşimlere dayanır.
4
Emzirme kontrendikasyonlarını gözden geçirin.
Sigara, Hepatit B, Hepatit C gibi durumlar emzirmeyi durdurmayı gerektirmez.
Emzirmenin faydaları, bu durumlardaki potansiyel risklerden (uygun önlemler alındığında) çok daha üstündür.

Anahtar Kavram

Anne sütünün biyoyararlanımı ve immünolojik koruma mekanizmaları.

Daha Fazla Pratik

Anne sütünün kolostrum, geçiş sütü ve olgun süt aşamalarındaki içerik değişimlerini (özellikle protein ve yağ miktarı açısından) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 230Soru

Çocuk sağlığı izleminde, gelişimsel basamakların değerlendirilmesi ve 'gelişimsel kırmızı bayrakların' (red flags) tanınması, olası gecikmelerin erken saptanması açısından kritiktir. Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisinin saptanması tek başına bir gelişimsel gecikme (kırmızı bayrak) belirtisi olarak kabul edilmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kırk sekiz aylık (44 yaş) bir çocuğun kendisine gösterilen bir üçgen ()(\triangle) şeklini kopyalayamaması

Cevap

Dört yaşındaki (48 aylık) bir çocuğun üçgen kopyalayamaması bir gelişimsel gecikme belirtisi değildir.
Dört yaşındaki (4848 aylık) bir çocuğun gelişimsel olarak bir kareyi ()(\square) kopyalaması beklenir. Üçgen ()(\triangle) kopyalama becerisi ise genellikle 5 yaş (6060 ay) civarında kazanılan daha ileri bir görsel-motor beceridir. Bu nedenle, 4 yaşındaki bir çocuğun henüz üçgen çizememesi normal gelişim süreciyle uyumludur ve bir gecikme (red flag) olarak kabul edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Kırmızı bayrak kavramını tanımlayın.
Gelişimsel basamaklarda bir becerinin kazanılması gereken en geç sürenin (üst sınır) aşılmasıdır.
Soruda hangi durumun bu üst sınırları aşmadığı sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki motor, dil ve sosyal becerilerin üst sınırlarını değerlendirin.
Desteksiz oturma için 9 ay, yürüme için 18 ay, iki kelimelik cümle için 24 ay ve işaret etme için 12 ay üst sınırlardır.
Bu sınırların aşılması ileri inceleme gerektiren durumlardır.
3
Üçgen kopyalama becerisinin kazanılma yaşını belirleyin.
Üçgen kopyalama 5 yaş (6060 ay) basamağıdır. Kare kopyalama ise 4 yaş (4848 ay) basamağıdır.
4 yaşındaki bir çocuğun henüz 5 yaş basamağına ulaşmamış olması fizyolojik bir durumdur.

Anahtar Kavram

Gelişimsel Basamaklarda Üst Sınırlar (Red Flags)
Soru 231Soru

Kırk haftalık (40.40. hafta) gebelik süresi sonunda, 3400 gram3400\text{ gram} ağırlığında sorunsuz bir doğumla dünyaya gelen ve şu an 44 aylık olan bir erkek bebek, rutin çocuk sağlığı izlemine getirilmiştir. Özgeçmişinde sadece anne sütü ile beslendiği ve 15.15. gününden itibaren günlük 400 IU400\text{ IU} D vitamini desteği aldığı öğrenilen bebeğin fizik muayene bulguları ve antropometrik ölçümleri yaş grubuyla uyumludur. Sağlık Bakanlığı önerileri doğrultusunda, bu bebek için demir desteği (profilaksisi) ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4.4. aydan itibaren 1 mg/kg/gu¨n1\text{ mg/kg/gün} dozunda elementer demir başlanmalıdır.

