Examkin

Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Tüm türler8,734Çoktan seçmeli4,865Çoklu seçim1Doğru / Yanlış289Sayısal852Eşleştirme1,797Sıralama842Boşluk doldurma63Kısa cevap25
Soru 321Soru →

Elektromanyetik spektrumda yer alan farklı dalga türleri ile bu dalgaların günlük hayattaki ve teknolojideki kullanım alanları veya oluşum mekanizmaları verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki elektromanyetik dalga türlerini sağ sütundaki en uygun açıklama ve kullanım alanlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kızılötesi Işınlar
Mikrodalgalar
Ultraviyole Işınlar
Gama Işınları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kızılötesi Işınlar termal kameralarda algılanabilen dalgalarla, Mikrodalgalar su moleküllerini titreştiren ve radarlarda kullanılan dalgalarla, Ultraviyole Işınlar ozon tabakası tarafından filtrelenen ve sterilizasyonda kullanılan dalgalarla, Gama Işınları ise kararsız çekirdeklerin bozunmasıyla yayılan dalgalarla eşleşir.
Elektromanyetik spektrumda yer alan dalgaların fiziksel özellikleri ve kullanım alanları doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Gama ışınları radyoaktif çekirdek tepkimelerinde açığa çıkarken; kızılötesi ışınlar sıcaklığa bağlı titreşimlerle yayılır ve termal kameralarda algılanır. Mikrodalgalar su moleküllerini titreştirerek ısıtma sağlar ve radarlarda kullanılır. Ultraviyole ışınlar ise sterilizasyon amacıyla tercih edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kızılötesi ışınların özelliklerini analiz etme
Kızılötesi dalgaların mutlak sıfırın üzerindeki tüm sıcak maddelerden yayıldığı ve termal kameralarca algılandığı tespit edilir. Bu durumda Kızılötesi Işınlar ifadesi termal kamera açıklaması ile eşleşir.
Kızılötesi ışınların temel yayılım mekanizması sıcaklıkla ilişkili atomik ve moleküler titreşimlerdir.
2
Mikrodalgaların özelliklerini analiz etme
Mikrodalgaların su moleküllerini titreştirerek ısı üretmesi ve radar/iletişim teknolojilerinde kullanılması tespit edilir. Bu durum mikrodalga fırın ve haberleşme açıklaması ile eşleşir.
Mikrodalgalar su moleküllerinin rezonans frekansına yakın frekanslarda polar molekülleri titreştirir.
3
Ultraviyole ışınların özelliklerini analiz etme
Ultraviyole ışınların güneşten geldiği, ozon tabakasında soğurulduğu ve sterilizasyon işlemlerinde kullanıldığı tespit edilir. Bu durum sterilizasyon açıklaması ile eşleşir.
Ultraviyole ışınlarının enerjisi mikroorganizmaları nötralize edecek kadar yüksektir.
4
Gama ışınlarının özelliklerini analiz etme
Gama ışınlarının radyoaktif bozunmalar sonucu çekirdekten yayıldığı ve en yüksek enerjili dalgalar olduğu tespit edilir. Bu durum radyoaktif çekirdek açıklaması ile eşleşir.
Gama ışınları elektromanyetik spektrumda frekansı en yüksek ve dalga boyu en kısa olan çekirdek kaynaklı ışımalardır.

Anahtar Kavram

Elektromanyetik Spektrum ve Kullanım Alanları
Soru 322Soru →

Dönme hareketi yapan cisimlerin eylemsizlik momentleri, kütlelerine ve kütlelerinin dönme eksenine olan uzaklık dağılımına bağlıdır. Aşağıda sol sütunda eylemsizlik momentini etkileyen bazı fiziksel değişiklikler, sağ sütunda ise bu değişikliklerin sistemin eylemsizlik momenti üzerindeki etkileri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki olaylar ile sağ sütundaki etkileri doğru şekilde eşleştiriniz.

(Çubuğun kütle merkezinden geçen dik eksene göre eylemsizlik momenti Ikm=112ML2I_{\text{km}} = \frac{1}{12}ML^2, ucundan geçen dik eksene göre eylemsizlik momenti Iuc¸=13ML2I_{\text{uç}} = \frac{1}{3}ML^2; homojen diskin merkezinden geçen dik eksene göre eylemsizlik momenti Idisk=12MR2I_{\text{disk}} = \frac{1}{2}MR^2 şeklindedir.)

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kendi ekseni etrafında dönen bir buz patencisinin açık olan kollarını vücuduna doğru çekerek kapatması
Boyu LL, kütlesi MM olan homojen bir çubuğun uç noktasından geçen dik eksen yerine, kütle merkezinden geçen dik eksen etrafında döndürülmesi
Kütlesi MM, yarıçapı RR olan homojen bir diskin kütlesi sabit tutulup yarıçapının 2R2R değerine çıkarılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Buz patencisinin kollarını kapatması eylemsizlik momentinin niteliksel olarak azalmasıyla; çubuğun dönme ekseninin uçtan kütle merkezine kaydırılması eylemsizlik momentinin ilk değerinin dörtte birine düşmesiyle; diskin yarıçapının iki katına çıkarılması ise eylemsizlik momentinin ilk değerinin 4 katına çıkmasıyla eşleşir.
Buz patencisi kollarını göğsüne çektiğinde kütlesini dönme eksenine yaklaştırarak eylemsizlik momentini niteliksel olarak azaltır. Çubuğun uç noktası yerine kütle merkezinden geçen eksene göre döndürülmesi, eylemsizlik momentini I=13ML2I = \frac{1}{3}ML^2 değerinden I=112ML2I = \frac{1}{12}ML^2 değerine indirerek ilk değerinin dörtte birine düşürür. Diskin yarıçapının iki katına çıkarılması ise eylemsizlik momentini yarıçapın karesiyle orantılı olarak 4 katına çıkarır.

Adım Adım Çözüm

1
Buz patencisinin durumunu analiz etme
Buz patencisi kollarını kapattığında, vücudunun dış kısımlarındaki kütle elemanları dönme eksenine yaklaşır. I=∑mr2I = \sum m r^2 genel tanımına göre ortalama dönme yarıçapı rr azaldığından, eylemsizlik momenti niteliksel olarak azalır.
Kolların kapatılmasının kütle dağılımı üzerindeki geometrik etkisini belirlemek için.
2
Çubuğun dönme ekseninin değişmesinin etkisini hesaplama
Başlangıçtaki eylemsizlik momenti I1=13ML2I_1 = \frac{1}{3}ML^2, son durumdaki eylemsizlik momenti ise I2=112ML2I_2 = \frac{1}{12}ML^2 olur. Oranlandığında I2I1=1/121/3=14\frac{I_2}{I_1} = \frac{1/12}{1/3} = \frac{1}{4} elde edilir.
Çubuğun farklı iki eksene göre verilen eylemsizlik momenti formüllerini kullanarak değişim oranını belirlemek için.
3
Diskin yarıçapının değiştirilmesinin etkisini hesaplama
Başlangıçtaki eylemsizlik momenti I1=12MR2I_1 = \frac{1}{2}MR^2 iken yarıçap 2R2R yapıldığında I2=12M(2R)2=2MR2I_2 = \frac{1}{2}M(2R)^2 = 2MR^2 olur. Bu durumda I2I1=2MR212MR2=4\frac{I_2}{I_1} = \frac{2MR^2}{\frac{1}{2}MR^2} = 4 bulunur.
Yarıçap değişiminin diskin eylemsizlik momenti üzerindeki karesel etkisini hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Eylemsizlik momenti, dönen bir cismin kütlesine ve bu kütlenin dönme eksenine olan dik uzaklığının karesinin dağılımına (I∝mr2I \propto m r^2) bağlıdır.
Soru 323Soru →

Aşağıda kuantum sayıları ile ilgili verilen özellikleri, karşılarında yer alan doğru sayısal değerlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