Cevap

Miadında doğan sağlıklı bebeklerde demir profilaksisi 4. aydan itibaren 1 mg/kg/gün dozunda başlanmalıdır.
Doğru yaklaşım, miadında doğan ve sadece anne sütü alan bebeklerde demir depolarının azaldığı 4. aydan itibaren günlük 1 mg/kg dozunda elementer demir desteğinin başlanmasıdır. Bu uygulama, demir eksikliği anemisini önlemek amacıyla ulusal tarama ve destek programları kapsamında yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bebeğin risk grubunu belirle.
Bebek 40 haftalık ve 3400 gram doğmuştur, yani 'miadında (term)' ve 'normal doğum ağırlıklı' bir bebektir.
Demir profilaksisi başlama zamanı ve dozu, doğum haftasına ve ağırlığına göre değişir.
2
Sağlık Bakanlığı (veya genel pediatri) protokolünü hatırla.
Miadında bebeklerde demir depoları genellikle 4-6 ay yeterlidir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı protokolü gereği profilaksi 4. ayda başlar.
Anne sütü alan bebeklerde demir emilimi yüksek olsa da 4. aydan itibaren depolar azalmaya başlar.
3
Doğru dozu ve zamanlamayı eşleştir.
Zamanlama: 4. ay. Doz: 1 mg/kg/gün elementer demir.
Prematürelerde bu süre 2. ay, doz ise 2 mg/kg/gün'dür; ancak bu bebek miadındadır.

Anahtar Kavram

Miadında bebeklerde demir profilaksisi başlama zamanı (4. ay) ve dozu (1 mg/kg/gün).

Daha Fazla Pratik

Prematüre bir bebekte demir ve D vitamini desteğinin başlama zamanlarını karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 232Soru

Büyüme ve gelişme izlemi için getirilen sağlıklı bir bebeğin muayenesinde; her iki yöne yuvarlanabildiği, elindeki bir nesneyi diğer eline geçirebildiği ve kısa süreli destekle oturabildiği gözlenmiştir. Bu bebeğin gelişimsel basamakları göz önüne alındığında, aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 'Ba', 'ma', 'da' gibi tek heceli sesleri çıkarma

Cevap

Bebeğin motor gelişimi yaklaşık 6 aylık olduğunu gösterdiğinden, bu dönemde 'ba', 'ma', 'da' gibi tek heceli sesleri çıkarması (babıldama) beklenir.
Bebeğin motor becerileri (yuvarlanma, elden ele nesne geçirme, destekli oturma) 6 aylık bir gelişim düzeyine işaret etmektedir. 6. ayda dil gelişiminin en karakteristik özelliği, 'ba', 'ma', 'da' gibi tek heceli ünsüz-ünlü kombinasyonlarının çıkarıldığı babıldama evresidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kaba motor ve ince motor bulgularını analiz etme
Her iki yöne yuvarlanma (5-6 ay), nesne transferi (6-7 ay) ve destekli oturma (6 ay) bulguları bebeğin gelişimsel yaşının yaklaşık 6 ay olduğunu gösterir.
Gelişim basamaklarını doğru saptamak için birden fazla alanın (motor, sosyal, dil) kesişim noktasını bulmak gerekir.
2
Saptanan gelişimsel yaşa uygun dil basamağını belirleme
6. ayda bebekler heceleme (babbling) evresine girer ve ünsüz-ünlü kombinasyonlarından oluşan tek heceli sesler çıkarırlar.
Dil gelişimi, motor gelişimle paralel ilerleyen spesifik aşamalardan oluşur.

Anahtar Kavram

6. Ay Gelişimsel Basamakları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 233Soru

On sekiz aylık bir erkek çocuk, rutin sağlık kontrolü ve T.C. Sağlık Bakanlığı aşı takvimi kapsamındaki aşılarının yapılması amacıyla aile sağlığı merkezine getiriliyor. Özgeçmişinde, on ikinci ayda yapılan KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) aşısından yaklaşık 10 gün sonra, yüksek ateşle birlikte iki dakika süren jeneralize tonik-klonik karakterde bir nöbet geçirme öyküsü olduğu öğreniliyor. Yapılan fizik muayenesinde ve gelişim basamakları değerlendirmesinde herhangi bir patoloji saptanmayan bu çocukta, on sekizinci ay aşı uygulaması ile ilgili aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Takvimde yer alan DaBT-İPA-Hib, OPA ve Hepatit A aşılarının tamamı uygulanmalıdır.

Cevap

On sekizinci ayda yapılması gereken DaBT-İPA-Hib, OPA ve Hepatit A aşılarının tamamının uygulanması en uygun yaklaşımdır.
On sekizinci ayda yapılması gereken DaBT-İPA-Hib, OPA ve Hepatit A aşılarının tamamının uygulanması gerekir. Bunun nedeni, basit febril nöbet öyküsünün (ailevi veya kişisel) hiçbir aşı için kesin bir kontrendikasyon teşkil etmemesidir. KKK aşısından 10 gün sonra görülen nöbet, kızamık bileşeninin yol açtığı ateşli döneme denk gelen beklenen bir durumdur ve sonraki aşılamalara engel değildir.

Adım Adım Çözüm

1
On sekizinci ay rutin aşı takvimini belirle.
T.C. Sağlık Bakanlığı takvimine göre 18. ayda DaBT-İPA-Hib (5'li karma-rapel), OPA (Oral Polio-2. doz) ve Hepatit A (1. doz) uygulanmaktadır.
Uygulanacak aşıların türünü (canlı/inaktif) ve içeriğini bilmek kontrendikasyon değerlendirmesi için gereklidir.
2
Çocuğun özgeçmişindeki nöbet öyküsünü aşı kontrendikasyonları açısından değerlendir.
KKK aşısından 7-12 gün sonra görülen febril nöbetler bilinen bir yan etkidir ancak kalıcı bir nörolojik sekel bırakmadığı sürece aşılama için bir engel değildir.
Basit febril nöbetler ve ailede nöbet öyküsü olması, aşılar için bir kontrendikasyon veya erteleme nedeni değildir.
3
Aşı bileşenlerine özgü spesifik kontrendikasyonları gözden geçir.
Boğmaca aşısı için sadece aşı sonrası 7 gün içinde gelişen ve başka bir nedene bağlanamayan ensefalopati kesin kontrendikasyondur. Bu vakada böyle bir durum yoktur.
Nöbet ile ensefalopati arasındaki klinik ayrımı yapmak gereksiz aşı kısıtlamalarını önler.

Anahtar Kavram

Basit febril konvülsiyon öyküsü, çocukluk çağı aşıları için bir kontrendikasyon değildir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 234Soru

1212 aylık sağlıklı bir kız çocuk, Sağlık Bakanlığı aşı takvimine uygun olarak 12.12. ay aşıları olan Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK), Konjuge Pnömokok (KPA) ve Suçiçeği aşılarını yaptırmıştır. Aşılamadan 1010 gün sonra, çocuğun birlikte yaşadığı amcasına kavitary aktif akciğer tüberkülozu tanısı konmuştur. Temaslı taraması kapsamında çocuğa Tüberkülin Cilt Testi (TCT) yapılmasına karar verilmiştir. Bu klinik durumda TCT uygulaması için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Canlı viral aşılar hücresel bağışıklığı geçici olarak baskılayıp yanlış negatifliğe yol açabileceği için TCT uygulaması 44 hafta ertelenmelidir.