n=3n = 3 baş kuantum sayısına sahip bir elektronun alabileceği en büyük manyetik kuantum sayısı (mlm_l) değeri
n=4n = 4 ve l=2l = 2 kuantum sayılarına sahip bir alt kabukta spin kuantum sayısı ms=+12m_s = +\frac{1}{2} olan en fazla elektron sayısı
Açısal momentum kuantum sayısı l=3l = 3 olan bir alt kabukta bulunabilecek toplam orbital sayısı
Baş kuantum sayısı n=3n = 3 olan küresel sınır yüzey diyagramına sahip orbitalin manyetik kuantum sayısı (mlm_l)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci ifade +2+2 değeriyle, ikinci ifade 55 değeriyle, üçüncü ifade 77 değeriyle, dördüncü ifade ise 00 değeriyle eşleşir.
Eşleştirmede her bir tanım, kuantum mekaniksel kurallara (l<nl < n, −l≤ml≤+l-l \leq m_l \leq +l ve her orbitalde zıt spinli en fazla iki elektron bulunması) göre belirlenen doğru değerlerle eşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
n=3n = 3 baş kuantum düzeyindeki orbital türlerini ve bunlara ait ll ile mlm_l sınırlarını belirleme.
l=0,1,2l = 0, 1, 2 değerlerini alabilir. En büyük ll değeri 22'dir ve bu alt kabuktaki en büyük mlm_l değeri +2+2'dir.
Baş kuantum sayısı nn için ll değerleri 00 ile n−1n-1 arasındadır ve mlm_l değerleri −l-l ile +l+l arasındadır.
2
n=4,l=2n = 4, l = 2 alt kabuğunun orbital sayısını ve bu orbitallerde belirli bir spin değerine (ms=+12m_s = +\frac{1}{2}) sahip olabilecek maksimum elektron sayısını hesaplama.
4d4d alt kabuğunda 2(2)+1=52(2)+1 = 5 orbital bulunur. Her orbitalde en fazla bir adet ms=+12m_s = +\frac{1}{2} spinli elektron bulunabileceğinden toplamda en fazla 5 elektron olabilir.
Pauli dışarlama ilkesine göre bir orbitalde en fazla zıt spinli 2 elektron bulunabilir.
3
l=3l = 3 açısal momentum kuantum sayısına karşılık gelen orbital sayısını hesaplama.
2(3)+1=72(3)+1 = 7 orbital bulunur.
Açısal momentum kuantum sayısı ll olan bir alt kabuktaki orbital sayısı 2l+12l+1 formülü ile bulunur.
4
Küresel simetrik sınır yüzey diyagramına sahip orbitalin (ss orbitali) kuantum sayılarını belirleme.
ss orbitali için l=0l = 0 olup, alabileceği tek manyetik kuantum sayısı ml=0m_l = 0'dır.
Küresel simetriye sahip olan tek orbital türü ss orbitalidir ve l=0l=0 için mlm_l sadece 00 değerini alabilir.

Anahtar Kavram

Kuantum Sayıları ve Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 324Soru →

Eylemsizlik momenti, dönme hareketi yapan cisimlerin dönme ivmesine karşı gösterdiği direncin bir ölçüsüdür. Aşağıda verilen fiziksel durumlar ile bu durumların cisimlerin eylemsizlik momenti (II) üzerindeki etkilerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kütlesi MM, boyu LL olan homojen bir çubuğun dönme ekseninin, çubuğun uç noktasından kütle merkezine taşınması
Aynı kütle ve yarıçapa sahip içi dolu homojen disk ile ince çemberin geometrik merkezlerinden geçen eksen etrafındaki eylemsizlik momentlerinin karşılaştırılması
Düşey eksen etrafında dönen bir buz patencisinin, kollarını vücuduna doğru çekerek dönme hareketini sürdürmesi
Dönme ekseni etrafında dolanan noktasal bir cismin, kütlesi sabit tutularak dönme eksenine olan dik uzaklığının iki katına çıkarılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çubuğun ekseninin ortasına taşınması eylemsizlik momentini ilk değerinin dörtte birine indirir; disk ile çember karşılaştırıldığında diskin eylemsizlik momenti kütle dağılımı nedeniyle daha küçüktür; buz patencisinin kollarını kapatması eylemsizlik momentini azaltır; noktasal cismin uzaklığının iki kat��na çıkması eylemsizlik momentini dört katına çıkarır.
Eşleştirme, eylemsizlik momentinin bağlı olduğu değişkenler (kütle, kütle dağılımı ve dönme eksenine olan dik uzaklığın karesi) dikkate alınarak yapılmıştır. Çubuğun uçtan ortaya taşınması eylemsizlik momentini dörtte birine düşürür. Disk kütlesini merkeze daha yakın barındırdığı için çembere göre daha küçük eylemsizlik momentine sahiptir. Dönen sporcunun kollarını kapatması kütle dağılımını eksene yaklaştırarak eylemsizlik momentini azaltır. Noktasal cismin dik uzaklığının iki katına çıkması ise eylemsizlik momentini dört katına çıkarır.

Adım Adım Çözüm

1
Çubuğun dönme eksenine göre eylemsizlik momentlerini karşılaştırma
Çubuğun uç noktasına göre eylemsizlik momenti Iuc¸=13ML2I_{\text{uç}} = \frac{1}{3}ML^2 ve kütle merkezine göre eylemsizlik momenti Iorta=112ML2I_{\text{orta}} = \frac{1}{12}ML^2 formülleriyle hesaplanır. Ekseni ortaya taşımak eylemsizlik momentini 1/121/3=14\frac{1/12}{1/3} = \frac{1}{4} katına indirir.
Çubuğun kütlesinin dönme eksenine göre dağılımındaki değişimin eylemsizlik momentine nicel etkisini belirlemek.
2
Disk ve çemberin kütle dağılımlarını analiz etme
Diskin kütlesi dönme eksenine daha yakın bölgelerde de bulunurken, çemberin tüm kütlesi en dış yarıçapta (RR) toplanmıştır. Bu yüzden diskin eylemsizlik momenti (Idisk=12MR2I_{\text{disk}} = \frac{1}{2}MR^2), çemberin eylemsizlik momentinden (Ic¸ember=MR2I_{\text{çember}} = MR^2) daha küçüktür.
Geometrik şekillerdeki kütle dağılımının eylemsizlik momentine etkisini kavramsal olarak açıklamak.
3
Buz patencisinin kollarını kapatması durumunu inceleme
Kolların kapatılmasıyla dönen sistemdeki bazı kütle parçaları dönme eksenine yaklaşır. I=∑miri2I = \sum m_i r_i^2 ifadesine göre kütlelerin eksene yaklaşması eylemsizlik momentini azaltır.
Gerçek hayat senaryolarında kütle dağılımı değişikliğinin eylemsizlik momentine etkisini analiz etmek.
4
Noktasal cismin uzaklık değişiminin eylemsizlik momentine etkisini hesaplama
I=mr2I = m r^2 formülüne göre uzaklık rr değerinden 2r2r değerine çıkarıldığında I′=m(2r)2=4mr2=4II' = m (2r)^2 = 4mr^2 = 4I elde edilir.
Noktasal kütlenin eylemsizlik momentinin uzaklığın karesiyle olan ilişkisini göstermek.

Anahtar Kavram

Eylemsizlik Momenti
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 325Soru →

Kütlesi MM, yarıçapı RR olan homojen, ince bir çemberin merkezinden geçen ve çember düzlemine dik eksene göre eylemsizlik momenti I=MR2I = M R^2 olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, sol sütundaki fiziksel işlemleri, sağ sütundaki eylemsizlik momentinde meydana gelen değişimlerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kütlesi MM, yarıçapı RR olan çemberin kütlesinin iki katına çıkarılıp yarıçapının yarıya düşürülmesi (dönme ekseni yine merkezden geçen ve düzleme dik olan eksendir).
Çemberin yarısının kesilip atılması ve kalan yarım çemberin dönme ekseninin, çemberin kendi düzleminde bulunan ve merkezden geçen bir çapa kaydırılması.
Çemberin kütle ve yarıçapı sabit tutularak, dönme ekseninin çember düzlemine dik kalacak şekilde merkezden çember üzerindeki bir noktaya kaydırılması.
Çemberin kütlesinin dörtte birinin eritilerek merkezdeki dönme ekseni üzerine noktasal olarak toplanması (kalan kütle çember üzerindedir).

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki fiziksel işlemler sırasıyla sağ sütundaki eylemsizlik momenti değişimleriyle şu şekilde eşleşir: 1-I/2, 2-I/4, 3-2I, 4-3I/4.
Her bir eşleşme, eylemsizlik momentinin temel tanımı (I=∑mr2I = \sum m r^2), paralel eksen teoremi ve dik eksenler teoremi kullanılarak doğrulanabilir. Birinci işlemde yarıçapın karesiyle olan değişim kütle artışını domine eder ve eylemsizlik momenti yarıya düşer. İkinci işlemde hem kütle yarıya iner hem de düzlemsel çap eksenine geçişten ötürü eylemsizlik momenti yarıya iner, toplamda dörtte birine düşer. Üçüncü işlemde paralel eksen teoremi gereği eylemsizlik momenti ilk değerinin iki katına çıkar. Dördüncü işlemde dönme eksenine yerleştirilen kütlenin katkısı sıfır olduğundan, eylemsizlik momenti sadece çemberde kalan kütle ile orantılı olarak dörtte üçüne iner.

Adım Adım Çözüm

1
İlk durumdaki eylemsizlik momentinin kütle ve yarıçap cinsinden tanımını yapmak.
I=MR2I = M R^2 olarak belirlenir.
Sistemde yapılacak değişikliklerin eylemsizlik momentine oranını bulmak için referans değerdir.
2
Birinci durum için yeni eylemsizlik momentini kütle ve yarıçap değişimlerine g��re hesaplamak.
I1=(2M)⋅(R/2)2=2M⋅R24=12MR2=I2I_1 = (2M) \cdot (R/2)^2 = 2M \cdot \frac{R^2}{4} = \frac{1}{2} M R^2 = \frac{I}{2} bulunur.
Kütlenin doğrusal, yarıçapın ise karesiyle orantılı olan etkisini görmek gerekir.
3
İkinci durum için hem kütle azalmasını hem de eksen değişimini dik eksenler teoremi ile birleştirmek.
Düzlemsel çember için Iz=Ix+IyI_z = I_x + I_y olup Ix=Iy=12IzI_x = I_y = \frac{1}{2} I_z yazılır. Yarım çemberin kütlesi M/2M/2 olduğundan çap eksenine göre eylemsizlik momenti I2=12(M2)R2=14MR2=I4I_2 = \frac{1}{2} \left(\frac{M}{2}\right) R^2 = \frac{1}{4} M R^2 = \frac{I}{4} bulunur.
Eksenin düzleme taşınması ve kütle kaybının ortak eylemsizlik etkisini hesaplamak amaçlanır.
4
Üçüncü durum için paralel eksen teoremini uygulamak.
I3=IKM+Md2I_3 = I_{\text{KM}} + M d^2 formülünden d=Rd = R alınarak I3=I+MR2=2II_3 = I + M R^2 = 2I bulunur.
Dönme ekseninin kütle merkezinden dışarıya doğru RR kadar paralel kaydırılmasının etkisini bulmaktır.
5
Dördüncü durum için eksene taşınan kütlenin katkısını ve çemberdeki kalan kütlenin katkısını toplamak.
I4=Ikalan+Imerkez=(34M)R2+(14M)(0)2=34II_4 = I_{\text{kalan}} + I_{\text{merkez}} = \left(\frac{3}{4} M\right) R^2 + \left(\frac{1}{4} M\right) (0)^2 = \frac{3}{4} I bulunur.
Kütlenin bir kısmının dönme eksenine taşınmasıyla oluşan yeni kütle dağılımını analiz etmektir.