Cevap

Canlı viral aşıların (KKK, Suçiçeği vb.) hücresel bağışıklığı geçici olarak baskılayıp tüberkülin cilt testinde yanlış negatifliğe yol açma riski nedeniyle, test uygulaması aşılamadan sonra en az 44 hafta ertelenmelidir.
Canlı viral aşılar (özellikle Kızamık bileşeni), konakçıda geçici bir anerji durumuna yol açarak hücresel bağışıklık yanıtını baskılayabilir. Bu durum, tüberkülin cilt testinin (TCT) yanlış negatif sonuçlanmasına neden olur. Etkileşimi önlemek için TCT ya canlı aşılarla aynı gün yapılmalı ya da aşılamadan sonra 464-6 hafta beklenmelidir. Olayda aşılamanın üzerinden 1010 gün geçtiği için en uygun yaklaşım testi ertelemektir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastaya uygulanan aşıların türünü analiz et.
KKK ve Suçiçeği aşıları canlı viral aşılar grubundadır.
Canlı viral aşılar vücutta replike olurken sitokin dengesini değiştirerek hücresel immün yanıtı geçici olarak modüle edebilir.
2
TCT (Mantoux testi) mekanizmasını değerlendir.
TCT, gecikmiş tip aşırı duyarlılık (Tip 4) reaksiyonudur ve T-lenfosit aracılı hücresel immüniteye dayanır.
Testin doğruluğu, vücudun T-hücresi yanıt kapasitesinin o anki durumuna bağlıdır.
3
Aşı ve test arasındaki etkileşim süresini belirle.
Canlı viral aşılar, aşılamadan sonraki 464-6 hafta boyunca hücresel immüniteyi baskılayabilir.
Bu baskılanma sırasında yapılan TCT, gerçekte enfekte olan bir çocukta bile negatif sonuç verebilir (yalnız negatiflik).
4
Uygulama kurallarını hatırla.
TCT ve canlı viral aşılar ya aynı gün yapılmalı ya da aşıdan sonra en az 44 hafta beklenmelidir.
Yanlış tanı ve tedavi kararlarını önlemek için standart uygulama rehberleri bu süreyi şart koşar.

Anahtar Kavram

Canlı Viral Aşılar ve TCT Etkileşimi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 235Soru

1515 yaşında bir erkek çocuk, rutin sağlık kontrolü için polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; her iki testis hacmi 1515 mL, penis boyunda ve çapında belirgin artışla birlikte glans penis gelişiminin ilerlediği saptanıyor. Pubik kıllanmanın koyu renkli ve kıvırcık olduğu, simfizis pubisi tamamen kapladığı ancak henüz uyluk iç yüzüne yayılmadığı gözleniyor. Hekim, fizik muayene sonrası hastayla tek başına kalarak HEADSS taraması yapmaya karar veriyor.

Bu hastanın fiziksel gelişimi ve değerlendirme süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boy uzama hızının (PHV) bu gelişim evresinde doruk noktasına ulaşması beklenir.

Cevap

Boy uzama hızının (PHV) bu gelişim evresinde doruk noktasına ulaşması beklenir.
Verilen klinik bulgular (testis hacmi 1515 mL, glans penis gelişimi, pubik kıllanmanın uyluk iç yüzüne ulaşmaması) hastanın Tanner Evre 4'te olduğunu kanıtlar. Erkek çocuklarında boy uzama hızının doruk noktasına (Peak Height Velocity - PHV) ulaştığı evre Tanner Evre 4'tür. Bu dönemde boy uzama hızı yılda yaklaşık 9109-10 cm'ye ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın Tanner evresini belirleyin.
Testis hacminin 1515 mL olması (122012-20 mL aralığı), penis çapındaki artış ve pubik kıllanmanın uyluk iç yüzüne yayılmamış olması hastanın Tanner Evre 4'te olduğunu gösterir.
Evreleme, beklenen fizyolojik olayların zamanlamasını anlamak için kritiktir.
2
Erkek çocuklarında boy uzama hızı (PHV) zamanlamasını değerlendirin.
Erkeklerde PHV genellikle Tanner Evre 4'te gerçekleşir.
Kızlarda PHV Evre 2-3 gibi erken dönemde olurken, erkeklerde daha geç gerçekleşmesi önemli bir ayrım noktasıdır.
3
Spermarş ve HEADSS bileşenlerini gözden geçirin.
Spermarş Evre 3'te başlar. HEADSS açılımında E (Education) okulu, A (Activities) ise sosyal aktiviteleri temsil eder.
Çeldiricileri elemek için spesifik gelişimsel ve metodolojik bilgiyi kullanın.

Anahtar Kavram

Erkek çocuklarında Tanner Evreleri ile boy uzama hızı (PHV) ve spermarş arasındaki ilişki.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 236Soru

Annesi tarafından meme gelişiminin başladığı fark edilen 1111 yaşındaki sağlıklı bir kız çocuğunda, pubertal gelişim süreci normal fizyolojik sırasında ilerlemektedir. Bu çocukta, ergenlik dönemindeki fiziksel gelişim basamakları dikkate alındığında, aşağıdaki olaylardan hangisinin diğerlerine göre daha geç ortaya çıkması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlk adet kanamasının görülmesi (menars\cmenarş)

Cevap

İlk adet kanamasının görülmesi (menars\cmenarş)
Sağlıklı kız çocuklarında pubertal gelişim sırası genellikle telars\ctelarş (meme gelişimi), pubars\cpubarş (pubik kıllanma), doruk boy uzama hızı (PHVPHV) ve en son menars\cmenarş (ilk adet kanaması) şeklindedir. Menars\cMenarş, pubertenin başlangıcından yaklaşık 22.52-2.5 yıl sonra gerçekleşen ve büyümenin yavaşlamaya başladığını gösteren geç bir olaydır.

Adım Adım Çözüm

1
Kız çocuklarında pubertenin başlangıç bulgusunu belirle.
Genellikle ilk bulgu meme tomurcuklanmasıdır (telars\ctelarş).
Gonadarşın başlamasıyla östrojen artışı telarşı tetikler.
2
Pubertenin ara basamaklarını sırala.
Telars\cTelarş sonrası pubars\cpubarş ve boy uzama hızında artış gözlenir.
Normal pubertal sekans bu şekilde ilerler.
3
En son gerçekleşen ana basamağı tespit et.
Sıralamadaki son ana basamak ilk adet kanamasıdır (menars\cmenarş).
Menars\cMenarş, doruk boy uzama hızı geçildikten sonra, büyüme hızı yavaşlarken gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Kız çocuklarında pubertal gelişim sekansı: Telarş → Pubarş → PHV → Menarş.

Daha Fazla Pratik

Erkek çocuklardaki pubertal sekansı (testis büyümesi → pubarş → penis büyümesi → PHV → spermarş) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 237Soru

Anne sütünün erken kesilerek yerine karbonhidrattan zengin, proteinden fakir nişastalı gıdaların başlandığı 22 yaşındaki bir çocukta; plazma albümin düzeyindeki düşüklüğe bağlı gelişen yaygın vücut şişliği (ödem) ve yağlı karaciğer infiltrasyonu (hepatomegali) ile karakterize olan klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kwashiorkor

Cevap

Kwashiorkor, protein alımının ileri derecede yetersiz olması sonucu gelişen ödemli malnütrisyon tablosudur.
Doğru seçenek protein eksikliğinin baskın olduğu Kwashiorkor tablosudur. Bu durumda hipoalbüminemiye bağlı yaygın ödem ve lipoprotein sentezindeki bozulma nedeniyle karaciğerde yağlanma (hepatomegali) görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Diyet içeriğini analiz et.
Karbonhidratın yeterli ancak proteinin yetersiz olduğu belirlendi.
Kwashiorkor tipik olarak anne sütünün kesilip nişastalı gıdalara geçilmesiyle başlar.
2
Klinik bulguları değerlendir.
Ödem ve hepatomegali (yağlı karaciğer) tespit edildi.
Düşük protein alımı albümin sentezini azaltarak onkotik basınç düşmesine ve ödeme yol açar.
3
Hastalık tanısını koy.
Ödemin varlığı malnütrisyonun Kwashiorkor tipinde olduğunu doğrular.
Marasmus'ta ödem görülmezken, Kwashiorkor'un temel ayırt edici bulgusu ödemdir.

Anahtar Kavram

Kwashiorkor ve Marasmus arasındaki en temel fark ödemin varlığıdır; Kwashiorkor'da protein eksikliği ön plandadır ve ödem eşlik eder.