Anahtar Kavram

Eylemsizlik momentinin kütle dağılımına, dönme ekseninin konumuna ve yönelimine bağlılığı
Soru 326Soru →

Yarı iletken teknolojisinde sıklıkla kullanılan bazı devre elemanları ve bu elemanların temel işlevleri aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu devre elemanlarını temel işlevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Diyot
Transistör
Güneş pili (Fotovoltaik hücre)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Diyot ile akımın tek yönde geçişine izin vererek alternatif akımı doğrultma işlevi; transistör ile elektrik sinyallerini yükseltme ve devrede hızlı bir anahtar görevi görme işlevi; güneş pili ile üzerine düşen ışık enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştürme işlevi eşleşir.
Diyot akımı tek yönlü iletmesiyle doğrultma işlevine; transistör sinyal yükseltme ve elektronik anahtarlama işlevine; güneş pili ise ışık enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştürme işlevine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Diyodun temel işlevinin belirlenmesi
Diyot, akımı tek yönde geçirme özelliğine sahip iki uçlu yarı iletken bir elemandır. Bu özelliği sayesinde alternatif akımın yön değiştiren yapısını tek yönlü akıma dönüştürerek doğrultmaç devrelerinde görev alır.
Diyodun P-N eklemindeki tek yönlü iletim karakteri akımı doğrultma amacıyla kullanılmasını sağlar.
2
Transistörün temel işlevinin belirlenmesi
Transistör, girişine uygulanan küçük elektrik sinyallerini yükseltmek veya dijital devrelerde elektron akışını hızlıca açıp kapatarak anahtarlama yapmak üzere kullanılan üç uçlu bir yarı iletken devre elemanıdır.
Transistörler modern mikroişlemcilerin ve yükselticilerin temelini oluşturan anahtarlama ve sinyal yükseltme özelliklerine sahiptir.
3
Güneş pilinin temel işlevinin belirlenmesi
Güneş pilleri (fotovoltaik hücreler), üzerlerine düşen güneş ışığındaki fotonların taşıdığı enerjiyle elektron-boşluk çiftleri oluşturarak doğrudan doğru akım (DC) elektrik enerjisi üretirler.
Güneş pillerinin temel çalışma ilkesi ışık enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren fotovoltaik etkiye dayanır.

Anahtar Kavram

Yarı iletken devre elemanlarının (diyot, transistör, güneş pili) temel çalışma prensipleri ve işlevleri
Soru 327Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen kuantum sayıları veya orbital özelliklerini, sağ sütunda verilen doğru sayısal değerlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

n=3n = 3 ve mℓ=−2m_\ell = -2 kuantum sayılarına sahip bir elektronun açısal momentum kuantum sayısı (ℓ\ell) değeri
Baş kuantum sayısı n=3n = 3 olan bir enerji düzeyinde, manyetik kuantum sayısı mℓ=0m_\ell = 0 olan toplam orbital sayısı
Manyetik kuantum sayısı mℓ=+3m_\ell = +3 olabilen bir elektronun alabileceği en küçük baş kuantum sayısı (nn) değeri
Açısal momentum kuantum sayısı (ℓ=2\ell = 2) olan bir alt kabukta, spin kuantum sayısı ms=−1/2m_s = -1/2 olan maksimum elektron sayısı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci ifade iki değeriyle, ikinci ifade üç değeriyle, üçüncü ifade dört değeriyle ve dördüncü ifade beş değeriyle eşleşir.
Verilen kuantum sınır kural ve formüllerine göre: Birinci ifade ℓ=2\ell = 2 değerine, ikinci ifade 33 adet orbitale, üçüncü ifade en küçük baş kuantum sayısı olan 44 değerine, dördüncü ifade ise maksimum 55 elektrona karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadedeki elektronun açısal momentum kuantum sayısını (ℓ\ell) bulmak.
ℓ=2\ell = 2
n=3n = 3 iken ℓ\ell değerleri 0,1,20, 1, 2 olabilir. Manyetik kuantum sayısı mℓ=−2m_\ell = -2 ise, −ℓ≤mℓ≤+ℓ-\ell \le m_\ell \le +\ell kuralından dolayı ℓ≥2\ell \ge 2 olmalıdır. Bu koşulu sağlayan tek değer 22 (d orbitali) olur.
2
İkinci ifadedeki mℓ=0m_\ell = 0 olan toplam orbital sayısını belirlemek.
33
n=3n = 3 düzeyinde 3s3s, 3p3p ve 3d3d alt kabukları bulunur. S, p ve d alt kabuklarının her birinde birer adet mℓ=0m_\ell = 0 olan orbital yer aldığından toplam orbital sayısı 33 olur.
3
Üçüncü ifadedeki elektronun alabileceği en küçük baş kuantum sayısını (nn) hesaplamak.
44
mℓ=+3m_\ell = +3 değeri için ℓ≥3\ell \ge 3 olmalıdır. Açısal momentum kuantum sayısı ile baş kuantum sayısı arasındaki ℓ≤n−1\ell \le n-1 ilişkisinden dolayı, ℓ=3\ell = 3 (f orbitali) durumunda nn değeri en az 44 olmalıdır.
4
Dördüncü ifadedeki belirli spin kuantum sayısına sahip maksimum elektron sayısını hesaplamak.
55
ℓ=2\ell = 2 (d) alt kabuğunda 2ℓ+1=52\ell + 1 = 5 orbital vardır. Her orbital Pauli dışlama ilkesine göre zıt spinli en fazla iki elektron alabildiğinden, her orbitalde ms=−1/2m_s = -1/2 spinli en fazla bir elektron bulunabilir. Dolayısıyla maksimum elektron sayısı 55 olur.

Anahtar Kavram

Kuantum sayıları (n,ℓ,mℓ,msn, \ell, m_\ell, m_s) arasındaki sınır değerleri ve alt kabuk/orbital elektron kapasiteleri.
Soru 328Soru →

Kuantum sayıları, bir atomdaki elektronların bulunma olasılığının en yüksek olduğu bölgeleri (orbitalleri) ve bu orbitallerdeki elektronların özelliklerini tanımlar. Buna göre, sol sütunda verilen kuantum sayıları veya kuantum sayıları kümeleri ile sağ sütunda verilen uygun özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

n=3n = 3 ve l=1l = 1 kuantum say��larına sahip alt kabuk
n=4n = 4 ve l=2l = 2 kuantum sayılarına sahip alt kabuktaki toplam elektron kapasitesi
n=2n = 2, l=0l = 0 ve ml=0m_l = 0 kuantum sayılarına sahip orbital sayısı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

n=3n = 3 ve l=1l = 1 alt kabuğu 3p3p alt kabuğu ile; n=4n = 4 ve l=2l = 2 alt kabuğunun elektron kapasitesi 1010 elektron ile; n=2n = 2, l=0l = 0 ve ml=0m_l = 0 seti ise 11 orbital ile eşleşir.
Verilen kuantum sayıları incelendiğinde; n=3,l=1n = 3, l = 1 kuantum sayıları 3p3p alt kabuğunu tanımlar. n=4,l=2n = 4, l = 2 (4d4d) alt kabuğunda 55 orbital bulunduğundan bu alt kabuk en fazla 1010 elektron alabilir. n=2,l=0,ml=0n = 2, l = 0, m_l = 0 seti ise sadece 11 orbital olan 2s2s orbitalini tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
İlk ifadedeki kuantum sayıları analiz edilir.
n=3n = 3 ve l=1l = 1 kuantum sayıları 3p3p alt kabuğuna karşılık gelir.
Açısal momentum kuantum sayısı l=1l = 1, pp orbital türünü tanımlar. Baş kuantum sayısı n=3n = 3 ile birleştirildiğinde 3p3p alt kabuğu elde edilir.
2
İkinci ifadedeki kuantum sayıları ve elektron kapasitesi belirlenir.
n=4n = 4 ve l=2l = 2 kuantum sayılarına sahip alt kabuğun elektron kapasitesi 1010 elektrondur.
l=2l = 2, dd orbital türünü belirtir. dd alt kabuğunda 2l+1=2(2)+1=52l + 1 = 2(2) + 1 = 5 orbital bulunur. Her orbital en fazla 22 elektron alabildiğinden maksimum kapasite 5×2=105 \times 2 = 10 elektrondur.
3
Üçüncü ifadedeki kuantum sayılarına ait orbital sayısı bulunur.
n=2n = 2, l=0l = 0 ve ml=0m_l = 0 seti 11 adet orbital belirtir.
l=0l = 0, ss orbital türünü tanımlar. ss alt kabuğunda manyetik kuantum sayısı mlm_l sadece 00 değerini alabilir, bu da tam olarak 11 adet orbital (2s2s orbitali) anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Kuantum sayılarının fiziksel anlamları, orbital türleri ve elektron kapasiteleri arasındaki ilişkiler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 329Soru →

Modern atom teorisinde elektronların durumunu açıklayan kuantum sayıları ile bu kuantum sayılarının temsil ettiği fiziksel özellikleri ve sınır durumlarını doğru şekilde ilişkilendirmek için verilen ifadeleri eşle��tiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Açısal momentum kuantum sayısı (l=2l = 2)
Manyetik kuantum sayısı (ml=−3m_l = -3)
Baş kuantum sayısı (n=2n = 2)
Spin kuantum sayısı (ms=+12m_s = +\frac{1}{2})

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Açısal momentum kuantum sayısı (l=2l = 2) ile en fazla 1010 elektron bulundurabilen alt kabuk ifadesi; Manyetik kuantum sayısı (ml=−3m_l = -3) ile ff orbitalindeki elektronun yönelimi ifadesi; Baş kuantum sayısı (n=2n = 2) ile ll değerinin en fazla 11 olabildiği düzey ifadesi; Spin kuantum sayısı (ms=+12m_s = +\frac{1}{2}) ile elektronun dönme yönü ifadesi eşleşir.
Doğru eşleştirmede, l=2l = 2 kuantum sayısı dd alt kabuğunun şeklini ve en fazla 1010 elektron kapasitesini tanımlar; ml=−3m_l = -3 değeri sadece en az l=3l=3 olan ff orbitallerinde bulunabilir; n=2n = 2 enerji düzeyinde ll en fazla 11 değerini alabilir; ms=+12m_s = +\frac{1}{2} ise elektronun dönme yönünü gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Açısal momentum kuantum sayısının (l=2l = 2) temsil ettiği orbital türünü ve elektron kapasitesini belirleme
l=2l = 2 değeri dd alt kabuğuna karşılık gelir. dd alt kabuğunda 2l+1=52l+1 = 5 orbital bulunur. Bu orbitaller en fazla 2×5=102 \times 5 = 10 elektron alabilir. Dolayısıyla orbital şeklini ve kapasitesini açıklayan ifadeyle eşleşir.
Açısal momentum kuantum sayısının orbital türü ve elektron kapasitesi arasındaki ilişkiyi kurmak.
2
Manyetik kuantum sayısının (ml=−3m_l = -3) hangi orbital türünde bulunabileceğini tespit etme
mlm_l değerleri −l-l ile +l+l aralığında yer alır. Bu durumda ml=−3m_l = -3 olabilmesi için l≥3l \geq 3 olmalıdır. l=3l = 3 değeri ff orbitalini temsil ettiği için, bu kuantum sayısı ff orbitalinin yönelimi ifadesiyle eşleşir.
mlm_l ve ll değerleri arasındaki matematiksel sınır ilişkisini analiz etmek.
3
Baş kuantum sayısı (n=2n = 2) için açısal momentum kuantum sayısının (ll) sınır değerini hesaplama
ll kuantum sayısı en fazla n−1n-1 değerini alabilir. n=2n = 2 için en büyük ll değeri 2−1=12-1=1 olur. Bu nedenle ll değerinin en fazla 11 olabildiği ana enerji düzeyini belirten ifadeyle eşleşir.
nn ile ll arasındaki sınır ilişkisini doğrulamak.
4
Spin kuantum sayısının (ms=+12m_s = +\frac{1}{2}) fiziksel anlamını belirleme
msm_s değeri elektronun kendi ekseni etrafındaki dönme yönünü (spin) ifade ettiğinden, dönme yönüyle ilgili olan açıklamayla doğrudan eşleşir.
Spin kuantum sayısının fiziksel tanımını uygulamak.

Anahtar Kavram

Kuantum sayılarının (nn, ll, mlm_l, msm_s) tanımları, sınır değerleri (l≤n−1l \leq n-1 ve −l≤ml≤+l-l \leq m_l \leq +l) ve fiziksel anlamları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 330Soru →

Aşağıda verilen iyonları, temel hal elektron dizilimleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Na+ (11Na)\text{Na}^+ \ (_{11}\text{Na})
S2− (16S)\text{S}^{2-} \ (_{16}\text{S})
Zn2+ (30Zn)\text{Zn}^{2+} \ (_{30}\text{Zn})

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleştirmeler şu şekildedir: Na+ (11Na)\text{Na}^+ \ (_{11}\text{Na}) iyonu 1s22s22p61s^2 2s^2 2p^6 ile, S2− (16S)\text{S}^{2-} \ (_{16}\text{S}) iyonu 1s22s22p63s23p61s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 ile ve Zn2+ (30Zn)\text{Zn}^{2+} \ (_{30}\text{Zn}) iyonu 1s22s22p63s23p63d101s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} ile eşleşir.
İyonların temel hal elektron dizilimleri doğru kurallara göre yazıldığında; Na+\text{Na}^+ iyonu 1010 elektron barındırdığı için soygaz (NeNe) düzenine ulaşarak 1s22s22p61s^2 2s^2 2p^6 dizilimine sahip olur. S2−\text{S}^{2-} iyonu 1818 elektron barındırdığı için 1s22s22p63s23p61s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 dizilimine sahip olur. Zn2+\text{Zn}^{2+} iyonu oluşurken ise nötr 30Zn_{30}\text{Zn} atomunun en dıştaki 4s24s^2 elektronları koparılır ve dizilim 1s22s22p63s23p63d101s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} şeklinde kalır. Bu durumlar doğru eşleştirmeleri tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
İyonların elektron sayılarını hesaplayın.
Na+\text{Na}^+ için elektron sayısı 11−1=1011 - 1 = 10, S2−\text{S}^{2-} için 16−(−2)=1816 - (-2) = 18 ve Zn2+\text{Zn}^{2+} için 30−2=2830 - 2 = 28 olur.
Bir iyonun elektron dizilimini yazmak için öncelikle toplam elektron sayısının belirlenmesi gerekir.
2
Ana grup elementleri olan Na+\text{Na}^+ ve S2−\text{S}^{2-} iyonlarının elektron dizilimlerini yazın.
Na+\text{Na}^+ (1010 elektron): 1s22s22p61s^2 2s^2 2p^6 ve S2−\text{S}^{2-} (1818 elektron): 1s22s22p63s23p61s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 olur.
Ana grup elementlerinin iyon elektron dizilimi doğrudan iyonun toplam elektron sayısına göre Aufbau kuralı takip edilerek yazılır.
3
Geçiş metali olan Zn2+\text{Zn}^{2+} iyonunun elektron dizilimini yazın.
Nötr 30Zn_{30}\text{Zn} atomunun elektron dizilimi 1s22s22p63s23p64s23d101s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^{10} şeklindedir. 22 elektron vererek Zn2+\text{Zn}^{2+} iyonunu oluşturduğunda elektronlar en dış kabuk olan 4s4s orbitalinden kopar. Bu durumda iyon dizilimi 1s22s22p63s23p63d101s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} olur.
Geçiş metallerinde elektronlar koparılırken her zaman en yüksek baş kuantum sayısına sahip dış kabuktaki (ss orbitalindeki) elektronlar öncelikle koparılır.

Anahtar Kavram

İyonların elektron dizilimi yazılırken nötr atomun elektron dağılımından en dıştaki orbitallerden başlanarak elektron koparılması kuralı.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 331Soru →

Boyutları aynı, homojen ve ince olan özdeş çubuklar��n farklı eksenler etrafında dönme durumları verilmiştir. Sol sütunda verilen dönme eksenlerini, sağ sütunda bu eksenlere göre tanımlanan eylemsizlik momenti özellikleri ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Homojen ve ince bir çubuğun tam orta noktasından geçen ve çubuğa dik olan dönme ekseni
Homojen ve ince bir çubuğun bir ucundan geçen ve çubuğa dik olan dönme ekseni
Homojen ve ince bir çubuğun boylu boyunca içinden geçen merkezsel boyuna ekseni