İpuçları

1
Sorudaki en önemli ipucu 'ödem' ve 'protein fakiri diyet' bilgisidir.

Daha Fazla Pratik

Kwashiorkor ve Marasmus tablolarında büyüme parametrelerinin (boya göre ağırlık gibi) nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 238Soru

1818 aylık bir erkek çocuk, beslenme yetersizliği ve belirgin kilo kaybı şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde yaygın kas atrofisi, cilt altı yağ dokusunun neredeyse tamamen kaybı ve buna bağlı olarak ortaya çıkan 'ihtiyar adam yüzü' (maymun yüzü) görünümü saptanıyor. Hastada ödem tespit edilmediğine göre, bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Marasmus

Cevap

Sunulan klinik vakada ödem saptanmaması, belirgin yağ dokusu kaybı ve 'ihtiyar adam yüzü' bulguları Marasmus tanısını doğrulamaktadır.
Doğru yanıt Marasmus'tur. Marasmus, toplam kalori alımındaki şiddetli yetersizlik sonucu gelişir. En karakteristik bulguları arasında ileri derecede kas atrofisi, cilt altı yağ dokusunun kaybı ve yüzdeki yağ dokusunun kaybına bağlı oluşan 'ihtiyar adam yüzü' görünümü yer alır. Kwashiorkor'un aksine Marasmus vakalarında ödem görülmez.

Adım Adım Çözüm

1
Ödem varlığını kontrol et.
Ödem yok.
Kwashiorkor ve Marasmik-Kwashiorkor seçeneklerini dışlamak için en kritik adımdır.
2
Cilt altı yağ dokusu ve kas kütlesini değerlendir.
Ciddi kayıp var (ihtiyar adam yüzü).
Enerji eksikliğinin kronik ve şiddetli olduğunu gösterir.
3
Bulguları birleştirerek tanıya ulaş.
Marasmus.
Şiddetli kalori eksikliğine bağlı ödemsiz malnütrisyon tablosu Marasmus olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Marasmus ve Kwashiorkor arasındaki temel klinik farklar (özellikle ödem ve yağ dokusu kaybı).

İpuçları

1
Hastada ödem olup olmadığına dikkat edin.
2
'İhtiyar adam yüzü' (maymun yüzü) görünümü, yüzdeki Bichat yağ yastıkçıklarının kaybı sonucu oluşur.
3
Ödemsiz, şiddetli yağ ve kas kaybı ile giden tablo Marasmus'tur.

Daha Fazla Pratik

Kwashiorkor'daki 'pullanmış boya' (flaky paint) dermatiti ve saç değişikliklerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 239Soru

Rutin sağlık izlemi için getirilen bir çocuğun nörogelişimsel muayenesinde; rahatça koşabildiği, kendisine gösterildiğinde topa tekme atabildiği, yaklaşık 152015-20 kelimesinin olduğu ve kaşık kullanarak yemeğini (bir miktar dökerek de olsa) yiyebildiği saptanmıştır. Bu çocuğun gelişimsel bulguları dikkate alındığında, en olası yaşı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1818 ay

Cevap

Çocuğun gelişimsel bulguları (koşma, topa tekme atma, 152015-20 kelime) 1818 aylık olduğunu göstermektedir.
Çocuğun rahatça koşabilmesi, topa tekme atabilmesi, yaklaşık 152015-20 kelime söylemesi ve kaşık kullanabilmesi, tipik bir 1818 aylık çocuğun gelişimsel profilini çizer. Bu yaşta çocuklar ayrıca basit ev işlerinde taklitçi davranışlar (süpürme vb.) da sergilerler.

Adım Adım Çözüm

1
Kaba motor becerileri değerlendir
Koşabilme ve topa tekme atabilme becerileri 1818. ayda kazanılır.
Yürüme 121512-15 ayda başlarken, daha karmaşık denge gerektiren koşma ve topa müdahale 1818. ayın özelliğidir.
2
Dil ve ince motor becerileri değerlendir
102510-25 kelime ve kaşık kullanımı 1818. ay ile uyumludur.
1515 ayda kelime sayısı daha azdır (363-6), 2424 ayda ise cümle kurma başlar.