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Homojen ve ince bir çubuğun tam orta noktasından geçen ve çubuğa dik olan dönme ekseni, eylemsizlik momentinin alabileceği en küçük değere sahip olan eksenle; çubuğun bir ucundan geçen ve çubuğa dik olan dönme ekseni, eylemsizlik momentinin kütle merkezinden geçen dik eksene göre olan değerin 4 katı olduğu özellikle; boyuna eksen ise eylemsizlik momentinin yaklaşık sıfır olduğu özellikle eşleşir.
Doğru eşleştirmeler sırasıyla çubuğun kütle dağılımının dönme eksenine göre konumuna ve paralel eksenler teoremine dayanmaktadır. Kütle merkezinden geçen dik eksene göre moment en küçüktür, uçtaki eksene göre moment bunun 4 katıdır ve boyuna eksende yarıçap ihmal edildiği için moment yaklaşık sıfırdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemsizlik momentinin tanımı ve kütle dağılımı ile ilişkisi hatırlanır.
Eylemsizlik momenti I=∑miri2I = \sum m_i r_i^2 olup, kütlenin dönme eksenine olan dik uzaklığının karesiyle orantılıdır.
Dönme eksenine olan uzaklığın eylemsizlik momentine etkisini anlamak için.
2
Paralel eksenler teoremi uygulanarak minimum eylemsizlik momenti ekseni belirlenir.
I=Ikm+Md2I = I_{\text{km}} + Md^2 bağıntısına göre eylemsizlik momenti, kütle merkezinden geçen eksende (d=0d=0) minimum değerini alır. Bu nedenle çubuğun ortasından geçen eksen çubuğa dik eksenler arasında en küçük eylemsizlik momentine sahiptir.
Kütle merkezinden geçen eksenin özelliğini tespit etmek için.
3
Çubuğun ortasından ve ucundan geçen dik eksenlerin eylemsizlik momentleri hesaplanarak karşılaştırılır.
Ikm=112ML2I_{\text{km}} = \frac{1}{12}ML^2 ve Iuc¸=13ML2I_{\text{uç}} = \frac{1}{3}ML^2 değerlerinden Iuc¸=4IkmI_{\text{uç}} = 4I_{\text{km}} oranı elde edilir. Çubuğun ucundan geçen dik eksendeki eylemsizlik momenti, kütle merkezinden geçenin 4 katıdır.
Çubuğun ucundan geçen eksenin eylemsizlik momenti ilişkisini bulmak için.
4
Çubuğun boyuna eksenine göre eylemsizlik momenti yorumlanır.
İnce çubuğun yarıçapı ihmal edildiğinden (r≈0r \approx 0) boyuna eksene göre eylemsizlik momenti sıfıra yakınsar.
Boyuna eksenin eylemsizlik momentini bulmak için.

Anahtar Kavram

Eylemsizlik momentinin dönme ekseninin konumuna ve kütle dağılımına bağlılığı
Soru 332Soru →

Atomun yapısını ve özelliklerini açıklamaya yönelik tarihsel süreçte geliştirilen bazı atom modelleri ile bu modellerin ortaya çıkışında rol oynayan temel deneysel gözlemler veya varsayımlar verilmiştir. Buna göre, soldaki atom modellerini sağdaki en uygun açıklama veya deneyler ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dalton Atom Modeli
Thomson Atom Modeli
Rutherford Atom Modeli

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dalton Atom Modeli, maddenin bölünemez ve içi dolu kürelerden oluştuğunu savunan açıklama ile eşleşir. Thomson Atom Modeli, katot ışınları deneyi ve elektronun keşfine dayanan açıklama ile eşleşir. Rutherford Atom Modeli ise ince altın levhaya gönderilen alfa taneciklerinin saçılması deneyiyle pozitif yükün küçük bir hacimde toplandığını gösteren açıklama ile eşleşir.
Dalton modeli atomun içi dolu, bölünemez küre yapısına odaklanırken; Thomson modeli katot ışınları deneyiyle elektronun keşfine ve atomun nötr yapısına odaklanır; Rutherford modeli ise alfa saçılması deneyi sayesinde atomun çekirdekli ve büyük oranda boşluklu yapısına odaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dalton modelinin temel özelliklerini belirleme
Dalton modelinin atomu bölünemez, içi dolu küreler şeklinde tanımladığı belirlenir. Bu, birinci açıklama ile eşleşir.
Dalton modelinin kimyadaki kütle korunumu gibi temel yasalara dayanan ilk bilimsel atom modeli olduğunu saptamak için.
2
Thomson modelinin temel özelliklerini belirleme
Thomson modelinin katot ışınları tüpü kullanarak elektronun keşfine dayandığı ve atomu pozitif yüklü küre içinde negatif yüklerin dağılımı olarak tanımladığı belirlenir. Bu, ikinci açıklama ile eşleşir.
Atomaltı parçacıkların ilk kez dahil edildiği Thomson atom modelinin deneysel temelini saptamak için.
3
Rutherford modelinin temel özelliklerini belirleme
Rutherford modelinin ince altın levhaya alfa tanecikleri gönderilerek çekirdekli yapının ve boşluklu yapının keşfine dayandığı belirlenir. Bu, üçüncü açıklama ile eşleşir.
Pozitif yükün çekirdekte toplandığını açıklayan Rutherford modelinin deneysel kanıtını saptamak için.

Anahtar Kavram

Tarihsel atom modellerinin (Dalton, Thomson, Rutherford) deneysel temelleri ve varsayımları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 333Soru →

Modern elektronik teknolojisinin temelini oluşturan yarı iletken devre elemanlarının çalışma prensipleri, p−np-n ekleminin kutuplanma (besleme) durumuna ve yük taşıyıcılarının davranışına bağlı olarak değişir.

Buna göre, sol sütunda verilen yarı iletken durum/elemanları ile sağ sütundaki temel çalışma karakteristiklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İleri kutuplama uygulanmış bir p−np-n eklemi
Ters kutuplama uygulanmış bir p−np-n eklemi
Ters besleme altında ışık algılama (fotodiyot) modunda çalışan p−np-n eklemi
Aktif bölgede yükselteç olarak çalışan bir transistör

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İleri kutuplama uygulanmış p−np-n eklemi geçi�� bölgesinin daralması ve yüksek iletkenlikle eşleşir; ters kutuplama uygulanmış eklem geçiş bölgesinin genişlemesi ve akım engelinin artmasıyla eşleşir; ters beslemeli fotodiyot ışık etkisiyle ters yön akımının artmasıyla eşleşir; aktif transistör ise emiter-bazın ileri, baz-kollektörün ters kutuplanarak yükseltme yapmasıyla eşleşir.
Yarı iletken p−np-n ekleminin ileri kutuplanması geçiş bölgesini daraltarak çoğunluk taşıyıcı akımını (difüzyon) başlatırken, ters kutuplama geçiş bölgesini genişleterek bu akımı engeller. Fotodiyotlar ters kutuplama altında üzerine düşen ışıkla elektron-deşik çifti oluşturup ters yön sızıntı akımını artırarak çalışır. Transistörlerin aktif bölgede yükselteç olarak çalışabilmesi için ise emiter-baz eklemi ileri, baz-kollektör eklemi ters kutuplanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
p−np-n ekleminin ileri kutuplama mekanizmasını inceleme
İleri kutuplamada dış gerilimin, eklemin doğal iç elektrik alanını zayıflattığ�� belirlenir. Bu, geçiş (depresyon) tabakasını daraltır ve çoğunluk yük taşıyıcılarının difüzyonunu kolaylaştırarak iletkenliği artırır. Dolayısıyla birinci durum birinci karakteristikle eşleşir.
İleri kutuplamanın eklem genişliği ve akım geçişi üzerindeki etkisini belirlemek için.
2
p−np-n ekleminin ters kutuplama mekanizmasını inceleme
Ters kutuplamada dış gerilim iç elektrik alanı destekler, geçiş tabakasını genişletir ve çoğunluk taşıyıcılarının geçişini engeller. Sadece çok küçük bir azınlık taşıyıcı akımı kalır. Dolayısıyla ikinci durum ikinci karakteristikle eşleşir.
Ters kutuplamanın engel genişliği ve elektrik alan üzerindeki etkisini analiz etmek için.
3
Fotodiyotların çalışma ilkesini analiz etme
Fotodiyotlar ters kutuplama altında çalışır. Üzerine düşen ışık, eklemdeki arındırılmış bölgede elektron-deşik çiftleri oluşturur. Bu taşıyıcılar ters elektrik alanla sürüklenerek ters yön akımını belirgin şekilde artırır. Dolayısıyla üçüncü durum üçüncü karakteristikle eşleşir.
Işığın ters yön sızıntı akımı üzerindeki etkisini ve fotodiyot çalışma modunu belirlemek için.
4
Transistörlerin aktif bölge kutuplama koşullarını değerlendirme
Transistörün yükselteç (aktif) modda çalışması için emiter-baz eklemi ileri beslenmeli, baz-kollektör eklemi ise ters beslenmelidir. Bu sayede emiterden gelen taşıyıcılar baz üzerinden kollektöre aktarılarak çıkışta sinyal güçlendirilmesi sağlanır. Dolayısıyla dördüncü durum dördüncü karakteristikle eşleşir.
Transistörün aktif bölge polarizasyon şartlarını ve yükselteç işlevini ortaya koymak için.

Anahtar Kavram

Yarı iletken p−np-n ekleminin kutuplanması (ileri ve ters polarizasyon) ile transistör ve fotodiyot gibi elemanların bu eklem fiziğine dayalı çalışma mekanizmaları.
Soru 334Soru →

Aşağıda verilen kimyasal ve fiziksel olaylar ile bu olayların termodinamik özelliklerine dair açıklamaları en uygun şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Azot gazının yanması (N2(g)+O2(g)→2NO(g)N_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO(g))
Sodyum atomunun birinci iyonlaşması (Na(g)→Na+(g)+e−Na(g) \rightarrow Na^+(g) + e^-)
Buzun erimesi (H2O(k)→H2O(s)H_2O(k) \rightarrow H_2O(s))
Demirin paslanması (4Fe(k)+3O2(g)→2Fe2O3(k)4Fe(k) + 3O_2(g) \rightarrow 2Fe_2O_3(k))

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Azot gazının yanması yanma tepkimelerinin endotermik istisnasıyla, sodyumun iyonlaşması elektron koparmak için enerji gereken endotermik olayla, buzun erimesi düzensizliğin arttığı fiziksel endotermik değişimle, demirin paslanması ise ekzotermik yavaş yanma olayıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede azot gazının yanması endotermik yanma istisnasıyla, sodyumun birinci iyonlaşması elektron koparmak için enerji gerektiren kimyasal olayla, buzun erimesi düzensizliğin arttığı fiziksel endotermik olayla, demirin paslanması ise ekzotermik yavaş yanmayla eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Azot gazının yanma tepkimesini analiz etme.
Azot gazının (N2N_2) yanması kimyasal bir olaydır. Diğer tüm yanma tepkimeleri ekzotermik iken, azotun yanması endotermiktir.
Azot molekülündeki güçlü azot-azot üçlü bağını (N≡N\text{N}\equiv\text{N}) kırmak için gereken enerji, bağ oluşumunda açığa çıkan enerjiden büyüktür.
2
Sodyum atomunun iyonlaşma tepkimesini analiz etme.
Gaz fazındaki nötr bir atomdan elektron koparılması (Na(g)→Na+(g)+e−Na(g) \rightarrow Na^+(g) + e^-) endotermiktir.
Çekirdeğin elektrona uyguladığı çekim kuvvetini yenmek için dışarıdan enerji verilmesi zorunludur.
3
Buzun erime olayını analiz etme.
Katıdan sıvıya geçiş (H2O(k)→H2O(s)H_2O(k) \rightarrow H_2O(s)) fizikseldir ve ısı alarak gerçekleşir (endotermik).
Tanecikler daha serbest hareket etmeye başlar, bu da düzensizliği (entropiyi) artırır.
4
Demirin paslanma olayını analiz etme.
Demirin oksijenle tepkimesi paslanmadır, bu bir yavaş yanmadır ve ekzotermiktir.
Azot dışındaki metallerin ve maddelerin oksijenle yanma/oksitlenme tepkimeleri dışarıya ısı verir (ekzotermiktir).

Anahtar Kavram

Fiziksel ve kimyasal olayların endotermik veya ekzotermik olarak sınıflandırılması ve endotermik tepkimelerin genel özellikleri.
Soru 335Soru →

Aşağıdaki tabloda bazı bağ türleri ve bu bağların ortalama bağ enerjileri verilmiştir:

Bağ TürüOrtalama Bağ Enerjisi (kJ/mol)
H−HH-H436436
Cl−ClCl-Cl242242
H−ClH-Cl431431
O=OO=O498498
O−HO-H464464

Buna göre, sol sütunda verilen kimyasal tepkime ve süreçleri, sağ sütundaki uygun entalpi değişimleri (ΔH\Delta H) ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

H2(g)+Cl2(g)→2HCl(g)H_2(g) + Cl_2(g) \rightarrow 2HCl(g) tepkimesinin entalpi değişimi (ΔH\Delta H)
2H2(g)+O2(g)→2H2O(g)2H_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2H_2O(g) tepkimesinin entalpi değişimi (ΔH\Delta H)
H2(g)→2H(g)H_2(g) \rightarrow 2H(g) sürecinin entalpi değişimi (ΔH\Delta H)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

H2(g)+Cl2(g)→2HCl(g)H_2(g) + Cl_2(g) \rightarrow 2HCl(g) tepkimesi −184 kJ-184 \text{ kJ} ile, 2H2(g)+O2(g)→2H2O(g)2H_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2H_2O(g) tepkimesi −486 kJ-486 \text{ kJ} ile ve H2(g)→2H(g)H_2(g) \rightarrow 2H(g) süreci +436 kJ+436 \text{ kJ} ile eşleşir.
H2(g)+Cl2(g)→2HCl(g)H_2(g) + Cl_2(g) \rightarrow 2HCl(g) tepkimesinin entalpisi −184 kJ-184 \text{ kJ}, 2H2(g)+O2(g)→2H2O(g)2H_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2H_2O(g) tepkimesinin entalpisi −486 kJ-486 \text{ kJ} ve H2(g)→2H(g)H_2(g) \rightarrow 2H(g) bağ kırılması sürecinin entalpisi +436 kJ+436 \text{ kJ} olarak hesaplandığı için bu süreçler sırasıyla belirtilen entalpi değerleriyle doğru eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
H2(g)+Cl2(g)→2HCl(g)H_2(g) + Cl_2(g) \rightarrow 2HCl(g) tepkimesinin entalpi değişimini hesaplayın.
ΔH=[E(H−H)+E(Cl−Cl)]−[2×E(H−Cl)]=[436+242]−[2×431]=678−862=−184 kJ\Delta H = [E(H-H) + E(Cl-Cl)] - [2 \times E(H-Cl)] = [436 + 242] - [2 \times 431] = 678 - 862 = -184 \text{ kJ}
Tepkime entalpisi, kırılan bağların enerjileri toplamından oluşan bağların enerjileri toplamı çıkarılarak bulunur.
2
2H2(g)+O2(g)→2H2O(g)2H_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2H_2O(g) tepkimesinin entalpi değişimini hesaplayın.
ΔH=[2×E(H−H)+E(O=O)]−[4×E(O−H)]=[2×436+498]−[4×464]=1370−1856=−486 kJ\Delta H = [2 \times E(H-H) + E(O=O)] - [4 \times E(O-H)] = [2 \times 436 + 498] - [4 \times 464] = 1370 - 1856 = -486 \text{ kJ}
Tepkimede 2 mol H−HH-H ve 1 mol O=OO=O bağı kırılırken, 2 mol H2OH_2O molekülünde toplam 4 mol O−HO-H bağı oluşur.
3
H2(g)→2H(g)H_2(g) \rightarrow 2H(g) sürecinin entalpi değişimini belirleyin.
ΔH=+436 kJ\Delta H = +436 \text{ kJ}
Bu süreç 1 mol H2H_2 molekülündeki H−HH-H bağının kırılması olayıdır. Bağ kırılması endotermik bir olay olduğu için entalpi değişimi pozitif işaretlidir ve bağ enerjisine eşittir.

Anahtar Kavram

Bağ enerjileri yardımıyla tepkime entalpisinin hesaplanması (kırılan bağlar - oluşan bağlar)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 336Soru →

Genetik bilginin protein sentezine aktarımı sürecinde görev alan farklı nükleotit dizilimlerini ve bu dizilimlerin özelliklerini aşağıda verilen tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Antikodon
Kodon
Genetik Kod (Genetik Şifre)
Durdurucu (Stop) Kodon

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Antikodon tRNA üzerindeki eşleşme birimidir; Kodon mRNA üzerindeki amino asit belirleyici birimdir; Genetik Kod DNA üzerindeki şifre birimidir; Durdurucu Kodon ise sentezi sonlandıran ve amino asit karşılığı olmayan dizidir.
Doğru eşleştirme, kalıtsal bilginin akışını (Santral Dogma) yansıtır: Bilgi DNA'da (Genetik Kod) saklanır, mRNA'ya (Kodon) aktarılır ve tRNA (Antikodon) aracılığıyla protein yapısına dönüştürülür. Durdurucu kodonlar ise bu akışı sonlandırır.

Adım Adım Çözüm

1
Nükleik asitlerin (DNA ve RNA) yapısal birimleri olan nükleotit üçlülerinin konumlarını belirleyin.
DNA üzerindeki üçlüler kod/şifre, mRNA üzerindekiler kodon, tRNA üzerindekiler antikodondur.
Genetik bilginin akış yönünü (DNA → RNA → Protein) anlamak için kavramların yerini bilmek temel adımdır.
2
Kavramların işlevsel özelliklerini analiz edin.
Kodon amino asit belirler, antikodon kodona bağlanır, genetik kod DNA'da bilgiyi saklar.
Her bir nükleotit üçlüsü protein sentezinin farklı bir aşamasında spesifik bir görev üstlenir.
3
İstisnai durum olan durdurucu kodonları değerlendirin.
Durdurucu kodonların antikodon karşılığı yoktur, bu yüzden amino asit taşımazlar.
Translasyonun nasıl sonlandığını anlamak, polipeptit zincirinin uzunluğunu belirleyen mekanizmayı kavramayı sağlar.