Anahtar Kavram

Toddler (yürümeye başlayan çocuk) döneminde kaba motor (koşma) ve dil (kelime sayısı) basamaklarının ayrımı.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 240Soru

55 yaş 66 aylık bir erkek çocuk, son bir yıldır boy uzamasının yavaşlaması şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan antropometrik değerlendirmede aşağıdaki veriler saptanıyor:

ParametreDeğerPersentil
Boy103,5cm103,5 cm<3< 3
Vücut ağırlığı18kg18 kg255025-50
Baş çevresi51,5cm51,5 cm5050

Geriye dönük kayıtlarında 44 yaşındaki boyunun 98cm98 cm (1010 persentil), 55 yaşındaki boyunun ise 102cm102 cm (33 persentil) olduğu saptanıyor. Anne boyu 158cm158 cm, baba boyu 172cm172 cm olarak ölçülüyor. Hastanın kemik yaşı 33 yaş olarak değerlendiriliyor. Fizik muayenede frontal bombelik, mikropenis ve gövdesel yağ dağılımında artış saptanıyor.

Bu verilere göre, hastadaki büyüme bozukluğunun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyüme hormonu eksikliği

Cevap

Hastanın klinik ve antropometrik verileri birlikte değerlendirildiğinde en olası tanı büyüme hormonu eksikliğidir.
Hastada saptanan yıllık büyüme hızı (34cm/yıl3-4 cm/yıl), 44 yaşından büyük çocuklar için kabul edilen alt sınırın (5cm/yıl5 cm/yıl) altındadır. Kemik yaşının kronolojik yaştan 2,52,5 yıl geri olması ve persentil kaybı (10. persentilden 3. persentil altına düşüş) patolojik bir süreci kanıtlar. Hedef boyun (171,5cm171,5 cm) normal sınırlarda olması ailesel boy kısalığını dışlar. Fizik muayenedeki mikropenis (konjenital GH eksikliği belirtisi), frontal bombelik ve gövdesel yağlanma artışı büyüme hormonu eksikliği için tipik bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hedef boyun (Midparental height) hesaplanması
Hedef boy = (158+172+13)/2=171,5cm(158 + 172 + 13) / 2 = 171,5 cm
Çocuğun genetik büyüme potansiyelini belirlemek için.
2
Büyüme hızının (Growth velocity) hesaplanması
454-5 yaş arası 4cm/yıl4 cm/yıl; 55,55-5,5 yaş arası 3cm/yıl3 cm/yıl
44 yaşından sonra pre-pubertal dönemde 5cm/yıl5 cm/yıl altındaki hızlar patolojiktir.
3
Kemik yaşının değerlendirilmesi
Kemik yaşı (33 yaş), kronolojik yaştan (5,55,5 yaş) belirgin şekilde geri (>2> 2 SD)
Kemik yaşındaki geri kalma, yapısal gecikme veya endokrin patolojileri düşündürür.
4
Klinik bulguların sentezi
Mikropenis, gövdesel yağlanma, frontal bombelik ve persentil kaybı
Vücut ağırlığı persentilinin korunup boyun düşmesi endokrin nedenleri; mikropenis ve gövdesel yağlanma ise spesifik olarak büyüme hormonu eksikliğini işaret eder.

Anahtar Kavram

Boy kısalığı olan bir çocukta düşük büyüme hızı ve geri kemik yaşı varlığında, ağırlık/boy oranı artmışsa (gövdesel yağlanma) öncelikle endokrin nedenler, özellikle büyüme hormonu eksikliği düşünülmelidir.
Tahmini Süre:3m 0s
ÖncekiSayfa 12 / 19Sonraki
Genel Pediatri — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 12 | Examkin