Anahtar Kavram

Genetik bilginin transkripsiyon ve translasyon süreçlerinde farklı moleküller (DNA, mRNA, tRNA) üzerinden farklı isimlerle ifade edilen nükleotit üçlüleri arasındaki ilişki.
Soru 337Soru →

Aşağıda nicel özellikleri belirtilen organik bileşikler ile bu bileşiklerin molekül formüllerini doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

(Atom kütleleri: H=1 g/mol\text{H} = 1\text{ g/mol}, C=12 g/mol\text{C} = 12\text{ g/mol}, O=16 g/mol\text{O} = 16\text{ g/mol})

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sadece C\text{C}, H\text{H} ve O\text{O} elementlerinden oluşan ve 12 gramı12\text{ gramı} yakıldığında 0,6 mol CO20,6\text{ mol } \text{CO}_2 ile 14,4 gram H2O14,4\text{ gram } \text{H}_2\text{O} oluşturan, gaz halindeki normal koşullardaki yoğunluğu 2,68 g/L2,68\text{ g/L} olan organik bileşik
Kütlece %40\%40 Karbon (C\text{C}), %6,7\%6,7 Hidrojen (H\text{H}) ve %53,3\%53,3 Oksijen (O\text{O}) içeren ve 0,1 molu¨0,1\text{ molü} yakıldığında 0,6 mol CO20,6\text{ mol } \text{CO}_2 oluşturan organik bileşik
Basit formülü C2H4O\text{C}_2\text{H}_4\text{O} olan ve 0,15 molu¨nu¨n0,15\text{ molünün} tamamen yakılması sonucu açığa çıkan CO2\text{CO}_2 gazı normal koşullarda 13,44 litre13,44\text{ litre} hacim kaplayan organik bileşik
Yalnızca C\text{C} ve H\text{H} elementlerinden oluşan ve normal koşullarda gaz halinde bulunan 5,6 litresi5,6\text{ litresi} yakıldığında 22 gram CO222\text{ gram } \text{CO}_2 ile 13,5 gram H2O13,5\text{ gram } \text{H}_2\text{O} oluşturan hidrokarbon

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci bileşik ile C3H8O\text{C}_3\text{H}_8\text{O}, ikinci bileşik ile C6H12O6\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6, üçüncü bileşik ile C4H8O2\text{C}_4\text{H}_8\text{O}_2 ve dördüncü bileşik ile C2H6\text{C}_2\text{H}_6 formülleri eşleşir.
Verilen nicel özelliklerden yola çıkılarak her bir organik bileşiğin içerdiği elementlerin kütle ve mol ilişkileri bulunmuş, mol kütlesi veya karbon sayıları kullanılarak molekül formülleri hatasız bir şekilde hesaplanmış ve doğru eşleştirmeler yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci bileşik için elementlerin mol sayılarını ve kütle ilişkilerini hesaplama
mC=0,6×12=7,2 gm_{\text{C}} = 0,6 \times 12 = 7,2\text{ g}, mH=(14,4/18)×2×1=1,6 gm_{\text{H}} = (14,4 / 18) \times 2 \times 1 = 1,6\text{ g}. Oksijen kütlesi 12−(7,2+1,6)=3,2 g  ⟹  0,2 mol12 - (7,2 + 1,6) = 3,2\text{ g} \implies 0,2\text{ mol}. Oranlandığında basit formül C3H8O\text{C}_3\text{H}_8\text{O}'dur. Yoğunluktan Ma=2,68×22,4≈60 g/molM_a = 2,68 \times 22,4 \approx 60\text{ g/mol} bulunur. Basit formülün kütlesi de 60 g/mol60\text{ g/mol} olduğundan molekül formülü C3H8O\text{C}_3\text{H}_8\text{O}'dur.
Yanma ürünlerinin kütlelerinden elementlerin mol sayılarını ve bileşiğin basit formülü ile molekül formülü arasındaki ilişkiyi bulmak için.
2
İkinci bileşik için kütlece yüzde değerlerinden basit formül çıkarma ve karbon oranını kullanma
Kütle oranlarından mol sayıları nC=40/12=3,33n_{\text{C}} = 40/12 = 3,33, nH=6,7/1=6,7n_{\text{H}} = 6,7/1 = 6,7, nO=53,3/16=3,33n_{\text{O}} = 53,3/16 = 3,33 olup en sade oran CH2O\text{CH}_2\text{O}'dur. 0,1 mol0,1\text{ mol} bileşikte 0,6 mol CO20,6\text{ mol } \text{CO}_2 yani 0,6 mol C0,6\text{ mol } \text{C} atomu olduğuna göre, bileşiğin 1 molu¨nde1\text{ molünde} 6 mol C6\text{ mol } \text{C} atomu vardır. Genişletme katsayısı 66 olup molekül formülü C6H12O6\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 olur.
Kütlece yüzde kompozisyonundan basit formülü ve 1 mol1\text{ mol} bileşikteki gerçek karbon miktarından molekül formülünü bulmak için.
3
Üçüncü bileşik için karbon gazı hacminden moleküldeki toplam karbon sayısını belirleme
Normal koşullardaki 13,44 L CO2=0,6 mol13,44\text{ L } \text{CO}_2 = 0,6\text{ mol} karbon atomuna eşittir. 0,15 mol0,15\text{ mol} bileşik 0,6 mol0,6\text{ mol} karbon içeriyorsa, 1 mol1\text{ mol} bileşikte 4 mol4\text{ mol} karbon atomu vardır. Basit formül C2H4O\text{C}_2\text{H}_4\text{O} olduğundan genişletme katsayısı 4/2=24 / 2 = 2'dir. Molekül formülü C4H8O2\text{C}_4\text{H}_8\text{O}_2 olur.
Basit formüldeki atom sayıları oranı ile bileşiğin gerçek mol ilişkilerinden molekül formülünü türetmek için.
4
Dördüncü bileşik için gaz hacminden mol sayısı bulma ve yanma analizini tamamlama
5,6 L5,6\text{ L} hidrokarbon 0,25 moldu¨r0,25\text{ moldür}. Oluşan 22 g CO222\text{ g } \text{CO}_2 (0,5 mol0,5\text{ mol}) ve 13,5 g H2O13,5\text{ g } \text{H}_2\text{O} (0,75 mol   ⟹  1,5 mol H0,75\text{ mol } \implies 1,5\text{ mol } \text{H}) değerlerinden, 1 mol1\text{ mol} hidrokarbonda 2 mol C2\text{ mol } \text{C} ve 6 mol H6\text{ mol } \text{H} bulunur. Molekül formülü C2H6\text{C}_2\text{H}_6'dır.
Hidrokarbonun mol sayısı ile yanan karbon ve hidrojen atomlarının mol sayılarını oranlayarak doğrudan molekül formülüne ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Yanma analizlerinde element kütleleri ve mol sayıları üzerinden basit ve molekül formülü hesaplamaları.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 338Soru →

Demir disülfürün (FeS2FeS_2) derişik nitrik asit (HNO3HNO_3) çözeltisi ile tepkimesi sonucu demir(III) nitrat (Fe(NO3)3Fe(NO_3)_3), sülfürik asit (H2SO4H_2SO_4), azot monoksit (NONO) gazı ve su (H2OH_2O) oluşmaktadır.

Buna göre, tepkimede yer alan sol sütundaki kimyasal maddeleri, bu maddelerin tepkime sırasındaki rol ve özelliklerini belirten sağ sütundaki tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

FeS2FeS_2
HNO3HNO_3
H2SO4H_2SO_4
NONO

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmeler sırasıyla: FeS2FeS_2 - Yapısındaki hem katyonun hem de anyonun yükseltgenmeye uğradığı indirgen maddedir; HNO3HNO_3 - Hem yükseltgen olarak davranan hem de indirgenmeyen nitrat iyonları yoluyla tuz yapısına katılan maddedir; H2SO4H_2SO_4 - Kükürt atomlarının yükseltgenmesi sonucu oluşan yükseltgenme ürünüdür; NONO - Azot atomlarının indirgenmesiyle oluşan indirgenme ürünüdür.
Doğru eşleştirmede: FeS2FeS_2 bileşiği yapısındaki hem Fe2+Fe^{2+} katyonunun hem de S−S^- anyonunun yükseltgendiği indirgen maddedir. HNO3HNO_3 bileşiği hem azot atomlarının indirgenmesi nedeniyle yükseltgen olarak davranır hem de indirgenmeyen nitrat iyonları ile demir(III) nitrat tuzunu oluşturur. H2SO4H_2SO_4 bileşiği kükürt atomlarının yükseltgenmesi sonucu oluşan asidik özellikli yükseltgenme ürünüdür. NONO gazı ise azot atomlarının indirgenmesiyle oluşan indirgenme ürünüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Tepkimeye giren ve çıkan tüm atomların yükseltgenme basamaklarını belirleyin.
FeS2FeS_2 bileşiğinde demir +2+2 (Fe2+Fe^{2+}) ve kükürt −1-1 (S−1S^{-1}) yükseltgenme basamağındadır. HNO3HNO_3'te azot +5+5 (N5+N^{5+}) yükseltgenme basamağındadır. Ürünlerde ise Fe(NO3)3Fe(NO_3)_3'teki demir +3+3 (Fe3+Fe^{3+}) ve azot +5+5 (N5+N^{5+}); H2SO4H_2SO_4'teki kükürt +6+6 (S6+S^{6+}); NONO gazındaki azot +2+2 (N2+N^{2+}) yükseltgenme basamağındadır.
Redoks tepkimesindeki indirgenen ve yükseltgenen türleri belirlemek i��in her elementin yükseltgenme basamağının bilinmesi gerekir.
2
Yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkimelerindeki elektron alışverişini hesaplayın.
FeS2FeS_2'deki yükseltgenme: Fe2+→Fe3++1e−Fe^{2+} \rightarrow Fe^{3+} + 1e^- (Demir için 11 elektron) ve S22−→2S6++14e−S_2^{2-} \rightarrow 2S^{6+} + 14e^- (Kükürt için 1414 elektron). Toplamda bir mol FeS2FeS_2 bileşiği 1515 elektron vermiştir (yükseltgenmiştir, indirgen maddedir). HNO3HNO_3'teki azotun indirgenmesi: N5++3e−→N2+N^{5+} + 3e^- \rightarrow N^{2+} (33 elektron alınmıştır, yükseltgendir).
Alınan ve verilen elektron sayılarının eşitlenmesi, redoks tepkimesinin katsayılarının bulunması için temel adımdır.
3
Alınan ve verilen elektron sayılarını eşitleyerek tepkimeyi en küçük tam sayılarla denkleştirin.
Alınan ve verilen elektron sayısını 1515'te eşitlemek için indirgenme yarı tepkimesi (ve dolayısıyla NONO bileşiği) 55 ile çarpılır. FeS2FeS_2 katsayısı 11 olarak kalır. Buradan Fe(NO3)3Fe(NO_3)_3 katsayısı 11, H2SO4H_2SO_4 katsayısı 22 ve NONO katsayısı 55 olur. Ürünlerdeki toplam azot (NN) sayısı 33 (tuzdan) +5+ 5 (NONO'dan) = 88 olduğundan, girenlerdeki HNO3HNO_3 katsayısı 88 olur. Son olarak hidrojen denkliği için H2OH_2O katsayısı 22 bulunur. Tepkime denklemi: FeS2+8HNO3→Fe(NO3)3+2H2SO4+5NO+2H2OFeS_2 + 8HNO_3 \rightarrow Fe(NO_3)_3 + 2H_2SO_4 + 5NO + 2H_2O şeklinde denkleşir.
Katsayıların doğru tespiti, maddelerin tepkimedeki rollerini ve miktarlarını nicel olarak doğrulamamızı sağlar.
4
Maddelerin kimyasal rollerini tanımlarla eşleştirin.
FeS2FeS_2 hem demir hem kükürt yükseltgendiği için indirgendir (Eşleşme: Yapısındaki hem katyonun hem de anyonun yükseltgenmeye uğradığı indirgen maddedir). HNO3HNO_3 azot atomlarının bir kısmı indirgendiği için yükseltgendir, kalan kısmı ise tuzu oluşturur (Eşleşme: Hem yükseltgen hem de indirgenmeyen nitrat iyonları yoluyla tuz yapısına katılan madde). H2SO4H_2SO_4 kükürdün yükseltgenme ürünüdür (Eşleşme: Kükürt atomlarının yükseltgenmesi sonucu oluşan yükseltgenme ürünü). NONO ise azotun indirgenme ürünüdür (Eşleşme: Azot atomlarının indirgenmesiyle oluşan indirgenme ürünü).
Her bir kimyasal türün redoks sürecindeki işlevinin tam olarak tanımlanması hedeflenmektedir.

Anahtar Kavram

Redoks tepkimelerinde elementlerin yükseltgenme basamaklarının bulunması, alınan/verilen elektron sayılarının hesaplanması ve türlerin yükseltgen/indirgen özelliklerinin belirlenmesi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 339Soru →

Aynı sıcaklıkta saf suyun buhar basıncı 40 mmHg40\text{ mmHg}'dir. Aşağıda verilen çözelti bileşimlerini, aynı sıcaklıktaki buhar basınçları ile doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1 mol1\text{ mol} glikoz (C6H12O6C_6H_{12}O_6) ve 9 mol9\text{ mol} su içeren çözelti
1 mol NaCl1\text{ mol } NaCl ve 8 mol8\text{ mol} su içeren çözelti
1 mol CaCl21\text{ mol } CaCl_2 ve 7 mol7\text{ mol} su içeren çözelti

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci çözelti 36 mmHg36\text{ mmHg} buhar basıncına sahip olan seçenekle, ikinci çözelti 32 mmHg32\text{ mmHg} buhar basıncına sahip olan seçenekle, üçüncü çözelti ise 28 mmHg28\text{ mmHg} buhar basıncına sahip olan seçenekle eşleşir.
Raoult Yasası'na göre uçucu olmayan bir katı ile hazırlanan çözeltinin buhar basıncı, çözücünün mol kesri ile saf çözücünün buhar basıncının çarpımına eşittir. Çözünen maddelerin etki ettiği tanecik sayıları dikkate alındığında suyun mol kesirleri sırasıyla 0,90,9, 0,80,8 ve 0,70,7 bulunur. Bu değerler saf suyun buhar basıncı olan 40 mmHg40\text{ mmHg} ile çarpıldığında doğru buhar basıncı değerleri olan 36 mmHg36\text{ mmHg}, 32 mmHg32\text{ mmHg} ve 28 mmHg28\text{ mmHg} ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir çözeltideki çözünen maddelerin suda çözünme denklemlerini yazarak tanecik sayılarını (van 't Hoff faktörü, ii) belirlemek.
Glikoz moleküler çözünür (i=1i = 1). NaClNaCl suya 22 iyon verir (i=2i = 2). CaCl2CaCl_2 suya 33 iyon verir (i=3i = 3).
Buhar basıncı düşmesi çözeltideki toplam tanecik (molekül veya iyon) sayısına bağlı bir koligatif özelliktir.
2
Çözeltilerin her biri için toplam tanecik mol sayısını ve çözücü olan suyun mol kesrini (XsuX_{\text{su}}) hesaplamak.
Birinci çözeltide toplam 1 mol1\text{ mol} tanecik vardır; suyun mol kesri Xsu=99+1=0,9X_{\text{su}} = \frac{9}{9+1} = 0,9 olur. İkinci çözeltide toplam 2 mol2\text{ mol} iyon vardır; suyun mol kesri Xsu=88+2=0,8X_{\text{su}} = \frac{8}{8+2} = 0,8 olur. Üçüncü çözeltide toplam 3 mol3\text{ mol} iyon vardır; suyun mol kesri Xsu=77+3=0,7X_{\text{su}} = \frac{7}{7+3} = 0,7 olur.
Raoult Yasası formülünde çözücü olan suyun mol kesri kullanılır.
3
Hesaplanan mol kesirlerini saf suyun buhar basıncı (40 mmHg40\text{ mmHg}) ile çarparak çözeltilerin buhar basınçlarını bulmak.
Birinci çözeltinin buhar basıncı 0,9×40=36 mmHg0,9 \times 40 = 36\text{ mmHg}. İkinci çözeltinin buhar basıncı 0,8×40=32 mmHg0,8 \times 40 = 32\text{ mmHg}. Üçüncü çözeltinin buhar basıncı 0,7×40=28 mmHg0,7 \times 40 = 28\text{ mmHg} olarak hesaplanır.
Raoult Yasası formülü Pc¸o¨zelti=Xc¸o¨zu¨cu¨×Pc¸o¨zu¨cu¨∘P_{\text{çözelti}} = X_{\text{çözücü}} \times P^\circ_{\text{çözücü}} şeklindedir.

Anahtar Kavram

Buhar Basıncı Düşmesi (Raoult Yasası)
Soru 340Soru →

Karbon elementinin allotropları ve bu allotroplara ait belirleyici bazı fiziksel/kimyasal özellikler aşağıda verilmiştir. Buna göre, solda verilen allotropları sağda verilen uygun özelliklerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Elmas
Grafit
Grafen

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Elmas allotropu sp3sp^3 hibrit yapısındaki düzgün dörtyüzlü sert yapı ile; Grafit allotropu sp2sp^2 hibrit yapısındaki altıgen tabakalı iletken yapı ile; Grafen allotropu ise tek atom kalınlığındaki iki boyutlu bal peteği örgüsü ile eşleşmelidir.
Elmasın sp3sp^3 hibritleşmesi yapan yalıtkan ve sert yapısı; grafitin sp2sp^2 hibritleşmesi yapan tabakalı ve iletken yapısı; grafenin ise tek atom kalınlığındaki iki boyutlu yapısı birbirleriyle doğrudan ve doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Elmas allotropunun bağ ve fiziksel özelliklerini belirleme
Elmasın sp3sp^3 hibritleşmesi yaptığı, düzgün dörtyüzlü ağ örgüsüne sahip olduğu, elektriği iletmediği ve bilinen en sert doğal maddelerden biri olduğu saptanır. Bu durum birinci özellik ile eşleşir.
Elmasın temel moleküler ve makroskobik özelliklerini ayırt etmek.
2
Grafit allotropunun bağ ve fiziksel özelliklerini belirleme
Grafitin sp2sp^2 hibritleşmesi yaptığı, altıgen tabakalar içerdiği, tabakalar arası zayıf etkileşimlerden dolayı yumuşak olduğu ve serbest pi elektronları sayesinde elektriği ilettiği saptanır. Bu durum ikinci özellik ile eşleşir.
Grafitin yapısal özelliklerini elektriksel iletkenliğiyle ilişkilendirmek.
3
Grafen allotropunun yapısal boyutunu belirleme
Grafenin iki boyutlu, tek atom kalınlığında altıgen karbon ağından oluştuğu saptanır. Bu durum üçüncü özellik ile eşleşir.
Grafenin nanoteknolojik ve boyutsal özelliğini saptamak.

Anahtar Kavram

Karbon allotroplarının (elmas, grafit, grafen) hibritleşme türleri, geometrileri, elektriksel iletkenlikleri ve fiziksel sertliklerinin karşılaştırılması.
ÖncekiSayfa 17 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin